TẬP
KHÍ CHẠY ĐUỔI
Không
diệt, không sinh, đừng sợ hãi
Nguyên
tác: No death, no fear - Thích Nhất Hạnh, Bản Việt ngữ: Chân
Huyền
Chúng
ta chạy đuổi ban ngày và chạy cả trong giấc ngủ. Chúng
ta không biết cách ngừng lại. Chúng ta trước tiên thực tập
để biết ngừng, sau đó là buông thư, bình tâm và định
tâm lại. Khi ta có thể làm như vậy là ta trở về được
bây giờ và ở đây. Và chúng ta sẽ vững chãi. Khi đã vững
chãi, chúng ta có thể nhìn ra chung quanh. Ta có thể nhìn sâu
vào lúc này, nhìn sâu vào bản chất của mình và khám phá
ra bản thể chân như. Nhìn sâu ta sẽ thấy dù ta là sóng nhưng
ta cũng là nước. Nhưng nếu ta không học để dừng lại được
thì ta không thể định tâm và nhìn sâu. Chúng ta sẽ không
buông bỏ được sợ hãi vì ta không đủ mạnh, không đủ
vững chãi để nhìn ra chân lý không tới không đi.
Muốn
thắng các tập khí của mình là chuyện rất khó khăn. Tiến
Sĩ Ambedkar nguyên nghị viên của Quốc Hội Ấn Ðộ, xưa thuộc
giới bần cùng Untouchable. Ông tranh đấu cho quyền lợi của
giới này. Ông cảm thấy rất rõ rằng Phật Giáo là niềm
hy vọng để giúp cho giới bần cùng được an toàn và giữ
được phẩm giá. Ðạo Bụt không tin vào sự phân chia giai
cấp. Vậy nên một hôm tại Bombay có 500 ngàn người Ấn cùng
khổ tới để thọ Tam Quy Ngũ Giới với Tiến Sĩ Ambedkar.
Tôi đã tới Ấn Ðộ để ủng hộ và giúp đỡ cộng đồng
này. Chúng tôi nói pháp thoại và hướng dẫn những ngày thực
tập chánh niệm.
Hãy
tưởng tượng bạn lớn lên trong giai cấp bần cùng đó. Tưởng
tượng mọi người chung quanh ai cũng bạc đãi bạn và bạn
luôn lo sợ cho mạng sống của mình. Tưởng tượng bạn luôn
luôn phải chìu lòng những ngươi ở giai cấp cao hơn để
được sống bình an. Bạn sẽ sống ra sao? Bạn có thảnh thơi
và sống trong hiện tại được chăng? Hay là bạn lo lắng
thường trực về tương lai. Tập khí lo lắng là thứ rất
mạnh.
Người
tổ chức chuyến đi Ấn Ðộ cho tôi cũng từ giai cấp cùng
khổ. Anh ta sống ở New Delhi với vợ và ba con. Anh ta rất
muốn làm cho chuyến đi của tôi dễ chịu và thành công. Một
buổi sáng chúng tôi ngồi trên xe buýt để đi tới một cộng
đồng ở địa phương khác. Tôi thích thú ngắm cảnh qua khung
cửa chỗ tôi ngồi. Khi quay lại nhìn anh bạn kia, tôi thấy
anh rất căng thẳng. Tôi nói: “Anh bạn ơi, tôi biết anh rất
muốn làm cho chuyến đi của tôi dễ chịu và vui vẻ, nhưng
bạn biết không? Tôi đang hài lòng lắm, lúc này. Xin đừng
lo âu nữa, hãy ngồi dựa lưng vô cho thoải mái”. Anh ta trả
lời “Dạ!”, có vẻ thoải mái hơn một chút. Rồi tôi lại
quay ra cửa sổ, thực tập thở vào thở ra và thưởng thức
những hàng cây cọ trong nắng sớm.
Tôi
nghĩ tới những chiếc lá bối (lá cọ), ghi lại kinh điển
của Bụt từ thời xa xưa. Lá bối dài và hẹp. Người ta
dùng một mũi nhọn để ghi trên lá những lời dạy của Bụt.
Họ giữ được hơn ngàn năm những bản kinh bằng lá đó.
Tôi nhớ ở xứ Nepal người ta tìm ra được những bản kinh
trên lá bối đã viết từ 1,500 năm trước. Rồi tâm tôi lại
hướng về anh bạn trẻ. Có lẽ chỉ hai phút sau. Tôi quay
lại và thấy anh ta lại trở nên cứng ngắc và căng thẳng
rồi. Anh khó mà thảnh thơi được dù chỉ trong ít phút.
Là
một người thuộc giai cấp cùng khổ, anh cả đời phải tranh
đấu để sống. Bây giờ dù anh có một căn hộ xinh xắn
tại ngay New Delhi và có việc làm tốt, tập khí luôn luôn
tranh đấu của anh vẫn còn rất mạnh. Qua nhiều thế hệ,
những người thuộc giai cấp bần cùng (Untouchable) đó đã
phải phấn đấu ngày đêm để sống còn. Tập khí từ bao
đời đó được truyền tới anh. Muốn chuyển hóa nó không
phải là chuyện dễ. Anh ta cần thời gian và cần được huấn
luyện. Với sự hỗ trợ của bạn cùng tu tập, trong vài tháng
hay vài năm anh có thể chuyển hóa tập khí tranh đấu và căng
thẳng đó được. Ai cũng có thể làm như vậy. Bạn có thể
làm cho bạn thoải mái và thảnh thơi.
Nếu
bạn muốn chuyển hóa tập khí chạy đuổi và căng thẳng,
bạn cần nhận diện chúng ngay mỗi khi chúng ló đầu ra. Thở
và mỉm cười, bạn nói “Tập khí thân mến của ta ơi, ta
biết em ở đó rồi”. Khi đó bạn sẽ được tự do. Bạn
có thể tự nhắc nhở, tự huấn luyện mình. Bạn không thể
có người bạn tâm linh nào suốt 24 giờ mỗi ngày để nhắc
nhở bạn. Tôi đã nhắc anh bạn kia và chỉ có hiệu quả
được hai phút thôi. Anh ta phải tự làm. Ai cũng phải tự
làm lấy. Bạn phải là người bạn của chính mình và sống
trong môi trường có thể giúp được bạn.
Tập
khí chạy rất mạnh trong chúng ta. Nó có thể đã được truyền
qua nhiều thế hệ mới tới chúng ta. Nhưng bạn không cần
trao truyền nó lại sau này. Bạn cần nói được với con cháu
rằng bạn đã được bước đi trong vương quốc của Thượng
Ðế. Bạn sẽ muốn nói với chúng như vậy, như tôi đã nói
với các bạn tôi, rằng không ngày nào tôi không đi trong đó.
Nếu bạn có thể làm như vậy, cuộc đời bạn sẽ là niềm
hứng khởi cho nhiều người. Có lẽ bạn và con bạn sẽ luôn
luôn được cùng bước đi trong Tịnh Ðộ.