MA DO TÂM
TẠO
Nghiên
cứu của Wiseman sử dụng hàng trăm người tình nguyện.
Bóng
ma là cách diễn giải của trí óc về quá trình tương tác
của cơ thể với những vật xung quanh, các nhà tâm lý học
Anh nhận định. Cảm giác ớn lạnh khi trời chạng vạng tối
hoặc ở trong một từ trường nào đó có thể gợi nên nỗi
ám ảnh “có ai đó” trong phòng, nhưng tất cả chỉ dừng
lại ở mức độ cảm giác mà thôi.
Lời
giải thích này là kết quả của một nghiên cứu lớn, trong
đó, các nhà nghiên cứu đã dẫn hàng trăm người tình nguyện
đi vòng quanh hai địa danh hãi hùng nhất ở nước Anh - cung
điện Hampton Court và các hầm mộ South Bridge ở Edinburgh, Scotland.
Tiến
sĩ Richard Wiseman, thuộc Đại học Hertfordshire, và cộng sự
cho biết nghiên cứu của họ đã đưa ra nhiều số liệu thú
vị, giúp lý giải vì sao nhiều người có thể cảm thấy
kinh hãi trong một toà nhà, nhưng không tìm thấy bằng chứng
về sự tồn tại của bóng ma ở đó.
Ảnh
trên chụp tại hầm mộ số 9 của South Bridge. Ảnh dưới
được chụp chỉ 5 phút sau đó. (xem hình trong word text)
Tại
Hampton Court - nơi được cho là đang ẩn náu oan hồn Catherine
Howard, vợ thứ 5 của vua Henry VIII, người đã bị xử tử
- các tình nguyện viên được yêu cầu đối mặt với nỗi
sợ của họ. Họ phải ghi lại bất cứ trải nghiệm bất
thường nào, chẳng hạn nghe thấy tiếng bước chân, cảm
giác ớn lạnh hoặc nhìn thấy một bóng người xuất hiện
trong phòng, cũng như đánh dấu mức độ cảm nhận ở mỗi
vị trí lên một sơ đồ. Tất nhiên trước khi làm điều
này, các tình nguyện viên đã phải kê khai tất cả những
gì họ biết hoặc từng nghe nói về những nỗi ám ảnh ở
đây.
Tiếp
đó, các nhà nghiên cứu kiểm tra lại sự phân bố của những
trải nghiệm bất thường. Theo cách sắp đặt thông thường,
tần suất gặp ma sẽ phân bố đều trong khắp toà nhà. Nhưng
trong một mô típ ám ảnh cổ điển, các cuộc chạm trán sẽ
tập trung xung quanh những vị trí đặc biệt nào đó.
Kết
quả thật bất ngờ: những người tham gia ghi nhận số lượng
trải nghiệm bất thường cao hơn hẳn tại các điểm vốn
nổi tiếng là ma quái của Hampton Court, như các phòng của
Georgian và Phòng trưng bày Ma ám. Trong các hầm mộ ở Edinburgh,
kết quả cũng tương tự: những hầm mộ bị coi là kỳ bí
hơn cả cũng là những địa điểm diễn ra hầu hết các trải
nghiệm bất thường của những người tình nguyện.
Các
nhà nghiên cứu cắt nghĩa đây chính là bằng chứng cho thấy
nỗi ám ảnh là hiện tượng có thật, bởi chúng chỉ tập
trung ở một vài địa điểm đặc biệt nào đó. Và một
thực tế là những người thuộc các nền văn hoá khác nhau
đều trải qua những cảm giác tương tự qua hàng trăm năm.
“Ám
ảnh tồn tại, với ý nghĩa là tồn tại những khu vực mà
ở đó người ta trải qua những cảm giác bất thường”,
tiến sĩ Richard Wiseman lập luận.
Nhưng
sự thực thì ma là gì? Wiseman và cộng sự không chắc chắn
về điều đó. Họ nhận định, dù có vẻ như hơi ngược
đời, rằng ám ảnh tồn tại nhưng ma thì không. “Người
ta trải qua những cảm giác như nhau ở những địa điểm
không đổi, nhưng tôi cho rằng nó chủ yếu xuất phát từ
những nhân tố thị giác, và có lẽ một vài yếu tố môi
trường khác”, ông nói.
Khi
kiểm tra chi tiết tại mỗi địa điểm, như nhiệt độ, cường
độ sáng và diện tích phòng, tiến sĩ Wiseman cho rằng những
người "bị ám ảnh" đã đáp ứng một cách vô thức với
những yếu tố của môi trường, và “trạng thái gợi nên
sự hoảng sợ” của cảnh vật xung quanh. Ông cho biết có
rất nhiều trường hợp cảnh vật đã trở nên ma quái trong
mắt người tình nguyện, ở những nơi mà trước đó chưa
ai trải nghiệm cảm giác ấy.
Những
người theo chủ nghĩa hoài nghi từ lâu vẫn tin rằng những
lần gặp gỡ với ma một phần bị chi phối bởi những hiểu
biết trước đó của một người về địa điểm này và
lịch sử của nó. Nhưng nghiên cứu mới đã bác bỏ giải
thích đó. “Chúng tôi tìm thấy rất ít nếu không muốn nói
là không có bằng chứng nào về việc hình dung trước đó
của một người về các khu vực bị ma ám lại có thể ảnh
hưởng đến những trải nghiệm thực tế của họ”, Wiseman
nói.
Công
trình của Wiseman và cộng sự được công bố trên Tạp chí
Tâm lý Anh.
B.H.
(theo BBC)
Kinh
Sách và Các Bài Viết Mới Post Lên Mạng Trong Tháng 06-2003
Down
Load " Word Document" (WinZip File 279 KB)
Các
Số Đặc Biệt:
Số Đặc Biệt Mừng Phật Đản
Số Đặc Biệt Tưởng Niệm Bồ Tát Quảng Đức
Số Đặc Biệt Vu Lan
Số Đặc Biệt Mừng Thích Ca Thành Đạo
Số Đặc Biệt Mừng Xuân
