ĐỐI TRỊ
TÂM SÂN HẬN
Hoàng
Liên Tâm
Cách
nay đã lâu lắm, chúng tôi được nghe một bài pháp của một
vị lạt ma Tây Tạng giảng về cách thực hành Phật pháp
trong đời sống hàng ngày. Thầy giảng về ba cái bệnh
trầm kha, khó chữa trị của chúng sinh, “Tham, Sân, và Si
”, một cách rõ ràng để mọi người nhớ và thực hành.
Chúng tôi đã và đang thực hành hàng ngày và cảm thấy có
tiến bộ sau một thời gian dài. Nay xin nói ra để chia
xẻ cùng với quý độc giả.
Khi
đề cập đến căn bệnh thứ hai, thầy định nghĩa về chữ
“Sân” trước, sau đó là những biến chứng của nó và
cuối cùng là cách thức đối trị với chúng. Theo thầy
chữ Sân phải đi kèm với chữ Hận mới nói lên đầy đủ.
Sân là lòng giận giữ, nỗi bất bình vì bất như ý điều
gì hay vì bị xúc phạm. Còn hận là lòng oán ghét thù
hằn giữ lại trong tâm, sau cơn giận giữ, để tìm cơ hội
trả thù cho vừa lòng. Biến chứng của lòng sân hận
sẽ là lòng căm thù, sự đố kỵ, và tai họa chống lại
sự sống, là những nghiệp xấu tệ hại nhất, mà chúng ta
phải ghánh chịu một kết quả xấu trầm trọng trong những
kiếp sống sau này.
Muốn
đối trị bệnh sân, thầy nói điều kiện trước tiên là
phải giữ giới không sát sanh, không nghĩ - nói những
lời ác, và chỉ nghĩ - nói những điều thiện. Việc
thứ hai là luyện tập hàng ngày cùng một lúc tính nhẫn nhục
và lòng từ bi. “Sân hận khôn bao giờ dập tắt được
sân hận, chỉ có lòng từ bi mới chiến thắng được hận
thù”. Đức Phật đã dạy chúng ta như thế, thầy lập lại.
Đó
là công thức đối trị, nhưng phải thực hành làm sao?
Thầy dạy, “Khi cơn giận nổi lên, một niệm tưởng thù
ghét đối với người nào đó hay vật gì đó sẽ khởi lên
ngay sau đó trong chúng ta. Chúng ta phải nhận biết niệm
tưởng này là niệm tưởng xấu và phải suy niệm rằng người
mình đang thù ghét này đã từng là bạn bè hay bà con của
chúng ta hoặc là chủ nợ hay là con nợ trong vô lượng những
kiếp sống của chúng ta, và chúng ta phải sinh lòng từ bi
đối với họ, như thể là những chúng sinh mê muội và khổ
sở.
Hàng
ngày, hàng giờ hay từng sát na thời gian, chúng ta phải khởi
lên ý niệm từ bi và tốt lành với tất cả chúng sinh để
chuyển hóa những hành động của chúng ta thành sự tu tập
Phật Pháp. Ví dụ như khi chúng ta ăn cơm, nếu như chúng
ta ăn với tư tưởng hưởng thụ để thỏa mãn lòng tham ăn
ngon, thì đó là một hành động bất thiện. Ngược lại,
nếu như chúng ta tự quán niệm với tư tưởng rằng, chúng
ta tiêu thụ thức ăn nhằm nuôi sống sinh mạng của mình để
chúng ta có thể dùng sinh mạng của mình như là một công
cụ, một phương tiện phụng sự chúng sinh, thì đó là một
hành động thiện.”
Nhờ
công thức và phương án thực hành trên mà chúng tôi hóa giải
được rất nhiều sân hận trong cuộc sống hàng ngày.
Ngay cả đối với con cái, chúng tôi cũng tập nhẫn và khi
chúng vô tình có những lời “lớn tiếng”, chúng tôi cũng
suy niệm biết đâu trong một kiếp xa xôi nào đó chúng là
ông bà hay chủ nợ của mình. Khi suy niệm như thế là
tự nhiên hóa giải ngay cơn giận. Đối với nhiều người,
những người Cộng Sản là kẻ thù bất cộng đái thiên,
nhưng đối với chúng tôi, trong tâm chúng tôi không hề có
một niệm tưởng thù oán. Có thể do nghiệp trong quá
khứ của chúng tôi tốt, hay có một cộng nghiệp họ hàng
hai bên không có một ai bị giết chết hay bị đánh đập
trong suốt cuộc chiến tranh. Chúng tôi cảm thông và luôn
luôn có những ý niệm tốt lành, thương sót với những người
ở cả hai bên chiến tuyến, ở Việt Nam, ở hải ngoại hay
ở A Phú hãn.
Hoàng
Liên Tâm
