ĐÔI NÉT
VỀ LUÂN LÝ PHẬT GIÁO
HT
THÍCH THANH TỪ
Công
việc của người Phật tử tại gia thật là bề bộn phức
tạp. Ngoài việc giao tế lo sinh kế cho gia đình, nuôi dạy
con cái, còn có bổn phận rất lớn là thờ kính phụng
dưỡng cha mẹ.
Đối
với cha mẹ, người Phật tử phải là đứa con chí hiếu.
Bởi vì chúng ta đã biết chọn con đường đạo đức, học
theo đạo từ bi, với tất cả chúng sinh còn phát tâm thương
xót, huống chi cha mẹ, người đã sanh thành dưỡng dục chúng
ta. Dù lý do này hay lý do khác người Phật tử cũng không
có quyền bất hiếu. Đã bất hiếu với cha mẹ thì không
còn tội ác nào mà chẳng dám làm. Đối với cha mẹ mà bất
hiếu, ai tin mình là người đạo đức được? Người bất
hiếu đã phá vỡ tất cả công hạnh lành, hủy hoại hết
hạt giống phước đức.Trong kinh Ðức Phật dạy:
“Thế
Tôn bảo các thầy Tỳ kheo. Nếu có người biết đền đáp,
người này đáng kính đáng mến, dù một chút ơn nhỏ còn
không quên, huống là ơn lớn. Giả sử người này ở cách
xa Ta ngàn do tuần, trăm ngàn do tuần, vẫn không phải là xa,
mà gần bên Ta. Vì cớ sao? Tỳ kheo! Vì Ta hằng khen ngợi người
biết đền đáp.
Những
người không biết đền đáp, ơn lớn còn không nhớ huống
là ơn nhỏ. Người ấy không thể gần Ta. Ta cũng không gần
người ấy. Gỉa sử người ấy mặc y đứng hầu bên cạnh
Ta, người ấy vẫn cách xa Ta muôn dặm. Vì cớ sao? Vì Ta không
bao giờ nói không đền đáp” (Tăng Nhất A Hàm, quyển 10).
Phật
dạy: Ơn nhỏ còn chẳng quên, huống là ơn lớn. Ơn cha mẹ,
sánh với tất cả ơn trong đời chúng ta có ơn nào bằng?
Ơn lớn ấy chúng ta còn quên được, tất cả ơn khác lửng
đi nào có khó gì? Ơn nghĩa là nền tảng đạo đức, chúng
ta không quí trọng thử hỏi còn gì là đạo đức? Vì thế,
Phật nói: Người quên ơn dù mặc y đứng hầu bên cạnh Ta,
vẫn cách xa Ta muôn dặm.
Ơn
cha me như trời cao, biển cả, muốn đền đáp dù nát thân
này cũng chưa tròn. Như kinh chép: “Thế Tôn bảo các thầy
Tỳ kheo: Dạy hai người làm lành được đền ơn. Hai người
là ai? là cha và me. Tỳ kheo! Nếu có nguời val trái cõng cha,
vai mặt cõng mẹ đến ngàn muôn năm, cha mẹ ăn uống, ngồi
nằm, bệnh hoạn, cho đến đại tiểu đều ở trên vai, vẫn
không đền được ơn. Tỳ kheo! Phải biết ơn nặng của cha
mẹ: bồng ẵm, nuôi nấng, tùy thời săn sóc không sái thời
tiết, không kể tháng ngày. Vì thế, ơn cha mẹ rất khó đền
đáp” (Kinh Tăng Nhất A Hàm, quyển 10).
Công
ơn cha mẹ nặng nề như vậy, Phật tử chúng ta làm sao dám
quên. Cha mẹ đã tạo nên thân này, dù đem thân này lót làm
sàng làm ghế cho cha mẹ ngồi cũng chưa đủ đền ơn. Ðối
với người xuất gia mà Phật còn đinh ninh dạy bảo phải
lo đền đáp, huống là Phật tử tại gia. Ơn cha mẹ rất
khó đền đáp: song người con hiếu cử đem hết tấm lòng
hiếu thảo của mình mà ăn ở cũng quí lắm rồi. Có vị
Bà la môn niên thiếu hỏi Phật: “Thế Tôn! Tôi thường như
pháp đi khất thực đem về cúng dường cha mẹ khiến lìa
khổ được vui. Thế Tôn! Tôi làm như thế được phước
nhiều chăng?”.
Phật
bảo: “Thật được phước nhiều. Vì cớ sao? Nếu có người
như pháp cầu xin, cúng dường cha mẹ, khiến lìa khổ được
vui, thật có đại phước.
Thế
Tôn liền nói kệ:
Như
pháp đối cha mẹ
Cung
kính nên cúng dường
Hiện
đời được tiếng tốt
Mạng
chung sanh cõi Trời.
(Tạp
A Hàm, tập 4)
Biết
cúng dường cha mẹ, dù đi khất thực đem về dâng cha mẹ
còn có phước lớn huống người tự tìm ra tiền của cúng
dường cha mẹ, quí biết chừng nào! Chỉ lo chúng ta không
có thật tâm hiếu thảo, nếu có thật tâm hiếu thảo bất
cứ ở hoàn cảnh nào cũng có thể thực hìện được. Lo
cung cấp cho cha mẹ mọi điều kiện vật chất đầy đủ,
đã chí hiếu lắm rồi, song chưa đủ đền đáp công ơn cha
mẹ. Muốn đền đáp công ơn cha mẹ, phải khuyên cha mẹ hướng
về đạo đức, quy kính Tam bảo, được vậy mới gọi là
đền đáp công ơn cha mẹ. Kinh chép: “Phật hỏi các thầy
Sa môn: Con nuôi cha mẹ, lấy cam lồ trăm vị làm thức ăn,
dùng thiên nhạc làm vui tai, sắm y phục hảo hạng mặc nơl
thân, vai cõng cha mẹ đi khắp bốn phương, suốt đời phụng
dưỡng như vậy, đáng gọi là hiếu chăng?
Các
thầy Sa môn thưa: Người này là đại hiếu.
Phật
dạy: Chưa gọi là hiếu.
Phật
bảo các thầy Sa môn: Xem người thế gian không có hiếu thảo,
chỉ thế này mới gọi là hiếu: Hãy khuyên cha mẹ bỏ ác
làm lành, thọ_Tam quy giữ Ngũ giới. Dù cha mẹ sớm mai thọ
trì quy giới, chiều về cõi chết, đối với ơn nặng cha
mẹ nuôi dưỡng, cũng gọi là tạm đền” (Kinh Hiếu Tử.
N.687 ÐC TT tập 32. trang 780).
Người
con muốn báo đáp ơn cha mẹ, phải lo cung cấp những thứ
cần dùng cho cha mẹ được ấm no an ổn, lại phải tìm phương
tiện khuyên cha mẹ bỏ ác làm lành và quy y, giữ giới. Ðược
vậy, mới gọi là báo đáp toàn vẹn cả vật chất lẫn tinh
thần ở hiện tại và vị lai. Nếu ai có phước được cha
mẹ sớm biết đạo đức phải cố gắng làm sao cho cha mẹ
có nhiều phương tiện hoạt động đạo đức hơn. Không bao
giờ dám ngăn cản cha mẹ làm việc đạo đức mà chính mình
phải có bổn phậhkhuyến khích thêm.
Cha
mẹ là đấng tối tôn, tối kính nhất đối với con. Cho nên
người biết thờ kính cha mẹ là thờ kính Phật, Thiên, Thần...
đầy đủ cả.
Kinh
chép: “Nếu có người muốn được vua Phạm Thiên ở trong
nhà, hãy hiếu dưỡng cha mẹ, vua Phạm Thiên đã có ở trong
nhà. Muốn có Ðế Thích ở trong nhà, hãy hiếu dưỡng cha
mẹ, Ðế Thích sẵn ở trong nhà. Muốn được tất cả Thiên
thần ở trong nhà, chỉ cúng dường cha mẹ, tất cả Thiên
thần đều ở trong nhà. Cho đến muốn cúng dường Thánh Hiền
và Phật, chỉ cúng dường cha mẹ, các vị Thánh Hiền và
Phật đều ở trong nhà” (Kinh Tạp Bảo Tạng).
Như
vậy, kính thờ cha mẹ là kính thờ tất cả Thánh Hiền và
Phật. Tại sao chúng ta chỉ biết quý kính Thánh Hiền và Phật
mà thờ ơ với cha mẹ? Ðó là chúng ta đã bỏ cội gốc phước
đức, đi tìm ngọn ngành. Thực đúng câu:
Phật
trong nhà không thờ
Thờ
Thích Ca ngoài đường
Thật
ơn cha mẹ cao cả lớn lao biết mấy, ngàn xưa các bậc Thánh
Hiền đều kính thờ tôn trọng, mà hiện nay có một bọn
vọng ân bội nghĩa chủ trương rằng: “Cha mẹ không có ơn
nghĩa gì với con, sự bất đắc dĩ phải nuôi ấy thôi”.
Họ là người từ chối mọi ân nghĩa, phản đối tất cả
Thánh Hiền, thật là kẻ đang xâymặt vào ngục tối, đáng
1 thương thay!
Kinh Sách và Các Bài Viết Mới Post Lên Mạng Trong Tháng 02-2003
Down Load " Word Document" (WinZip File 233 KB) 
Các
Số Đặc Biệt:
Số Đặc Biệt Mừng Phật Đản
Số Đặc Biệt Tưởng Niệm Bồ Tát Quảng Đức
Số Đặc Biệt Vu Lan
Số Đặc Biệt Mừng Thích Ca Thành Đạo
Số Đặc Biệt Mừng Xuân
