Tứ Như
Ý Túc
Joseph
Goldstein - Nguyễn Duy Nhiên dịch.
Đức
Phật có dạy về bốn con đường đưa ta đến thành
công và sự viên mãn. Đức Phật gọi chúng là tứ như
ý túc, những con đường lúc nào cũng dẫn ta tiến tới. Chúng
là bốn phẩm hạnh đặc thù trong cá tính chúng ta, mà mỗi
con đường phản ảnh một sức mạnh đặc biệt. Nếu ta biết
được phẩm hạnh nào là ưu điểm của mình, từ đó ta có
thể dựa trên sức mạnh sẵn có đó mà phát huy thêm và thực
hiện được những gì cần phải làm.
Đôi
khi người ta có một quan niệm cho rằng tu hành có nghĩa là
sống mà không còn một sự say mê nào nữa, dập tằt hết
những ngọn lửa trong tâm - nghĩa là ta phải có một thái
độ lạnh lùng, hoàn toàn thụ động, xa lìa thế sự . Nhưng
quan niệm nầy hết sức là sai lầm! Vì mỗi trong bốn con
đường đi đến giải thoát vừa kể đều đòi hỏi một
sự đam mê phi thường, một ngọn lửa rực cháy sáng trong
tâm. Đối với chúng ta, những người mà niềm đam mê ấy
đang khơi động, đạo pháp trở thành một lý tưởng tối
thượng của đời mình.
Con
đường thứ nhất để đi đến thành công, nuôi dưỡng chí
tu hành của ta, là Dục Như Ýù Túc - dục ở đây tức là
một sự ham muốn thực hành, để thành tựu một việc gì.
Khi có phẩm hạnh nầy, ta sẽ biết rằng không có bất cứ
điều gì có thể ngăn trở mình được. Chúng ta không bao
giờ cảm thấy toại nguyện, trừ khi nào ta đạt đến mục
tiêu mình muốn. Đôi lúc, khi tôi nghĩ về phẩm hạnh nầy,
tôi liên tưởng đến lòng nhiệt thành và cái động lực
phi thường của các nhà thể thao thế vận hội, hay những
nhạc sĩ đại tài, hoặc là bất cứ những ai đã đem một
việc gì đến mức toàn mỹ. Phẩm hạnh của dục và lòng
nhiệt thành là động lực chính thúc đẩy họ đi trên con
đường đời : “Tôi sẽ làm chuyện ấy! Tôi sẽ thực hiện
được được việc ấy!” Và rồi với sức mạnh đó trong
tâm, của một nghị lực không thối chuyển, họ sẽ thành
công. Vì thế cho nên dục, tức là một hoài bảo và một
nhiệt tâm mãnh liệt, là một trong bốn con đường đưa ta
đến thành công.
Con
đường thứ hai là Tinh Tấn Như Ý Túc, đây là một phẩm
hạnh của nghị lực. Một người có đức tính cương quyết
này lúc nào cũng cảm thấy bị thách thức bởi ý nghĩ “Công
việc này đòi hỏi một nghị lực đáng kể. Và tôi sẽ thực
hiện được việc ấỵ “ Những hạng người như vậy thì
chẳng những không sờn lòng trước khó khăn mà còn cảm thấy
hứng khởi vì sự thách đố. Họ quan niệm rằng, “Những
việc gì đòi hỏi sự cố gắng để đạt đến thành công,
thì tôi sẽ làm được!”
Thời
gian trước đây tôi có đọc một bài báo viết về cái chết
của một con ngựa đua nổi danh Secretariat. Bài báo tán
tụng về trái tim dũng cảm của con ngựa này, diễn tả lại
cái đảm khí của nó được biểu lộ một cách hùng tráng
trong những cuộc đua ra sao. Cũng thế, khi hành động của
chúng ta được xuất phát từ nơi ấy trong trái tim, gắng
hết sức không chút nghi ngại, nó sẽ phát sinh một sức mạnh
và một năng lực vô song! Dipa Ma, một vị thầy của tôi ở
Ấn Độ, là một thí dụ cho phẩm hạnh anh dũng bất thối
chuyển này. Trong thời gian tu tập, có lúc bà bị bệnh và
yếu đến nổi bà ta phải bò lên những nấc thang để đi
lên thiền đường và tiếp tục ngồi thiền. Không có gì
khuất phục bà được. Lần cuối tôi gặp bà trước khi bà
mất, Dipa Ma quay sang bảo tôi, “Chú biết không, chú nên thử
gắng ngồi thiền trong hai ngàỵ” Bà không nói là một khoá
thiền kéo dài hai ngày, mà ý bà là một lần tọa thiền kéo
dài hai ngày liên tục! Chỉ ngồi thôi, hai ngày như vậy! Khi
nghe bà nói thế, tôi phá lên cười vì biết rằng hoàn toàn
ngoài khả năng của mình. Bà nhìn tôi với một ánh mắt
từ bi sâu xa và nói, “Chú đừng có lười biếng!”
Dipa Ma có một khả năng cố quyết đáng kính phục, và nó
đã đem lại cho bà một kết quả mà chỉ có thể phát xuất
từ một tâm kiên cố. Những ai với đức tính này, với sức
mạnh này, là những người có một khả năng tinh tấn, sẽ
không bao giờ chán nản vì con đường quá dài hoặc quá gian
nan. Cho dù hành trình kéo dài nhiều tháng hoặc nhiều năm,
chuyện ấy không đáng kể - vì họ là những người có đảm
khí. Đức Phật cũng là biểu tượng cho phẩm hạnh nầy.
Trước khi thành đạo, khi ngài vẫn còn đi tìm chân lý như
chúng ta đây, ngài đã cương quyết như sau : “Nếu mục tiêu
có thể đạt được bằng sự cố gắng của con người, tôi
sẽ không bao giờ ngừng nghỉ hoặc thối chuyển cho đến
ngày thành đạt. Cho dầu chỉ còn lại da, gân bọc xương.
Cho dù thịt máu tôi có khô cạn. Tôi nhất định sẽ không
thối lui sự tinh tấn của mình, cho đến ngày nào tôi đạt
được những gì có thể đạt được băØng khả năng, bằng
sự cố gắng và kiên chí của con người. “
Con
đường thứ ba để đi đến thành công là tâm nguyện tu tập
theo đạo Pháp, hay là Niệm Như Ý Túc. Lòng yêu chân
lý này sẽ giữ cho tâm ta lúc nào cũng miệt mài với sự
tu tập. Tình yêu đó bao gồm một tâm thức thanh tịnh rất
lớn và một nhiệt tâm vô bờ bến. Như lần đầu tiên biết
yêu - theo thế gian thường tình - tâm bạn lúc nào cũng chỉ
biết tưởng nhớ đến người mình yêu. Tình yêu đạo pháp
cũng có một cường độ tương tợ như thế. Tình yêu ấy
sẽ trở thành con đường dẫn đến tuệ giác khi nó tràn
ngập tâm ta. Chúng ta lúc nào cũng tưởng nhớ đến đạo
pháp và thực hành theo, trên đời này không còn một chuyện
nào quan trọng hơn nữa. Tình yêu ấy giữ cho ta vững tiến.
Nó chính là tình yêu cao thượng nhất, quí giá nhất trong
ta!
Con
đường sau chót dẫn đến thành công là phẩm hạnh của tư
duy, tức sự tham cứu đạo lý. Nó cũng còn đươ.c gọi là
Tư Duy Như Ý Túc. Có những người có một sự ham thích mạnh
mẽ, muốn hiểu thấu được những khía cạnh sâu xa nhất,
uyên thâm nhất của Phật pháp. Họ không bao giờ bằng lòng
với sự hiểu biết tầm thường nông cạn bề ngoài. Cái
tâm tư duy quán chiếu sự vô tận của vòng sinh tử luân hồi
- samsara, sự vô bờ bến của các cõi sinh linh, và qua cái
nhìn bao la ấy, nó thấy được những vướng mắc của ta
trong cuộc sống. Một người với nhiệt tâm học hỏi, sẽ
quán chiếu và hiểu được các nguyên nhân tiềm ẩn của
khổ đau và thấy được khả năng giải thoát của mình. Họ
sẽ cảm thấy rất vui thú khi thám hiểm, bước vào vùng bí
mật thâm sâu nhất của tâm thức.
Bất
cứ ai được ban phú cho một trong bốn đức tính căn bản
này, không chóng thì chầy, rồi cũng sẽ đi đến giải thoát.
Chúng ta có thể giải thoát được nhờ sức mạnh của lòng
dục, tức cái tâm tham muốn và động năng thúc đẩy ta trên
con đường tu tập; chúng ta cũng có thể đi đến giải thoát
qua đức tinh tấn, cương quyết, một nghị lực mà không có
gì ngăn trở nổi; chúng ta có thể được giác ngộ nhờ ở
sự say mê và lòng yêu quý đạo pháp; và chúng ta cũng có
thể kinh nghiệm được giải thoát bằng năng lực của quán
chiếu, một nhu cầu tham cứu và hiểu biết. Một trong bốn
đức tính ấy đều có thể là con đường đưa ta đến nơi
giải thoát.
Bổn
phận của chúng ta là làm sao nhận diện được đức tính
nào là ưu điểm của mình, và dựa trên đó để làm nền
tảng tu tập. Ta hãy nuôi dưỡng ưu tánh đó, phát triển nó
và làm sao cho mỗi ngày được vững mạnh thêm lên. Sự thách
thức lớn nhất của đời ta là thực hiện được sứ mạng
giải thoát, và làm sao để mang những đức tính giải thoát
ấy hội nhập vào giây phút hiện tại. Con đường tỉnh thức
hiện hữu trong mỗi giây, mỗi phút. Nó đang có mặt ngay bây
giờ và ở đây. Ta có thể nào giữ được viễn thức
ấy và cùng một lúc hoàn toàn có mặt trong giây phút hiện
tại này không? Nhìn thấy những gì là chân thật, ta có cảm
thấy khích lệ không? Ta nên nhớ rằng sự tu tập này không
phải chỉ cho riêng mình mà thôi, nó còn vì hạnh phúc và
lợi ích của mọi chúng sinh.
Đức
Phật đã chỉ cho chúng ta thấy rõ ràng bốn con đường để
đi đến thành công viên mãn rồi đó. PHẦN CÒN LẠI
LÀ TÙY Ở NƠI TA ./. [Hết]
Joseph
Goldstein
Nguyễn
Duy Nhiên dịch.
Kinh
Sách và Các Bài Viết Mới Post Lên Mạng Trong Tháng 01-2003
Down
Load " Word Document" (WinZip File 204 KB) 
Các
Số Đặc Biệt:
Số Đặc Biệt Mừng Phật Đản
Số Đặc Biệt Tưởng Niệm Bồ Tát Quảng Đức
Số Đặc Biệt Vu Lan
Số Đặc Biệt Mừng Thích Ca Thành Đạo
Số Đặc Biệt Mừng Xuân
