MỤC
LỤC
Lời
người dịch
Lời
người biên tập
CHƯƠNG
I: Lịch sử và hoàn cảnh Tây Tạng
Tiết
I: Lịch sử Tây Tạng.
Tiết
II: Hoàn cảnh Tây Tạng.
CHƯƠNG
II: Phật giáo thời Tiền truyền
Tiết
I: Phật giáo Tây Tạng- sự hiện diện sớm nhất.
Tiết
II: Phật giáo du nhập Tây Tạng.
Tiết
III: Tịch Hộ và Liên Hoa Sanh.
Tiết
IV: Sự long thịnh và bị phá diệt của Phật giáo Tây Tạng.
CHƯƠNG
III: Phật giáo Tây Tạng thời Hậu truyền
Tiết
I: Phật giáo phục hưng.
Tiết
II: Tư tưởng Phật học của A Để Hạp.
Tiết
III: Các tông phái của Phật giáo Tây Tạng.
CHƯƠNG
IV: Tông Khách Ba và tư tưởng Phật học
Tiết
I: Bình sinh của Tông Khách Ba.
Tiết
II: Tư tưởng Phật học của Tông Khách Ba
CHƯƠNG
V: Văn vật Phật giáo Tây Tạng
Tiết
I: Tây Tạng Đại Tạng Kinh.
Tiết
II: Tự viện và pháp vật của Phật giáo Tây Tạng
CHƯƠNG
VI: Nét đặc sắc của Phật giáo Tây Tạng
Tiết
I: Lạt ma Giáo.
Tiết
II: Chế độ hoạt Phật.
CHƯƠNG
VII: Sự quan hệ giữa chính trị và tôn giáo
Tiết
I: Sự khởi đầu và sự chấm dứt thể chế chính giáo hợp
nhất.
Tiết
II : Phật giáo Mông Cổ.
Tiết
III: Chế độ Phật giáo Mông-Tạng
LỜI
NGƯỜI DỊCH
Ngày
xưa khi còn là chú điệu, thỉnh thoảng đâu đó tôi có nghe
người lớn nói về Tây Tạng, coi Tây Tạng như một nơi đầy
những chuyện thần kỳ, huyền bí. Nào là ở Tây Tạng có
“Phật sống”, có những “cậu bé” vừa tròn ba,
bốn tuổi đã tự biết và nói trúng những gì thuộc về
kiếp trước của mình. Có những vị Lạt-ma tọa thiền trên
tuyết hồi lâu tuyết tự tan, hoặc nói là dân Tây Tạng sống
chung với các vị Thánh có phép thần thông, dân Tây Tạng
ai ai cũng tu niệm và đọc tụng thần chú đạt đến hiển
linh v.v.. chuyện nào cũng gợi lên trong đầu óc non trẻ của
tôi những tưởng tượng về Tây Tạng như một xứ thần
tiên nào đó ở trong chuyện cổ tích.
Lớn
lên đọc sách báo, nghe radio từ các đài nước ngoài, và
nhất là đọc những sách do người Âu-Mỹ viết về Tây Tạng
khiến tôi có cảm giác thương cảm, và thấy xót xa cho vận
số của đất nước, và dân tộc Tây Tạng.
Tôi
luôn thầm tỏ lòng kính trọng đức Đạt Lai Lạt Ma-một
vị “Phật sống” của thời đương đại, một Người sống
không hận thù giữa những người thù hận, một Người thắp
sáng tinh thần Vô-ngã vị tha của đạo Phật trong một thế
giới văn minh với nền khoa học kỷ thuật và công nghệ chỉ
có tiến chứ không ngừng. Năm 2003, tôi được Phật Đà Giáo
Dục Cơ Kim Hội ở Đài Loan gởi tặng một bộ Càn-Long Đại
Tạng Kinh cùng nhiều kinh sách Phật giáo khác, trong đó có
bộ Pháp Cổ Toàn Tập với sáu mươi chín (69) tập, viết
về nhiều đề tài như triết học, thiền học, sử học v.v.Đồng
thời kèm theo một thư ngõ đại ý nói, nếu độc giả nào
có khả năng dịch bất kỳ tập sách nào trong Pháp Cổ Toàn
Tập ra ngôn ngữ mẹ đẻ thì cứ yên tâm dịch mà không phải
xin phép tác giả.
Vốn
có thiện cảm với đất nước và dân tộc Tạng, nên sau
khi đọc xong cuốn Tây Tạng Phật Giáo Sử của pháp sư Thánh
Nghiêm, tôi liền có ý dịch tập sách nầy ra Việt văn, và
xem đây như chút lòng thành nhằm chia sẻ phần nào những
đau thương và cay nghiệt mà dân tộc Tây Tạng đã và đang
phải cam chịu.
Bộ
sử nầy được viết theo lối tân văn Bạch thoại, trong khi
bản thân chúng tôi xưa giờ vẫn học theo lối cổ văn. Do
đó, bản dịch không sao tránh khỏi những sai phạm, kính mong
các bậc thức giả vui lòng chỉ giáo cho.
Rất
vạn hạnh được đón nhận sự chỉ giáo của quí vị.
Nha
Trang, tháng trọng xuân 2005
Tâm
Trí cẩn bút.
LỜI
NGƯỜI BIÊN TẬP
Ba
tác phẩm lớn viết về sử Phật giáo của sư phụ Thánh
Nghiêm, đó là: Ấn Độ Phật Giáo Sử, Tây Tạng Phật Giáo
Sử và Nhật-Hàn Phật Giáo Sử. Nguyên ba tác phẩm trên trước
đây được viết chung thành một bộ với tên gọi: Thế Giới
Phật Giáo Thông Sử, và do Đông Sơ Xã-tiền thân của Pháp
Cổ Văn Hóa xuất bản và phát hành rộng khắp vào năm 1969.
Nhờ
vào bối cảnh học thuật tinh nghiêm, vào công phu tu chứng
sâu dày, vào lý niệm giáo dục quảng bác, cộng với bồ
đề bi nguyện vô cùng thâm thiết của sư phụ mới có được
sự thành tựu vừa bao quát về nhiều mặt, vừa mang đặc
tính độc đáo của bộ sách. Sách có nội dung sâu sắc về
ý tưởng, dễ hiểu về ngôn từ, sử liệu phong phú hoàn
chỉnh, khảo chứng tinh xác rõ ràng, văn bút ưu mỹ lưu loát,
nhờ đó mà sách được sự hoan hỷ đón nhận của đại
chúng cả trong và ngoài Phật giáo một cách phổ biến. Sách
cũng nhận được sự trọng thị cùng những lời bình sâu
sắc, tốt đẹp của giới học thuật. So với những sách
cùng loại thì đây quả là bộ sách “hy hửu nan đắc”
(ít có khó được). Trước đây sách được tái bản nhiều
lần, năm 1963 sách mới được đưa vào Pháp Cổ Toàn Tập.
“Thông
Sử” nguyên là bộ sách có bài tựa nghiêm cẩn, mạch lạc
rõ ràng, chia ra chương mục khiến người đọc ưa thích, và
coi đây là một trước tác được kết cấu hoàn chỉnh giữa
ba bản sách. Vì vậy, một mặt Pháp Cổ Văn Hóa cố gắng
đáp lại sự nhiệt liệt hưởng ứng của đa số độc giả,
mặt khác nhân vào biến thiên của thời đại, theo đó tạo
ra phương tiện ưa thích đọc cho độc giả. Do đó, mới đem
bộ sách của Sư phụ theo thứ tự biên chép mới lại cho
thật hoàn chỉnh, rồi tùy theo địa khu mà chia thành ba sách.
Sự phân chia nầy vẫn tuân theo diện mạo của sách mà giới
độc giả đã biết qua.Việc làm nầy cũng là nhằm thỏa
mản yêu cầu của người đọc.
Sư
phụ Thánh Nghiêm từng nói đối với tôn giáo vừa có nguồn
gốc lâu đời, vừa có tính “bác đại tinh thâm” thì nên
có sự hiểu biết tường tận, đầy đủ. Muốn vậy, có
thể dựa vào sử học để có được sự hiểu biết như
vừa nêu quả không còn gì tốt hơn.
Phật
giáo phát nguyên từ Ấn Độ hơn hai nghìn năm trước, về
sau do nhân duyên biến hóa lưu chuyển mà Phật giáo có sự
phân chia bộ phái. Sự khai triển của Phật giáo đại thừa
kết hợp với các dân tộc có nền văn hóa khác nhau đưa
đến sự xuất hiện nhiều trình độ hiểu biết Phật giáo
rất đặc sắc. Điều đó không chỉ là do quá trình phát
triển của tôn giáo, mà điều đó còn mang ý nghĩa chân chính
về văn hóa và tư tưởng của nhân loại, xét về mặt lịch
sử phát triển.
Theo
sử liệu viết tay phong phú và khách quan, cộng với kiến
giải qua bút pháp đặt biệt độc đáo của sư phụ Thánh
Nghiêm, thì đây đúng là một bộ sách hay được kết hợp
giữa lịch sử, học thuật và tôn giáo trong nền văn học
Phật giáo. Bộ sách lấy hoàn cảnh của xã hội, sự biến
thiên của thời đại làm bối cảnh. Lấy hoạt động của
giáo đoàn, tư tưởng của giáo lý làm “kinh tuyến”.
Như
vậy sách không chỉ dành cho tín đồ Phật giáo có thêm sự
hiểu biết về tôn giáo mình, mà còn giúp cho giới nhân sỹ
thuộc mọi giai tầng xã hội có thêm sử liệu để nghiên
cứu. Có thể nói, bất luận là người đọc ở trong bối
cảnh nào khi đọc xong bộ sách nầy cũng đều cảm thấy
hoan hỷ, vừa ý.
Tàm
quí đệ tử: Trương Nguyên Long.
Viết
tại chùa Nông-Thiền,
giữa
mùa hạ-năm 1997.
Xem
Thêm:
Cung
Điện Potala
Đường
Lên Tây Tạng, Nguyễn Tập
Hành
Hương Tây Tạng
Một
Chuyến Đi Tây Tạng Nhớ Đời, Nguyễn Văn Dũng
Sự
Tích Tây Du Phật Quốc, Nhẫn Tế Thiền Sư
Tiểu
Potala Cung: Nơi Khởi Đầu Của Nóc Nhà Thế Giới, Như Khuê
