3.
Lấy lại chủ quyền
Khi
người thiếu phụ tới làng Hồng tu học, cô đã bỏ vào
trong chuông một câu hỏi. Cô kể lại cái liên hệ giữa hai
mẹ con và cô xin một lời giải đáp. Tôi đã nói rằng ý
chí hòa giải rất tốt, nhưng không đủ Condition necessaire
nhưng mà chưa suffisante. Tại vì lực lượng của những tập
quán, của những nội kết trong hai người đều mạnh quá.
Vì vậy có thể tạm thời chưa nên tới với nhau, hẹn nhau
trong vòng sáu tháng hay một năm. Và trong thời gian đó hai
người phải thực tập chuyển hóa những khối nội kết ở
trong mỗi người, cái khối lửa trong lòng đất.
Phương
pháp mà tôi đề nghị cho cô gái đó như thế này. Mình chưa
phải là một con người tự do, mình đừng có ảo tưởng
mình là con người tự do. Mình có ý chí muốn hòa giải và
nghĩ rằng nếu muốn là mình làm được. Nhưng sự thật mình
không đủ tự do để làm chuyện đó. Khi người kia bắt đầu
nói và chạm vào mình thì tự nhiên những khối nội kết
cũ trong ta bắt đầu nẩy mầm và phát hiện. Rồi khi ta mở
miệng ra mà không có khả năng quán chiếu từng lời nói thì
lời nói của ta sẽ thu hút tất cả những chất độc của
những nội kết cũ đó và phun các chất độc kia ra ngoài
như là miệng núi đá phun lửa. Cho nên ta phải biết ta chưa
phải là con người tự do.
Ta
nô lệ cho ai? Không phải nô lệ cho người kia đâu. Chính
ta là nô lệ của những khối đau và những thói quen ở trong
ta, thói quen đối đáp chua chát, thói quen ăn miếng trả miếng
mà ta đã thực tập trong vòng chín năm. Đó là thời gian leo
thang làm khổ nhau. Thời gian leo thang làm khổ nhau có thể
kéo dài chín năm, có thể tám năm, có thể bảy năm, có thể
năm năm, có thể sáu tháng. Đó là thời gian không may mắn
của cả hai người. Có thể là có một con người thứ ba,
nhưng mà hai người, vì không nhận diện được cái sự rủi
ro đó, đã để cho bản thân mình bị kéo vào trong cuộc tranh
chấp. Và chín tháng đó hoặc sáu tháng đó đã tàn phá hai
người. Hai người mang những khối nội kết và chính bây
giờ mỗi người đang làm nô lệ cho khối nội kết của chính
mình, nô lệ cho tập quán và thói quen của mình.
Người
thực tập phải can đảm nói lên sự thật: "tôi chưa phải
là một con người tự do, tôi bỴ cái giận của tôi, những
nội kết của tôi và thói quen của tôi khống chế". Ban đầu
thì tôi có vẻ tự chủ được trong khi nói, tôi có thể nói
được vài lời thương yêu, nhưng sau đó thì các nội kết
dẫn đường, tôi không còn dẫn đường nữa, tôi chỉ đi
theo chúng riu ríu như một tên tù nhân bị hai người lính
áp giải. Sự thật là như vậy. Người thực tập chân chính
phải chấp nhận là mình đang còn yếu, đang bị nội kết
của mình lôi đi như em bé chăn trâu không có đủ sức điều
phục con trâu của mình. Trâu ăn lúa mà mình không biết làm
gì cả, mình chỉ biết kêu gào. "Để trâu ăn lúa kêu cha
bời bời". Nhưng "cha còn cắt cỏ trên trời, mẹ còn cởi
ngựa đi chơi non Bồng". Kêu gọi mấy cũng vậy thôi. Mình
không biết chăm sóc con trâu của chính mình. Vậy thì người
thực tập phải công nhận một điều, tuy hơi xấu hổ nhưng
mà thiệt, là mình không làm chủ được tình trạng. Vì vậy
mình mới cần thực tập tịnh khẩu.
Thực
tập tịnh khẩu tức là đặt mình vào trong một khung cảnh
an ninh, một loại vòng đại an ninh. Trong thời gian có an ninh
đó, ta thực tập để chuyển hóa. Sau khi chuyển hóa rồi
ta bắt đầu có an ninh thật . Ta thâu hồi lại chủ quyền
của chính ta. Ta trở thành con người tự do. Không ai tước
đoạt sự tự do của ta cả. Chỉ có các khối đau, chỉ có
nội kết, chỉ có tập quán của mình áp chế mình và làm
mất tự do của mình mà thôi.
Tôi
đã đề nghị hai mẹ con thực tập và nhất là người con,
tại vì người con là người đã có duyên tới với Phật
Pháp, đã tiếp xúc được với thầy, với bạn, đã bắt
đầu hỏi thầy được một câu hỏi thông minh về sự thực
tập, đã biết thiền hành, đã tập hơi thở chánh niệm,
đã tập thiền tọa. Tôi đã nói với cô rằng hãy thực tập
thiền hành, hãy tiếp xúc với những gì tươi mát có tính
cách trị liệu, những gì đẹp đẽ ở trong đời sống hàng
ngày để làm cho con người mình an lành thêm.
Đứng
về vấn đề xúc thực và đoàn thực, ta phải tổ chức cuộc
sống hàng ngày của ta. Nếu chúng ta có tài tổ chức thì
chúng ta lại có thêm một yếu tố để thành công. Có nhiều
người tổ chức Phật Đản rất hay nhưng không bao giờ tổ
chức được sự tu học cho chính bản thân mình cả. Có những
người tổ chức cho người khác tu học khá hay, nhưng không
bao giờ chịu tu học cả. Những người đó hãy đem tài tổ
chức đó để tổ chức lại đời sống hàng ngày của mình.
Làm sao để buổi sáng, buổi trưa, buổi chiều ta được tiếp
xúc với những gì tươi mát, lành mạnh, có tính cách trị
liệu để con người ta được nuôi dưỡng. Khi con người
ta trở nên tươi mát và dễ chịu hơn thì những nội kết
kia sẽ dịu xuống. Đó là chánh niệm về tiếp xúc; chỉ
có chánh niệm mới làm được điều đó. Các bạn có tài
năng tổ chức hãy sử dụng tài năng tổ chức của mình để
tổ chức và sắp xếp lại đời sống hàng ngày của chính
mình. Có thể vì đời sống hàng ngày hiện thời của ta vô
tổ chức, cho nên ta cứ tiếp xúc mãi với những cái làm
ta bực mình suốt ngày. Và nếu cứ bị tiếp xúc với những
cái làm ta bực mình suốt ngày thì ta sẽ điên loạn, những
khối nội kết càng ngày càng lớn, chúng sẽ đè bẹp ta một
cách hoàn toàn. Ta không còn gì nữa, ta "không còn kí lô" nào
nữa. Hãy tổ chức lại đời sống hàng ngày để ta đừng
bị tiếp xúc quá nhiều với những yếu tố độc hại làm
cho ta bực bội, sầu khổ, hận thù, tưới tẩm những hạt
giống khổ đau đã quá lớn ở trong ta.
Ví
dụ như hai cha con nhà đó. Cha có nội kết với con, con có
nội kết với cha. Hai cha con gặp nhau mỗi ngày và những câu
nói của cha làm nội kết của con lớn thêm, những câu nói
của con làm nội kết của cha lớn thêm. Vậy nếu đứa con
có tài tổ chức, nó sẽ làm như thế này. Trong những lúc
vui vẻ, nó cố gắng viết cho cha một lá thơ. Nó viết "thưa
Ba, chủ nhật tuần trước Ba có nghe Thầy nói về chuyện
tịnh khẩu. Con cũng muốn tịnh khẩu bảy ngày. Nếu Ba cùng
làm với con thì vui quá đi". Nếu hai cha con cùng làm thì rất
hay. Anh ta có tài tổ chức và anh ta nghĩ rằng nếu anh ta tịnh
khẩu trong khi cha mìng cũng tịnh khẩu thì hai cha con sẽ đạt
tới một thành quả nào đó rồi cả hai sẽ được chuyển
hóa. Hai cha con có một thời gian an ninh là bảy ngày. Hoặc
là hai chị em. Hai chị em mỗi ngày gặp nhau. Mình đề nghị
với em gái mình: "Em muốn không? Em muốn tịnh khẩu với chị
hai tuần không? " có thể hai người đồng tịnh khẩu một
lần. Cả hai đều phải thực tập. Mỗi người có một cuốn
sổ để ghi những câu mà thường ngày mình hay nói nhưng nhờ
tịnh khẩu nên đã dằn kịp, không nói. Rồi từ những yếu
tố tiêu cực, họ sẽ tìm ra những gốc rễ nào đã khiến
họ hay nói với nhau những lời nặng nề chua cay và họ quyết
định chuyển hóa như thế nào.
