TỰ QUAN SÁT
Trừ
phi cái tâm được hoàn toàn giải thoát khỏi sự sợ hãi,
nếu không thì tất cả mọi hình thức hành động đều chỉ
làm tăng thêm sự phiền hà, khổ đau và bối rối mà thôi
Chúng ta đã thảo luận với nhau về tầm quan trọng của một
cuộc đổi mới tận gốc trong nội tâm con người . Và cuộc
đổi mới này phải được diễn ra trong tình trạng hoàn toàn
tự do, giải thoát. Từ ngữ "tự do" là từ ngữ nguy hiểm
nhất, ngoại trừ chúng ta hiểu thấu suốt và rốt ráo ý
nghĩa sâu xa của nó . Chúng ta phải học hỏi toàn bộ những
ẩn ý sâu xa, không phải chỉ là cái nghĩa đơn thuần trong
tự điển. Phần lớn chúng ta dùng nó tùy theo khuynh hướng
riêng tư, tùy theo ý thích hoặc tính cách chính trị. Chúng
ta sẽ không dùng từ đó theo tính cách chính trị hoặc trường
hợp riêng tư mà đi vào chiều sâu, vào phần nội tâm của
nó.
Nhưng
mà trước đó, chúng ta hãy thấu đáo từ ngữ "học hỏi"
cái đã. Chúng ta đã từng nói rằng chúng ta sẽ truyền thông
với nhau, có nghĩa là chúng ta cùng tham dự, cùng chia xẻ cho
nhau, và học hỏi là một phần của cái quá trình ấy . Bạn
sẽ không học hỏi từ diễn giả, nhưng học hỏi bằng sự
quan sát, bằng sự dùng diễn giả như là một tấm gương
để quan sát sự chuyển động của tư tưởng, cảm giác,
tinh thần và tâm tư của chính bạn. Không có một thẩm quyền
nào có thể ảnh hưởng vào quá trình này . Mặc dầu diễn
giả phải ngồi trên một tấm nệm, vì nó tiện nghi, vị
trí ấy không hề cho ông ta một chút thẩm quyền nào .
Cho
nên chúng ta có thể thoải mái dẹp chuyện đó qua một bên,
và để tâm vào sự học hỏi, không từ diễn giả, nhưng
dùng diễn giả để học hỏi về chính bản thân mình. Bạn
học hỏi qua sự quan sát tâm tư của chính bạn, chính cái
nội tâm của bạn -- nó là cái gì? Muốn học hỏi về nó,
bạn phải có tự do, phải có một nhiệt tình muốn tìm hiểu,
một sự đam mê nồng nhiệt và trực tiếp. Bạn sẽ không
thể học hỏi được cái gì nếu bạn không có sự đam mê,
không có nghị lực để hoàn thành. Nếu đã có sẵn bất
cứ loại định kiến, thiên kiến, ưa thích, ghét bỏ, hoặc
kếtááán nào thì người ta không còn có khả năng để học
hỏi được nữa, mà chỉ khiến cho điều họ muốn học hỏi
trở thành méo mó mà thôi .
Từ
ngữ "rèn luyện" có nghĩa là "học" từ mộtáá"người đã
biết", coi như là bạn chưa biết, nên bạn học từ người
khác. Từ ngữ rèn luyện ngụ ý như vậy . Nhưng ở đây,
chúng ta dùng từ rèn luyện không phải với cái nghĩa học
từ người khác, nhưng mà là tự mình quan sát chính mình,
đòi hỏi một sự rèn luyện không qua sự đàn áp, sự bắt
chước, hoặc là tuân hành, hoặc là ngay cả sự điều chỉnh,
nhưng thực sự là chỉ có quan sát mà thôi . Sự quan sát thành
khẩn đó chính là tự rèn luyện -- sự học hỏi xuyên qua
quan sát. Sự học hỏi thành khẩn đó chính là tự rèn luyện,
trong chiều hướng bản thân bạn phải rất là chú tâm, bạn
phải dồi dào nghị lực, hành động với lòng nhiệt thành,
mãnh liệt và sâu sắc.
(Trích
Beyond Violence)
