THÓI SỞ
HỮU
-
Chúng tôi tới để trình bày với ông về vấn đề của chúng
tôi. Chúng tôi ghen tuông -- tôi thì không nhưng ấy là nói
về vợ tôi kìa. Dù trước kia nàng không có thói ghen lộ
liễu như bây giờ, tuy nhiên, trong lòng nàng vẫn luôn luôn
có nỗi niềm ghen tuông ngấm ngầm. Tôi không nghĩ rằng tôi
đã làm điều gì khiến cho nàng có lý do để nổi ghen, nhưng
nàng tìm ra lý do, thưa ông.
-
Ông nghĩ rằng có lý do nào đó để nổi ghen sao? Có
nguyên nhân cho sự ghen tuông sao? Và sự ghen tuông sẽ biến
mất khi người ta tìm ra nguyên nhân sao? Ông có thấy rằng
ngay như ông có biết được nguyên nhân, thì sự ghen tuông
vẫn cứ còn tiếp diễn dài dài chăng? Chúng ta đừng
mất công đi tìm nguyên nhân, mà nên hiểu bản chất của
chính thói ghen tuông. Như ông nói, người ta có thể nổi ghen
vì bất cứ chuyện gì; ghen tị là chuyện để mà cảm thông,
không để tìm xem nó là cái gì.
-
Tôi bị tật ghen tuông ám ảnh từ lâu rồi. Khi chúng tôi
kết hôn, tôi không được biết rõ về chồng tôi, cho nên
như ông thấy chuyện đã xẩy ra, từ sự không tin hiểu nhau
đó, nỗi nghi kỵ, ghen tuông cứ len lén, từng chút, triển
nở dần trong lòng tôi, như khói lan trong bếp.
-
Ghen tuông là một trong những cách để nắm giữ người đàn
ông hoặc đàn bà, phải vậy không? Chúng ta càng ghen tuông,
thì cái cảm giác về quyền sở hữu càng gia tăng. Sự
có sở hữu cái gì đó mang đến cho chúng ta niềm vui. Nói
lên rằng mình là sở hữu chủ độc quyền, dù chỉ là sở
hữu con chó, cũng khiến cho chúng ta ấm áp cõi lòng và cảm
thấy thoải mái. Sự độc quyền đồ sở hữu đem lại
an toàn, bảo đảm cho chúng ta. Làm chủ cái gì đó khiến
chúng ta cảm thấy mình quan trọng; và chính sự tự thấy
mình quan trọng ấy đã là cái mà chúng ta bám chặt lấy,
không muốn mất. Nghĩ rằng mình sở hữu, không phải chỉ
là cái bút chì hoặc cái nhà, nhưng sở hữu một người,
khiến chúng ta cảm thấy vững vàng và toại nguyện lạ lùng.
Thói ghen tuông không phải đến từ người khác, mà chính
vì cái cảm giác về giá trị, về sự quan trọng của tự
thân chúng ta mà ra.
-
Nhưng tôi không coi mình là quan trọng, tôi là kẻ vô danh tiểu
tốt; chồng tôi là tất cả cuộc đời tôi. Ngay đến các
con tôi cũng chẳng đáng kể.
-
Chúng ta đều chỉ có một thứ để mà gắn chặt cuộc
đời vào, dù mang các hình thức khác nhau. Bà bám chặt vào
ông chồng, người khác bám vào con cái, rồi lại có những
người khác nữa bám vào niềm tin nào đó. Tuy hình thức thì
khác nhưng nội dung thì cũng giống nhau thôi. Không có cái
để mà bám víu vào, chúng ta cảm thấy lạc lõng biết bao
trong cuộc đời, phải vậy không? Chúng ta sợ cái cảm giác
quá đơn độc. Chính nỗi sợ hãi ấy tiềm ẩn lòng ghen tuông,
ghét bỏ, đau khổ. Ghen tuông và ghét bỏ không khác nhau nhiều
đâu.
-
Nhưng chúng tôi yêu nhau.
-
Nếu yêu tại sao bà có thể ghen? Chúng ta không yêu, đó là
phần đáng buồn của câu chuyện. Bà đang sử dụng chồng
bà, cũng như chồng bà đang sử dụng bà, để cùng vui
thú, để có đôi có cặp, không cảm thấy cô đơn. Có thể
bà không được gì nhiều, nhưng ít ra bà cũng có người để
cùng nhau qua ngày. Sự cần thiết và sử dụng hỗ tương này
chúng ta gọi là yêu.
-
Thế thì thật là kinh hãi.
-
Không kinh hãi đâu, chỉ có là chúng ta chẳng bao giờ nhìn
thẳng vào thực tế mà thôi. Chúng ta nói là kinh hãi, đặt
cho nó cái tên rồi vội vã quay đi phía khác -- đó là điều
mà bà đang làm.
-
Tôi biết, nhưng tôi không muốn trực diện. Tôi muốn cứ
tiếp tục sống như từ hồi nào tới giờ, dù như thế có
nghĩa là tôi vẫn giữ thói ghen tuông, vì tôi không thể thấy
điều gì khác trong cuộc đời nữa.
-
Nếu bà nhìn rộng ra, thấy được những cái khác trong cuộc
đời, thì bà có thể chấm dứt được sự ghen tuông đối
với chồng bà, được không? Nhưng rồi bà cũng sẽ lại bám
víu vào cái khác, y như hiện nay bà đang bám víu vào ông nhà,
rồi thì bà cũng lại sẽ nổi lòng ghen tuông với cái đó
y như hiện nay vậy. Bà muốn tìm một cái gì đó để thay
thế vai trò của ông nhà, không phải là muốn thoát khỏi
tật ghen tuông. Tất cả chúng ta đều như vậy: trước khi
liệng bỏ cái này, chúng ta muốn có cái khác để đặt niềm
tin rất chắc vào đó đã. Chỉ khi nào bà hoàn toàn buông
xả, không nắm chắc vào cái gì, thì khi đó sẽ không có
chỗ cho bà ghen tuông nữa. Có lòng ghen tị khi có sự
nắm giữ, khi bà cảm thấy bà có cái gì đó. Thói độc quyền
là cái cảm giác về sự chắc chắn này; có sở hữu là có
ganh tị. Quyền sở hữu sinh ra tật ganh ghét. Thật ra thì
chúng ta rất chán ghét cái mà chúng ta đã có, điều đó biểu
lộ trong sự ghen tuông. Ở đâu có mặt thói sở hữu thì
ở đó không thể có tình yêu. Chiếm hữu tiêu diệt tình
yêu.
-
Tôi đã bắt đầu nhận thấy. Đúng là tôi chưa hề yêu chồng
tôi, phải không? Tôi đã bắt đầu hiểu ra rồi.
Bà
ta nghẹn ngào với đôi mắt đẫm lệ.
Danny
Việt dịch
Bài
Đọc Thêm:
