TÂM TRÍ TĨNH LẶNG
Muốn
tìm hiểu bất cứ sự kiện gì, từ lãnh vực con người cho
tới lãnh vực khoa học, bạn thấõy điều gì là quan trọng,
là cốt tủy? -Một tâm trí trầm tĩnh, một khối óc lắng
đọng trong niềm giao cảm, đúng không? Đó không phải là
cái loại tâm trí đặc biệt cố gắng để tập trung -vì
đó cũng lại là một loại đối kháng. Nếu thực sự tôi
muốn thâm hiểu điều gì, lập tức tâm trí tôi có ngay trạng
thái trầm lặng. Khi bạn muốn thưởng thức một điệu nhạc,
hoặc chiêm ngưỡng một bức tranh mà bạn ưa thích, gợi cho
bạn niềm cảm xúc, thì tâm trí bạn sẽ ở vào trạng thái
nào? Phải chăng ngay lập tức, tâm tư bạn trở về trạng
thái lắng đọng? Khi nghe nhạc, tâm hồn bạn không lang thang
đây đó, mà bạn lắng nghe. Cũng vậy, khi bạn muốn tìm hiểu
sự mâu thuẫn, bạn không còn bị tùy thuộc vào thời gian,
bạn chỉ đơn giản trực diện với sự việc đang xẩy ra,
đó là chính cái sự mâu thuẫn. Thế là ngay lập tức, tâm
trí bạn trở về trạng thái trầm tịch, lắng đọng. Khi
mà bạn không còn lệ thuộc vào thời gian với ý hướng muốn
chuyển hóa sự kiện vì bạn đã thấy sự sai lầm của cái
tiến trình đó, thế là bạn hồn nhiên đối diện với cái
"đang là", tự nhiên tâm trí bạn trở nên tĩnh lặng. Trong
tình trạng tỉnh thức trầm lặng đó, bạn thâm hiểu. Khi
mà tâm trí bạn còn đang đầy dẫy mâu thuẫn, trách móc,
chống cự, lên án, bạn không thể có sự thâm hiểu. Nếu
tôi muốn hiểu bạn, rõ ràng là tôi phải không lên án bạn
trước đã. Chính cái tâm trí an tĩnh lắng đọng đó sẽ
đem lại sự chuyển hóa. Khi tâm trí không còn chống đối,
không còn lẩn tránh, không còn xua đuổi hoặc lên án cái
"đang là", mà chỉ nhận thức nó một cách tĩnh lặng, thì
chính từ cái tâm trí tĩnh lặng mà tỉnh thức đó, bạn sẽ
có được sự chuyển biến nếu quả thật bạn muốn. (Trích
The First & Last Freedom)
Tâm
trí tĩnh lặng khi nó thấy được sự thực rằng tâm cảm
chỉ đến khi nó tĩnh lặng; rằng nếu tôi muốn hiểu bạn
thì đầu óc tôi phải tĩnh lặng, tôi không thể có những
phản ứng chống đối bạn, tôi không được có saün thành
kiến với bạn, tôi phải loại bỏ tất cả những kết luận
của tôi, kinh nghiệm của tôi về bạn để mà đối diện
với bạn. Chỉ khi đó, khi mà tâm trí đã thoát khỏi sự
quy định của tôi, thì tôi mới có được sự tâm cảm. Khi
tôi thấy được cái chân lý đó, thì tâm trí tôi mới tĩnh
lặng được. Cho nên, không có câu hỏi làm thế nào để
cho tâm trí tĩnh lặng. Chỉ có chân lý mới có thể giải
phóng tâm trí ra khỏi sự vận hành liên tục của chính nó.
Muốn thấy chân lý, tâm trí phải ý thức được cái thực
tế là nếu nó còn dao dộng thì nó không thể có sự tâm
cảm được.
Sự
lặng lẽ của tâm, sự an tĩnh của tâm, không phải là chuyện
có thể được tạo ra bởi sức mạnh của ý chí, hoặc bởi
những hành động do lòng ham muốn. Nếu những điều ấy xẩy
ra, thì cái loại tâm trí đó chỉ là đang bị bao vây, cô
lập, đó là cái loại tâm trí chết cứng. Loại tâm trí chết
cứng đó không có khả năng thích ứng, mềm dẻo, lẹ làng.
Đó là loại tâm trí không sáng tạo . (Trích The First &
Last Freedom)