TẦM ÐẠO
và ÐẠO SƯ
Hỏi
:
--
Thưa ông, trong chữ guru (đạo sư ), thì chữ gu có nghĩa
là bóng tối của sự ngu dốt và chữ ru có nghĩa là
người gỡ bỏ, người xua đuổi. Do đó, guru là ánh
sáng xua tan bóng tối của sự ngu dốt, và ông chính là cái
ánh sáng đó đối với tôi bây giờ. Vậy thì theo ý ông,
vai trò của vị đạo sư (guru) là gì, một vị thầy hay là
một người tỉnh thức?
Krishnamurti
đáp :
--
Thưa ông, nếu ông dùng từ guru theo nghĩa cổ điển, nghĩa
là "xua tan bóng tối của sự ngu dốt", vậy thì liệu rằng
có thể có một người nào đó, bất kể là sáng suốt hay
ngu xuẩn, có thể thực sự giúp xua tan cái bóng tối này cho
ai không? Giả tỉ như anh A là kẻ ngu tối, và ông là đạo
sư của hắn -- đạo sư với cái nghĩa là người xua tan bóng
tối, người mang gánh nặng giúp cho người khác, người chỉ
đường -- liệu rằng vị đạo sư như thế có thể thực
sự giúp cho kẻ khác được không? Hoặc là hơn thế nữa,
vị đạo sư có thể xua tan bóng tối cho kẻ khác, -- không
phải là lý thuyết suông, mà là trên thực tế không? Có thể
nào ông, nếu ông là một vị đạo sư của ai đó, ông có
thể xua tan bóng tối cho hắn không? Biết rằng hắn đau khổ,
bối rối, thiếu sáng suốt, thiếu tình yêu, buồn bã, liệu
ông có thể giúp hắn xua tan được cái bóng tối đó không?
Hay là chính bản thân hắn phải cật lực ra mà tự giải
thoát? Ông có thể chỉ cho hắn, ông có thể nói: " Nhìn, hãy
bước qua cái cửa kia đi", nhưng mà bản thân hắn phải làm
trọn công việc từ đầu cho đến cuối. Cho nên, nếu ông
công nhận rằng người này không thể làm giúp người khác
cái công việc đó, thì quả thật ông không phải là đạo
sư theo cái nghĩa kể trên.
Hỏi
:
--
Này nhé, đây là chuyện "nếu" ... "nhưng mà" ... , vậy thì
"nếu" như có cái cửa ở đó, tôi phải bước qua. "Nhưng
mà" cái sự ngu tối này nó khiến cho tôi không nhìn
thấy cái cửa ở chỗ nào. Vậy thì ông, do sự chỉ ra cái
cửa, đã gỡ bỏ được sự ngu tối.
Ðáp
:
--
Nhưng mà chính đương sự phải bước. Ông là đạo sư và
ông chỉ ra cái cửa. Công việc của ông đến đây là chấm
dứt.
Hỏi
:
--
Tuy nhiên, bóng tối của sự ngu muội đã được gỡ bỏ.
Ðáp
:
--
Không, công việc của ông đã chấm dứt, nay là lúc chính
tôi phải đứng lên, bước, và làm tất cả mọi chuyện tiếp
theo.
Hỏi
:
--
Vậy là tuyệt rồi!
Ðáp
:
--
Cho nên không phải là ông đã xua tan cái bóng tối của tôi.
Hỏi
;
--
Xin lỗi, vậy chứ tôi không biết làm sao mà thoát ra khỏi
được cái phòng này. Tôi hoàn toàn mù tịt về sự có một
cái cửa đang hiện hữu ở đâu đó, và vị đạo sư đã
cởi bỏ sự ngu tối ấy cho tôi. Nhờ vậy, tôi mới làm được
những việc cần thiết để thoát ra khỏi căn phòng.
Ðáp
:
--
Thưa ông, xin nói cho rõ. Ngu tối là sự thiếu hiểu biết,
hay là thiếu hiểu biết về bản thân, không phải là đại
ngã hoặc tiểu ngã. Cái cửa là cái "tôi" mà qua nó, tôi phải
tiến. Cái đó không phải ở ngoài "tôi". Ðó không phải là
cái cửa thực sự như cái cửa sơn kia. Ðó là cái cửa trong
tôi mà tôi phải đi qua. Ông chỉ nói: " Làm đi".
Hỏi
:
--
Ðúng thế.
Ðáp
:
--
Nhiệm vụ đạo sư của ông đến đây là đã chấm dứt.
Ông không còn quan trọng nữa. Tôi không choàng vòng hoa quanh
đầu ông. Tôi phải làm mọi việc. Ông không xua tan được
bóng tối của sự ngu dốt. Ông đã, đúng hơn, chỉ ra cho
tôi rằng: "Anh là cái cửa,
và
anh, chính bản thân anh phải tự bước qua.
Hỏi
:
--
Nhưng mà thưa ông, ông có công nhận rằng sự chỉ ra cái
cửa đó
là
cần thiết không?
Ðáp
:
--
Có chứ! Tôi chỉ ra, tôi làm điều đó. Tất cả chúng ta
đều làm điều đó. Tôi hỏi một người bộ hành trên đường:
" Xin chỉ cho tôi đường nào đi tới Saanen" và hắn ta chỉ
cho tôi. Nhưng tôi không bỏ thì giờ ra để mà cung kính: "
Trời ơi! Ông là nhân vật vĩ đại nhất thế giới". Thật
là quá con nít!
(Trích
The Awakening of Intelligence)
