SỰ HÀI
HÒA GIỮA SINH VÀ TỬ
Hỏi
:
--
Ông nói rằng về bản chất thì tình yêu, sinh và tử cũng
chỉ là một. Làm sao ông có thể duy trì được cái ý tưởng
là không có phân biệt nào giữa sự khích động và đau buồn
về cái chết và niềm hạnh phúc của tình yêu?
Krishnamurti
đáp :
--
Theo ý bạn thì thế nào là chết? Mất thân người, mất
ký ức, và bạn hy vọng, bạn nghĩ rằng, tin rằng sau đó
sẽ có một sự tiếp nối. Nơi đây có một cái gì đó mất
đi, đó là điều mà bạn gọi là chết.
Ðối
với tôi, sự chết đã có ngay khi ký ức đang hoạt động,
mà ký ức thì cũng chỉ là kết quả của lòng khao khát, sự
níu giữ, thiếu thốn, thèm thuồng mà thôi. Bởi vậy, nếu
một người đã tự giải thoát khỏi lòng khao khát, thèm
thuồng, thì không có sự chết, không có khởi đầu, kết
thúc, không có lối mòn của yêu đương hoặc đau khổ. Xin
hiểu cho là tôi đang cố gắng giải thích, rằng vì cứ đuổi
theo điều đối nghịch, chúng ta tạo nên sự cản trở.
Nếu
tôi sợ hãi, tôi kiếm cách tạo cho mình lòng dũng cảm, nhưng
mà sự sợ hãi vẫn đuổi theo tôi, vì tôi chỉ lẩn trốn
từ cái này qua cái khác mà thôi. Ngược lại, nếu tôi tự
giải thoát tôi khỏi sự sợ hãi, không biết tới can đảm
hoặc sợ sệt gì cả, đó là thái độ tỉnh táo, thận trọng,
không cố níu lấy sự dũng cảm, nhưng mà giải thoát ra khỏi
những sự thúc đẩy đưa tới hành động. Có nghĩa là, nếu
bạn sợ hãi, đừng tạo thành động cơ thúc đẩy phải có
một hành động can đảm, mà hãy tự giải thoát ra khỏi sự
sợ hãi. Ðó là hành động không tác ý.
Bạn
sẽ thấy, nếu bạn thấu triệt điều này, cái chết là truyện
tương lai, sẽ ngưng ám ảnh bạn. Nghĩ về sự chết chỉ
là nhận thức một cách mãnh liệt về cô đơn, do đó, vì
bị cột chặt với cảm giác cô đơn, hiu quạnh, chúng ta vội
bám vào cái gì đó, muốn được kết hợp, hoặc tìm coi có
cái gì tồn tại ở phía bên kia chăng. Ðiều đó đối với
tôi lại là sự theo đuổi những điều trái ngược, chúng
càng giữ lại mãi mãi cái cảm giác cô đơn, hiu quạnh. Ngược
lại, nếu chúng ta trực diện với nỗi cô đơn, hoan hỉ tiếp
nhận nó một cách sáng suốt, bạn sẽ tiêu diệt sự cô đơn,
hiu quạnh, ngay khi nó vừa mới xuất hiện. Như thế là hóa
giải chuyện chết !
Mọi
sự việc ở đời đều sẽ có lúc phải tàn tạ. Mọi sự
gồm thân thể người ta, phẩm chất, khả năng, sự chống
cự, trở lực, tất cả rồi cũng sẽ tàn tạ, cũng phải
tàn tạ. Nhưng người nào mà tư tưởng đã tự giải thoát
ra khỏi những xúc cảm, thoát khỏi sự đối kháng, cản trở,
hắn sẽ được biết tới sự bất tử. Bất tử ở đây
không phải là kéo dài cái giới hạn của chính hắn, cái
giới hạn của chính con người hắn, vốn chẳng là cái gì
khác ngoài những tầng lớp của khát vọng, níu giữ, thiếu
thốn, thèm muốn. Bạn có thể không đồng ý, nhưng nếu bạn
có thể giải thoát ra khỏi sự suy nghĩ, nếu bạn có thể
thấu suốt vào sự tự giác, thấu suốt thẳng vào sự tỉnh
thức, bạn sẽ thấy được sự bất tử, vốn hài hòa một
cách tuyệt hảo, không phải là "lối mòn của tình yêu", hay
là "lối mòn của đau buồn", mà trong đó, tất cả mọi chia
cách đều chấm dứt.
Krishnamurti
-- On Living and Dying
