J. KRISHNAMURTI 
SỔ TAY CỦA KRISHNAMURTI
Lời tựa: MARY LUTYENS - Lời dịch: ÔNG KHÔNG
[Bản dịch 2006 – Hiệu đính 2008]

20.

Rất tối; các vì sao sáng rõ trong một bầu trời không mây và không khí vùng núi mát mẻ và trong lành. Những ngọn đèn pha quét rõ những cây xương rồng cao và chúng được đánh bóng màu bạc; những giọt sương mai rơi trên chúng và chúng chiếu sáng; những cây nhỏ xíu sáng lên cùng sương mai và những ngọn đèn pha làm cánh đồng xanh lấp lánh và lóe sáng một màu xanh không thuộc về ban ngày. Mỗi cây đều yên lặng, bí mật và đang mơ mộng và không thể tiếp cận được. Chòm sao Orion và chòm sao Thất tinh đang lặn giữa những quả đồi tối sẫm; ngay cả những con cú cũng xa xôi và yên lặng; ngoại trừ tiếng ồn của chiếc xe đang chạy, vùng quê đang ngủ; chỉ còn những con cú muỗi, có đôi mắt đỏ lóng lánh, trông thấy được do ánh đèn pha, đang ngồi trên mặt đường, nhìn chăm chăm vào chúng tôi rồi vỗ cánh bay đi. Còn quá sớm, những ngôi làng đang ngủ và một ít người ở trên đường quấn quanh kín người chỉ lộ rõ những khuôn mặt đang bước đi mệt mỏi từ làng này qua làng khác; họ nhìn như thể là họ đã phải đi bộ suốt đêm; một ít người dồn cục quanh một đống lửa, đổ những cái bóng dài qua con đường. Một con chó đang ngồi gãi giữa đường; nó sẽ không đi chỗ khác và chiếc xe hơi phải chạy quanh nó. Rồi bỗng nhiên, sao mai ló dạng; ngay tức khắc to bằng cái đĩa, rực sáng kinh ngạc và dường như lắc lư lay động cả hướng đông. Khi nó lên cao, sao Thủy xuất hiện, ngay phía dưới chòm sao Orion, nhợt nhạt và đang lấn lướt. Bầu trời hưng hửng sáng và bình minh đang bắt đầu ở xa xa. Con đường uốn khúc vào ra, không khi nào thẳng và những hàng cây ở hai bên đường giữ chặt nó khỏi lang thang vào những cánh đồng. Có những con kênh dẫn nước rộng lớn, được sử dụng để tưới ruộng vào mùa hè khi nước khan hiếm. Những con chim vẫn còn đang ngủ, ngoại trừ một hoặc hai con và khi bình minh đến gần hơn, chúng bắt đầu thức dậy, những con quạ, những con kên kên, những con bồ câu và vô số những con chim nhỏ khác nữa. Chúng tôi đang đi xe lên cao và qua một rặng núi dài phủ nhiều cây cối; không một con thú rừng nào chạy băng qua đường. Và bây giờ có những con khỉ trên đường, một con khỉ to lớn, đang ngồi dưới gốc cây me lớn; nó không bao giờ di chuyển khi chúng tôi đi qua trong khi những con khác lại chạy lung tung bất kể phương hướng. Có một con nhỏ xíu, chắc chỉ mới được sanh ra ít ngày, bấu vào bụng con mẹ trông hơi bực dọc mọi thứ. Bình minh đang nhượng bộ ban ngày và những chiếc xe tải ầm ĩ chạy qua đã tắt đèn. Và lúc này những ngôi làng đã thức dậy, người ta đang quét những bậc tam cấp trước nhà và hất bụi ra ngoài đường; nhiều con chó gầy còm vẫn còn ngủ say ngay giữa đường; chúng có vẻ thích ngay trung tâm con đường hơn; những chiếc xe tải phải vòng quanh chúng, những chiếc xe nhỏ và mọi người cũng vậy. Phụ nữ đang xách nước từ cái giếng, có những em nhỏ theo sau. Mặt trời mỗi lúc một nóng và chói lòa và những quả đồi cằn cỗi có ít cây hơn và chúng tôi đang rời núi non để đi xuống biển vào trong một vùng quê bằng phẳng và rộng; không khí ẩm ướt nóng nực và chúng tôi đang tiến đến gần hơn một thành phố lớn, bẩn thỉu và đông đúc * bỏ lại sau lưng  những quả đồi.

Xe hơi đang chạy khá nhanh và nơi này rất tốt cho thiền định. Tự do khỏi từ ngữ và không cho nó quá nhiều quan trọng; hiểu rõ từ ngữ không là sự vật và sự vật không bao giờ là từ ngữ; không bị vướng vào những gợi ý của từ ngữ nhưng sử dụng từ ngữ cẩn thận và hiểu rõ, nhạy bén với từ ngữ và không bị oằn xuống bởi chúng; phá vỡ rào cản từ ngữ và cân nhắc sự kiện; tránh sự đầu độc của từ ngữ và cảm nhận vẻ đẹp của chúng; dẹp bỏ mọi đồng nhất với từ ngữ và tìm hiểu chúng, bởi vì từ ngữ là cái bẫy giăng và đánh lừa. Chúng là những biểu tượng và không là sự thực. Cái màn chắn của từ ngữ đóng vai một chỗ trú ẩn cho cái trí dối gạt, không suy nghĩ và lười biếng. Nô lệ vào từ ngữ là khởi đầu của không hành động mà có vẻ là hành động và một cái trí bị vướng mắc trong những biểu tượng không thể vươn xa được. Mỗi một từ ngữ, tư tưởng uốn nắn cái trí và nếu không hiểu biết mọi tư tưởng, cái trí trở thành vật nô lệ cho từ ngữ và đau khổ bắt đầu. Những kết luận và những giải thích không kết thúc được đau khổ. 

Thiền định không là một phương tiện dẫn đến một kết thúc; không có kết thúc, không có tới nơi; thiền định là một chuyển động trong thời gian và vượt khỏi thời gian. Mỗi hệ thống, phương pháp, trói chặt tư tưởng vào thời gian nhưng tỉnh thức không chọn lựa được mọi tư tưởng và cảm thấy, hiểu rõ những động cơ của chúng, hệ thống máy móc của chúng, thả lỏng chúng nở hoa là khởi đầu của thiền định. Khi tư tưởng và cảm thấy ở tột

* Madras. Ông đến ở lại tại một ngôi nhà trong khu đất rộng bảy mẫu nằm trên bờ phía bắc của con sông Adyar. Con sông này chảy vào vịnh Bengal phía nam Madras.

đỉnh và chết đi, thiền định là chuyển động ra khỏi thời gian. Trong chuyển động này có ngây ngất; trong trống không hoàn toàn có tình yêu, và cùng tình yêu có hủy diệt và sáng tạo.

21.

Tất cả sự tồn tại là chọn lựa; chỉ trong cô đơn không có chọn lựa. Chọn lựa, trong mọi hình thức, là xung đột. Mâu thuẫn chắc chắn xảy ra trong chọn lựa; mâu thuẫn này, cả bên trong lẫn bên ngoài nuôi dưỡng hoang mang và đau khổ. Tẩu thoát khỏi đau khổ này, thần thánh, niềm tin, chủ nghĩa quốc gia, cam kết vào những khuôn mẫu hoạt động khác nhau trở thành những nhu cầu cấp bách. Tẩu thoát rồi, chúng trở nên quan trọng nhất và tẩu thoát là con đường của ảo tưởng; tiếp theo sợ hãi và âu lo bắt đầu hiện diện. Thất vọng và đau khổ là con đường của chọn lựa và không có kết thúc cho đau khổ. Chọn lựa, tuyển lựa, phải luôn luôn tồn tại khi nào còn có người chọn lựa, cái ký ức được tích lũy của đau khổ và vui thú, và mọi trải nghiệm của chọn lựa chỉ củng cố thêm ký ức mà phản hồi của nó trở thành tư tưởng và cảm thấy. Ký ức chỉ có một ý nghĩa từng phần, để đáp trả một cách máy móc; đáp trả này là chọn lựa. Không có tự do trong chọn lựa. Bạn chọn lựa dựa vào nền tảng quá khứ mà bạn đã được nuôi dưỡng trong nó, dựa vào tình trạng bị điều kiện về tôn giáo, kinh tế và xã hội của bạn. Chọn lựa luôn luôn củng cố thêm tình trạng bị điều kiện này; không có tẩu thoát khỏi tình trạng bị điều kiện này, nó chỉ nuôi dưỡng nhiều đau khổ hơn nữa.

Có một ít đám mây đang tụ họp quanh mặt trời; chúng ở xa phía dưới trên đường chân trời và đang rực lửa. Những cây cọ dừa có màu sẫm tương phản bầu trời chói lọi; chúng đứng trong những ruộng lúa có màu xanh lá cây vàng nhẹ trải dài vào đường chân trời. Có một cây hoàn toàn riêng lẻ, trong một cánh đồng lúa xanh đang chín vàng; nó không cô đơn, dù rằng nó trông khá thương tâm và xa cách. Một cơn gió nhẹ êm ả đang thổi từ biển vào và một ít đám mây đang đuổi bắt nhau, nhanh hơn cơn gió. Những ngọn lửa đang yếu dần đi và ánh trăng làm đậm đà thêm những cái bóng. Mọi nơi đều có những cái bóng, đang thì thầm lặng lẽ cùng nhau. Mặt trăng vừa lên trên đỉnh đầu và bên kia đường những cái bóng đậm màu và dễ gây lầm lẫn. Một con rắn nước có lẽ đang băng qua đường; yên lặng trườn đi, đuổi theo một con ếch; có nước trong những ruộng lúa và những con ếch đang kêu ộp ộp, hầu như cùng nhịp điệu; trong cái kênh dẫn nước dài bên cạnh con đường, đầu của chúng ngoi lên, khỏi mặt nước, chúng đang đuổi bắt nhau; chúng sẽ chìm xuống và ngoi lên để rồi lại biến mất. Mặt nước màu sáng bạc, lấp lánh và ấm áp khi sờ vào và đầy những tiếng ồn kỳ lạ. Những chiếc xe bò đi qua, chở củi đến thị trấn; một tiếng chuông xe đạp kêu leng keng, một chiếc xe tải với ngọn đèn pha sáng lóa mắt rít lên đòi nhường chỗ và những cái bóng vẫn bất động. Một buổi tối thật đẹp và đó kìa ở trên con đường rất gần thị trấn, có tĩnh lặng lắng sâu và không một âm thanh nào quấy nhiễu được nó, thậm chí cả mặt trăng hoặc chiếc xe tải. Nó là một tĩnh lặng mà không tư tưởng nào, không từ ngữ nào diễn đạt được, một tĩnh lặng kéo theo ếch nhái và những chiếc xe đạp, một tĩnh lặng theo sát bạn, bạn đi trong nó, bạn hít thở cùng nó, bạn thấy nó. Nó không e thẹn, nó ở đó nài nỉ và nghênh đón. Nó vượt khỏi bạn vào trong những bao la vô hạn và bạn có thể theo cùng nó nếu tư tưởng và cảm thấy của bạn hoàn toàn yên lặng, tự lãng quên chúng và tự mất chúng cùng những con ếch dưới dòng nước; chúng không quan trọng và có thể tự làm mất đi rất dễ dàng, để bị nhặt lên khi được cần đến. Một buổi tối mê hoặc, đầy rõ ràng và nụ cười tắt nhanh.

Chọn lựa luôn luôn đang nuôi dưỡng đau khổ. Hãy nhìn ngắm nó và bạn sẽ thấy nó, lẩn lút, đòi hỏi, nằng nặc và nài nỉ, và trước khi bạn biết bạn ở nơi nào bạn đã bị kẹt trong mạng lưới của những bổn phận, những trách nhiệm và những thất vọng không tẩu thoát được . Hãy nhìn ngắm nó và bạn sẽ tỉnh thức được sự kiện. Hãy tỉnh thức được sự kiện; bạn không thể thay đổi sự kiện; bạn có thể bao bọc nó, chạy trốn nó, nhưng bạn không thể thay đổi nó. Nó ở đó. Nếu bạn thả nó một mình, không ngăn cản nó bằng những ý kiến và những hy vọng, những sợ hãi và những thất vọng của bạn, bằng những phán đoán ranh mãnh và tính toán của bạn, nó sẽ nở hoa và bộc lộ tất cả những phức tạp của nó, những phương cách nhỏ nhiệm của nó và có nhiều, những nguyên tắc đạo đức và sự quan trọng hời hợt của nó, những tưởng tượng và những động cơ của nó. Nếu bạn thả sự kiện một mình, nó sẽ bộc lộ cho bạn tất cả những sự việc này và nhiều thêm nữa. Nhưng bạn phải tỉnh thức được nó không chọn lựa, theo sát nó thật nhẹ nhàng. Sau đó bạn sẽ hiểu rằng chọn lựa, đã nở hoa, chết đi và có tự do, không phải rằng là bạn được tự do nhưng có tự do. Bạn là người tạo ra chọn lựa, bạn phải ngừng tạo ra chọn lựa. Không có gì để chọn lựa. Từ trạng thái không chọn lựa này cô đơn nở hoa. Chết của nó không bao giờ kết thúc. Nó luôn luôn đang nở hoa và nó luôn luôn mới mẻ. Chết đi cái đã được biết là cô đơn. Tất cả chọn lựa đều ở trong lĩnh vực của cái đã được biết; hành động trong lãnh vực này luôn luôn nuôi dưỡng đau khổ. Có kết thúc của đau khổ trong cô đơn.

22.*

Trong khoảng hở của những đống lá cây là một đóa hoa màu hồng có ba cánh; nó bị ôm chặt trong màu xanh lá cây và chắc hẳn nó cũng bị ngạc nhiên bởi vẻ đẹp riêng của nó. Nó mọc trên một bụi hoa cao, đấu tranh để sống còn giữa tất cả đám cây cỏ xanh rì này; có một cái cây thật to đồ sộ phủ trên nó và có vài bụi hoa nhỏ khác, tất cả đều đang chiến đấu để sinh tồn. Có nhiều đóa hoa khác trên bụi hoa này nhưng đóa hoa này lẫn trong những chiếc lá không có bạn đồng hành, nó hoàn toàn chỉ có một mình và vì thế gây sững sờ nhiều hơn. Có một làn gió nhẹ len lỏi giữa những lá cây nhưng nó không bao giờ đến được đóa hoa này; nó bất động và cô đơn và bởi vì nó cô đơn, nó có một vẻ đẹp lạ lùng, giống như một vì sao duy nhất khi bầu trời trống không. Và ra ngoài những chiếc lá xanh là một thân cây cọ màu đen; nó không đen lắm nhưng nó trông giống một cái vòi voi. Và khi bạn 

* Sáng hôm đó ông có buổi nói chuyện đầu tiên trong tám buổi ở Madras, tiếp tục đến 17-12.

nhìn ngắm nó, màu đen chuyển thành màu hồng đang rực rỡ nhất; mặt trời hoàng hôn ập vào nó và tất cả những ngọn cây đều rực lửa, bất động. Cơn gió nhẹ không còn thổi nữa và những đốm sáng của mặt trời hoàng hôn đang phủ trên những chiếc lá. Một con chim nhỏ đậu trên  nhánh cây, đang rỉa  lông. Nó ngừng lại nhìn chung quanh và lúc này bay đi vào mặt trời. Chúng tôi đang ngồi đối diện những nhạc công và họ đang hướng về mặt trời hoàng hôn; có rất ít nguời trong chúng tôi và cái trống nhỏ đang được vỗ bằng kỹ thuật phi thuờng cùng niềm vui thú; những ngón tay kia thật uyển chuyển dịu dàng làm sao. Người chơi trống không bao giờ nhìn bàn tay anh ấy; chúng dường như có cuộc sống riêng, chuyển động rất vững vàng và mau lẹ, đập vào mặt trống căng thật chính xác và rõ ràng; không bao giờ lưỡng lự. Công việc bàn tay phải làm bàn tay trái không bao giờ biết đến vì lúc đó nó đang bận rộn tạo ra một âm điệu khác hẳn nhưng luôn luôn kết hợp hài hòa. Nhạc công còn rất trẻ, nghiêm nghị nhưng đôi mắt sáng long lanh; cậu ta có tài năng và mãn nguyện khi đang chơi cho một nhóm nhỏ thính giả trân trọng thưởng thức. Tiếp theo một nhạc khí bằng dây nhập vào và cái trống nhỏ đuổi theo. Nó không còn cô đơn nữa.

Mặt trời đã lặn và một ít đám mây lang thang chuyển màu hoa hồng lạt; ở độ cao này không có ánh hoàng hôn và mặt trăng, gần gần tròn trịa, trông rõ ràng trong một bầu trời không mây. Dạo bộ trên con đường đó, cùng ánh trăng trên mặt nước và tiếng ộp ộp của nhiều con ếch, trở thành một phước lành. Thật lạ lùng khi thấy rằng thế giới đã ở thật xa và người ta đã thâm nhập vào chiều sâu bao la. Cột điện báo, những chiếc xe buýt, những chiếc xe bò và những người dân làng còm cõi ở đó bên cạnh bạn nhưng bạn lại thật xa xôi, thăm thẳm đến nỗi mọi tư tưởng không thể theo sau được; mọi cảm thấy đều ở quá xa. Bạn đang đi bộ, ý thức được mọi sự vật đang xảy ra quanh bạn, mặt trăng đang tối dần đi bởi những đám mây đồ sộ, tiếng chuông xe đang leng keng để cảnh báo, nhưng bạn ở thật xa, không phải bạn nhưng chiều sâu bao la, vô tận. Chiều sâu này tiếp tục tự thăm thẳm thêm trong chính nó, 

vượt khỏi thời gian và những giới hạn của không gian. Ký ức không thể theo nó; ký ức bị xiềng xích, nhưng cái này lại không. Nó là tự do nguyên vẹn và tổng thể, không gốc rễ và phương hướng. Và thật thẳm sâu, thật xa xôi khỏi tư tưởng có một năng lượng đang bùng ra là ngây ngất, một từ ngữ có ý nghĩa bày tỏ sự biết ơn và làm vừa lòng tư tưởng nhưng tư tưởng không bao giờ bắt giữ được nó hoặc vượt một khoảng cách không không gian để đuổi theo nó. Tư tưởng là một sự việc cằn cỗi và không bao giờ có thể theo sau hoặc giao tiếp với cái không thời gian. Chiếc xe buýt to lớn, với ngọn đèn lóa mắt, gần như hất người ta ra khỏi con đường, vào những vũng nước đang nhảy múa.

Bản thể của kiểm soát là đè nén. Thấy thuần khiết kết thúc mọi hình thức đè nén; thấy tinh tế nhiều hơn chỉ kiểm soát. Kiểm soát tương đối dễ dàng, nó không cần nhiều hiểu rõ; tuân theo một khuôn mẫu, vâng lời quyền lực đã được thiết lập, sợ hãi không làm điều đúng, sợ hãi vì truyền thống, thôi thúc để thành công, đây chính là những sự việc tạo ra sự đè nén cái gì là hoặc sự thăng hoa cái gì là. Động thái thuần khiết của đang thấy sự kiện, dù sự kiện là bất cứ việc gì, mang lại hiểu rõ riêng của nó và từ việc này, thay đổi xảy ra.

25.

Mặt trời đằng sau những đám mây và những mảnh đất bằng phẳng trải dài vào đường chân trời đang chuyển thành nâu vàng và đỏ; có một con kênh nhỏ trên nó là con đường giữa nhiều ruộng lúa. Chúng là màu vàng của vàng và xanh lá cây, trải rộng trên cả hai bên đường, cả đông và tây, đến biển và đến cả mặt trời hoàng hôn. Có một sự việc gì đó gây xúc động và đẹp lạ thường khi nhìn ngắm những cây cọ dừa, đen tương phản bầu trời nóng bỏng, giữa những ruộng lúa; không phải bởi phong cảnh lãng mạn hay đa cảm hay giống như tấm bưu ảnh; có thể bởi tất cả sự vật này nhưng có mãnh liệt và cao quý lan rộng cùng hài lòng trong chính quả đất và trong những sự vật thông thường mà người ta đi ngang qua mỗi ngày. Con kênh, một dải nước hẹp và dài có màu của lửa dịu, chảy về phía bắc và nam giữa những ruộng lúa, yên lặng và cô đơn; không có nhiều giao thông trên nó; có những chiếc xà lan, được làm thô sơ, với những cánh buồm hình tam giác hoặc vuông đang chở gỗ hoặc cát và những người đàn ông ngồi chụm vào nhau, nhìn rất nghiêm nghị. Những cây cọ thống trị quả đất xanh và rộng; chúng có mọi hình thể và kích cỡ, độc lập và vô tư lự, cuốn theo gió và rừng rực cùng mặt trời. Những ruộng lúa đang chín có màu vàng của vàng và có những con chim màu trắng khá lớn trong ruộng lúa; bây giờ chúng đang bay vào mặt trời hoàng hôn, những cái chân dài duỗi thẳng ra phía sau, cánh vỗ thư thả trong không gian. Những chiếc xe bò, chở củi thông đến thị trấn, đi qua, một hàng dài xe, kêu cót két và người đánh xe đi bộ và xe chất đầy củi. Không phải những cảnh tượng thông thường này làm nên sự mê hoặc của buổi chiều tối; chúng là mọi thành phần của buổi chiều tối, những chiếc xe buýt ồn ào, những chiếc xe đạp yên lặng, những tiếng kêu ộp ộp của ếch nhái, mùi của buổi chiều tối. Có mãnh liệt đang mở rộng ở sâu thẳm, một rõ ràng kề cận của cái khác lạ, cùng sức mạnh không xuyên thủng và tinh khiết của nó. Cái gì đẹp đẽ lúc này được tôn vinh trong tráng lệ; mọi sự vật được bao phủ trong nó; có ngây ngất và hân hoan không những sâu thẳm bên trong mà còn lẫn trong những cây cọ và ruộng lúa. Tình yêu không chỉ là một sự việc thông thường nhưng nó ở đó trong ngôi nhà tranh cùng ngọn đèn dầu; nó ở cùng bà cụ già, đang đội trên đầu một thứ gì đó nặng nề; nó ở cùng cậu bé trần truồng, đang nhún nhảy trên một miếng gỗ phát ra nhiều tia lửa, vì nó là pháo hoa của cậu ta. Nó ở khắp mọi nơi, thông thường đến nỗi bạn có thể nhặt nó dưới một chiếc lá rụng hoặc trong cây hoa nhài kia bên cạnh ngôi nhà cũ kỹ xiêu vẹo. Nhưng mọi người đều bị chứa đầy ắp; bận rộn và mất hút. Nó ở đó tràn ngập quả tim bạn, cái trí của bạn và bầu trời; nó vẫn còn ở đó và sẽ không bao giờ rời xa bạn. Bạn chỉ cần chết đi mọi thứ, không còn gốc rễ, không còn một giọt nước mắt. Lúc đó nó sẽ đến cùng bạn, nếu bạn may mắn và bạn mãi mãi ngừng theo đuổi nó, nài nỉ, hy vọng, khóc lóc, van xin. Dửng dưng với nó, nhưng không có đau khổ, và tư tưởng để lại thật xa. Và nó sẽ ở đó, trên con đường tối tăm và bụi bặm kia.

Nở hoa của thiền định là tốt lành. Nó không là một đức hạnh được thâu lượm từng chút một, từ từ trong không gian của thời gian; nó không là luân lý được kính trọng bởi xã hội và nó cũng không là lễ giáo do uy quyền quy định. Chính vẻ đẹp của thiền định tạo hương thơm cho nở hoa của nó. Làm thế nào có thể có hân hoan trong thiền định nếu nó là sự dụ dỗ của ham muốn và đau khổ; làm thế nào để nó nở hoa nếu bạn đang tìm kiếm nó qua kiểm soát, đè nén và hy sinh; làm thế nào nó có thể nở hoa trong tối tăm của sợ hãi hoặc trong tham vọng đồi bại và trong hương vị của thành công; làm thế nào nó có thể nở rộ trong bóng của hy vọng và thất vọng? Bạn sẽ phải bỏ lại tất cả những sự việc này thật xa, không tiếc nuối, thật dễ dàng, thật tự nhiên. Bạn biết chứ, thiền định không có dòng giống xây dựng những phòng vệ, để chống cự và để tàn tạ; nó không được tạo thành từ sự luyện tập được duy trì của bất kỳ hệ thống nào. Tất cả mọi hệ thống chắc chắn định hình tư tưởng đến một khuôn mẫu và sự tuân phục hủy diệt nở hoa của thiền định. Nó nở hoa chỉ trong tự do và sự héo tàn của cái là. Nếu không có tự do không có hiểu rõ về chính mình và nếu không có hiểu rõ về chính mình không có thiền định. Tư tưởng luôn luôn tầm thường và nông cạn dù nó có thể lang thang xa bao nhiêu khi tìm kiếm hiểu biết; đang thu được hiểu biết nhiều hơn không là thiền định. Nó nở hoa chỉ trong tự do khỏi cái đã được biết và bị héo tàn trong cái đã được biết.

26.

Có một cây cọ dừa, hoàn toàn một mình, ở giữa một ruộng lúa; nó không còn nhỏ nữa, chỉ có một ít cây cọ. Nó rất cao và rất thẳng; nó có chất lượng của đạo đức ngược lại sự nhốn nháo và ồn ào của kính trọng. Nó ở đó và nó cô đơn. Nó không bao giờ biết đến mọi sự vật khác và nó sẽ tiếp tục như thế cho đến khi nó chết hoặc bị hủy hoại. Bạn bỗng nhiên gặp nó tại khúc quanh của con đường và bạn bị giật mình khi thấy nó giữa những ruộng lúa phì nhiêu và dòng nước đang chảy; dòng nước và những ruộng lúa xanh rì đang thì thầm cùng nhau như chúng luôn luôn làm như vậy từ những ngày xa xưa và những tiếng thì thầm hòa nhã này không bao giờ với tới cây cọ; nó cô đơn cùng bầu trời cao và những đám mây trôi nhanh. Nó ở một mình, toàn diện và cách biệt và nó sẽ không là bất kỳ sự vật gì khác nữa. Dòng nước đang lấp lánh trong ánh hoàng hôn và xa xa khỏi con đường hướng về phía tây là cây cọ dừa và qua khỏi nó là nhiều cánh đồng lúa hơn; trước khi bắt gặp nó bạn phải đi qua vài con đường bụi bặm, bẩn thỉu và ồn ào, đầy trẻ em, những con dê và trâu bò; những chiếc xe buýt bốc những đám bụi lên mà dường như không một người nào thèm lưu tâm và những con chó dơ xương đông nghẹt con đường. Chiếc xe tách khỏi con đường chính chạy thẳng, qua nhiều ngôi nhà nhỏ và vườn tược, qua những ruộng lúa. Chiếc xe quẹo trái, chạy qua vài cái cổng tráng lệ, và xa hơn chút nữa, kia kìa ở khoảng trống có những con nai, đang gặm cỏ. Phải có đến hai hoặc ba tá; một vài con đã có những cái sừng cao và nặng và một số những con nhỏ đang nhú sừng, sắc bén, cái gì chúng sẽ là; phần nhiều trong số chúng có đốm trắng; chúng trông kích động, ve vẩy đôi tai lớn của chúng nhưng vẫn tiếp tục gặm cỏ. Nhiều con đã băng qua con đường đất đỏ để vào khu đất trống và có nhiều con nữa đang chờ đợi giữa những bụi cây để xem thử chuyện gì sắp sửa xảy ra; chiếc xe nhỏ đã ngừng lại và lúc này tất cả chúng đã băng qua đường và nhập vào những con khác. Buổi tối thật trong sáng và các vì sao đang ló dạng, rực rỡ và rõ ràng; cây cối đang co rút lại cho đêm tối và tiếng hót ríu rít nôn nóng của những con chim đã ngừng lại. Ánh sáng buổi chiều tối ở trên mặt nước. 

Trong ánh sáng chiều tối đó, dọc theo con đường chật hẹp đó, mãnh liệt của hân hoan gia tăng và không có nguyên nhân tạo ra nó. Nó bắt đầu khi đang nhìn ngắm con nhện nhỏ bé đang nhảy nhót bằng sự mau lẹ kinh ngạc vào những con ruồi và kẹp chặt chúng rất dữ tợn; nó bắt đầu khi đang nhìn ngắm một chiếc lá duy nhất lay động trong khi những chiếc lá khác đứng yên; nó bắt đầu khi đang nhìn ngắm con sóc nhỏ có vằn, đang la mắng cái gì đó hoặc một con khác, cái đuôi dài của nó đang nhấp nhô lên xuống. Hân hoan không có nguyên nhân, và niềm vui mà là một kết quả quá nhỏ nhoi và bị biến đổi theo sự thay đổi. Hân hoan không mong đợi, lạ lùng này gia tăng trong mãnh liệt của nó và cái gì mãnh liệt không bao giờ hung bạo; nó có phẩm chất nhượng bộ tuy nhiên nó vẫn duy trì mãnh liệt. Nó không là mãnh liệt của tất cả năng lượng, được tập trung; nó không bị gây ra bởi tư tưởng đang theo đuổi một ý tưởng hoặc bị choán đầy bởi chính nó; nó không là một cảm thấy được đẩy lên cực điểm, bởi vì tất cả sự việc này có những động cơ và những mục đích. Mãnh liệt này không nguyên nhân, không kết thúc, nó cũng không được làm hiện hữu qua tập trung mà thực sự ngăn cản sự thức dậy của năng lượng tổng thể. Nó gia tăng mà không cần một sự việc nào đó thực hiện cho nó; nó là, như một sự việc nào đó bên ngoài bạn, mà bạn không kiểm soát được nó; bạn không có quyền quyết định trong sự việc này. Trong đà gia tăng của mãnh liệt, có hòa nhã. Từ ngữ này gây lầm lẫn; nó thể hiện sự yếu ớt, ủy mị, không kiên quyết, một rút lui, nhút nhát, một sợ hãi nào đó và vân vân. Nhưng nó không  là một trong những sự việc này; nó đầy sinh khí và mạnh mẽ, không có những phòng vệ và vì thế, mãnh liệt. Bạn không thể vun quén nó, nếu bạn muốn làm; nó không thuộc sự phân loại của mạnh mẽ và yếu ớt. Nó mong manh giống như tình yêu vậy. Hân hoan cùng hòa nhã của nó gia tăng mãnh liệt. Không có sự việc nào khác nữa ngoại trừ nó. Việc đến và đi của con người, chuyến đi trong xe hơi và buổi nói chuyện, con nai và cây cọ dừa, các vì sao và những ruộng lúa ở đó, trong vẻ đẹp và trong sáng của chúng, nhưng tất cả chúng đều ở bên trong và ở bên ngoài mãnh liệt này. Một ngọn lửa có một hình dạng, một đường nét, nhưng bên trong ngọn lửa chỉ có sức nóng mãnh liệt không hình dạng và đường nét.

27.

Những đám mây đang chồng chất bị cuốn đi về hướng tây nam bởi một cơn gió mạnh; chúng là những đám mây cuồn cuộn to lớn, hoành tráng, đầy cuồng nộ và chiếm không gian; chúng có màu trắng và xám sẫm, có mang mưa, đầy bầu trời. Những cây già cỗi tức giận chúng và cơn gió. Chúng muốn được để lại một mình, mặc dù chúng cần mưa; cơn mưa sẽ tắm rửa chúng sạch sẽ, rửa hết mọi bụi bặm và những chiếc lá của chúng sẽ lấp lánh lại nhưng chúng không thích bị quấy nhiễu, giống như những người già. Ngôi vườn có thật nhiều hoa, thật nhiều màu sắc và mỗi bông hoa đang thực hiện một vũ điệu, một điệu nhảy cách quãng hay một điệu nhảy vọt và mỗi chiếc lá đều lay động; ngay cả những cọng cỏ nhỏ xíu trên bãi cỏ nhỏ đang bị lắc lư. Và hai bà cụ gầy còm đang nhổ cỏ; hai cụ già; già trước tuổi, ốm yếu và mệt mỏi; họ đang ngồi xổm trên bãi cỏ, nói chuyện đùa và nhổ cỏ, thanh thản; họ không phải ở đó hoàn toàn, họ ở nơi nào đó, bị mang đi bởi tư tưởng, mặc dù họ đang nhổ cỏ và nói chuyện. Họ trông thông minh, đôi mắt long lanh nhưng có lẽ do có quá nhiều con cái và thiếu hụt thức ăn bổ dưỡng làm cho họ già nua và tiều tụy. Bạn trở thành họ, họ là bạn và cỏ và những đám mây; nó không là một chuyển tải của từ ngữ mà nhờ đó bạn có lòng trắc ẩn hay cảm tình lạ lùng, hão huyền nào đó; bạn không đang suy nghĩ gì cả, những cảm xúc của bạn cũng không bị khuấy động. Chúng là bạn và bạn là chúng; khoảng cách và thời gian đã kết thúc. Một chiếc xe hơi chạy đến cùng người tài xế và ông ấy nhập vào thế giới đó. Nụ cười nhút nhát và sự chào đón kính trọng của ông ấy là những sự việc của bạn và bạn đang thắc mắc không hiểu ông ấy đang mỉm cười với ai và ông ấy đang chào đón ai; ông ấy cảm thấy hơi hơi ngượng ngùng, không quen thuộc hoàn toàn với cảm giác cùng nhau đó. Hai bà cụ và người tài xế là bạn và bạn là họ; hàng rào họ thiết lập đã biến mất và khi những đám mây trên đầu trôi đi, tất cả sự việc đó có vẻ giống như một vòng tròn đang lan rộng, bao gồm thật nhiều thứ, con đường bẩn thỉu và bầu trời hoành tráng và người qua đường. Nó không liên quan gì đến tư tưởng, tư tưởng chỉ là một sự việc hèn hạ và cảm thấy cũng không liên quan đến. Nó giống như một ngọn lửa đốt cháy rụi mọi thứ trên đường đi mà không để lại một dấu vết, không để lại tro tàn; nó không là một trải nghiệm, với những kỷ niệm của nó, để được lặp lại. Chúng là bạn và bạn là chúng và nó chết cùng cái trí.

Thật lạ lùng, lòng ham muốn để phô trương mình hoặc để là một ai đó. Tánh đố kỵ là hận thù và lòng tự cao gây hủy hoại. Có vẻ quá khó khăn khi muốn đơn giản, để là bạn là gì mà không giả vờ. Để là bạn là gì trong chính nó rất gay go mà không cố gắng trở thành một cái gì đó, một điều quá dễ dàng. Bạn có thể luôn giả vờ, khoác vào một cái mặt nạ nhưng để là bạn là gì là một công việc vô cùng phức tạp; bởi vì bạn luôn luôn đang thay đổi; bạn không bao giờ giống như hệt và mỗi tích tắc lại bộc lộ một khía cạnh mới, một chiều sâu mới, một bề mặt mới. Bạn không thể là tất cả sự việc này trong một tích tắc vì mỗi tích tắc mang lại sự thay đổi riêng của nó. Vì vậy nếu bạn thực sự thông minh, bạn nên từ bỏ là bất kỳ cái gì. Bạn nghĩ rằng bạn rất nhạy cảm và một sự việc xảy ra, một tư tưởng thoáng qua, chứng tỏ rằng bạn không như vậy; bạn nghĩ bạn khôn ngoan, đọc nhiều, có năng khiếu nghệ thuật, có đức hạnh nhưng khi bạn gặp tình huống khó xử, bạn phát hiện rằng bạn không là một trong những sự việc này nhưng thật ra bạn rất tham vọng, đố kỵ, thiếu sót, hung dữ và lo âu. Bạn tuần tự là tất cả những sự việc này và bạn muốn thứ gì đó để liên tục, bền vững, dĩ nhiên chỉ sự việc gì cho bạn lợi lộc, khoái trá. Vì vậy bạn đuổi theo cái đó và tất cả nhiều sự việc là bạn khác nữa đang ầm ĩ đòi hỏi để có dịp hiện diện, để có dịp thể hiện nó. Thế là bạn trở thành bãi chiến trường và thông thường là tham vọng, cùng những vui thú và đau khổ, đạt được, mà có cả ganh tỵ và sợ hãi. Từ ngữ tình yêu được thêm vào để bày tỏ sự kính trọng và để giữ gia đình vào cùng nhau nhưng bạn lại vướng mắc trong những cam kết và hoạt động riêng của bạn, cách biệt, la hét đòi hỏi sự công nhận và nổi danh, bạn và quốc gia của bạn, bạn và đảng phái của bạn, bạn và vị chúa an ủi của bạn.

Vì vậy để là bạn là gì là một công việc vô cùng gian nan; nếu bạn hoàn toàn tỉnh thức, bạn biết mọi sự việc này và mọi đau khổ của nó. Vì vậy bạn chìm ngập bản thân trong công việc, trong niềm tin của bạn; trong những lý tưởng và những hệ thống thiền định tuyệt vời của bạn. Đến lúc đó bạn đã già và sẵn sàng cho nấm mồ, nếu bạn không chết sẵn rồi phía bên trong. Dẹp bỏ tất cả những sự việc này, cùng những mâu thuẫn và đau khổ đang gia tăng của chúng, và không là gì cả là sự việc thông minh và tự nhiên nhất phải thực hiện. Nhưng trước khi bạn có thể không là gì cả, bạn phải khai quật tất cả những sự việc giấu giếm này, phơi bày chúng ra và vì thế hiểu rõ chúng. Muốn hiểu rõ những thôi thúc và ép buộc giấu giếm này, bạn phải tỉnh thức được chúng, không chọn lựa, như với chết; sau đó trong hành động đang thấy thuần túy, chúng sẽ tàn tạ và bạn sẽ không còn đau khổ và vì thế không là gì cả. Là không là gì cả không là một trạng thái tiêu cực, chính sự phủ nhận mọi sự việc bạn đã là là hành động tích cực nhất, không phải tích cực của phản ứng, mà là không hành động; chính không hành động này gây ra đau khổ. Phủ nhận này là tự do. Hành động tích cực này cho năng lượng, và chính những ý tưởng hao phí năng lượng. Ý tưởng là thời gian và sống trong thời gian là không hòa đồng, đau khổ.

28.

Có một khoảng trống rộng lớn trong cánh rừng trồng thông sát nhau và dày dặc bên cạnh một con đường yên tĩnh; gần về chiều tối cánh đồng tối đen, hiu quạnh và khoảng trống đó mời mọc bầu trời. Xa hơn phía dưới con đường là một cái nhà nhỏ có tường mỏng và những chiếc lá cọ, được bện thắt vào nhau, dùng lợp mái; trong nhà có một ánh sáng mập mờ, một cái bấc đang cháy trong một đĩa dầu và hai người, một người đàn ông và một người đàn bà, đang ngồi trên nền nhà, đang ăn tối, nói chuyện lớn tiếng, thỉnh thoảng có tiếng cười. Hai người đàn ông đang tiến đến qua những ruộng lúa trên một con đường mòn nhỏ, phân chia ruộng lúa và dùng chặn nước. Họ đang nói chuyện huyên thuyên, mang một cái gì đó trên đầu. Có một nhóm dân làng, cười the thé và đang giải thích một điều gì đó cho nhau, bằng rất nhiều cử chỉ điệu bộ. Một con bê vài ngày tuổi đang được dắt đi bởi một phụ nữ, theo sau là con mẹ dịu dàng tạo tự tin cho con con. Một đàn chim trắng có chân dài đang bay về hướng bắc, cánh của chúng vỗ trong không gian chầm chậm và theo nhịp điệu. Mặt trời đã lặn trong bầu trời quang đãng và một tia sáng có màu hoa hồng vạch ngang bầu trời gần như từ đường chân trời này đến đường chân trời kia. Một buổi tối rất yên tĩnh và những ánh đèn thành phố thật xa. Chính khoảng trống nhỏ xíu đó trong cánh rừng trồng thông ôm trọn buổi tối và khi người ta dạo bộ qua nó, người ta ý thức được tĩnh lặng lạ thường của nó; tất cả những ánh sáng và sự chói lòa của ban ngày đã bị quên lãng và sự nhộn nhịp đến và đi của những người đàn ông cũng vậy. Bây giờ khoảng trống đó yên lặng, được vây phủ bởi cây cối tối đen và ánh sáng phai lạt nhanh. Không những yên lặng mà còn có hân hoan trong nó, hân hoan của cô đơn bao la và khi người ta đi qua nó, cái khác lạ luôn luôn lạ lùng đó đến, như một cơn sóng bao phủ quả tim và cái trí trong vẻ đẹp và rõ ràng của nó. Tất cả thời gian ngừng lại, khoảnh khắc kế tiếp không có khởi đầu. Chỉ từ trống không mới có tình yêu.

Thiền định không là một trò chơi của tưởng tượng. Mọi hình thức của hình ảnh, từ ngữ, biểu tượng phải kết thúc cho nở hoa của thiền định. Cái trí phải mất đi tánh nô lệ của nó vào những từ ngữ và phản ứng của chúng. Tư tưởng là thời gian, và biểu tượng, dù cổ xưa và có ý nghĩa như thế nào chăng nữa, phải không tác động vào tư tưởng. Lúc đó tư tưởng không còn tánh liên tục; và ngay đó tư tưởng chỉ là khoảnh khắc này sang khoảnh khắc khác và thế là mất đi tánh khăng khăng máy móc của nó; sau đó tư tưởng không định hình cái trí và bao phủ nó trong cái khung của những ý tưởng và quy định nó theo văn hóa, theo xã hội, mà nó sống ở trong đó. Không phải tự do khỏi xã hội nhưng tự do khỏi ý tưởng; sau đó liên hệ, xã hội không còn quy định cái trí. Toàn bộ ý thức là cặn bã còn sót lại, đang chuyển đổi, đang bổ sung, đang tuân phục và thay đổi chỉ có thể được khi thời gian và tư tưởng kết thúc. Kết thúc không là một kết luận; một từ ngữ để bị hủy hoại, một ý tưởng để bị phủ nhận hay bị chấp nhận. Nó phải được hiểu qua hiểu rõ về chính mình; biết không là học hỏi; biết là công nhận và tích lũy mà ngăn cản học hỏi. Học hỏi từ khoảnh khắc này sang khoảnh khắc khác bởi vì cái tôi làm chủ, cái tôi lệ thuộc, luôn luôn đang thay đổi, không bao giờ cố định. Tích lũy, hiểu biết, gây xuyên tạc và kết thúc học hỏi. Thâu lượm hiểu biết, dù ranh giới của nó có mở rộng bao nhiêu chăng nữa, trở thành máy móc và một cái trí máy móc không là một cái trí tự do. Hiểu rõ về chính mình giải phóng cái trí khỏi cái đã đựơc biết; sống toàn bộ cuộc đời trong hoạt động của cái đã được biết chỉ nuôi dưỡng xung đột và đau khổ vô tận. Thiền định không là sự thành tựu của cá thể, một tìm kiếm sự thật của cá thể; thiền định trở thành cá thể khi nó bị kềm hãm bởi những phương pháp và những hệ thống và thế là những dối gạt và những ảo tưởng được nuôi dưỡng. Thiền định làm tự do cái trí khỏi sự tồn tại bị giới hạn, chật hẹp để đến sự sống không thời gian và luôn luôn đang lan rộng.

29.

Nếu không có nhạy cảm không thể có thương yêu; phản ứng cá thể không thể hiện nhạy cảm; bạn có lẽ nhạy cảm về gia đình của bạn, về thành tựu của bạn, về địa vị và khả năng của bạn. Loại nhạy cảm này là một phản ứng, bị giới hạn, chật hẹp, và gây thoái hóa. Nhạy cảm không là khiếu thẩm mỹ tốt vì khiếu thẩm mỹ tốt thuộc cá thể và tự do khỏi phản ứng cá thể là ý thức được vẻ đẹp. Nếu không trân trọng được vẻ đẹp và nếu không ý thức nhạy cảm được nó, không có tình yêu. Ý thức nhạy cảm này về thiên nhiên, về con sông, về bầu trời, về con người, về con đường bẩn thỉu là thương yêu. Bản thể của thương yêu là nhạy cảm. Nhưng hầu hết mọi người đều sợ hãi nhạy cảm; đối với họ nhạy cảm là bị tổn thương và vì thế họ làm chai lì chính họ và thế là duy trì đau khổ của họ. Hoặc là họ tẩu thoát vào mọi hình thức giải trí, nhà thờ, đền chùa, ngồi lê đôi mách và phim  ảnh và đổi mới xã hội. Nhưng nhạy cảm không là cá thể và khi nó là cá thể, nó dẫn đến đau khổ. Phá vỡ phản ứng cá thể này là thương yêu, và tình yêu dành cho một người cùng nhiều người; nó không bị hạn chế cho một người hay cho nhiều người. Muốn nhạy cảm, tất cả giác quan phải hoàn toàn sinh động, năng động và sự sợ hãi là một nô lệ của những giác quan chỉ là sự lẩn tránh của một sự kiện tự nhiên. Tỉnh thức được sự kiện không dẫn đến sự nô lệ; chính sợ hãi về sự kiện mới dẫn đến ngục tù. Tư tưởng thuộc về những giác quan và tư tưởng góp phần vào sự giới hạn nhưng vẫn vậy bạn lại không sợ hãi tư tưởng. Trái lại nó được tạo thêm cao quý bằng sự kính trọng và làm cho linh thiêng bằng tính tự phụ. Ý thức nhạy cảm về tư tưởng, về cảm giác, về thế giới quanh bạn, về văn phòng của bạn và về thiên nhiên, là bùng nổ trong thương yêu từ khoảnh khắc này sang khoảnh khắc khác. Nếu không có thương yêu, mọi hành động trở thành nhàm chán và máy móc và dẫn đến thoái hóa.

Một buổi sáng có mưa và bầu trời nặng trĩu những đám mây, u ám và hỗn loạn; bắt đầu có mưa rất sớm và bạn đang nghe nó lẫn trong những chiếc lá. Và có rất nhiều chim chóc trên bãi cỏ nhỏ xíu, những con lớn và những con nhỏ, màu xám nhẹ, màu nâu với đôi mắt vàng; những con quạ màu đen to lớn và những con bé tí, nhỏ hơn những con chim sẻ; chúng đang bới tìm, lôi kéo, hót líu lo, liên tu bất tận, than van và hài lòng. Đang có mưa bụi và chúng có vẻ không thèm bận tâm nhưng khi bắt đầu mưa lớn hơn, tất cả những con chim đều bay tản đi, than van ầm ĩ. Nhưng những bụi cây và những cây già cỗi to lớn lại đang vui sướng; những chiếc lá của chúng được rửa sạch sẽ hết mọi bụi bặm của nhiều ngày. Những giọt mưa đang víu vào ngọn của những chiếc lá; một giọt sẽ rơi xuống mặt đất và một giọt khác sẽ hình thành để rơi xuống; mỗi một giọt là cơn mưa, con sông và biển cả. Và mỗi một giọt đều sáng ngời, long lanh; nó lộng lẫy hơn tất cả những viên kim cương và đáng yêu nhiều hơn; nó gom tụ thành một giọt, giữ nguyên trong vẻ đẹp của nó và biến mất vào trong đất, không để lại dấu vết. Nó là một đám rước vô tận và biến mất vào trong đất. Nó là một đám rước vô tận vượt khỏi thời gian. Lúc này đang mưa và quả đất đang nuốt trọn những giọt mưa để bù đắp cho những ngày cháy bỏng trong nhiều tháng trường. Mặt trời ở đằng sau nhiều đám mây và quả đất đang nghỉ ngơi sau đợt nóng. Con đường rất xấu, quá nhiều ổ gà sâu, đầy nước đục ngầu; thỉnh thoảng một chiếc xe nhỏ chạy qua chúng, thỉnh thoảng tránh chúng nhưng lại tiếp tục chạy. Có những bông hoa màu hồng leo lên cây cối, dọc theo những hàng rào kẽm gai, mọc hoang dại trên những bụi cây, và cơn mưa lẫn trong chúng, biến màu sắc chúng mịn màng hơn và hòa nhã hơn; chúng ở khắp mọi nơi và sẽ không bị khước từ. Con đường chạy qua một ngôi làng bẩn thỉu, có những cửa hàng bẩn thỉu và những nhà hàng bẩn thỉu và khi nó quẹo, có một ruộng lúa, được vây quanh bởi những cây cọ dừa. Chúng bao bọc thửa ruộng, gần như giữ nó cho riêng chúng, vì sợ rằng con người sẽ phá hỏng nó. Ruộng lúa này nương theo những hàng cây cọ quanh co và vượt xa nó là những mảnh rừng chuối và những chiếc lá to bóng láng của chúng có thể nhìn thấy qua những cây cọ. Thửa ruộng đó gây mê hoặc, màu xanh lục của nó thật kinh ngạc, thật đậm đà và kỳ diệu; nó không thể tin được, nó tước đoạt quả tim và cái trí của bạn. Bạn nhìn ngắm nó và bạn biến mất, không bao giờ giống như cũ lại. Màu sắc đó là chúa, là âm nhạc, là tình yêu của quả đất; bầu trời tiến đến những cây cọ và bao phủ quả đất. Nhưng ruộng lúa đó lại là ơn lành của vĩnh cửu. Và con đường tiếp tục ra biển; biển có màu xanh lục lạt, cùng những cơn sóng cuồn cuộn, khổng lồ đang vỗ mạnh vào bờ; chúng là những con sóng tàn phá và khốc liệt do bởi sự cuồng nộ bị dồn ép lại của nhiều cơn bão; biển trông bình thản nhưng lại hung dữ ngấm ngầm và những cơn sóng biểu lộ mối nguy hiểm của nó. Không một chiếc thuyền nào trên biển, những chiếc thuyền thân đôi mỏng manh và nhẹ nhàng kia, được buộc chặt lại với nhau thật thô thiển bằng một sợi dây thừng; tất cả dân chài đều ở trong những cái nhà lợp lá cọ dừa tối tăm trên những bãi cát, sát cạnh nước. Và những đám mây cuồn cuộn được những cơn gió mang đến mà bạn không thể cảm thấy được. Và sẽ có mưa lại, cùng vui tươi dễ chịu.

Đối với những người tạm gọi là tôn giáo khi có nhạy cảm là phạm tội lỗi, một điều xấu xa chỉ dành riêng cho thế giới trần tục; đối với những người tôn giáo, cái đẹp là sự cám dỗ, phải bị kềm hãm lại; nó là một xao lãng đầy tội lỗi phải bị khước từ. Những công việc phước đức không là một thay thế cho tình yêu, và nếu không có tình yêu mọi hoạt động đều dẫn đến đau khổ, cao quý hoặc thấp hèn. Bản thể của thương yêu là nhạy cảm và nếu không có nó mọi thờ phụng là một tẩu thoát khỏi thực tại. Đối với các vị thầy tu, các khất sĩ, những giác quan là phương tiện của đau khổ, huống chi là tư tưởng đều phải dành cho vị chúa của tình trạng bị điều kiện của họ. Nhưng tư tưởng lại thuộc về những giác quan. Chính tư tưởng tụ họp thời gian lại và chính tư tưởng làm cho nhạy cảm thành có tội. Vượt khỏi tư tưởng là đạo đức và đạo đức đó là nhạy cảm ở cực điểm mà chính là tình yêu. Tình yêu và không có tội lỗi; tình yêu và làm cái gì bạn muốn và sau đó không có đau khổ.

30.

Một vùng quê nếu không có một con sông rất bất hạnh. Nó là một con sông nhỏ, nếu nó có thể được gọi là một con sông, nhưng nó lại có một cái cầu bằng đá và gạch khá lớn; * nó không rộng lắm nên những chiếc xe buýt và xe hơi phải chạy chầm chậm và luôn luôn có dân làng đi bộ cũng như những chiếc xe đạp. Nó giả vờ là một con sông và trong thời điểm có những cơn mưa nó trông giống như một con sông căng phồng nhưng lúc này khi những cơn mưa gần chấm dứt, nó lại là một dải nước rộng lớn với một hòn đảo to, có nhiều bụi cây ở giữa nó. Nó chảy ra biển, ở ngay phía đông, bằng nhiều náo nhiệt và hân hoan. Nhưng bây giờ đã có một bờ cát rộng chặn lại và vì thế nó chờ đợi mùa mưa sau. Gia súc đang lội lên hòn đảo và vài dân chài đang cố gắng bắt một ít cá; những con cá luôn luôn nhỏ, khoảng cỡ một ngón tay lớn và chúng ngửi tanh hôi khi người ta đang bày bán dưới những cái cây. Và chiều tối đó, dưới dải nước lặng, có một con cò lớn, hoàn toàn cứng đơ và yên lặng. Nó là một con chim duy nhất trên sông; vào chiều tối những con quạ và những con chim khác thường đang bay qua con sông nhưng chiều nay không có con chim nào cả, 

* Cầu Elphilstone trên sông Adyar. Ngôi nhà ông đang ở phía bắc cái cầu.

ngoại trừ duy nhất con cò đó. Bạn không thể nào không nhìn nó được; nó rất trắng, bất động, hòa cùng bầu trời có ánh sáng mặt trời. Mặt trời ngả vàng và biển màu xanh lạt ở xa xa và khi đất đai chuyển về phía chúng, ba cây cọ lớn đối diện với con sông và biển cả. Mặt trời hoàng hôn phủ tràn chúng và biển ở xa xa, náo động, nguy hiểm và có màu xanh dễ chịu. Từ nơi cầu, bầu trời dường như thật mênh mông, thật gần gũi và tinh khiết; nó cách phi trường thật xa. Nhưng buổi chiều đó, con cò cô đơn và ba cây cọ là toàn quả đất, thời gian quá khứ và hiện tại và sự sống không quá khứ. Thiền định trở thành một nở hoa không gốc rễ và vì thế một chết. Tiêu cực là một chuyển động kỳ diệu của sự sống và tích cực chỉ là một phản ứng đối với sự sống, một kháng cự. Với kháng cự không có chết nhưng chỉ có sợ hãi; sợ hãi nuôi dưỡng sợ hãi thêm nữa và thoái hóa. Chết là nở hoa của mới mẻ; thiền định là chết của cái đã được biết.

Lạ thay khi người ta không bao giờ có thể nói, “Tôi không biết”. Muốn thực sự nói nó và cảm thấy nó, phải có khiêm tốn. Nhưng người ta không bao giờ thú nhận sự kiện là không bao giờ biết; chính tự cao nuôi dưỡng cái trí bằng hiểu biết. Tự cao là một căn bệnh lạ lùng, luôn luôn hy vọng và luôn luôn thất vọng. Nhưng thú nhận không biết là kết thúc qui trình máy móc của biết. Có nhiều ý nghĩa khi nói, “Tôi không biết” – giả vờ và tất cả những phương pháp lén lút và nhỏ nhiệm của nó, để gây ấn tượng, để có được sự quan trọng và vân vân; “Tôi không biết” mà thực sự đang chờ thời gian để tìm ra và “Tôi không biết” mà không đang tìm kiếm để biết; trạng thái đầu tiên không bao giờ học hỏi, nó chỉ thâu lượm và vì vậy không bao giờ học hỏi, và trạng thái sau luôn luôn học hỏi, mà không bao giờ tích lũy. Phải có tự do khi học hỏi và vì thế cái trí có thể duy trì trong sáng và hồn nhiên; tích lũy làm cái trí suy sụp, trở nên già nua và tàn tạ. Hồn nhiên không là không trải nghiệm nhưng là tự do khỏi trải nghiệm; tự do này là chết đi mọi trải nghiệm và không cho phép nó bám rễ trong mảnh đất của bộ não phong phú. Sống không là gì cả nếu không có trải nghiệm nhưng sống không là gì cả khi mảnh đất chứa đầy gốc rễ. Nhưng khiêm tốn không là lau sạch sẽ có ý thức cái đã được biết; đó là tự cao của thành tựu, nhưng khiêm tốn là hoàn toàn không biết mà là chết. Sợ hãi chết chỉ xảy ra trong biết, không xảy ra trong không biết. Không có sợ hãi của cái không biết được, chỉ có sợ hãi trong thay đổi của cái đã được biết, trong kết thúc của cái đã được biết.

Nhưng thói quen của từ ngữ, nội dung cảm xúc của từ ngữ, những ám chỉ giấu giếm của từ ngữ, ngăn cản tự do khỏi từ ngữ. Nếu không có tự do này bạn là một nô lệ của những từ ngữ, của những kết luận, của những ý tưởng. Nếu bạn sống dựa vào những từ ngữ, giống như nhiều người sống như vậy, sự đói khát bên trong không thể thỏa mãn được; nó mãi mãi đang cày bừa và không bao giờ đang gieo hạt. Vậy thì bạn sống trong thế giới của không thật, của giả vờ, của đau khổ mà không có ý nghĩa gì cả. Một niềm tin là một từ ngữ, một kết luận của tư tưởng, được sáng chế bởi những từ ngữ và chính vì điều này mới gây hủy hoại, gây hư hỏng vẻ đẹp của cái trí. Hủy diệt từ ngữ là phá sập cấu trúc  bên trong của an toàn, mà không có sự thật gì cả.  Không an toàn, mà không là cảm giác đau khổ cực độ khi mất đi an toàn, dẫn dắt đến nhiều hình thức khác nhau của bệnh tật, nhưng không an toàn đó mà có từ nở hoa của an toàn, là khiêm tốn và hồn nhiên mà sức mạnh của nó người ngạo mạn không bao giờ biết được.

1-12-1961

Con đường đầy bùn, bị làm lún sâu, đông người; nó ở ngoài thị trấn và dần dần một vùng ngoại ô đang được xây dựng, nhưng lúc này nó bẩn không tưởng được, đầy những hố; những con chó, những con dê, gia súc lang thang, những chiếc xe buýt, những chiếc xe hơi, mỗi lúc mỗi đông người thêm; những cửa hàng đang bán những thứ nước uống có màu trong chai, những cửa hàng bày bán vải vóc, thực phẩm, củi đốt, một ngân hàng, một cửa hàng sửa xe đạp, nhiều thực phẩm thêm, nhiều dê và nhiều người thêm. Vẫn còn có vùng quê ở hai bên đường, những cây cọ, những ruộng lúa, và những vũng nước lớn. Mặt trời ở giữa những đám mây sau những cây cọ đang bừng lên màu sắc và những cái bóng rộng lớn; những vũng nước rực sáng và mỗi bụi nhỏ và mỗi cái cây bị sững sờ bởi sự bao la của bầu trời. Những con dê đang nhấm nháp những cái rễ của chúng, phụ nữ đang giặt giũ quần áo tại vòi nước, trẻ em đang tiếp tục nô đùa; mọi nơi đều có hoạt động và không một ai bỏ chút thời gian nhìn ngắm bầu trời hay những đám mây kia, mang đầy màu sắc; một buổi chiều sẽ biến mất thật mau và không bao giờ tái hiện và có vẻ không một người nào thèm lưu tâm. Ngay lập tức là quan trọng nhất, ngay lập tức mà có lẽ kéo dài vào tương lai ra khỏi thị lực. Tầm nhìn xa là tầm nhìn ngay lập tức. Chiếc xe buýt xuất hiện ào ào trên đường, không bao giờ nhường đường, tự tin về chính nó, mọi người đều nhường lối, nhưng con trâu kềnh càng đã chặn nó lại; nó ở ngay giữa đường, di chuyển bằng dáng điệu nặng nề cố hữu, không lúc nào thèm lưu tâm đến tiếng kèn và tiếng kèn tắt ngấm đầy điên tiết. Trong đáy lòng, mỗi một người đều là một nhà chính trị, quan tâm đến ngay lập tức và cố gắng cưỡng bách tất cả cuộc sống vào ngay lập tức. Và tiếp theo sẽ có đau khổ, quanh một ngã đường, nhưng sự việc đó không thể tránh khỏi; có thuốc men, nhậu nhẹt, đền chùa và gia đình của những ngay lập tức. Bạn có thể chấm dứt tất cả sự việc đó nếu bạn tin tưởng mãnh liệt một sự việc nào đó hoặc đắm mình trong công việc hoặc giao phó bản thân vào một khuôn mẫu nào đó của tư tưởng. Nhưng bạn đã thử tất cả những việc đó rồi và cái trí của bạn cằn cỗi như quả tim và bạn băng qua phía bên kia con đường và bị lạc lối trong ngay lập tức. Lúc này những đám mây nặng trĩu trong bầu trời và chỉ còn một mảng màu sắc nơi mặt trời đã hiện diện. Con đường tiếp tục, qua những cây cọ, những cây thông, những ruộng lúa, những chòi tranh và tiếp tục tiếp tục rồi bỗng nhiên như luôn luôn không mong đợi, cái  khác lạ đến cùng tinh khiết và sức mạnh đó mà không có tư tưởng hoặc trạng thái điên khùng nào đã có lần hình thành được và nó ở đó và quả tim của bạn dường như nổ tung vào bầu trời trống không, cùng ngây ngất. Bộ não hoàn toàn tĩnh lặng, bất động, nhưng nhạy cảm, tỉnh thức. Nó không thể theo vào trống không; nó thuộc thời gian nhưng thời gian đã kết thúc và nó không thể trải nghiệm; trải nghiệm là công nhận và cái gì nó công nhận sẽ là thời gian. Vì thế bộ não bất động, im lìm thụ động, không đang dò hỏi, không đang tìm kiếm. Và tổng thể của tình yêu này hoặc bất kỳ từ ngữ nào bạn muốn, từ ngữ không là sự việc đó, đã thâm nhập vào mọi sự việc và biến mất. Mọi sự việc có không gian của nó, nơi chỗ của nó, nhưng cái này không có và vì thế nó không thể được tìm ra; dù bạn muốn làm bất kỳ sự việc gì bạn sẽ không tìm được nó. Nó không ở nơi chợ búa cũng như trong mọi đền chùa; mọi thứ phải được hủy diệt, mọi ngõ ngách sâu kín phải được lật tung, không còn một nền tảng để bám víu, nhưng thậm chí sau đó trống không này phải không kèm một giọt nước mắt, lúc đó cái không thể biết được có lẽ trôi qua. Nó ở đó và vẻ đẹp.

Mọi khuôn mẫu cố ý của thay đổi là không-thay đổi; thay đổi có động cơ, mục đích, phương hướng và vì thế nó chỉ là một tiếp tục, bị bổ sung thêm, của cái gì đã là. Thay đổi như thế đều vô ích; nó giống như thay quần áo cho một con búp bê nhưng con búp bê vẫn y nguyên, máy móc, không sinh khí, dễ vỡ, để bị đập bể và bị quẳng đi. Chết là sự kết thúc hiển nhiên của thay đổi; cách mạng xã hội, kinh tế là chết trong khuôn mẫu của thay đổi. Nó không là một cách mạng gì cả, nó là một tiếp tục, bị bổ sung thêm, của cái gì đã là. Thay đổi, cách mạng tổng thể, xảy ra chỉ khi nào thay đổi, khuôn mẫu của thời gian, được hiểu rõ như điều giả dối và trong phủ nhận toàn bộ của nó  thay đổi xảy ra.

2.

Biển động, với những con sóng gầm thét hung bạo ập vào từ xa; gần bên là một ngôi làng được xây dựng quanh một cái ao sâu và rộng, nó được gọi là bồn chứa nước, và một ngôi đền đã sụp đổ. Nước của cái bồn chứa này có màu xanh lục nhạt và có những bậc thềm dẫn xuống nó, từ mọi phía. Ngôi làng bị bỏ quên, bẩn thỉu và hiếm có con đường nào, và quanh cái bồn này là những ngôi nhà và ở một phía là ngôi đền cũ bị phá hủy hoàn toàn và một ngôi đền hơi mới, có những bức tường kẻ vạch đỏ; những ngôi nhà xiêu vẹo nhưng cái làng đó có một cảm giác thân thiện, quen thuộc quanh nó. Bên cạnh lối đi dẫn ra biển nguyên một nhóm phụ nữ đang mặc cả rất to tiếng để mua một số cá; mọi người có vẻ hứng thú về mọi thứ; đó là cách giải trí buổi chiều của họ vì họ đều đang cười đùa vui vẻ. Và rác rưởi bụi bặm của con đường dồn thành đống lớn ở một góc và những con chó xơ xác chúi mũi vào nó sục sạo và một cửa hàng gần đống rác đang bán thức uống, đồ ăn, và một người đàn bà cơ cực bế một em bé quấn trong những cái giẻ rách đang đứng xin ăn tại cửa của cửa hàng. Biển hung dữ gần bên, tiếng ầm ầm vọng lại và những ruộng lúa xanh rì thơm ngát ở ngoài ngôi làng, thanh bình, đầy hứa hẹn trong ánh hoàng hôn. Những đám mây đang bay đến từ hướng biển, chậm rãi, mang theo mặt trời và mọi nơi đều có hoạt động và không một ai ngước nhìn lên bầu trời. Những con cá chết, nhóm người ồn ào, dòng nước xanh trong cái ao sâu đó, những bức tường kẻ vạch của ngôi đền dường như giữ lại mặt trời hoàng hôn. Nếu bạn dạo bộ trên con đường, ngang qua con kênh, bên cạnh ruộng lúa và cánh rừng thông, mọi người đi ngang qua mà bạn biết, họ đều thân thiện, họ ngừng lại nói chuyện với bạn, rằng bạn nên đến sống cùng họ, rằng họ sẽ chăm sóc bạn, và bầu trời đang tối dần và màu xanh của những ruộng lúa không còn thấy nữa và các vì sao sáng rực rỡ.

Dạo bộ trên con đường đó dưới bóng đêm cùng ánh đèn của thành phố trong những đám mây, sức mạnh không thể xâm phạm đó đến cùng phong phú và rõ ràng đến nỗi nó làm bạn sững sờ. Tất cả sự sống là sức mạnh đó. Nó không là sức mạnh do ý chí cẩn thận phát triển thành, cũng không là sức mạnh của những phòng vệ hay kháng cự; nó không là sức mạnh của lòng can đảm và cũng không là sức mạnh của ganh tị và chết. Nó không có chất lượng, không diễn tả nào có thể bộc lộ được nó và tuy vậy nó ở đó như những quả đồi xa xăm tối đen kia và những cây cối kia bên cạnh con đường. Nó bao la quá đến độ tư tưởng không thể tạo ra hay suy đoán. Nó là một sức mạnh không nguyên nhân và vì thế không có thứ gì có thể được thêm vào hoặc lấy bớt đi khỏi nó. Nó không thể biết được; nó không có hình thể, vóc dáng và không thể tiếp cận được. Biết là công nhận nhưng nó luôn luôn mới mẻ, một sự việc gì đó không thể được đo lường trong thời gian. Nó ở đó suốt ngày, ngập ngừng, không một kèo nài giống như tiếng thì thầm  nhưng lúc này nó ở đó đầy khẩn khoản và phong phú đến độ không còn sự việc gì khác ngoại trừ nó. Những từ ngữ đã bị làm hư hỏng và bị biến thành thông thường; từ ngữ tình yêu đã bị mua bán nhưng từ ngữ đó có một ý nghĩa hoàn toàn khác hẳn, khi đang dạo bộ trên con đường không một bóng người đó. Nó theo cùng sức mạnh không thể xuyên thấu đó; hai thứ không tách rời, giống như màu sắc của một cánh hoa. Bộ não, quả tim, và cái trí bị nó nuốt trọn và không còn sót lại bất kỳ thứ gì ngoại trừ cái đó. Nhưng vẫn vậy những chiếc xe buýt chạy rất nhanh, dân làng đang nói chuyện lớn tiếng và chòm sao Thất tinh vừa ở trên đường chân trời. Nó tiếp tục, dù dạo bộ một mình hay cùng những người khác, và nó tiếp tục suốt đêm đến lúc bình minh xuất hiện giữa những cây cọ. Nhưng nó vẫn ở đó giống như một tiếng thì thầm lẫn trong những chiếc lá.

Thiền định là một sự việc thật kỳ lạ. Nếu có bất cứ loại cưỡng bách nào, nỗ lực nào để bắt buộc tư tưởng phải tuân phục, bắt chước, vậy thì nó trở thành một chịu đựng gây suy sụp. Tĩnh lặng được ham muốn kết thúc soi sáng; nếu nó là sự theo đuổi của những tưởng tượng và trải nghiệm, vậy thì nó dẫn đến những ảo tưởng và tự thôi miên. Chỉ trong nở hoa của tư tưởng và vì thế kết thúc tư tưởng thì thiền định mới có ý nghĩa; tư tưởng chỉ có thể nở hoa trong tự do chứ không phải trong những khuôn mẫu luôn luôn mở rộng của hiểu biết. Hiểu biết có lẽ tạo thêm những trải nghiệm mới mẻ hơn của cảm xúc thú vị hơn nhưng một cái trí đang tìm kiếm những trải nghiệm thuộc mọi loại đều không chín chắn. Chín chắn là tự do khỏi tất cả trải nghiệm; nó không còn bị trói buộc bởi bất kỳ mọi ảnh hưởng để là và để không là. Chín chắn trong thiền định là làm tự do cái trí khỏi hiểu biết vì hiểu biết tạo khuôn mẫu và kiểm soát tất cả trải nghiệm. Một cái trí là một ngọn đèn cho chính nó không cần trải nghiệm. Không chín chắn là khao khát có được trải nghiệm rộng rãi hơn và lớn lao hơn. Thiền định là đang rong chơi qua thế giới của hiểu biết và đang tự do khỏi nó để thâm nhập vào cái không biết được.

3.

Họ đang cãi nhau trong cái túp lều nhỏ đó, với ngọn đèn dầu, trên con đường dễ chịu đó; bằng giọng nói lớn và rít lên, bà ấy đang the thé một điều gì đó về tiền bạc, không còn sót lại thứ gì để mua gạo; trong âm điệu hù dọa, hạ thấp giọng ông ấy đang lầm bầm một điều gì đó. Bạn có thể nghe được giọng nói của bà ấy từ khá xa và chỉ có chiếc xe buýt đông nghẹt mới lấn át được nó. Những cây cọ đã yên lặng và ngay cả những ngọn thông nhẹ như lông cũng ngừng sự rung động dịu dàng của nó. Không có trăng và trời tối thui, mặt trời đã lặn giữa những đám mây đang tụ họp, cách đây một khoảng thời gian. Những chiếc xe buýt và xe hơi đã chạy qua, thật nhiều trong số chúng, vì tất cả những chiếc xe đã đến đây để tham quan một ngôi đền cổ và con đường trở lại yên lặng, tách rời và xa cách. Một ít dân làng đi qua nói chuyện nhỏ nhẹ, rã rời sau một ngày lao động. Bao la lạ lùng đó đang đến và nó ở đó đầy dịu dàng và thương yêu không thể tin được; giống như một chiếc lá non, mềm mại vào mùa xuân, thật dễ dàng bị tan nát, nó ở đó hoàn toàn không phòng vệ và vì thế luôn luôn không thể hủy diệt. Mọi tư tưởng và cảm thấy biến mất và công nhận ngừng hẳn.

 Rất kỳ lạ khi tiền bạc đã trở thành quan trọng làm sao đâu, cả với người cho lẫn với người nhận, người có quyền hành lẫn người nghèo khổ. Họ nói về tiền bạc liên tục hoặc lẩn tránh nói về nó, vì nó là hình thức xấu xa nhưng lại biết rõ về tiền bạc. Tiền bạc để làm công việc phước đức, tiền bạc cho buổi tiệc, tiền bạc cho ngôi đền, và tiền bạc để mua gạo. Nếu bạn có tiền bạn bị khổ sở và nếu bạn không có tiền bạn cũng khổ sở. Họ bảo với bạn anh ấy trị giá bao nhiêu khi họ kể với bạn chức vụ của anh ấy và những bằng cấp anh ấy đã đậu, sự tài khéo của anh ấy, khả năng của anh ấy và anh ấy đang kiếm được bao nhiêu tiền. Sự ghen tỵ của người giàu và sự ghen tỵ của người nghèo, sự ganh đua để phô trương, hiểu biết, quần áo và tài giỏi khi nói chuyện. Mọi người đều muốn gây ấn tượng đến một người nào đó, đám đông càng lớn bao nhiêu càng tốt hơn bấy nhiêu. Nhưng tiền bạc quan trọng hơn bất kỳ thứ gì khác ngoại trừ quyền lực. Hai sự việc này là một kết hợp tuyệt vời; vị thánh có quyền lực, mặc dù ông ấy không có tiền; ông ấy đang gây ảnh hưởng đến cả người giàu lẫn người nghèo. Nhà chính trị sẽ sử dụng quốc gia, vị thánh, các thần thánh hiện diện, để đạt đến tột đỉnh và bảo cho bạn điều vô lý của tham vọng lẫn sự tàn nhẫn của quyền lực. Không có chấm dứt đối với tiền bạc và quyền lực; bạn càng có nhiều bao nhiêu, bạn càng muốn nhiều thêm bấy nhiêu và không có chấm dứt đối với nó. Nhưng đằng sau cả tiền bạc lẫn quyền lực, có đau khổ mà không thể bị phủ nhận; bạn có thể cất nó qua một bên, cố gắng quên nó nhưng nó luôn luôn ở đó, một vết thương hằn sâu mà không thứ gì có vẻ chữa khỏi.

Không người nào muốn được tự do khỏi nó, muốn hiểu rõ được đau khổ quá phức tạp; nó đều được giải thích trong những quyển sách, và những quyển sách, những từ ngữ, những kết luận, trở thành quan trọng nhưng đau khổ ở đó vẫn còn bị bao bọc bởi những ý tưởng. Và tẩu thoát trở thành quan trọng; tẩu thoát là bản thể của nông cạn, mặc dù nó có lẽ có chiều sâu biến đổi. Nhưng đau khổ không dễ dàng bị lừa gạt. Bạn phải đi vào ngay tâm điểm của nó để kết thúc nó; bạn phải đào xới thật sâu vào chính bạn, không bao giờ để lại một ngõ ngách nào chưa lật tung. Bạn phải thấy được mọi vặn vẹo và biến đổi của tư tưởng tinh ranh, mọi cảm thấy về mọi thứ, mọi chuyển động của mọi phản ứng, mà không kềm hãm, mà không chọn lựa. Nó giống như theo sau một con sông về nguồn của nó; con sông sẽ mang bạn đến đó. Bạn phải theo sau mọi đe dọa, mọi manh mối dẫn đến tâm điểm của đau khổ. Bạn chỉ cần quan sát, nhìn, nghe; tất cả đều ở đó không che đậy và rõ ràng. Bạn phải thực hiện chuyến hành trình, không phải lên mặt trăng, không phải đến các thần thánh nhưng thâm nhập vào chính bạn. Bạn có thể thực hiện một bước tức khắc vào chính bạn và vì thế tức khắc kết thúc đau khổ hoặc kéo dài chuyến hành trình, thư thả, lười biếng và bình thản. Bạn cần có đam mê để kết thúc đau khổ, và đam mê không mua được nhờ vào tẩu thoát. Nó ở đó khi bạn ngừng tẩu thoát.

4.

Rất yên lặng dưới những cái cây; có quá nhiều chim chóc đang gọi nhau, đang hót, đang líu lo, liên tu bất tận. Những nhánh cây rất to lớn, có hình dáng đẹp, bóng loáng, nhẵn thín và bạn rất sững sờ khi nhìn thấy chúng và chúng có một cảm xúc và một duyên dáng làm bạn rơi lệ và làm bạn kinh ngạc về mọi sự vật của quả đất. Quả đất không còn sự vật nào đẹp đẽ hơn cái cây đó và khi nó chết nó sẽ vẫn còn đẹp đẽ; mọi nhánh cây đều trơ trụi, phơi bày trước bầu trời, bị tẩy trắng bởi mặt trời và sẽ có chim chóc dựa vào sự trơ trụi của nó. Sẽ có nơi ẩn náu cho những con cú, ở đó trong những cái lỗ sâu, và những con vẹt rực rỡ đang lanh lảnh sẽ làm tổ cao thật cao trong cái lỗ của nhánh cây đó; những con chim gõ kiến sẽ đến, cùng những cái lông trang trí trên cái mào đỏ nhô thẳng ra khỏi cái đầu của chúng để điều khiển vào trong một vài cái lỗ; tất nhiên sẽ có những con sóc có sọc kia, chạy thật nhanh quanh những cành cây, luôn luôn càu nhàu một điều gì đó và luôn luôn hiếu kỳ; ngay trên nhánh cây cao nhất, sẽ có một con chim đại bàng màu đỏ và trắng đang quan sát vùng đất đầy uy nghi và cô đơn. Sẽ có nhiều kiến, đỏ và đen, chạy lon ton thẳng lên cây và những con khác cũng lon ton chạy xuống và nếu bị nó cắn chắc sẽ đau lắm. Nhưng lúc này cái cây vẫn còn sống, tuyệt vời, và có nhiều bóng râm và mặt trời đang bùng lửa không bao giờ chạm đến bạn; bạn có thể ngồi đó cả tiếng đồng hồ và trông thấy và lắng nghe mọi thứ còn sống và đã chết, bên ngoài và bên trong. Bạn không thể trông thấy và lắng nghe bên ngoài mà không nghĩ lan man vào bên trong. Thật ra bên ngoài là bên trong và bên trong là bên ngoài và rất khó khăn, hầu như không thể tách rời chúng được. Bạn nhìn cái cây tráng lệ đó và bạn thắc mắc ai đang nhìn ngắm ai và lúc này không còn người quan sát. Mọi thứ rất sinh động và chỉ còn lại sự sống và người quan sát đã chết như chiếc lá đó. Không có đường phân chia giữa cái cây, chim chóc, và người đàn ông đó đang ngồi dưới bóng râm và quả đất thật trù phú. Đạo đức ở đó không tư tưởng và vì thế có trật tự; trật tự không là trường cửu; nó ở đó chỉ từ khoảnh khắc này sang khoảnh khắc khác và bao la đó đến hòa cùng mặt trời đang lặn thật ngẫu nhiên, đang nghinh đón đầy khoáng đạt. Chim chóc bắt đầu im lặng vì trời đang tối và mọi sự vật đang dần dần sẵn sàng hoàn toàn cho đêm tối. Bộ não, cái vật sinh động, nhạy cảm, tuyệt diệu đó hoàn toàn tĩnh, chỉ quan sát, nghe mà không có một máy động của phản ứng, mà không ghi lại, mà không trải nghiệm, chỉ thấy và nghe. Cùng bao la đó, có tình yêu và hủy diệt và hủy diệt đó là một sức mạnh không thể tiếp cận. Tất cả những lời này chỉ là những từ ngữ, giống như cái cây chết đó, một biểu tượng của cái đã là và nó không bao giờ là. Nó đã trôi qua rồi, di chuyển xa khỏi từ ngữ; từ ngữ không có sinh khí và sẽ không bao giờ nắm bắt được trống không càn quét đó. Chỉ từ trống không bao la đó mới có tình yêu, cùng hồn nhiên của nó. Làm thế nào bộ não hiểu rõ được tình yêu đó, bộ não mà thật năng động, nhồi nhét, trĩu nặng bởi hiểu biết, bởi trải nghiệm? Mọi thứ phải bị phủ nhận để cho cái đó hiện hữu.

Thói quen, dù thuận tiện bao nhiêu, gây hủy diệt nhạy cảm; thói quen cho cảm giác an toàn và làm thế nào có thể được tỉnh thức, nhạy cảm, khi thói quen được nuôi dưỡng; cũng không phải rằng không an toàn có thể mang lại ý thức tỉnh táo. Mọi thứ trở thành thói quen rất mau lẹ làm sao, đau khổ cũng như vui thú và tiếp theo đó chán ngán hiện diện và một việc đặc biệt đó được gọi là nhàn hạ. Sau thói quen mà đã vận hành suốt bốn chục năm dài, lúc đó bạn mới có nhàn hạ hoặc là nhàn hạ vào cuối một ngày. Thói quen có chuyển động tròn của nó và lúc này đến phiên của nhàn hạ mà lại chuyển thành thói quen. Nếu không có nhạy cảm sẽ không có thương yêu và hòa đồng đó mà không là phản ứng thúc bách của sự tồn tại mâu thuẫn. Bộ máy của thói quen là tư tưởng luôn luôn đang tìm kiếm an toàn, một trạng thái dễ chịu nào đó để từ đó nó sẽ không bao giờ bị quấy rầy. Chính bởi sự tìm kiếm có được vĩnh cửu đã khước từ nhạy cảm. Nhạy cảm không bao giờ gây tổn thương, chỉ có những thứ mà bạn đã tìm đến ẩn náu tạo ra đau khổ. Nhạy cảm tổng thể là sinh động hoàn toàn và đó là tình yêu. Nhưng tư tưởng rất tinh ranh; nó sẽ lẩn tránh người theo đuổi, mà là một tư tưởng khác; tư tưởng không thể theo đuổi một tư tưởng khác. Chỉ có nở hoa của tư tưởng có thể được trông thấy, được lắng nghe, và cái gì nở hoa trong tự do kết thúc, chết đi mà không để lại một dấu vết.

5.

Con chim cu đang gáy từ lúc bình minh này nhỏ hơn một con quạ, có màu xám hơn, cái đuôi dài và cặp mắt đỏ rực sáng; nó đang đậu trên một cái cây cọ nhỏ gần gần giấu mình; gáy bằng những âm điệu êm ả rõ ràng; đuôi và đầu của nó đang nhô ra và đó kìa trên một cái cây nhỏ là bạn tình của nó. Con mái nhỏ hơn, nhút nhát hơn, giấu mình nhiều hơn; sau đó con đực bay đến con cái đã ló ra đậu trên một nhánh cây trống; chúng ở đó, con đực gáy và lúc này chúng bay đi. Có những đám mây trong bầu trời và một cơn gió nhẹ đang nô đùa giữa những chiếc lá; những cây cọ nặng nề đứng yên, giờ của chúng sẽ đến, muộn hơn trong ngày, gần về chiều tối để biểu diễn vũ điệu dữ dội của chúng nhưng lúc này chúng đứng yên, im lìm và dửng dưng. Trời chắc đã mưa suốt đêm và mặt đất ướt át và cát tơi vụn; ngôi vườn thanh bình vì ngày vẫn chưa bắt đầu; những cây to còn ngủ và những cây nhỏ hơn đều thức giấc, và hai con sóc đang đuổi bắt nhau giỡn cợt luồn lách ra sau và ra trước những nhánh cây. Những đám mây của bình minh sớm đang nhường chỗ cho những đám mây của ban ngày và những cây thông đang lay động.

Mỗi động thái của thiền định không bao giờ giống nhau, có một hơi thở mới mẻ, một tàn phá mới mẻ; không có khuôn mẫu để bị phá nát vì không có đang xây dựng của một sự việc khác, một thói quen mới mẻ đang che lấp cái cũ kỹ. Tất cả những thói quen, dù vừa có được, đều cũ kỹ; chúng được hình thành từ những sự việc cũ kỹ nhưng thiền định không tàn phá những khuôn mẫu cũ để có một khuôn mẫu mới. Thiền định mới mẻ và đang hủy diệt; nó mới mẻ, không ở trong lãnh vực của những khuôn mẫu cũ; nó đã không bao giờ đi vào mảnh đất đó; nó mới mẻ vì nó không bao giờ biết những cái cũ kỹ; nó đang tàn phá trong chính nó; nó không đang phá nát một sự việc nào đó nhưng chính nó là hủy diệt. Nó hủy diệt và vì thế nó mới mẻ và có sáng tạo.

Không có một đồ chơi trong thiền định mà thu hút bạn hoặc bạn thu hút chúng. Nó là hủy diệt của tất cả món đồ chơi, những tầm nhìn, những ý tưởng, trải nghiệm mà dẫn đến sự tạo thành thiền định. Bạn phải đặt nền móng cho thiền định đúng đắn nếu không bạn sẽ vướng mắc vào những hình thái khác nhau của ảo tưởng. Thiền định là sự tiêu cực tinh khiết nhất, tiêu cực mà không là kết quả của phản ứng. Phủ nhận và ở lại cùng phủ nhận trong tiêu cực là hành động không động cơ, mà là tình yêu.

6.

Có một con chim đốm xám, to gần bằng con quạ; nó không nhút nhát lắm và nó có thể được nhìn ngắm lâu đến chừng nào người ta còn thích; nó đang ăn những quả dâu, chọn lựa rất cẩn thận, đang đeo lủng lẳng trong những chùm nặng trĩu, có màu xanh lục và bạc. Lúc này hai con chim khác; to gần bằng con chim có đốm, đến để bám trên những chùm dâu khác; chúng là những con chim cu của ngày hôm qua; lần này không có những tiếng gáy êm dịu từ cổ họng, tất cả chúng đều đang bận rộn ăn. Thông thường chúng là những con chim nhút nhát, những con chim cu này, nhưng chúng có vẻ không lưu tâm đến người nào đó đang đứng rất gần nhìn ngắm chúng, chỉ cách một vài feet. Sau đó con sóc có sọc đến để nhập vào chúng nhưng cả ba con đều bay đi và con sóc quả quyết bắt đầu và đang ăn ngấu nghiến thì bỗng nhiên một con quạ vừa đến vừa kêu và từng này đã quá no cho con sóc nên nó chạy biến đi. Con quạ không ăn quả dâu nào cả nhưng có thể không thích những con khác thụ hưởng. Buổi sáng mát mẻ và mặt trời đang lên chầm chậm đằng sau những cái cây rậm rạp; có những cái bóng dài và giọt sương mai mịn màng vẫn còn trên cỏ, và trong cái ao nhỏ có hai bông huệ tây màu xanh với nhụy màu vàng; nó có màu vàng lạt và màu xanh là màu xanh của bầu trời mùa xuân và những cái lá đang nổi của nó tròn trĩnh, xanh lục sẫm và một con ếch nhỏ đang ngồi trên một trong những chiếc lá, không cựa quậy, đôi mắt nhìn chăm chăm. Hai đóa huệ tây này là niềm vui thú của cả ngôi vườn, ngay cả những cây lớn cũng nhìn xuống chúng mà không có cái bóng nào; chúng mảnh khảnh, mềm mại và lặng lẽ trong cái ao của chúng. Khi bạn nhìn ngắm chúng, mọi phản hồi ngừng hẳn, những tư tưởng và những cảm thấy của bạn kết thúc và chỉ có hai đóa hoa còn tồn tại, trong vẻ đẹp và yên lặng của chúng; chúng mãnh liệt, giống như mọi sự vật đang sống, ngoại trừ con người luôn luôn bận rộn với bản thân. Khi bạn nhìn ngắm hai đóa hoa này, thế giới được thay đổi, không phải để vào một trật tự xã hội tốt đẹp hơn nào đó, có ít chuyên chế hơn và nhiều tự do hơn hoặc là sự cơ cực được loại bỏ, nhưng không có đau thương, không sầu khổ, đến và đi của lo âu và không có sự nặng nhọc của buồn chán; nó được thay đổi bởi vì hai đóa hoa kia ở đó, màu xanh với nhụy vàng. Nó là kỳ diệu của vẻ đẹp.

Bây giờ con đường đó thân thuộc với tất cả chúng tôi, người dân làng, một hàng dài xe bò với một người đàn ông bên cạnh mỗi chiếc xe, mười lăm hoặc hai chục chiếc theo một hàng dài, cùng những con chó, những con dê và những ruộng lúa đang chín, và chiều tối đó nó đang mỉm cười cởi mở và bầu trời rất gần gũi. Đã tối rồi và con đường sáng lên do ánh sáng của bầu trời và đêm đang vây kín. Thiền định không là con đường của nỗ lực; mọi nỗ lực đều gây mâu thuẫn, kháng cự; nỗ lực và chọn lựa luôn nuôi dưỡng xung đột và rồi thì thiền định chỉ trở thành một tẩu thoát khỏi sự kiện, cái gì là. Nhưng trên con đường đó, thiền định nhường lối cho cái khác lạ, làm câm lặng hoàn toàn bộ não đã yên tĩnh sẵn rồi; bộ não chỉ là một nơi chuyển qua cho cái không thể đo lường được đó; như một con sông rộng và sâu chảy giữa hai bờ dốc đứng, cái khác lạ lạ lùng đó chuyển động, không phương hướng, không thời gian.

7.

Từ cửa sổ bạn có thể trông thấy một cây cọ non và một cái cây đầy những bông hoa lớn có cánh hồng giữa những chiếc lá xanh lục. Những chiếc lá cọ đong đưa mọi phương hướng, nặng nề và vụng về và những bông hoa không lay động. Ở thật xa là biển cả và bạn nghe được nó suốt đêm, sâu lắng và xuyên thấu; nó không bao giờ thay đổi âm thanh nặng nề của nó mà cứ cuồn cuộn vào; trong nó có một đe dọa, không ngơi nghỉ và một sức mạnh hung bạo. Theo cùng bình minh tiếng gầm thét của biển tắt dần và những tiếng ồn khác thế chỗ, chim chóc, xe cộ và cái trống. Thiền định là ngọn lửa thiêu rụi tất cả thời gian và khoảng cách, thành tựu và trải nghiệm. Chỉ có trống không không giới hạn, bao la nhưng trong nó có chuyển động, sáng tạo. Tư tưởng không thể sáng tạo; nó có thể gom góp mọi sự việc vào với nhau, trên một bức tranh vải, trong những từ ngữ, khắc trên đá hay trong một hỏa tiễn phi thường; tư tưởng, dù được đánh bóng bao nhiêu, dù tinh tế bao nhiêu vẫn còn trong những giới hạn của thời gian; nó chỉ có thể bao phủ không gian; nó không thể vượt khỏi chính nó. Nó không thể tự làm tinh khiết; nó không thể theo đuổi chính nó; nó chỉ có thể nở hoa, nếu nó không ngăn chặn chính nó và chết. Mọi cảm thấy đều là cảm xúc và trải nghiệm thuộc về nó, và cảm thấy cùng tư tưởng thiết lập những biên giới của thời gian.

9.
 

Từ khá xa bạn đã có thể nghe được biển, ầm ầm vọng lại, con sóng này tiếp theo con sóng khác, vô tận; đây không là những con sóng vô hại; chúng nguy hiểm, cuồng nộ, tàn nhẫn. Biển trông có vẻ êm đềm, mơ mộng, nhẫn nại nhưng những con sóng rất to, cao và kinh hãi. Nguời ta bị cuốn đi, bị chết đuối và có một dòng nước đang chuyển động mạnh mẽ. Những con sóng không bao giờ dịu dàng, những hình cong cao của chúng hoành tráng, hùng vĩ khi nhìn ngắm từ xa nhưng có sức mạnh hung bạo và tàn khốc. Những con thuyền thân đôi, rất ọp ẹp, những người đàn ông ốm yếu có nuớc da ngăm đen, chun qua những con sóng kia, dửng dưng, cẩu thả, không bao giờ có chút sợ hãi; họ sẽ ra xa đến tận chân trời và có thể sẽ trở lại muộn trong ngày, trên thuyền đầy cá. Những con sóng chiều nay đặc biệt cuồng nộ, rất cao kèm theo trạng thái mất kiên nhẫn và tiếng ầm ầm của chúng khi đập vào bờ làm điếc tai mọi người; bờ biển trải dài theo hướng bắc nam, cát được rửa sạch sẽ, hơi hơi vàng, bị thiêu cháy bởi mặt trời. Và mặt trời cũng chẳng dịu dàng gì cả; nó luôn luôn nóng bỏng, bừng bừng và chỉ trong sáng sớm, ngay khi nó đang ló dạng khỏi biển hay hoàng hôn giữa những đám mây đang tụ họp, nó mới dịu dàng dễ chịu. Biển cuồng nộ và mặt trời cháy bỏng đang tra tấn đất đai và con người cơ cực, ốm yếu, luôn luôn đói; đau khổ ở đó, luôn luôn hiện diện và chết chóc rất dễ dàng, còn dễ hơn sinh sản, đang nuôi dưỡng sự dửng dưng và suy sụp. Những người khá giả cũng dửng dưng, chai lì, ngoại trừ trong việc kiếm tiền và tìm quyền lực hay trong việc xây dựng một cây cầu; họ rất khôn ngoan khi làm loại công việc này, có thêm nhiều hơn và nhiều hơn – nhiều hiểu biết hơn, nhiều khả năng hơn – nhưng luôn luôn đang mất mát và luôn luôn có chết. Chết có tính kết thúc, nó không thể bị lừa gạt, không có biện luận nào, dù sâu sắc và tinh khôn, có thể ngăn chặn nó; nó luôn luôn ở đó. Bạn không thể xây dựng những bức tường chống lại nó nhưng bạn có thể chống lại sống; bạn có thể lừa gạt nó, chạy trốn khỏi nó, đi đến đền chùa, tin tưởng những đấng cứu rỗi, đi lên mặt trăng; bạn có thể làm mọi thứ với sống nhưng đau khổ ở đó và chết. Bạn có thể che giấu đau khổ nhưng không che giấu được chết. Ngay cả tại khoảng cách đó bạn vẫn nghe được những con sóng vọng lại ầm ầm và nhìn thấy những cây cọ tương phản bầu trời hoàng hôn đỏ rực. Những vũng nước và con kênh đang lóe sáng cùng mặt trời hoàng hôn.

Mọi loại động cơ điều khiển chúng ta, mọi hành động có một động cơ và vì thế chúng ta không có tình yêu. Chúng ta cũng không thương yêu điều gì chúng ta đang làm. Chúng ta nghĩ rằng chúng ta không thể hành động, hiện hữu, sống mà không có một động cơ và vì thế biến sự tồn tại của chúng ta thành một sự việc tầm thường và tối tăm. Chúng ta sử dụng chức năng để đạt được địa vị; chức năng chỉ là một phương tiện dẫn đến một sự việc nào khác. Tình yêu cho chính sự việc đó không tồn tại và vì thế mọi sự việc trở thành xoàng xĩnh và liên hệ chỉ là một vấn đề gây kinh sợ. Quyến luyến chỉ là một phương tiện bao bọc nông cạn, cô độc, thiếu thốn riêng của chúng ta; đố kỵ chỉ nuôi dưỡng hận thù. Tình yêu không có động cơ và bởi vì không có tình yêu, mọi loại động cơ rón rén len vào. Sống không có động cơ thúc đẩy rất dễ dàng; nó đòi hỏi hòa đồng và không tuân phục vào những ý tưởng, những niềm tin. Có hòa đồng là tỉnh thức tự phê bình, tỉnh thức được mình là gì từ khoảnh khắc này sang khoảnh khắc khác.

10.

Một mặt trăng còn rất non dường như đang treo lơ lửng giữa những cây cọ; nó không ở đó ngày hôm qua; nó có lẽ đang núp sau những đám mây, nhút nhát lẩn trốn, vì nó chỉ là một vệt nhỏ giống như một đường cong màu vàng mảnh khảnh, và ở giữa những cây cọ, tối và trang nghiêm, nó là niềm thích thú kỳ diệu. Những đám mây đang dồn vào che giấu nó nhưng nó ở đó cởi mở, dịu dàng và thật gần gũi. Những cây cọ yên lặng, khô khan, khắc nghiệt và những ruộng lúa đang ngả vàng do gần chín. Buổi chiều tối đầy những câu chuyện giữa những chiếc lá và biển đang vỗ ầm ầm xa xa. Dân làng không thấy được vẻ đẹp của buổi chiều tối; họ đã quen thuộc với nó; họ chấp nhận mọi thứ, nghèo khổ của họ, đói kém của họ, bụi bặm, dơ bẩn và những đám mây đang gom tụ. Người ta quen thuộc với mọi sự vật, với đau khổ và với hạnh phúc; nếu bạn không quen thuộc với mọi thứ bạn sẽ đau khổ hơn, bực dọc hơn. Nên sống vô cảm, chai lì còn hơn là mời mọc thêm phiền phức; chết từ từ, dễ dàng hơn nếu sống như thế. Bạn có thể tìm ra những lý do tâm lý và kinh tế cho tất cả việc này nhưng sự thật vẫn còn nguyên, với cả người khá giả lẫn người nghèo nàn, rằng sẽ dễ dàng hơn khi quen thuộc với mọi thứ, đi tới cơ quan, nhà máy, trong ba chục năm kế tiếp, nhàm chán và vô ích trong tất cả sự việc này; nhưng người ta phải sống, người ta còn có trách nhiệm và vì thế sẽ an toàn hơn khi quen thuộc với mọi thứ. Chúng ta quen thuộc với tình yêu, với sợ hãi và với chết. Thói quen trở thành tốt lành và đạo đức và thậm chí cả những tẩu thoát lẫn thần thánh. Một cái trí nhồi nhét đầy những thói quen là một cái trí đờ đẫn, nông cạn.

11.

Bình minh chậm chạp có mặt; các vì sao vẫn còn sáng rực và cây cối vẫn còn khép kín; không có con chim nào đang hót, thậm chí cũng không còn tiếng kêu của nhũng con cú nhỏ đã huyên thuyên suốt đêm từ cây này qua cây khác. Yên lặng lạ thường ngoại trừ tiếng ầm ầm của biển. Có mùi của nhiều bông hoa đó, những chiếc lá đang rữa nát và mặt đất ẩm ướt; không khí quá lặng và có mùi ở khắp nơi. Quả đất đang chờ đợi bình minh và ngày sắp đến; có sự chờ đợi; kiên nhẫn và tĩnh lặng lạ kỳ. Thiền định tiếp tục cùng tĩnh lặng đó và tĩnh lặng đó là tình yêu; nó không là tình yêu về một sự việc gì đó hoặc về một người nào đó, hình tượng và biểu tượng, từ ngữ và những bức họa. Nó đơn giản chỉ là tình yêu, không cảm giác, không cảm thấy. Nó là một sự việc gì đó trọn vẹn trong chính nó, trống không, mãnh liệt, không gốc rễ và phương hướng. Âm thanh của con chim xa xa kia là tình yêu đó; nó là phương hướng và khoảng cách, nó ở đó không thời gian và từ ngữ. Nó không là một cảm xúc, mà phai lạt và tàn ác; biểu tượng, từ ngữ có thể bị thay thế nhưng không là tình yêu. Vì trống không, nó hoàn toàn mong manh và vì thế không thể hủy diệt. Nó có sức mạnh không thể tiếp cận của cái khác lạ, cái không thể biết được, đang đến qua cây cối và vượt khỏi biển cả. Thiền định là âm thanh của con chim đó đang hót từ trống không đó và tiếng gầm rống của biển, ầm ầm vỗ vào bờ. Tình yêu chỉ có thể trong trống không hoàn toàn. Bình minh đang xám dần ở đó xa xa trên đường chân trời và những cái cây sẫm màu sậm hơn và mạnh mẽ hơn. Trong thiền định không có lặp lại, một tiếp tục của thói quen; có chết của mọi sự việc đã được biết và nở hoa của cái không biết được. Các vì sao đã phai nhạt và những đám mây đã thức giấc cùng mặt trời đang đến.

Trải nghiệm giết chết rõ ràng và hiểu rõ. Trải nghiệm là cảm xúc, sự đáp trả đến mọi loại kích thích khác nhau, và mọi trải nghiệm làm dày dặc những bức tường vây bọc, dù trải nghiệm đó có phát triển và rộng lớn như thế nào chăng nữa. Tích lũy hiểu biết có tính máy móc, mọi qui trình thêm vào đều như thế, và đều cần thiết cho sự tồn tại máy móc, nhưng hiểu biết trói buộc vào thời gian. Khao khát trải nghiệm không ngừng nghỉ giống như tất cả cảm xúc. Sự tàn khốc của tham vọng là làm tăng thêm trải nghiệm, trong cảm xúc của năng lực và vô nhạy cảm trong chức năng. Trải nghiệm không thể mang lại khiêm tốn mà là bản thể của đạo đức. Trong khiêm tốn tự nó có học hỏi và học hỏi không là thâu lượm hiểu biết.

Một con quạ bắt đầu buổi sáng và mọi chim chóc trong vườn phụ hoạ vào và bỗng nhiên mọi sự vật thức giấc và cơn gió nhẹ len lỏi giữa những chiếc lá và có huy hoàng.

13.

Có một dải dài những đám mây đen chứa đầy mưa từ đường chân trời này qua đường chân trời kia, bắc, nam, và màu trắng là những vệt chặn ngang; nó đang dồn đống ở phía bắc và từ từ chuyển về phía nam, và từ chiếc cầu bắc ngang con sông có một đường dài màu trắng của những con sóng tương phản chân trời màu đen. Những chiếc xe buýt, xe hơi, xe đạp và những bàn chân đất đang cố gắng tìm lối đi qua cầu và mưa đang trút xuống đầy hung tợn. Con sông hiu quạnh, vì nó thường như vậy vào thời gian này và nước sông cũng tối đen như bầu trời; thậm chí cũng chẳng còn con cò dễ thương và nó rất cô đơn. Qua bên kia cầu là một phần của thị trấn lớn, đông đúc, ồn ào, bẩn thỉu, phô trương, phồn thịnh, và xa hơn chút nữa về phía bên trái là những ngôi nhà tranh trét bùn, những tòa nhà đổ nát, những cửa hàng nhỏ, dơ dáy, một nhà máy nhỏ và một con đuờng đông nghẹt, một con bò đang nằm ngay chính giữa con đường, xe buýt và xe hơi đi quanh nó. Có những vệt đỏ rực ở phía tây nhưng chúng cũng đang bị che lại bởi cơn mưa đang đến. Đi qua khỏi đồn cảnh sát, qua một chiếc cầu chật hẹp, là một con đường len lỏi giữa những ruộng lúa, hướng về phía nam, thoát khỏi thị trấn bẩn thỉu ồn ào. Sau đó bắt đầu có mưa, mưa như trút nước và nặng hạt nên trong chốc lát tạo thành vũng nước trên con đường và có dòng nước chảy nơi đất cứng; một cơn mưa hung tợn, một cơn mưa đang bùng nổ và rửa sạch sẽ, tẩy xóa, làm tinh khiết quả đất. Dân làng thấm ướt sũng đến tận da nhưng họ có vẻ không thèm lưu tâm; họ vẫn tiếp tục cười cợt và tán chuyện gẫu, bàn chân đất của họ trong những vũng nuớc. Cái chòi tranh nhỏ xíu có ngọn đèn dầu đang bị dột, những chiếc xe buýt gầm thét chạy ngang qua, bắn nước tung tóe vào mọi người, và những chiếc xe đạp, với những ngọn đèn yếu ớt, chạy qua kêu leng keng, chun vào cơn mưa tầm tã. 

Mọi sự việc đang được lau chùi sạch sẽ, quá khứ và hiện tại, không thời gian, không tương lai. Mỗi một bước chân đều không thời gian, và tư tưởng, một vật của thời gian, kết thúc; nó không thể tiến xa hơn hoặc lùi lại, nó không tồn tại. Và mỗi một giọt nước của cơn mưa hung tợn đó là sông ngòi, biển cả, và tuyết đông đặc. Có trống không hoàn toàn, toàn bộ và trong nó là sáng tạo, tình yêu và chết, không phân lìa. Bạn phải bước đi thật cẩn thận, những chiếc xe buýt chạy ngang qua gần như chạm vào bạn.

15.

Buổi chiều tối rất đẹp; một vài đám mây đã tụ họp quanh mặt trời hoàng hôn; có vài đám mây lang thang, quá nhiều màu sắc lóa mắt và mặt trăng non bị nhốt lại giữa chúng. Tiếng gầm thét của biển vọng lại qua cây thông và cây cọ, làm dịu bớt cơn cuồng nộ. Những cây cọ thẳng, cao có màu đen đối nghịch màu đỏ hồng chát chúa, rực rỡ của bầu trời và nguyên một đàn chim nước màu trắng đang bay về phương bắc, đàn này tiếp theo đàn khác, đôi chân mảnh khảnh của chúng duỗi thẳng ra phía sau, cánh của chúng vẫy chầm chậm. Và một hàng dài xe bò kêu cót két đang hướng về thị trấn, chất đầy củi, những cây thông bị đốn xuống. Con đường đông nghẹt người trong một khoảng thời gian và hầu như vắng tanh khi bạn tiếp tục đi xa thêm nữa và khi trời tối thêm. Ngay lúc mặt trời lặn, lặng lẽ trên đất đai kia kìa một ý thức lạ lùng về bình an, một hòa dịu, một đang tẩy sạch. Nó không là một phản ứng; nó ở đó trong thị trấn cùng những tiếng ồn ào, dơ bẩn, cơ cực, những con người bận rộn hối hả; nó ở đó trong một mảnh đất nhỏ xíu bị bỏ bê; nó ở đó nơi cái cây có con diều đầy màu sắc bị vướng vào; nó ở đó trên con đường trống không, bên kia ngôi đền; nó ở mọi nơi, chỉ cần người ta phải trống không ngày hôm đó. Và chiều hôm đó, dọc theo con đường đó, nó ở đó, dịu dàng quyến rũ bạn ra khỏi mọi sự vật và mọi con người, và khi trời tối thêm, nó càng trở nên mãnh liệt và đẹp đẽ. Các vì sao giữa những cây cọ và chòm sao Orion lại ở giữa chúng, đang vươn lên từ biển, và vượt khỏi tầm đến của chúng là chòm sao Thất tinh đã  thực hiện xong ba phần tư chuyến hành trình. Dân làng đang dần dần biết chúng tôi, muốn nói chuyện với chúng tôi, bán cho chúng tôi miếng đất nào đó, để cho chúng tôi có thể gần gũi họ. Và khi chiều tối đang đến cái khác lạ ập xuống cùng phước lành đang nổ tung và bộ não bất động như những cái cây kia, không một chiếc lá nào lay động. Mọi sự vật trở nên mãnh liệt hơn, mỗi một màu sắc, mỗi một hình thể và trong ánh trăng nhạt đó mọi vũng nuớc ở phía bên đường là nước của sự sống. Mọi sự vật phải qua đi, phải được xóa sạch sẽ, không để thâu nhận nó nhưng bộ não phải hoàn toàn tĩnh lặng, nhạy cảm, để quan sát, để nhìn ngắm. Giống như một cơn lụt phủ lên một mảnh đất khô nứt nẻ nó đến đầy thích thú và rõ ràng và nó ở lại.

17.*

Còn lâu lắm mới đến bình minh thì bỗng nhiên có tiếng kêu lanh lảnh của một con chim đã đánh thức đêm tối trong chốc lát và sự thanh thoát của tiếng kêu đó tan dần. Và cây cối vẫn còn tối đen, bất động, tan vào không gian; một đêm yên tĩnh và êm dịu, sinh động vô tận; nó không ngủ, có chuyển động; đang có khuấy động sâu thẳm cùng yên lặng hoàn toàn. Ngay cả ngôi làng gần bên, có nhiều con chó luôn luôn sủa, cũng yên lặng. Nó là yên lặng lạ lùng, đầy tiềm năng, sinh động nhưng hủy diệt. Nó rất sinh động và tĩnh lặng đến độ bạn sợ hãi chuyển động; vì thế thân thể bạn đông cứng thành bất động và bộ não, mà đã được đánh thức bởi tiếng kêu lanh lảnh của con chim, đã trở nên tĩnh, cùng nhạy cảm cực điểm. Một đêm sáng với các vì sao trong một bầu trời không mây; chúng dường như thật gần gũi và chòm sao Thánh Giá Nam vừa ở trên cây cối, lóe sáng trong bầu không khí ấm áp. Mọi sự vật rất yên lặng. Thiền định không bao giờ ở trong thời gian; thời gian không thể tạo ra thay đổi; nó có thể  tạo ra  thay đổi mà cần được thay đổi lại, giống như tất cả những đổi mới, thiền định khởi nguồn từ thời gian luôn luôn đang trói buộc, không có tự do trong nó và nếu không có tự do luôn l