KHÁT
VỌNG
Hỏi
:
- Làm
thế nào để thoát khỏi niềm khát vọng được tin chắc,
không nghi ngờ?
Krishnamurti
đáp :
- Từ
ngữ làm thế nào ngụ ý một phương pháp, phải không? Nếu
bạn là một nhà xây dựng và tôi hỏi bạn cách xây một
căn nhà, thì bạn có thể chỉ cho tôi phải làm cái gì, vì
việc ấy có một phương pháp, một hệ thống, một cách thức
để khởi sự. Nhưng đi theo con đường phương pháp, hệ thống,
là tâm trí đã bị điều kiện hóa, cho nên hãy thấy sự
khó khăn trong việcï dùng từ ngữ làm thế nào.
Rồi
thì chúng ta cũng phải hiểu thế nào là khát vọng.
- Khát
vọng là gì?
Đó
là nhìn thấy hoặc nhận thức, rồi đến tiếp xúc hoặc
va chạm, rồi có cảm giác, cuối cùng đi tới chỗ mà chúng
ta gọi là khát vọng. Chắc chắn đây là trình tự xẩy ra.
Xin hãy theo sát vấn đề.
Này
nhé, thí dụ chúng ta đang ngắm chiếc xe hơi đẹp. Chỉ mới
ngay cái chuyện ngắm thôi, dù là không hề đụng chạm đến
nó, là đã nẩy ra cảm giác, cái cảm giác này tạo cho chúng
ta cái khát vọng được leo lên lái, được làm chủ cái xe.
Chúng
ta không bàn đến chuyện làm sao để chống cự lại hoặc
giải thoát ra khỏi niềm khát vọng, bởi vì cái con người
chống cự lại và tưởng rằng anh ta đã thoát khỏi được
niềm khát vọng, thực tế là anh ta đã tê liệt, như xác
chết. Điều quan trọng là phải hiểu thấu đáo toàn bộ
quá trình của khát vọng, nghĩa là phải biết rõ cả mặt
quan trọng lẫn mặt hoàn toàn không đáng kể của nó. Người
ta phải tìm ra, không phải là làm thế nào để chấm dứt
khát vọng, mà là cái gì đã tiếp tay cho khát vọng.
Thế
bây giờ chúng ta tìm coi cái gì đã tiếp tay cho khát vọng?
Đó là sự suy tưởng, không phải sao?
Đầu
tiên là nhìn thấy cái xe, rồi đến cảm giác, rồi đến
lòng ham muốn, khát vọng, tiếp liền theo cảm giác. Nếu tư
tưởng không xen vào và tiếp tay cho khát vọng bằng cách hô
hoán lên "Tôi phải có chiếc xe đó, làm thế nào để tôi
có nó?", thì lòng ham muốn, khát vọng, đã tàn lụi, bạn
có thấy chỗ này không? Tôi không đòi hỏi rằng phải giải
thoát khỏi khát vọng, mà ngược lại. Nhưng bạn phải hiểu
rõ toàn bộ cấu trúc của niềm khát vọng, rồi thì bạn
sẽ thấy không còn có sự tiếp nối của khát vọng nữa,
mà toàn bộ sẽ chuyển qua một hướng khác.
Cho
nên, điều quan trọng không phải là khát vọng, mà thực tế
là chúng ta tiếp sức cho khát vọng được duy trì. Thí dụ
như chúng ta nuôi dưỡng tình dục qua tư tưởng, qua những
ý niệm, qua những hình ảnh, qua những cảm giác, qua kỷ niệm.
Chúng ta nuôi sống ký ức bằng sự suy nghĩ về nó, và toàn
bộ những chuyện đó tiếp sức duy trì lòng ham muốn tình
dục và sự quan trọng của những giác quan. Tôi không nói
rằng những giác quan không quan trọng, có chứ. Nhưng chúng
ta đã cho niềm hoan lạc của những giác quan một sự tiếp
diễn liên tục khiến cho nó trở thành quan trọng một cách
quá đáng trong cuộc đời chúng ta.
Vậy
thì vấn đề không phải là giải thoát khỏi khát vọng, mà
là hiểu thấu đáo cấu trúc của khát vọng và cung cách mà
tư tưởng làm cho khát vọng duy trì liên tục, chỉ có vậy
thôi. Được như thế thì tâm trí bạn sẽ khai phóng, và bạn
sẽ không còn phải tìm cách để thoát khỏi lòng ham muốn,
khát vọng.
Ngay
giây phút mà bạn tìm cách thoát ly khỏi khát vọng là bạn
đã bị lọt vào mâu thuẫn rồi. Mỗi khi bạn nhìn cái xe,
người đàn bà, ngôi nhà, hay bất cứ cái gì có thể hấp
dẫn, lôi cuốn bạn, là tư tưởng sẽ nhẩy ngay vào để
tạo cho khát vọng một sự tiếp diễn, liên tục, và rồi
thì chúng trở thành vấn đề rắc rối kéo dài tới vô tận.
Điều
quan trọng là sống một cuộc đời thanh thản, không mảy
may phiền não. Bạn có thể sống không phiền não nếu bạn
hiểu rõ bản chất của sự cố gắng và nhìn cho thật rõ
toàn bộ cấu trúc của khát vọng.
Phần
đông chúng ta vốn đã có hàng ngàn vấn đề rắc rối, và
để thoát khỏi những chuyện đó, chúng ta phải có khả năng
giải quyết từng vấn đề ngay lập tức, khi nó vừa mới
xuất hiện.
Dĩ
nhiên điều thật cần thiết là đừng để cho tâm trí chúng
ta phải chịu đựng một điều phiền nhiễu nào, và như thế,
chúng ta sẽ được sống một cuộc đời thanh thản. Chắc
chắn chỉ cómột tinh thần như thế mới xứng đáng gọi
là tinh thần Sống Đạo, bởi vì nó đã thấu hiểu được
nỗi đau khổ và sự chấm dứt đau khổ.
Tinh
thần sống ấy không còn sợ hãi, và do đó, tự chiếu sáng
nội tâm.
Krishnamurti
-- On God
DannyViệt
dịch
Bài
Đọc Thêm:
