Nay
thì sự nhìn, hay là sự nghe cũng thế, giống nhau, là một
trong những điều khó khăn nhất của đời sống. Nếu cặp
mắt bạn đã bị mù đi vì những nỗi lo âu của bạn, thì
bạn không thể thấy được vẻ đẹp của lúc hoàng hôn.
Phần lớn chúng ta đã mất đi sự giao tiếp với thiên nhiên.
Nền văn minh đã hướng con người về phía những thành phố
lớn. Càng ngày chúng ta càng trở thành những người thành
thị, sống trong những chúng cư đông đúc đến nỗi chỉ
còn lại một khoảng trống quá bé nhỏ để mà có thể ngước
nhìn lên không trung vào những lúc sáng sớm hoặc chiều tà,
cho nên, quả là chúng ta đã mất dịp thưởng thức biết
bao nhiêu là vẻ đẹp. Tôi không biết bạn có nhận ra rằng
thật là quá ít ỏi người trong số chúng ta được ngắm
cảnh rạng đông, cảnh hoàng hôn, cảnh đêm trăng, hoặc cảnh
ánh trăng lấp lánh trên mặt nước.
Mất
sự giao cảm với thiên nhiên, chúng ta tự nhiên ngả về sự
phát triển khả năng tri thức. Chúng ta đọc hàng lố sách,
chiêm ngưỡng vô số bảo tàng viện, thưởng thức nhiều
buổi hòa nhạc, say sưa coi biết bao nhiêu chương trình truyền
hình và tham dự quá nhiều những cuộc giải trí. Chúng ta
trích dẫn nhiều vô tận những tư tưởng của các danh nhân
và thảo luận không ngừng về nghệ thuật. Tại sao chúng
ta phải nương tựa vào nghệ thuật nhiều đến thế? Phải
chăng đó là một hình thức của sự trốn tránh, của sự
kích thích? Nếu bạn tiếp cận được với thiên nhiên, nếu
bạn được ngắm nhìn sự chuyển động nơi cánh con chim,
nhìn vẻ đẹp của bầu trời từng giây phút trôi qua, chiêm
ngưỡng cảnh đồi rợp bóng, hoặc vẻ đẹp trên gương mặt
người nào đó, bạn có nghĩ rằng bạn còn muốn đến viện
bảo tàng để mà ngắm tấm hình nào nữa hay chăng?
Có
câu chuyện về một vị đạo sư kia, thường giảng đạo
cho các đệ tử vào mỗi buổi sáng. Một buổi sáng, khi ông
ta vừa mới ngồi xuống nệm, sửa soạn thuyết pháp, thì
có một con chim nhỏ sà xuống, đậu ngay ở ngưỡng cửa sổ,
vươn cổ lên hót líu lo bằng tất cả nhiệt tình. Sau khi
say sưa hót, nó tung cánh bay lên trời cao trong khi vị
đạo sư tuyên bố: "Bài thuyết pháp của buổi sáng nay đã
hoàn mãn".
Tôi
thấy dường như những điều khó khăn nhất của chúng ta
chính là sự nhìn thật rõ chính chúng ta, không những về
ngoại cảnh, mà còn về cuộc sống nội tâm nữa. Khi chúng
ta nói rằng chúng ta ngắm cái cây hoặc bông hoa, có thật
sự là chúng ta nhìn chúng không? Hay là chúng ta chỉ thấy
cái hình ảnh về nó do từ ngữ tạo nên? Có nghĩa là, khi
bạn nhìn cái cây hoặc vầng mây trong ánh nắng chiều rực
rỡ, liệu bạn có thật sự "thấy" ? Thấy đây không chỉ
là thấy bằng cặp mắt và tri thức, nhưng là cái thấy một
cách hoàn toàn, một cách trọn vẹn.
(Trích
Freedom from the Known)
