Phẩm
VI
PANDITA
VAGGA - THE WISE - PHẨM HIỀN TRÍ (54)
CT
(54): Bản chữ Nhật dịch là Hiền phẩm.
76.
Nếu gặp được người hiền trí chỉ bày lầm lỗi và khiển
trách mình những chổ bất toàn, hãy nên kết thân cùng họ,
xem như bậc trí thức chỉ cho kho tàng bảo vật; Kết thân
với người trí lành mà không dữ.
Should
one see a wise man,
who,
like a revealer of treasure,
points
out faults and reproves;
let
one associate with such a wise person;
it
will be better, not worse,
for
him who associates with such a one. -- 76
76.
Nếu gặp bậc hiền trí,
Chỉ
trách điều lỗi lầm,
Hãy
tha thiết kết thân,
Như
người chỉ kho báu,
Kết
thân người như vậy,
Không
xấu, tốt hơn nhiều.
76
- Si quelqu’un voit un homme sage qui, comme s'il indiquait un trésor,
fait remarquer les fautes et les réprouve, qu'il associe avec une telle
sage personne ; le meilleur sera, non le pire, pour celui qui suivra une
telle personne.
76.
Begegnet einen Weisen, der, wenn er eure Fehler sieht, euch zurechtweist,
bleibt bei solchen Weisen, der Schätze zeigt; Für denjenigen, der bei
einem solchen Weisen bleibt, wird alles besser, nicht schlechter.
77.
Những người khéo khuyên răn dạy dỗ, can ngăn tội lỗi kẻ
khác, đuợc người lành kính yêu bao nhiêu thì bị người
dữ ghét bỏ bấy nhiêu.
Let
him advise, instruct,
and
dissuade one from evil;
truly
pleasing is he to the good,
displeasing
is he to the bad. -- 77
77.
Những ai thường khuyên dạy,
Ngăn
chận tội ác sanh,
Ðược
người hiền tán thành,
Bị
kẻ ác ghét bỏ.
77
- Qu'il avise, instruise et dissuade du mal, il est aimé de l'homme intelligent,
mais détesté par le stupide.
77.
Jemand, der euch ermahnt, belehrt, von schlechten Umgangsformen wegführt,
wird bewundert von Weisen, aber bekämpft von Narren.
78.
Chớ nên kết bạn với người ác, chớ nên kết bạn với
người kém hèn; hãy nên kết bạn với người lành, với người
chí khí cao thượng(55).
CT
(55): Người không còn điều ác ở thân khẩu ý nữa, chuyên
việc tế độ chúng sanh.
Associate
not with evil friends,
associate
not with mean men;
associate
with good friends,
associate
with noble men. -- 78
78.
Chớ thân bạn xấu ác.
Chớ
thân kẻ đê hèn,
Hãy
thân bạn hiền lành.
Hãy
thân người cao thượng.
78
- Ne vous associez pas avec de mauvais amis ou avec des hommes médiocres,
associez-vous avec des amis bons et des hommes excellents.
78.
Laßt euch nicht mit schlechten Freunden ein; Laßt euch nicht mit Niederträchtigen
ein; Laßt euch mit bewundernswerten Freunden ein; Laßt euch mit den Besten
ein.
79.
Được uống nước Chánh pháp thì tâm thanh tịnh an lạc, nên
người trí thường vui mừng nghe thánh nhơn(56) thuyết pháp.
CT
(56) : Chư Phật và A la hán.
He
who imbibes the Dhamma
abides
in happiness with mind pacified;
the
wise man ever delights in the Dhamma
revealed
by the Ariyas. -- 79
79.
Ai thấm nhuần chánh pháp,
Người
ấy tâm an bình,
Bậc
trí vui chánh pháp,
Do
thánh nhơn thuyết minh.
79
- Celui qui s'abreuve profondément au Dhamma demeure en bonheur ; Avec
son esprit clarifié, le sage constamment se réjouit dans leDhamma révélé
par les saints.
79.
Wenn man den Dhamma trinkt, vom Dhamma erfrischt ist, lebt man friedlich,
mit klarem Bewußtsein und ruhig; Am Dhamma, der von den Erhabenen dargelegt
wird, erfreut sich immer der Weise.
80.
Người tưới nước lo dẫn nước, thợ làm cung tên lo uốn
cung tên, thợ mộc lo nảy mực đo cây, còn người trí thì
lo tự điều phục lấy mình(57).
CT
(57): Khắc chế năm căn đừng cho thấy, nghe, ngửi, nếm, xúc
điều quấy.
Irrigators
lead the waters;
fletchers
bend the shafts;
carpenters
bend the wood;
the
wise control themselves. -- 80
80.
Người đem nước dẫn nước,
Tay
làm tên vót tên,
Thợ
mộc uốn gỗ bền,
Bậc
trí tự điều phục.
80
- Les irrigateurs conduisent les eaux, les faiseurs de flèches façonnent
les flèches, les charpentiers courbent le bols, les sages se contrôlent
eux-mêmes.
80.
Bewässerungsbauer lenken das Wasser; Pfeilmacher glätten den Schaft des
Pfeils; Zimmerleute hobeln das Holz; Die Weisen beherrschen sich selbst.
81.
Như ngọn núi kiên cố, chẳng bao giờ bị gió lay, những lời
phỉ báng hoặc tán dương chẳng bao giờ lay động được
người đại trí.
As
a solid rock is not shaken by the wind,
even
so the wise are not ruffled
by
praise or blame. -- 81
81.
Như tảng đá kiên cố,
Không
gió nào chuyển lay,
Bậc
trí cũng thế này,
Khen
chê chả dao động.
81
- De même qu'un roc solide n'est pas ébranlé par le vent, ainsi le sage
n’est pas agité par louange ou blâme.
81.
Wie eine einzelne Felsplatte sich nicht im geringsten im Wind rührt, so
werden die Weisen nicht bewegt von Lob oder von Tadel.
82.
Như hồ nước sâu, yên lặng trong sạch, những người có
trí sau khi nghe Pháp, tâm họ cũng thanh tịnh và yên lặng.
Just
as a deep lake is clear and still,
even
so, on hearing the teachings,
the
wise become exceedingly peaceful. -- 82
82.
Như hồ nước sâu thẳm,
Yên
lặng và trong xanh,
Bậc
trí nghe giáo pháp,
Tâm
thanh tịnh an lành.
82
- Ainsi qu'un lac est profond, clair et tranquille, le sage devient parfaitement
clarifié et pacifié en entendant le Dhamma.
82.
Wie ein tiefer See, klar, unbewegt und ruhig, so werden die Weisen klar,
ruhig, wenn sie die Worte des Dhamma hören.
83.
Người lành thường xa lìa mà không bàn đến những điều
tham dục; Kẻ trí không còn niệm mừng lo, nên chẳng bị lay
động vì khổ, lạc.
The
good give up (attachment for) everything;
the
saintly prattle not with sensual craving:
whether
affected by happiness or by pain,
the
wise show neither elation nor depression. -- 83
83.
Hiền giả bỏ tất cả,
Thánh
giả xả ái dục,
Khổ
đau hay hạnh phúc,
Trí
giả chả mừng lo.
83
- L'homme excellent abandonne l'attachement pour toutes choses, l'homme
pur ne bavarde pas avec des pensées de désir ; atteint par le bonheur
ou la souffrance , le sage ne montre ni exaltation ni dépression.
83.
Überall, wirklich, halten sich die Redlichen abseits, die Heiligen plappern
nicht in Hoffnung auf sinnlichen Gewinn; Wenn sie einmal von Freude
einmal von Leid getroffen werden, zeigen die Weisen weder Hochstimmung
noch Niedergeschlagenheit.
84.
Không vì mình cũng không vì người để làm chuyện ác; không
vì cầu con trai, giàu có hay mưu việc thiên hạ để làm việc
ác; không vì cầu phồn vinh cho mình bằng những phương tiện
bất chánh; Người này thật là người giới hạnh, trí tuệ
và chân chánh.
Neither
for the sake of oneself
nor
for the sake of another
(does
a wise person do any wrong);
he
should not desire son, wealth or kingdom
(by
doing wrong):
by
unjust means he should not seek his own success.
Then
(only) such a one is indeed virtuous,
wise
and righteous. -- 84
84.
Ðừng vì mình vì người,
Làm
điều gì sai trái,
Ðừng
mong cầu con cái,
Tài
sản hay đất đai,
Bằng
hành động lầm sai,
Thành
công do bất chánh,
Người
ấy thật đức hạnh,
Trí
tuệ và chân thành.
84
- Ni par égard pour soi, ni par égard pour un autre, un sage ne doit
faire aucun mal ; il ne doit pas désirer des enfants, des richesses, un
royaume, en faisant le mal ; Par des moyens injustes, il ne doit pas désirer
le succès ; un tel homme est vraiment moral, sage et droit.
84.
Jemand dem nicht--weder für sich noch für andere-- nach Reichtum,
einem Kind, einem Königreich, persönlicher Erfüllung durch unredliche
Mittel verlangt: so jemand ist redlich, reich an Tugend und Weisheiten.
85.
Trong đám nhân quần, một ít người đạt đến bờ kia(58),
còn bao nhiêu người khác thì đang quanh quẩn tại bờ này
(59).
CT
(58): Cảnh giới Niết bàn.
CT
(59): Cảnh giới sanh tử.
Few
are there amongst men
who
go Beyond;
the
rest of mankind
only
run about on the bank. -- 85
85.
Ít người giữa nhân loại,
Ðến
được bờ bên kia,
Bao
nhiều người còn lại,
Quanh
bờ bên này kìa!
85
- Peu parmi les hommes vont à l'Autre Rive, le reste des humains court
çà et là sur cette rive.
85.
Wenige gibt es, die das Andere Ufer erreichen; Die anderen
hetzen einfach an diesem Ufer entlang.
86.
Những người hay thuyết pháp, theo Chánh pháp tu hành, thì được
đạt tới bờ kia, thoát khỏi cảnh giới tà ma khó thoát(60).
CT
(60): Cảnh giới sanh tử. Câu này ý nghĩa liên quan với câu
trên.
But
those who act rightly according to the teaching,
which
is well expounded,
those
are they who will reach the Beyond - Nibbaana -
(crossing)
the realm of passions, so hard to cross. -- 86
86.
Ai tu tập đúng pháp,
Ðược
thuyết giảng rõ ràng,
Sẽ
đạt đến Niết bàn,
Vượt
cõi dục khó vượt.
86
- Il y a ceux qui agissent droitement, en accord avec le Dhamma, qui est
bien exposé, ce sont ceux qui atteindront l'Autre Rive (traversant) le
royaume de La Mort Mara si difficile à traverser.
86.
Jene aber, die Dhamma praktizieren, in Übereinstimmung mit dem vorzüglich
gelehrten Dhamma werden das Reich des Todes überschreiten, das so schwer
zu überschreiten ist.
87.
Người trí hãy mau từ bỏ hắc pháp (ác pháp), tu tập bạch
pháp (thiện pháp), xa gia đình nhỏ hẹp, xuất gia sống độc
thân theo phép tắc Sa môn.
Coming
from home to the homeless,
the
wise man should abandon dark
and
cultivate the bright. -- 87
87.
Người trí bỏ pháp đen,
Tu
tập pháp trắng cả,
Từ
giã nhà, xuất gia,
Vui
viễn ly, tịch tịnh.
87.
Allant du foyer à l'état sans foyer, l'homme sage doit abandonner les
états sombres et cultiver les brillants ; il doit chercher un grand délice
dans la Retraite, si tranquille.
87.
Der Weise sollte dunkle Gepflogenheiten aufgeben und lichte entwickeln,
nachdem er aus dem Haus in die Heimatlosigkeit, die Abgeschiedenheit gegangen
ist, an der er Ruhe findet.
88.
Người trí cần gột sạch cấu uế trong tâm, cầu cái vui
Chánh pháp, xa lìa ngũ dục, chẳng còn vướng mắc chi.
He
should seek great delight in detachment (Nibbaana),
so
hard to enjoy.
Giving
up sensual pleasures, with no impediments,
the
wise man should cleanse himself
of
the impurities of the mind. -- 88
88.
Từ bỏ mọi dục lạc,
Giải
thoát hết chướng phiền,
Người
trí nên trước tiên,
Thanh
lọc tâm ô nhiễm.
88.
Abandonnant les plaisirs sensuels sans empêchements, l'homme sage doit
se nettoyer lui-même des souillures de l’esprit.
88.
Dort sollte er sich nach Freude sehnen, indem er Begierde aufgibt--
er, der nichts hat; Er sollte sich reinigen von dem, was den Geist verunreinigt.
89.
Người nào chính tâm tu tập các pháp giác chi(61) , xa lìa tánh
cố chấp(62), rời bỏ tâm nhiễm ái, diệt hết mọi phiền
não(63) để trở nên sáng suốt, thì sẽ chứng Niết bàn ngay
trong đời hiện tại.
Whose
minds are well perfected
in
the Factors of Enlightenment,
who,
without clinging,
delight
in "the giving up of grasping" (i.e., Nibbaana),
they,
the corruption-free, shining ones,
have
attained Nibbaana even in this world. -- 89
89.
Ai chánh tâm tu tập.
Hành
pháp Thất giác chi,
Từ
bỏ tâm ái nhiễm,
Vui
đoạn tánh chấp trì,
Sẽ
thanh tịnh sáng chói,
Ðạt
Niết bàn đời nay
89
- Ceux dont la psyché a bien accompli les sept facteurs de l'Eveil, ceux
qui sans s'attacher se réjouissent dans la renonciation du désir, ceux-là,
les libres de corruption, les resplendissants, ont atteint le Nirvana même
en ce monde.
89.
Diejenigen, deren Geist voll entwickelt ist in den Sieben Bestandteilen
der Erleuchtung, die sich an Nicht-Anhaften erfreuen, indem sie Ergreifen
aufgeben, strahlend: sie erreichen Nirwana in dieser Welt.
Các
Bản Kinh Pháp Cú Khác:
Kinh
Pháp Cú, HT. Thích Minh Châu
Kinh
Lời Vàng, Thi hóa Dhammapada Sutta - Tỳ kheo Giới Đức
Tích
Truyện Pháp Cú, Thiền Viện Viên Chiếu - Nguyên Tác: "Buddhist
Legends"
Kinh
Pháp Cú (Thi hóa), Tâm Minh Ngô Tằng Giao chuyển dịch thơ
http://www.budsas.org/uni/u-kinh-phapcu-ev/dhp_idx.htm
http://www.accesstoinsight.org/canon/sutta/khuddaka/dhp/index.html
http://perso.orange.fr/pensee.sauvage/dharma/indx.html
http://www.dhammapada.de/
Link:
Pali text; English translation by Max Muller
http://www.tipitaka.net/pali/dhp/
http://etext.library.adelaide.edu.au/d/dhammapada/dhammapada.html
WP:
Nguyên Định
