CHƯƠNG
SÁU
TÁNH
VIÊN GIÁC VỐN LÀ PHI TÁNH
Bấy
giờ, Bồ tát Thanh Tịnh Tuệ đảnh lễ Phật và chấp tay
thưa:
Đấng
Đại bi Thế Tôn vì chúng con nói những việc bất tư nghì,
từ trước chúng con chưa từng được nghe. Nhờ sự chỉ dạy
khéo léo của Thế Tôn thân tâm chúng con khinh an thư thới
được lợi ích lớn lao. Kính xin Như Lai Thế Tôn vì đại
chúng trong hội này, dạy rõ thêm về tánh Viên Giác. Đối
với Như Lai Viên Giác Diệu Tánh chúng sanh, Bồ tát và chư
Phật tu hành khi chứng đắc có sai khác chi chăng? Cúi mong
Như Lai chỉ dạy, khiến cho chúng sanh đời sau tùy thuận khai
ngộ và lần lần thể nhập.
Phật
dạy: Thanh tịnh Tuệ! Ông cũng lại hỏi Như Lai về pháp tu
hành tiệm tiến sai biệt! Này, Thanh Tịnh Tuệ ! VIÊN GIÁC
TỰ TÁNH vốn là PHI TÁNH, tùy thuận các tánh hư vọng đối
đãi mà Như Lai khai thị, thực lý thì không có gì để chứng
đắc, cũng không có gì để nắm lấy. Bởi vì ở trong thật
tướng không có Bồ tát và chúng sanh. Bởi vì Bồ tát và
chúng sanh đều là huyễn hóa. Huyễn hóa diệt, không còn ai
là người chứng đắc. Ví như con mắt không tự thấy con
mắt, vì tánh của nó tự bình đẳng, không có chủ thể bình
đẳng can dự vào. Chúng sanh mê mờ điên đảo, chưa có thể
diệt trừ huyễn hóa, đối với kẻ diệt người chưa, dựa
trên công dụng hư vọng đó mà giả định ra có sai biệt!
Nếu tùy thuận cảnh giới tịch diệt VIÊN GIÁC NHƯ LAI thì
không có đối tượng tịch diệt và người chứng nhập tịch
diệt.
Này,
Thanh Tịnh Tuệ ! Tất cả chúng sanh từ vô thỉ đến giờ
do vọng tưởng về bản ngã và tham ái bản ngã, cho nên khởi
niệm ghét thương đam mê ngũ dục, không từng phản tỉnh
hồi quang. Nếu gặp thiện tri thức chỉ bày TÁNH VIÊN GIÁC
THANH TỊNH, xác định rõ ràng và phân tích tánh khởi diệt
vô thường hư huyễn của tự ngã, bèn nhận biết kiếp sống
này chỉ là bóng quáng khởi diệt trong NHƯ LAI VIÊN GIÁC nhiệm
mầu.
Lại
có hạng người trừ hết bóng quáng khởi diệt như huyễn,
được cảnh giới thanh tịnh, bèn chấp ở cảnh tịnh, khiến
cảnh tịnh trở thành đối tượng chướng ngại, cho nên ở
trong Viên Giác mà không được tự tại. Hạng người như
thế, gọi là phàm phu tùy thuận tánh Viên Giác.
Hàng
Bồ tát thường bị chướng ngại vì hiểu biết. Dù trừ
được cái ngại đó, nhưng còn mắc vào cái ngại giác tri
(năng quán) do vậy mà không được tự tại. Hạng người
như thế, gọi là Bồ tát chưa đăng địa tùy thuận tánh
Viên Giác.
Này,
Thanh Tịnh Tuệ ! Có "sở chiếu", "năng chiếu" đều là chướng
ngại. Thế cho nên Bồ tát thường Giác mà không trụ ở Giác.
Năng chiếu, sở chiếu đồng thời vắng bặc. Ví như người
tự cắt đầu, đầu đã đứt rồi mà không có người cắt.
Cũng vậy, lấy tâm ngại tự diệt các chướng ngại. Ngại
đã diệt hết rồi, không có người diệt ngại. Nhận thức
rằng giáo lý của kinh điển ví như ngón tay chỉ trăng, nhìn
thấy trăng rồi, ngón tay không phải là trăng. Tất cả Như
Lai vận dụng ngôn thuyết khai thị cho Bồ tát cũng như thế
đấy. Hạng người như vậy, gọi là Bồ tát đăng địa tùy
thuận tánh Viên Giác.
Này,
Thanh Tịnh Tuệ ! Tất cả chướng ngại là cứu cánh giác.
Niệm đúng, niệm sai đều là giải thoát. Pháp tốt, pháp
xấu đều là Niết bàn. Trí tuệ ngu si đều lá Bát Nhã. Pháp
hành của Bồ tát, của ngoại đạo đều là Bồ đề. Vô
minh, chơn như xem đồng một thể. Giới, định, tuệ, dâm,
nộ, si đều là phạm hạnh. Chúng sanh, quốc độ đồng một
pháp tánh. Địa ngục, Thiên cung đều là Tịnh độ. Hữu
tình, vô tình đều thành Phật đạo. Tất cả phiền não là
rốt ráo giải thoát. Dùng pháp giới hải tuệ thấy rõ thực
tướng của các tướng y như hư không. Đấy gọi là cảnh
giới Như Lai tùy thuận tánh Viên Giác.
Này,
Thanh Tịnh Tuệ ! Bồ tát và chúng sanh nào ở trong mọi lúc
không khởi vọng niệm. Đối với vọng tâm cũng không ngăn
dứt. Ơ?ảnh vọng tưởng không tăng thêm bực bội. Lúc không
bực bội không luận bàn chân thực. Những chúng sanh nghe được
pháp môn như thế mà tin hiểu, thọ trì, không sanh kinh sợ,
đó là người tùy thuận tánh Viên Giác trọn vẹn trên cõi
đời.
Các
ông phải biết những chúng sanh như thế, là người đã từng
cúng dường trăm ngàn muôn ức hằng hà sa chư Phật và đại
Bồ tát, là người đã trồng sâu gốc rễ phước đức rồi.
Phật nói người như thế quyết định thành tựu nhất thiết
chủng trí.
Bấy
giờ đức Thế Tôn tuyên lại nghĩa trên bằng một bài kệ
:
Thanh
Tịnh Tuệ nên biết.
Tánh
Bồ đề viên mãn.
Không
lấy cũng không chứng.
Không
Bồ tát chúng sanh.
Lúc
Giác và chưa giác.
Thứ
lớp có sai khác.
Chúng
sanh ngại vì biết.
Bồ
tát ngại vì Quán.
Đăng
địa tròn tịch diệt.
Không
trụ tất cả tướng.
Đại
Giác đều viên mãn.
Gọi
tùy thuận hoàn toàn.
Hậu
thế các chúng sanh.
Tâm
không sanh hư vọng.
Phật
nói người như thế.
Là
Bồ tát hiện đời.
Cúng
dường mười phương Phật.
Công
đức đã tròn đầy.
Dù
có nhiều sai biệt.
Phương
tiện của Như Lai.
TRỰC
CHỈ
Hiện
tượng sanh từ bản thể. Tùy duyên sanh trong bất biến. Cảnh
mộng sanh từ cõi thực, khách về chủ ở luôn. Bụi mờ lắng
xuống, hư không trường tồn. Vấn đề "mê" "giác" cũng lại
như vậy. Ngoài cảnh giới "toàn mê" tất còn có cảnh giới
"Viên Giác ". Thế cho nên thực lý mà nói DIỆU TÁNH VIÊN GIÁC
vốn không là gì cả. Nó là cái tánh ngoài các thứ tánh chấp
ngã chấp pháp, các thứ tánh biến kế, y tha cần viễn ly
phần còn lại không viễn ly được, gọi cái đó là DIỆU
TÁNH VIÊN GIÁC vậy thôi.
Kinh
nói: "Viên Giác tư tánh phi tánh tánh hữu". DIỆU TÁNH VIÊN
GIÁC VỐN LÀ PHI TÁNH.
Tùy
thuận tánh Viên Giác đồng nghĩa với tùy thuận pháp tánh.
Người tu Viên Giác gọi là xứng tánh khởi tu. Cho nên cảnh
giới Viên Giác không phải đối tượng sở chứng. Người
tùy thuận Viên Giác không có cái để được. Bởi vì "thật
tướng là vô tướng". Do vậy mà khi chứng nhập cảnh giới
Viên Giác, không còn thấy có cảnh giới tịch diệt và người
được tịch diệt.
Chúng
sanh thường qua lại rong chơi trong biển đại tịch diệt Như
Lai Viên Giác, vậy mà không biết không hay. Cũng như những
kẻ sanh manh đang hòa mình trong ánh sáng tươi mát diệu hiền
muôn hồng nghìn tía của ngày xuân mà không hề thưởng thức
được cảnh sắc mùa xuân rạng rỡ hữu tình.
Người
xưa nói:
"Ỏ
trong nước chớ nhọc công tìm nước.
Đứng
trên non đừng phí sức tìm non".
Vấn
đề tùy thuận Viên Giác, nói một cách thông thường dễ
hiểu là vấn đề chứng đắc. Như Lai Viên Giác Diệu Tánh
là tánh bình đẳng, là chân lý phổ biến. Cho nên chúng sanh,
Bồ tát, Phật khi tùy thuận Viên Giác rồi thì tất cả bình
đẳng không có gì sai khác.
Tuy
nhiên, dựa trên công dụng hư vọng diệt trừ huyễn hóa hư
vọng, có kẻ diệt người chưa; kẻ diệt nhiều, người diệt
ít mà ước định địa vị, giả đặt mỗi địa vị một
cái tên:
Phàm
phu tùy thuận Giác tánh.
Nhị
thừa tùy thuận Giác tánh.
Bồ
tát địa tiền tùy thuận Giác tánh.
Bồ
tát đăng địa tùy thuận Giác tánh.
Như
Lai tùy thuận Giác tánh.
Thế
thì quả không sai khác, mà nhơn thì có sai khác. Nhơn đã sai
khác thì dựa trên căn tánh và sức tinh tấn của mỗi người
mà Như Lai Viên Giác Diệu Tánh dường như có sai khác. Ví
như ngọc kim cương vốn không có nhiều màu, tùy góc đứng
của người nhìn ngắm mà màu sắc biến ảo dường như ngọc
kim cương thực có nhiều màu.
Phàm
phu vừa trừ được huyễn hóa lại đam mê vào "cảnh tịch
tịnh".
Bồ
tát địa tiền diệt được "giải ngại" nhưng còn vướng
mắc "kiến ngại".
Bồ
tát đăng địa thường giác thường chiếu dùng tâm ngại
diệt chướng ngại. Ngại diệt hết rồi không thấy có người
diệt ngại, ví như người tự cắt đầu mình… Lại nhận
thức rằng: "Tất cả kinh điền như ngón tay chỉ trăng"…
Như
Lai thì: tất cả chướng ngại là cứu cánh giác. Phiền não
là Bồ đề. Sanh tử tức Niết bàn. Sử dụng Pháp Giới Hải
Tuệ nhìn thấy pháp giới trong mười phương như hoa đốm
trong hư không loạn khởi loạn diệt. Sanh tử và Niết bàn
như mộng sự đêm qua…
Phải
học Bát nhã, hành Bát nhã và sống trong Bát nhã để đủ
sức quán chiếu:
"Tất
cả pháp hữu vi.
Như
mộng, huyễn, bóng bọt.
Như
sương như điện xẹt.
Như
vậy mà tư duy".
Tư
duy như thế, rồi tự mình nhận định và xác định bằng
cái tuệ đích thực của mình. Lúc bấy giờ hành giả có
được cái nghị lực phi thường trước mọi biến thiên thành
bại của vạn pháp. Hành giả sẽ là con người tự tại đến
độ:
"NHƯ
NHƯ BẤT ĐỘNG".