LIV
PHÁP HỘI HẢI HUỆ BỒ TÁT
THỨ NĂM MƯƠI BỐN
(Hán bộ từ quyển 133 đến quyển 136)
Hán dịch : Tam Tạng Đàm Vô Sấm - Việt dịch : Tỳ Kheo Thích Trí Tịnh.

Trang 01

Trang 02

Trang 03

Trang 04

Bấy giờ trong đại chúng có một vị Bồ Tát tên là Công đức Bửu Quang từ chỗ ngồi đứng dậy đảnh lễ đức Phật quỳ dài chắp tay cung kính bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn !  Đức Như Lai ở trong đại điển kinh này nói rằng Phật pháp chẳng thể tuyên nói được.  Nếu chẳng nói được thì làm sao có thể hộ trì ?".

Đức Phật nói : "Lành thay lành thay, nầy Công đức Bửu Quang !  Đúng như vậy đúng như vậy, Như Lai chánh pháp thiệt chẳng thể tuyên nói được.  Đức Như Lai giác ngộ biết rõ pháp chẳng thể nói được.  Chánh pháp như vậy dầu chẳng thể tuyên nói mà có tự cú, vì có tự cú nên có thể tuyên nói được.  Tự cú như vậy mà thọ trì đọc tụng biên chép giải nói thì gọi là hộ pháp.

Này Công đức Bửu Quang !  Còn có hộ pháp là thấy có người thọ trì đọc tụng biên chép giải nói tự cú như vậy thì cúng dường cung kính thân cận lễ bái tôn trọng tán thán sanh ý tưởng là thầy, rồi ủng hộ cung cấp những y phục, uống ăn, thuốc men, giường ghế, phòng nhà, đèn đuốc.  Nghe người ấy nói pháp thì khen rằng thiện tai, thủ hộ nhà phòng của dòng họ người ấy ở, cũng thủ hộ những người hầu cận giúp việc, nghe điều xấu dở thì ẩn che, nghe điều tốt thì tán dương.  Nếu có thể ủng hộ người thọ trì chánh pháp như vậy, thì người nầy có thể ủng hộ Phật Pháp Tăng. 

Còn nữa, nầy thiện nam tử ! Nếu có thể tu không vô tướng vô nguyện, người này tức là ủng hộ chánh pháp.

Còn nữa, nầy thiện nam tử !  Thấy có kẻ chê báng kinh điển Đại thừa thì chẳng cùng ở với người ấy, cũng chẳng cùng ngôn ngữ đàm luận để điều phục tội của kẻ ấy.  Người nầy tức là hộ trì chánh pháp.

Còn nữa, nầy thiện nam tử !  Nếu có người hay tu tập bi tâm không có ý tưởng đến lợi dưỡng uống ăn, thương mến chúng sanh vì họ mà tuyên nói chánh pháp, đây gọi là người hộ pháp.

Còn nữa, nầy thiện nam tử !  Nếu có thể chẳng tiếc thân mạng mà thọ trì đọc tụng biên chép giải nói các kinh điển Đại thừa như vậy, đây gọi là người hộ pháp.

Còn nữa nầy thiện nam tử !  Nếu nghe chánh pháp một chữ một câu mà đi một do tuần nhẫn đến bảy bước trong khoảng thời gian thở ra hít vào, đây gọi là hộ pháp.

Nầy Công Đức Bửu Vương ! Quá khứ vô lượng a tăng kỳ kiếp có đức Phật hiệu là Trí Thanh Lực Như Lai , Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hành Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật Thế Tôn, thế giới tên Tịnh Quang, kiếp tên Cao Hiển.  Thế giới Tịnh Quang ấy thuần là thanh lưu ly bửu. Tất cả chúng Bồ Tát đều thành tựu vô lượng thí lực, có đủ thần thông trí huệ vô ngại.  Tất cả Bồ Tát đều thọ thân trời đều chí tâm nghe đức Phật Đại Trí Thanh Lực thuyết pháp không có xuất gia cùng tại gia sai biệt.  Bấy giờ Thế Tôn ấy vì cớ hộ pháp nên ban tuyên chánh pháp cho các đại chúng.

Trong pháp hội có một vị Bồ Tát hiệu là Pháp Huệ bạch đức Phật ấy rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Những gì là pháp mà nói ủng hộ ?".

Đức Đại Trí Thanh Lực Như Lai nói : "Nầy Pháp Huệ ! Luận về lục nhập nó thích tìm cầu cảnh giới, nếu có thể ngăn chỉ được thì gọi là hộ pháp.  Nhãn thức ở nơi sắc gọi là phi pháp, nếu có thể xa lìa sắc thì gọi là hộ pháp.  Nhẫn đến ý thức ở nơi pháp cũng như vậy.

Nầy Pháp Huệ ! Nếu thấy nhãn rỗng không, thấy rồi chẳng nhìn xem nơi sắc chẳng trụ trước nơi thức đây gọi là pháp, nếu chơn thiệt biết rõ pháp như vậy thì gọi là hộ pháp.  Nhẫn đến với ý pháp và thức cũng như vậy.

Nầy Pháp Huệ ! Nếu pháp hay sanh trong pháp ấy chẳng cầu chẳng thấy lòng chẳng tham trước, đây gọi là hộ pháp.  Nếu có thấy pháp hay sanh tà kiến, ở trong kiến ấy chẳng cầu chẳng lấy lòng chẳng tham trước, đây gọi là hộ pháp.  Nếu có vô minh chẳng thể tịnh tâm, ở trong cấu trược ấy chẳng cầu chẳng lấy lòng chẳng tham trước, đây gọi là hộ pháp.

Nầy Pháp Huệ ! Nếu có một pháp sau khi đã cầu lấy rồi mà chẳng thể ban thí cho người thì pháp ấy là phi pháp cũng là phi tỳ ni.  Còn có thể ban thí cho người tức là chánh pháp tức là tỳ ni.  Nếu có người không cầu không thủ không thí tức là chánh pháp tức là tỳ ni.  Luận về có cầu thủ ấy tức là phi đạo, nếu chẳng ban thí ấy tức là phi pháp tức là phi tỳ ni.  Nếu có thể ban thí tức là chánh pháp tức là tỳ ni.

Chẳng thủ chẳng cầu chẳng thí tức là bất xuất bất sanh bất diệt, nếu chẳng phải xuất sanh và diệt thì thế nào có thể thí được.  Chẳng thể thí được ấy mới gọi là pháp là tỳ ni.  Tại sao, vì chưa sanh phiền não làm nhơn duyên chướng ngại, vì vậy mà vô tận, vô tận ấy là vô xuất, vô xuất ấy gọi là pháp gọi là tỳ ni.  Nơi pháp như vậy chẳng cầu chẳng thủ thì gọi là hộ pháp.

Lúc đức Phật Đại Trí Thanh Lực vì Pháp Huệ đại Bồ Tát nói pháp ấy có ba vạn hai ngàn Bồ Tát được Vô sanh pháp nhẫn".

Hải Huệ đại Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn !  Như tôi hiểu nghĩa của đức Thế Tôn nói thì pháp và phi pháp đây gọi là pháp.  Tại sao, vì nếu phân biệt pháp và phi pháp ấy, người nầy chẳng gọi là hộ trì chánh pháp.  Nếu thấy có pháp tướng thì gọi là phi pháp.

Bạch đức Thế Tôn !  Nếu có thể liễu đạt thấy tất cả pháp là không có pháp thì gọi là nghĩa đệ nhứt chơn thiệt.

Bạch đức Thế Tôn !  Nếu không có pháp không có phi pháp tức là vô số, nếu vô số ấy tức là thiệt tánh.  Thiệt tánh ấy gọi là hư không.  Tánh hư không vô biên vô tế, tánh của tất cả các pháp cũng vô biên vô tế.  Pháp tánh cùng thiệt tánh không có sai biệt, tại sao, vì là vô biên vô tế vậy.  Nếu Bồ Tát biết thấy bình đẳng như vậy tức là thấy chơn thiệt.

Bạch đức Thế Tôn ! Tôi không thấy có một pháp, do vì chẳng thấy có pháp nên chẳng thấy có tăng chẳng thấy có giảm.

Bạch đức Thế Tôn ! Tôi thấy như vậy phải chăng là chẳng phỉ báng lời nói của đức Như Lai là thiệt thấy chăng".

Đức Phật nói : "Nầy Hải Huệ !  Thấy như vậy chẳng phỉ báng Như Lai, là chơn thiệt thấy".

Lúc nói pháp ấy, Hải Huệ đại Bồ Tát và một vạn trời người được Vô sanh pháp nhẫn.

Đức Phật lại bảo Hải Huệ đại Bồ Tát rằng : "Nầy thiện nam tử ! Ông có biết thuở đức Phật Đại Trí Thanh Lực Như Lai, đại Bồ Tát Pháp Huệ ấy là ai chăng ?  Chính là tiền thân của ta, Thích Ca Mâu Ni Phật nay vậy.  Vì thế nên nay ta đem chánh pháp được cầu trong vô lượng đời giao phó cho ông".

Bấy giờ trong chúng có sáu vạn ức chư Bồ Tát đồng phát thanh bạch đức Phật rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Chúng tôi sẽ cùng ủng hộ chánh pháp thọ trì và rộng tuyên nói".

Đức Phật bảo chư Bồ Tát : "Chư thiện nam tử !  Nay các ông như pháp trụ thế nào để hộ trì chánh pháp ?".

Sơn Vương Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Tiếc thân mạng thì chẳng thể hộ pháp được.  Tôi chẳng tiếc thân mạng như pháp mà trụ nên tôi có thể hộ trì chánh pháp".

Công Đức Sơn Vương Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Người tham lợi thì chẳng thể hộ pháp.  Tôi không tham lợi nên có thể hộ pháp".

Bửu Tràng Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Nếu thấy có hai tướng pháp và phi pháp thì chẳng thể hộ pháp.  Tôi không có hai tướng nên có thể hộ pháp được".

Phước Đức Tạng Bồ Tát bạch rằng: "Bạch đức Thế Tôn ! Người có phiền não thì chẳng thể hộ pháp.  Tôi có trí lực đã xa lìa phiền não nên có thể hộ pháp được".

Trì Cự Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Người chẳng phá tối thì chẳng thể hộ pháp.  Nay tôi phá tối nên có thể hộ pháp được".

Điện Quang Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Nếu tùy theo tâm người thì chẳng thể hộ pháp.  Tôi tùy theo ý mình nên có thể hộ pháp được".

Biến Tạng Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Người chẳng điều các căn thì chẳng thể hộ pháp? Nay tôi điều phục nên có thể hộ được pháp".

Tịnh Quang Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Nếu thấy các pháp có các thứ tướng dạng thì chẳng thể hộ pháp.  Nay tôi ở nơi các pháp không có các tướng nên có thể hộ pháp được".

Tăng Hành Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Người tâm loạn động thì chẳng thể hộ pháp.  Tôi tu tam muội nên có thể hộ pháp được".

Thương Chủ Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Người chẳng biết đạo thì chẳng thể hộ pháp.  Nay tôi biết rõ nên có thể hộ pháp được".

Thiện Niệm Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Người có lòng nghi thì chẳng thể hộ pháp.  Tôi đã đoạn nghi nên có thể hộ pháp được ".

Thiện Kiến Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Người chẳng như pháp trụ thì chẳng thể hộ pháp.  Nay tôi như pháp trụ nên có thể hộ pháp được".

Huệ Quang Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Người ngu si chẳng thể hộ pháp.  Nay tôi tu trí nên có thể hộ pháp được".

Bình Đẳng Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Người chấp lấy tướng oán và thân thì chẳng thể hộ pháp.  Nay tôi bình đẳng nên có thể hộ pháp được".

Pháp Hành Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Chẳng biết chúng sanh các căn cảnh giới thì chẳng thể hộ pháp.  Nay tôi biết rõ đó nên có thể hộ pháp được".

Thần Thông Vương Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Người thấy ngã và ngã sở thì chẳng thể hộ pháp.  Nay tôi chẳng thấy đó nên có thể hộ pháp được".

Sư Tử Hống Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Người chẳng biết Phật tánh thì chẳng thể hộ pháp.  Nay tôi biết đó nên có thể hộ pháp được".

Di Lặc Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Nếu xa Bồ đề thì chẳng thể hộ pháp.  Nay tôi đã gần Bồ đề nên tôi có thể hộ pháp được".

Công Đức Tụ Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Nếu không có vô lượng công đức tụ thì chẳng thể hộ pháp.  Nay tôi đã có nên có thể hộ pháp được".

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Các lời thưa bạch ấy đều là lời lầm cả.  Tại sao, vì đức Như Lai Thế Tôn ngồi dưới cội cây Bồ đề đạo tràng chẳng được một pháp, sao các Ngài nói rằng tôi sẽ hộ pháp.

Bạch đức Thế Tôn ! Tôi ở nơi các pháp chẳng thủ chẳng xả.  Vì các chúng sanh mà tôi tu tập bi tâm chẳng hộ chẳng xả".

Đức Phật khen Bồ Tát Văn Thù Sư Lợi rằng : "Lành thay, lành thay, này Văn Thù Sư Lợi ! Lúc đức Như Lai ngồi đạo tràng dưới cội Bồ đề thiệt không có được.  Vì không có được bèn từ trong ấy mà đứng dậy".

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Đức Như Lai chơn thiệt ngồi đạo tràng dưới cội Bồ đề ư ! Cớ sao lại nói từ chỗ ngồi đứng dậy.

Bạch đức Thế Tôn ! Nếu đức Như Lai ngồi dưới cội Bồ đề thì Như Lai có hai tướng, đó là Như Lai và cây Bồ đề.  Nhưng đức Như Lai Thế Tôn đã lìa hai tướng".

Đức Phật nói : "Này Văn Thù Sư Lợi !  Bồ đề cùng chúng sanh và tất cả các pháp, tánh bình đẳng không sai biệt, là một vị một tánh.  Như Lai lúc ngồi dưới cây Bồ đề thấy pháp bình đẳng như vậy, vì thế nên gọi là đến được Bồ đề.  Phật trọn chẳng thấy rời ngoài Bồ đề có một pháp khác.  Phật thấy tất cả các pháp thảy đều bình đẳng.  Mà bình đẳng ấy chẳng vào số lượng, vì thế nên bình đẳng gọi là vô ngại.  Do nhơn duyên nầy mà Như Lai có tên là Nhứt Thiết Vô Ngại.

Nầy Văn Thù Sư Lợi !  Nếu ai có thể thấy Như Lai như vậy thì người ấy tức là được Như Lai giải thoát.  Được giải thoát rồi thì có thể chơn thiệt biết thấy như vậy".

Lúc nói pháp ấy, chư Bồ Tát quyến thuộc của Hải Huệ Bồ Tát vui mừng hớn hở đồng nói rằng : "Chúng tôi hôm nay được lợi ích lớn, hiện tiền thấy đức Thích Ca Mâu Ni Như Lai và Văn Thù Sư Lợi đại Bồ Tát.

Bạch đức Thế Tôn !  Tùy nơi nào mà có kinh điển này nên biết rằng quốc độ ấy được lợi ích lớn.  Nếu có người cúng dường kinh điển nầy và người thọ trì đọc tụng biên chép rộng giải nói nghĩa kinh cũng được lợi ích lớn".

Đức Phật bảo chư Bồ Tát rằng : "Nay các ông biết được những lợi ích gì ?".
 

Chư Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Chúng tôi sẽ đem nghĩa ấy hỏi nơi Bồ Tát Văn Thù Sư Lợi".

Chư Bồ Tát hỏi Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát rằng : "Bạch Đại Sĩ ! Thế nào gọi là được lợi ích lớn ?".

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói với chư Bồ Tát : "Chư thiện nam tử !  Có mười lợi ích.  Đó là Phật xuất thế được thấy, thấy rồi sanh lòng tin, tin rồi nghe thọ chánh pháp, nghe chánh pháp rồi phá hẳn lòng nghi, phá lòng nghi rồi được thanh tịnh mạng, được tịnh mạng rồi chẳng vì lợi mà thuyết pháp, người nghe pháp rồi phát tâm Bồ đề, đã phát tâm rồi vững chắc chẳng thối chuyển, tâm chẳng thối rồi như pháp mà trụ, như pháp trụ rồi được Vô sanh nhẫn.

Chư thiện nam tử !  Đó gọi là mười lợi ích chẳng thể nghĩ bàn".

Lúc nói pháp ấy có ba vạn sáu ngàn chúng sanh phát tâm Vô thượng Bồ đề.  Đại Thiên thế giới chấn động sáu cách phát kim sắc quang.

Hải Huệ đại Bồ Tát bạch rằng : "Bạch đức Thế Tôn ! Đại thừa kinh nầy có thể làm lợi ích nhiều cho vô lượng chúng sanh. Tại sao, vì do nhơn duyên Đại thừa nên tất cả chúng sanh được vui Nhơn Thiên và vui Niết bàn.

Bạch đức Thế Tôn !  Luận về Đại thừa ấy, pháp gì nhiếp thủ, pháp gì lợi ích, pháp gì khó được, pháp gì chướng ngại, do nhơn duyên gì mà gọi là Đại thừa ?".

Đức Phật nói : "Nầy Hải Huệ !  Có một pháp nhiếp thủ Đại thừa đó là sơ phát tâm Vô thượng Bồ đề.  Đã phát tâm rồi tu bất phóng dật.  Còn có một pháp đó là tin rõ nhơn quả.  Còn có một pháp đó là quán mười hai nhơn duyên.  Còn có một pháp đó là ở nơi chúng sanh tâm thường bình đẳng thích tu đại từ.  Còn có một pháp đó là chẳng thối thất tâm Bồ đề.  Còn có một pháp đó là niệm Phật.  Còn có một pháp đó là như pháp trụ rồi niệm Chánh pháp. Còn có một pháp đó là dùng tâm bất thối niệm chúng Tăng.  Còn có một pháp đó là chẳng mất đạo tâm niệm tịnh cấm giới.  Còn có một pháp đó là xa lìa phiền não tâm niệm nơi xả.  Còn có một pháp đó là muốn được thân vô lượng tịch tĩnh nên niệm chư Thiên. Còn có một pháp đó là niệm muốn an ổn tất cả chúng sanh. Còn có một pháp đó là siêng tu tinh tiến.  Còn có một pháp đó là muốn cho chúng sanh đều được giải thoát được giải thoát rồi thọ hỷ lạc.  Còn có một pháp đó là thích cầu chánh pháp.  Còn có một pháp đó là xa lìa tâm tham vì chúng mà thuyết pháp.  Còn có một pháp đó là nơi người thính pháp sanh lòng mến nhớ.  Còn có một pháp đó là với người thuyết pháp thích dâng cúng dường.  Còn có một pháp đó là với trong chánh pháp sanh ý tưởng là dược thọ.  Còn có một pháp đó là với tự thân mình sanh ý tưởng là thầy thuốc.  Còn có một pháp đó là chí tâm chuyên niệm hộ trì chánh pháp.  Còn có một pháp đó là nối thạnh dòng thánh chẳng để đoạn tuyệt.  Còn có một pháp đó là xa lìa giải đãi.  Còn có một pháp đó là tri túc.  Còn có một pháp đó là với tất cả của cải không có lòng xan tham.

Còn có một pháp đó là tự trì giới rồi có thể khuyến hóa người phạm giới.  Còn có một pháp đó là tự tu nhẫn nhục rồi có thể khuyến hóa chúng sanh khiến họ lìa tâm sân.  Còn có một pháp đó là được chút ít lợi ích sanh ý tưởng ơn lớn.  Còn có một pháp đó là được ơn ít mà có ý tưởng đền đáp lớn.  Còn có một pháp đó là tự trì tịnh giới chẳng khi người phạm giới.  Còn có một pháp đó là phá kiêu mạn.  Còn có một pháp đó là chí tâm tìm cầu người thính pháp.  Còn có một pháp đó là lìa ác tri thức.  Còn có một pháp đó là chí tâm tu thiện.  Còn có một pháp đó là chẳng tùy theo ý người.  Còn có một pháp đó là điều phục các căn.  Còn có một pháp đó là với Pháp sư tưởng như là đức Như Lai.  Còn có một pháp đó là chẳng tiếc thân mạng hộ trì chánh pháp.  Còn có một pháp đó là vì điều phục chúng sanh mà thọ khổ chẳng hối hận.  Còn có một pháp đó là Phật còn tại thế hay sau khi diệt độ, sự cúng dường tháp Phật, tượng Phật vv đồng không sai khác.  Còn có một pháp đó là chúng sanh chẳng mời thỉnh mà thích làm thiện hữu.  Còn có một pháp đó là với những vật tốt không có lòng tham trước.  Còn có một pháp đó là thích niệm xuất gia.  Còn có một pháp đó là thích xưng tụng việc lành của người.  Còn có một pháp đó là thích cầu trang nghiêm pháp Bồ đề.  Còn có một pháp đó là với người đồng sư đồng học không có lòng tật đố.  Còn có một pháp đó là giáo hóa chúng sanh phát tâm Bồ đề không có lòng thối hối.  Còn có một pháp đó là che giấu lỗi người.  Còn có một pháp đó là cầu tất cả ngữ ngôn.  Còn có một pháp đó là cầu tất cả công hạnh.  Còn có một pháp đó là thiệt ngữ.  Còn có một pháp đó là sau khi phát lời thì cần phải làm trọn việc ấy.  Còn có một pháp đó là với các pháp lành lòng không nhàm đủ.  Còn có một pháp đó là tùy vật có được đều cùng người đồng hưởng.  Còn có một pháp đó là giỏi biết ma giới. Còn có một pháp đó là phá hoại kiêu mạn tu tập biết chơn thiệt. Còn có một pháp đó là lòng thích tịch tĩnh.  Còn có một pháp đó là lìa ngã ngã sở.  Còn có một pháp đó là chẳng tự khen ngợi mình.  Còn có một pháp đó là tùy thuận thế gian.

Còn có một pháp đó là tu chánh mạng rồi thích nơi tịch tĩnh.  Còn có một pháp đó là trì tịnh giới rồi tư duy thiện pháp.  Còn có một pháp đó là tu đa văn rồi chẳng sanh lòng kiêu mạn.  Còn có một pháp đó là tu thiện hạnh rồi chẳng trụ ở bực ấy.  Còn có một pháp đó là tu không tam muội quán nơi pháp tánh.  Còn có một pháp đó là được cúng dường rồi tâm mình chẳng cao.  Còn có một pháp đó là với người ưa nói thế tục thì chẳng cùng họ đồng ở.  Còn có một pháp đó là được vật như pháp rồi thì cùng bạn đồng học chung dùng.  Còn có một pháp đó là chơn thiệt phương tiện.  Còn có một pháp đó là biết tất cả rồi chẳng có ý tưởng tham.  Còn có một pháp đó là chưa học khi đã học rồi lòng chẳng hối.  Còn có một pháp đó là đã học biết rồi chẳng sanh lòng khinh mạn.  Còn có một pháp đó là mình bị mắng nhục lòng chẳng giận.  Còn có một pháp đó là được cúng dường hay bị mắng nhục trong lòng bình đẳng  không hai.  Còn có một pháp đó là nghe nói chánh pháp khen rằng lành thay.  Còn có một pháp đó là vì muốn có đủ sáu Ba la mật nên thường cầu trang nghiêm. Còn có một pháp đó là tín tâm bất thối.  Còn có một pháp đó là vì cầu đạo Bồ đề mà cầu trang nghiêm.  Còn có một pháp đó là được cúng dường rồi thường thanh tịnh tâm mình để cho thí chủ được lợi ích lớn.  Còn có một pháp đó là đầy đủ thất thánh tài.  Còn có một pháp đó là hay phá sự bần cùng khốn khổ của chúng sanh.  Còn có một pháp đó là dùng thiện phương tiện điều phục chúng sanh.  Còn có một pháp đó là dùng tứ nhiếp thủ để nhiếp thủ chúng sanh.  Còn có một pháp đó là chẳng cùng chúng sanh tranh cãi đùa cợt nhau.

Còn có một pháp đó là lúc nghe pháp chẳng ở nơi Pháp sư tìm cầu chỗ dở.  Còn có một pháp đó là chưa được chứng quả Sa Môn lòng chẳng sanh hối.  Còn có một pháp đó là thường đi trong thế gian mà chẳng bị tám pháp làm nhiễm ô.  Còn có một pháp đó là thường xem xét lỗi mình.  Còn có một pháp đó là với người cử tội mình chẳng sanh lòng hờn giận.  Còn có một pháp đó là thấy pháp thế gian lòng sanh ý tưởng xả ly.  Còn có một pháp đó là với thiện hữu chẳng dối phỉnh. Còn có một pháp đó là trước thanh tịnh tâm mình rồi dạy cho người tịnh.  Còn có một pháp đó là chẳng vì lợi dưỡng mà trì tịnh giới.  Còn có một pháp đó là vì tăng thêm pháp lành mà tu tâm tịch tĩnh.  Còn có một pháp đó là vì pháp lành mà tu tịnh trang nghiêm.  Còn có một pháp đó là vì tịnh công đức mà tu tập trang nghiêm.  Còn có một pháp đó là vì tịnh trí huệ mà tu tập phương tiện vô tưởng tam muội.  Còn có một pháp đó là như pháp mà nhẫn. Còn có một pháp đó là tu ba môn giải thoát.  Còn có một pháp đó là biết thị xứ phi xứ.  Còn có một pháp đó là tu xa ma tha vì trang nghiêm tỳ bà xá na.  Còn có một pháp đó là biết rõ giải thoát. Còn có một pháp đó là biết tam thế bình đẳng. Còn có một pháp đó là chẳng phân biệt tất cả pháp giới. Còn có một pháp đó là biết rõ tất cả pháp tánh bất sanh bất diệt.

Nầy Hải Huệ !  Đại Bồ Tát quán sát trăm pháp như vậy, đây gọi là nhiếp thủ Đại thừa.

Lại nấy Hải Huệ !  Còn có hai pháp lợi ích Đại thừa, một là thích niệm Phật pháp và hai là xa lìa Thanh Văn.  Còn có hai pháp đó là ủng hộ giải thoát và có thể diễn nói pháp Đại thừa.  Còn có hai pháp đó là cầu Bồ đề tâm và điều phục chúng sanh.  Còn có hai pháp đó là xem tâm Bồ đề như tướng ảo huyễn và xem tất cả chúng sanh đều không có ngã.  Còn có hai pháp đó là chẳng bỏ tâm Bồ đề và quán pháp bình đẳng. Còn có hai pháp đó là thanh tịnh thiện căn và vô tác vô tịnh.  Còn có hai pháp đó là vì pháp lành mà tu trang nghiêm và đến cứu cánh.  Còn có hai pháp đó là tự thân cứu cánh và chúng sanh cứu cánh.  Còn có hai pháp đó là nội tịnh và ngoại tịnh.  Còn có hai pháp đó là chẳng phạm tội và phạm rồi sanh lòng hối.  Còn có hai pháp đó là hay bố thí và chẳng cầu báo đáp.  Còn có hai pháp đó là bình đẳng bố thí và hồi hướng Vô thượng Bồ đề.  Còn có hai pháp đó là trì giới và chẳng cầu thiện quả.  Còn có hai pháp đó là chẳng tự khen và chẳng chê người. Còn có hai pháp đó là nhẫn nhục và nói lời hoà dịu.  Còn có hai pháp đó là nơi tham thì chẳng tham và nơi sân thì chẳng sân.

Còn có hai pháp đó là với pháp lành thì siêng tu tinh tiến và chẳng khinh người giải đãi.  Còn có hai pháp đó là thân tịch tĩnh và tâm tịch tĩnh.  Còn có hai pháp đó là cầu thiền chi và điều phục tâm.  Còn có hai pháp đó là thích ở thiền định và chẳng nhàm Dục giới.  Còn có hai pháp đó là cầu pháp và thích pháp.  Còn có hai pháp đó là quán pháp và ưa muốn pháp.  Còn có hai pháp đó là thích cầu thiện hữu và cung kính cúng dường.  Còn có hai pháp đó là chí tâm nghe pháp và chí tâm thọ pháp.  Còn có hai pháp đó là luôn thưa hỏi chánh pháp và như pháp trụ.  Còn có hai pháp đó là biết pháp và biết nghĩa.   Còn có hai pháp đó là nghe pháp rồi không nhàm và biết pháp rồi không nhàm.  Còn có hai pháp đó là thích lành và lìa ác.  Còn có hai pháp đó là thích nói chánh pháp và với người thọ pháp sanh lòng thương xót.  Còn có hai pháp đó là với pháp không có lòng xan lẫn và lúc nói pháp không có ý tưởng tham.  Còn có hai pháp đó là chí tâm nghe pháp và chí tâm thọ pháp.  Còn có hai pháp đó là lìa ngũ cái và tu thất giác chi.  Còn có hai pháp đó là hỷ và lạc.  Còn có hai pháp đó là biết mình và biết giờ.  Còn có hai pháp đó là tin quả báo và tu nghiệp lành.  Còn có hai pháp đó là chẳng dứt thánh tánh và thiệt ngữ.  Còn có hai pháp đó là như thuyết mà trụ và chẳng giấu công đức Như Lai.  Còn có hai pháp đó là tịnh thân và xa lìa ba căn bất thiện.  Còn có hai pháp đó là quán thân như cỏ cây và vì tịnh tâm mà tu tập pháp lành.  Còn có hai pháp đó là tịnh khẩu và xa lìa bốn lỗi.  Còn có hai pháp đó là quán tất cả pháp đều bất khả thuyết và quán thanh như vang. Còn có hai pháp đó là tịnh tâm và xa lìa vô minh tật đố tà kiến.

Còn có hai pháp đó là đó là nội tịnh và ngoài không có hành xứ.  Còn có hai pháp đó là tu từ và xa lìa ý tưởng oán thân.  Còn có hai pháp đó là đó là quán chúng sanh như hư không và tu từ.  Còn có hai pháp đó là chẳng bỏ bi tâm và cầu thiện chẳng hối.  Còn có hai pháp đó là hay điều kẻ chẳng điều và lúc điều chẳng hối.  Còn có hai pháp đó là trì chánh pháp và hộ người trì chánh pháp.  Còn có hai pháp đó là thích pháp và hộ pháp.  Còn có hai pháp đó là khen ngợi điều lành của người và ưa giấu lỗi người.  Còn có hai pháp đó là lìa tham và lìa sân.  Còn có hai pháp đó là chẳng bỏ chúng sanh và tu xả.  Còn có hai pháp đó là niệm Phật và biết vô niệm xứ.  Còn có hai pháp đó là quán thân vô thường và cầu ba mươi hai tướng.  Còn có hai pháp đó là niệm pháp và giáo hóa chúng sanh khiến họ trụ trong pháp.  Còn có hai pháp đó là quán vô tham xứ và với kẻ tham thì có lòng thương.  Còn có hai pháp đó là niệm Bồ Tát Tăng và y chỉ Tăng bất thối chuyển.  Còn có hai pháp đó là quán không có Tăng và ủng hộ bốn quả Sa Môn.

Còn có hai pháp đó là niệm giới và biết tâm Bồ đề bất khả thuyết. Còn có hai pháp đó là quán giới vô tác và thủ hộ người phạm giới.  Còn có hai pháp đó là niệm thí và thí rồi không hối.  Còn có hai pháp đó là đó là xa lìa phiền não và vì lìa phiền não nên diễn thuyết chánh pháp.  Còn có hai pháp đó là niệm thiên và thích tịch tĩnh.  Còn có hai pháp đó là có đủ niệm tâm và ủng hộ người loạn tâm.  Còn có hai pháp đó là công đức trang nghiêm và trí huệ trang nghiêm.  Còn có hai pháp đó là quán không có tạo tác và thích tu pháp lành.  Còn có hai pháp đó là không có phược và bị phược thì giải thoát.  Còn có hai pháp đó là xa lìa tâm dối phỉnh và chí tâm tu tịnh.  Còn có hai pháp đó là biết ơn và nhớ ơn.  Còn có hai pháp đó là nói tất cả lỗi và xa lìa lỗi.  Còn có hai pháp đó là tự tu thánh hạnh và khuyên người tu.  Còn có hai pháp đó là nguyện cầu pháp lành và lòng không nhàm đủ.  Còn có hai pháp đó là xa lìa ác pháp và thân cận thiện pháp.  Còn có hai pháp đó là thỉnh Phật thuyết pháp và chí tâm nghe thọ.  Còn có hai pháp đó là biết tất cả pháp bất sanh bất diệt  và diễn nói tự cú nghĩa.  Còn có hai pháp đó là biết không có chúng sanh và đem căn lành của mình cùng chúng sanh chung.  Còn có hai pháp đó là xa lìa các tướng và thâm cầu ba mươi hai tướng.  Còn có hai pháp đó là quán rỗng không và giúp hộ chúng sanh.  Còn có hai pháp đó là tu tập vô nguyện và nguyện đến chúng sanh. Còn có hai pháp đó là tu tất cả thiện và nguyện các chúng sanh đồng tu thiện căn.  Còn có hai pháp đó là trí huệ vô ngại và thọ thân trong các cõi.  Còn có hai pháp đó là bất động và bất hối.

Còn có hai pháp đó là tàm và quý.  Còn có hai pháp đó là thích tịch tĩnh và cầu pháp tịch tĩnh.  Còn có hai pháp đó là tu tập vô tránh tam muội và quán không có chúng sanh.  Còn có hai pháp đó là thiểu dục và tri túc.  Còn có hai pháp đó là che giấu tội người và phát lộ tội mình.  Còn có hai pháp đó là quán thập nhị nhơn duyên và tin sâu.  Còn có hai pháp đó là vô ngã và không có chúng sanh.  Còn có hai pháp đó là phòng ngừa phiền não mình và phá phiền não người.  Còn có hai pháp đó là quán vô tác vô thọ và thích tu pháp lành.  Còn có hai pháp đó là quán lỗi sanh tử và chẳng dứt sanh tử.  Còn có hai pháp đó là tự thích sanh tử và giáo hóa các chúng sanh khiến họ thoát khỏi sanh tử.  Còn có hai pháp đó là cầu Ba la mật và cầu chỗ đã không có.  Còn có hai pháp đó là cầu biết và dậy người đồng biết như mình.  Còn có hai pháp đó là chẳng cầu cúng dường và vì cúng dường mà tạo tác nghiệp làm.  Còn có hai pháp đó là với chỗ có ơn thường muốn đền đáp và nơi có ơn và không có ơn bình đẳng báo đáp.  Còn có hai pháp đó là tu bất phóng dật và tu vô duyên từ.  Còn có hai pháp đó là thích vào xuất gia và xuất gia rồi lòng rất yêu thích.  Còn có hai pháp đó là tự nên công đức và với người không có công đức thì sanh lòng thương.  Còn có hai pháp đó là tu thân niệm xứ và không có niệm xứ.  Còn có hai pháp đó là tu thọ niệm xứ và không có niệm xứ.  Còn có hai pháp đó là tu tâm niệm xứ và không có niệm xứ.  Còn có hai pháp đó là tu pháp niệm xứ và không có niệm xứ.  Còn có hai pháp đó là là xa lìa pháp bất thiện và thân cận hay sanh thiện pháp.  Còn có hai pháp đó là xa lìa ác pháp đã sanh và hộ trì thiện pháp đã sanh.  Còn có hai pháp đó là làm cho thiện pháp chưa sanh được sanh và vì thêm rộng mà ủng hộ thiện pháp ấy.  Còn có hai pháp đó là được đại thần thông và giáo hóa chúng sanh.  Còn có hai pháp đó là an trụ pháp giới và thấy khắp chư Phật thế giới.

Còn có hai pháp đó là tín tâm bất động và dạy chúng sanh cũng tin như mình.  Còn có hai pháp đó là tịnh tâm và giáo hóa người tán loạn.  Còn có hai pháp đó là siêng tinh tiến và giáo hóa người  giải đãi.  Còn có hai pháp đó là đầy đủ trí huệ vô ngại và giáo hóa vô minh chúng sanh.  Còn có hai pháp đó là quán giới và quán duyên.  Còn có hai pháp đó là cầu trí trang nghiêm và tâm ấy chẳng hối.  Còn có hai pháp đó là quán các phiền não và ra khỏi phiền não rồi biết rõ giải thoát.  Còn có hai pháp đó là tất cả pháp giải thoát và phiền não chẳng hiệp tam giới.  Còn có hai pháp đó là trang nghiêm Bồ đề và tu học Bồ đề.  Còn có hai pháp đó là tận trí và vô sanh trí.  Còn có hai pháp đó là quán thánh đạo phương tiện và quán sanh tử phương tiện.  Còn có hai pháp đó là cứu cánh đạo và biết thối chuyển đạo.  

Còn có hai pháp đó là như pháp trụ và trong các pháp không có kiến chấp.  Còn có hai pháp đó là theo duyên mà sanh diệt và theo duyên mà giải thoát.  Còn có hai pháp đó là biết ma nghiệp và biết đã lìa.  Còn có hai pháp đó là nơi giận có thể nhẫn và nơi nhẫn thì thương.  Còn có hai pháp đó là vì Bồ đề mà tu trang nghiêm và dầu tu trang nghiêm mà tâm không tham trước.  Còn có hai pháp đó là chẳng bỏ phiền não và chẳng bỏ tu thiện trang nghiêm.  Còn có hai pháp đó là biết thị xứ phi xứ và đem các thiện căn hồi hướng Vô thượng Bồ đề.  Còn có hai pháp đó là quán tâm Bồ đề như tướng ảo huyễn và tu hướng đến Vô thượng Bồ đề trang nghiêm.  Còn có hai pháp đó là quán các chúng sanh với Bồ đề bình đẳng vô sai biệt và biết các chúng sanh nhơn nơi Bồ đề mà được giải thoát.  Còn có hai pháp đó là biết pháp vô sanh và vì sanh pháp lành mà tu trang nghiêm.  Còn có hai pháp đó là pháp bất khả thuyết mà có thể tuyên nói và tất cả chúng sanh đều đồng nhứt thừa.

Lại này Hải Huệ !  Còn có ba pháp có thể lợi ích Đại thừa, đó là sơ phát tâm Bồ đề, thân cận thiện hữu lòng chẳng sanh hối và tu tập tâm đại bi chẳng thối chuyển.  Còn có ba pháp đó là phá hoại san lẫn, ban cho tất cả và nhiếp thủ Bồ đề.  Còn có ba pháp đó là đầy đủ tịnh giới, điều phục kẻ phá giới và hồi hướng Bồ đề.  Còn có ba pháp đó là tâm không sân hận, điều phục kẻ sân hận và hồi hướng Bồ đề.  Còn có ba pháp đó là ở trong sanh tử lòng không thối hối, vui thích vì người mà gầy dựng sự nghiệp và hồi hướng Bồ đề.  Còn có ba pháp đó là được tam muội định, chẳng sanh kiêu mạn và hồi hướng Bồ đề.  Còn có ba pháp đó là cầu đa văn, được đa văn rồi chẳng sanh kiêu mạn và hồi hướng Bồ đề.  Còn có ba pháp đó là chúng sanh duyên, pháp tánh duyên và vô duyên.  Còn có ba pháp đó là tự bi, bi tha và lìa tự bi tha bi.  Còn có ba pháp đó là vì tư lợi mà tu tập trí huệ, dùng trí huệ chuyển giáo hóa chúng sanh và tự lợi lợi tha.  Còn có ba pháp đó là biết quá khứ đã hết, biết vị lai vô sanh và biết hiện tại vô trụ.  Còn có ba pháp đó là vì người chánh định mà tu tập từ tâm, vì người tà định mà tu tập bi tâm và vì người bất định mà tu tập giải thoát.  Còn có ba pháp đó là tịnh thân, tịnh khẩu và tịnh ý.   Còn có ba pháp đó là tu bất tịnh quán để phá tham dục, tu từ để phá sân hận và quán mười hai nhơn duyên để phá vô minh.  Còn có ba pháp đó là an, lạc và tri túc.  Còn có ba pháp đó là nghe pháp rồi hay thọ trì, có thể rộng phân biệt văn tự cú nghĩa và quán sát tội lỗi.  Còn có ba pháp đó là đầy đủ thất thánh tài, có thể đại pháp thí và có thể thí cho chúng sanh.  Còn có ba pháp đó là thiệt nghĩa, chơn nghĩa và bất cuống nghĩa.  Còn có ba pháp đó là tự tri, tri tha và tri thời.

Còn có ba pháp đó là ngũ ấm với pháp ấm bình đẳng, các giới cùng pháp giới bình đẳng và các nhập cùng pháp nhập bình đẳng.  Còn có ba pháp đó là tu không, vô tướng và vô nguyện.  Còn có ba pháp đó là chẳng phỉ báng nhơn quả, phương tiện sanh pháp đều từ nhơn duyên và hòa hiệp nhơn duyên mà được có danh tự.  Còn có ba pháp đó là tin Phật bất khả tư nghị, tin Pháp chẳng sanh hủy báng và tin Tăng là phước điền lành tốt.  Còn có ba pháp đó là xa lìa tham dục, xa lìa sân hận và xa lìa ngu si.  Còn có ba pháp đó là thế tục để, đệ nhứt nghĩa để và chẳng trụ trước hai đế.  Còn có ba pháp đó là xa lìa phiền não, xa lìa kiêu mạn và ở chỗ phước điền thì lễ lậy cúng dường.  Còn có ba pháp đó là chẳng nhiễm Dục giới, chẳng trước Sắc giới và nơi Vô Sắc giới chẳng sanh kiêu mạn.  Còn có ba pháp đó là được cúng dường chẳng mừng, bị hủy nhục chẳng giận và lìa tám pháp thế gian.  Còn có ba pháp đó là che giấu các căn, hiểu rõ các căn và tịch tĩnh các căn.  Còn có ba pháp đó là hướng đến thiện địa, xa lìa chướng thiện địa và quán công đức thiện địa.  Còn có ba pháp đó là chí tâm, tịnh tâm và tịnh trang nghiêm.  Còn có ba pháp đó là học luật nghi giới, học tâm giới và học huệ giới.  Còn có ba pháp đó là thọ lạc chẳng sanh tham dật, thọ khổ chẳng sanh sân não và thọ chẳng lạc chẳng khổ tu tập nơi xả.  Còn có ba pháp đó là chuyển nhơn vì chẳng tạo tác, chuyển phiền não vì chẳng thấy tướng dạng và chuyển tam thế vì không nguyện cầu.  

Còn có ba pháp đó là nhãn rỗng không, sắc tịch tĩnh và thọ không có chỗ tạo tác.  Còn có ba pháp đó là kín giới, hộ định và quán huệ.  Còn có ba pháp đó là nhớ giữ niệm pháp, tư duy quán pháp và như pháp  trụ.  Còn có ba pháp đó là âm thanh làm nhơn duyên cho Thanh Văn giải thoát, mười hai chi làm nhơn duyên cho Duyên Giác giải thoát và lục độ làm nhơn duyên cho Bồ Tát giải thoát.  Còn có ba pháp đó là thí, đại thí và cứu cánh thí.  Còn có ba pháp đó là hộ pháp, hộ người trì pháp và hộ trì Đại thừa.  Còn có ba pháp đó là đi trong sanh tử, xét lỗi sanh tử và biết mình đã xa lìa.  Còn có ba pháp đó là chí tâm nghe pháp phá trừ ngũ cái, thường thích tịch tĩnh và như pháp trụ.  Còn có ba pháp đó là y nghĩa, y pháp và y trí.  Còn có ba pháp đó là cầu đa văn rồi thích nơi tịch tĩnh, thích nơi tịch tĩnh rồi tư duy pháp lành và thiện tư duy rồi biết pháp bình đẳng.  Còn có ba pháp đó là thân cận người trí, thưa hỏi bực đa văn và hộ trí người lành.  Còn có ba pháp đó là không lòng tham vì người thuyết pháp, thấy người nghe pháp thì từ tâm nhìn họ và nhứt tâm quán nơi Bồ đề.  Còn có ba pháp đó là xem các chúng sanh tâm mình bình đẳng, quán tâm bình đẳng và quán Phật bình đẳng.  Còn có ba pháp đó là quá khứ bất tận, vị lai bất hiệp và hiện tại bất trụ.  Còn có ba pháp đó là đó là quán khổ vô thường, quán pháp vô ngã và quán Niết bàn tịch tĩnh.  Còn có ba pháp đó là nghe pháp rồi kiên trì, tam muội kiên trì và trí huệ kiên trì.  Còn có ba pháp đó là phạm tội chẳng che dấu, chẳng hối tội trước đã phạm và chí tâm hộ giới.  Còn có ba pháp đó là phá tâm nghi, phá tâm hối và phá tâm chướng ngại.  Còn có ba pháp đó là muốn điều lành, lìa luận đàm thế sự và thích nơi tịch tĩnh.  Còn có ba pháp đó là nhẫn nghĩa thậm thâm, nói nghĩa thậm thâm và hiểu rõ các nghĩa.  Còn có ba pháp đó là đầy đủ thanh nhẫn, đủ tư duy nhẫn và đủ thuận nhẫn.  Còn có ba pháp đó là trí huệ phương tiện, đại từ và tinh tiến vững chắc.

Này Hải Huệ !  Bồ Tát có đủ những pháp như vậy thì có thể lợi ích Đại thừa.

Lại nầy Hải Huệ !  Có bốn pháp chướng ngại Đại thừa.

Những gì là bốn ?  Đó là nghe pháp chẳng nên nghe, chẳng muốn nghe thọ Bồ Tát pháp tạng, hành các nghiệp ma và phỉ báng chánh pháp.  Còn có bốn pháp đó là tham dục, sân hận, ngu si và chẳng thích cầu chánh pháp.  Còn có bốn pháp đó là ganh ghét người được lợi, nơi của cải có lòng bỏn xẻn, ưa phỉnh dối Pháp sư và chẳng thích thân cận thấy thiện tri thức.  Còn có bốn pháp, đó là nơi thiện tri thức sanh ý tưởng là ác hữu, nơi ác hữu sanh ý tưởng là thiện tri thức, phi pháp tưởng là pháp và pháp thì tưởng là phi pháp.  Còn có bốn pháp, đó là chẳng ưa thí cho, cho rồi tiếc hối, cho rồi thấy lỗi và chẳng niệm tâm Bồ đề.  Còn có bốn pháp, đó là vì tham cầu mà cho, vì sân hận mà cho, vì ngu si mà cho và vì sợ hãi mà cho.  Còn có bốn pháp, đó là vì danh mà cho, vì bạn mà cho và vì hơn mà cho.  Còn có bốn pháp, đó là chẳng chí tâm cho, chẳng tự tay cho, chẳng hiện thấy cho và khinh mạn cho.  Còn có bốn pháp, đó là cho vật xấu, cho ít vật, chẳng chí tâm cho và khinh mạn cho.  Còn có bốn pháp, đó là cho vật có độc, cho dao binh khí, bất tịnh thí và thí cho không lợi ích.  Còn có bốn pháp đó là thấy người trì giới thì giận ghét, thấy người phạm giới thì mến thương, theo lời của ác hữu và chẳng niệm thí giới.  Còn có bốn pháp đó là cầu lợi phi pháp, được của cải đúng pháp chẳng cùng người chung, ngăn dứt sự cúng dường của người và lòng chẳng biết đủ.  Còn có bốn pháp đó là vì lợi dưỡng mà nhiếp trì oai nghi, vì lợi dưỡng mà nói nhỏ tiếng, có tâm dua vạy và tà mạng mà sống.  Còn có bốn pháp đó là nơi người đồng học sanh lòng giận ghét, nơi người đồng thừa sanh lòng giận ghét, chẳng biết nghiệp ma và ưa nói lỗi của người.  Còn có bốn pháp đó là kiêu mạn chẳng nghe chánh pháp, chẳng cung kính Pháp sư, chẳng lễ lạy cha mẹ Sư trưởng thiện hữu và có ý theo ác nghiệp.  Còn có bốn pháp đó là giấu công đức của người, nói rộng lỗi người, thêm lớn kiêu mạn và giận hờn vững chắc.  Còn có bốn pháp đó là giải đãi, chẳng thích nghe lời lành, nói lời chẳng thuận hòa và trụ nơi phi pháp.  Còn có bốn pháp đó là chẳng điều, chẳng sạch, chẳng kín và chẳng nhẫn nhịn.  Còn có bốn pháp đó là chẳng thích nghe nhận pháp lành vô thượng, thích ở thành thị, phạm cấm giới mà thích thọ cúng dường và chẳng điều phục được sáu căn. Còn có bốn pháp đó là chẳng có thể nhiếp thủ chúng sanh, chẳng thể hộ trì chánh pháp và ưa nói tội lỗi của Pháp sư.  Còn có bốn pháp đó là đó là chẳng tu tín tâm, chẳng có thể quán sát tội lỗi sanh tử, chẳng quán sát lỗi ác hữu và chẳng quán sát tội lỗi của tâm nghi ngờ.  Còn có bốn pháp đó là chẳng quán nội, chẳng quán ngoại, vô tàm và vô quý.  Còn có bốn pháp đó là chẳng biết ơn, chẳng báo ơn, bội ơn và thích tà kiến.  Còn có bốn pháp đó là phỉ báng Thánh nhơn, giúp họ thế nhơn, chẳng tin phước điền và chê trách pháp thí cho.  Còn có bốn pháp đó là chẳng sạch thân nghiệp, chẳng hộ khẩu nghiệp, chẳng xả ý nghiệp và nhàm chê Đại thừa.

Còn có bốn pháp đó là vì phá hoà hiệp mà lưỡng thiệt, nơi thầy Hòa thượng thốt lời giận cãi, vì phá sự lợi ích mà ỷ ngữ và phỉnh nhơn thiên mà vọng ngữ.  Còn có bốn pháp đó là chẳng hộ giới nhơn, loạn thiền định nhơn, chẳng tin đời sau và thích ưa thế sự.  Còn có bốn pháp đó là thô cộc, kiêu mạn, ưa nói việc đời và thường thích ngủ nghỉ.  Còn có bốn pháp đó là giả danh hiệu Bồ Tát để thọ cúng dường, chẳng có thể săn sóc người bịnh khổ, chẳng gieo giống lành và chẳng hướng đến Bồ đề.  Còn có bốn pháp đó là tự khinh, khinh pháp, khinh phước và luôn nhớ thừa Thanh Văn, Bích Chi Phật.  Còn có bốn pháp đó là tham thân, tham tâm, tham mạng và tham cấm giới.  Còn có bốn pháp đó là tham nhà phòng, tham đàn việt, tham tà kiến và tham phá giới.  Còn có bốn pháp đó là làm nhiều, nói nhiều, thọ nhiều và nhìn ngó nhiều.  Còn có bốn pháp đó là ngã kiến, tà kiến, đoạn kiến và thường kiến.  Còn có bốn pháp đó là chẳng làm, làm rồi chuyển đổi, lòng hối tiếc và chẳng vui.  Còn có bốn pháp đó là chẳng hướng đến Bồ đề, chẳng tu thiền định, thối thất trí huệ và chẳng thích phương tiện.  Còn có bốn pháp đó là chướng ngại chánh pháp, chướng ngại nghiệp lành, phiền não chướng ngại và ma nghiệp chướng ngại.

Nầy Hải Huệ !  Các pháp như vậy gọi là chướng Đại thừa".

Lúc đức Phật nói pháp ấy rồi, có bốn ngàn Nhơn Thiên phát tâm Vô thượng Bồ đề, hai vạn tám ngàn Bồ Tát được Vô sanh Pháp nhẫn.  Cả cõi Đại Thiên chấn động sáu cách.  Trên không có vô lượng chư Thiên khác miệng đồng lời xướng rằng : Lành thay, lành thay, ngày nay đức Như Lai Thế Tôn đại sư tử hống, vì thương chúng sanh mà mở cửa Đại thừa.  Bạch đức Thế Tôn ! Nếu có chúng sanh được ít phần trong pháp ấy thì có thể đoạn trừ khổ ba ác đạo, lần lần sẽ được vô lượng pháp bửu.  Bạch đức Thế Tôn ! Ví như có người ở ngoài thôn ấp thấy khối báu lớn, thấy rồi có lòng thương người nên vào thôn ấp bảo quần chúng rằng : ai muốn hết nghèo thì nên theo tôi.  Quần chúng nghe nói có người tin có người không tin.  Những người tin cùng đi theo người ấy đến chỗ châu báu tùy ý lượm lấy bèn hết nghèo khổ.  Khối châu báu lớn ấy không có ỹ nghĩ rằng cho người nầy chẳng cho người kia, phá sự nghèo của người nầy mà không phải người kia, cho người này lượm cầm đi mà chẳng cho người kia lượm cầm đi.  Cũng vậy, đức Như Lai Thế Tôn trong vô lượng đời cần cầu vô thượng pháp bửu như vậy.  Cầu rồi được thấy, sanh lòng thương rộng lớn dùng phạm âm thanh bảo các chúng sanh rằng : ai muốn phá hoại bần cùng sanh tử thì nên chí tâm lắng nghe.  Trong các chúng sanh, người bạc phước chẳng tin thì chẳng có thể phá hoại sanh tử nghèo cùng, những người tin theo thì tùy trí lực tha hồ lấy thừa Thanh Văn hay thừa Duyên Giác hoặc lấy Bồ Tát Đại thừa.  Pháp bửu tụ lớn ấy không hề tăng giảm cũng không có phân biệt.  Hoặc có người đến bên khối báu pháp lớn ấy mà không có thể lượm lấy một pháp bửu nào, người nầy ắt mãi ở trong ba ác đạo.  Hoặc có người có thể lượm lấy một chữ một kệ nhẫn đến một niệm thọ trì đó, người nầy ắt phá hoại sanh tử nghèo cùng.  Huống là có thể thọ lấy kinh điển Đại thừa nầy một phẩm hai phẩm và trọn đủ nghe thọ đọc tụng biên chép vì người mà giải nói.

Đức Thế Tôn khen chư Thiên rằng : "Lành thay lành thay, nầy chư Thiên Tử ! Nếu người thọ trì kinh điển như đây thì có đủ tất cả pháp lành, hay đảnh đới Như Lai vô thượng Phật trí, đó là khối báu lớn có thể làm lợi ích cho vô lượng chúng sanh".

Đức Thế Tôn liền nói tụng rằng :

Trong các thừa Đại thừa hơn hết
Dường như hư không vô biên tế
Xa lìa tất cả cõi sanh tử
Đến cội Bồ đề không chướng ngại
Nếu hay thanh tịnh tâm ý mình
Của cải ban cho tất cả hết
Chí tâm thọ trì thanh tịnh giới
Đến cội Bồ đề không chướng ngại
Nơi các chúng sanh tâm bình đẳng
Thường xét tội lỗi các phiền não 
Hay thắng tất cả thừa hạ liệt
Điều phục chúng sanh ở Đại thừa
Nếu người chí tâm thọ đọc tụng
Đầy đủ tịch tĩnh giới nhẫn nhục
Đầy đủ trí huệ phá chúng ma
Thương mến chúng sanh đến đạo thọ
Trang nghiêm từ bi thừa Tứ thiền 
Dao bén trí huệ dẹp ma chúng
Dưới đạo thọ quán Mười hai duyên
Đứng dậy thương chúng nói Đại thừa
Mười phương chúng sanh thừa Đại thừa
Thừa không tăng giảm như hư không
Đại thừa thần lực chẳng nghĩ bàn
Vì vậy Như Lai tu tập đó
An trụ niệm xứ tu chánh cần
Như ý làm chưn căn thế lực
Đi đường bất chánh lượm báu giác
Vì vậy Như Lai đến đạo thọ
Tâm mình tịch tĩnh lìa phiền não 
Phá trừ si tối được trí quang
Vì vậy Phạm Thiên cùng Đế Thích
Đảnh lễ Như Lai thừa Đại thừa 
Đầy đủ lục độ lục thần thông
Đủ thiện phương tiện tu tam muội
Hay phá các ma và tà kiến
Vì vậy Như Lai thừa Đại thừa
Nếu có đầy đủ các thiện căn
Cùng với thành tựu căn bất thiện
Tin đây thì phá được phiền não
Vì vậy Đại thừa khó nghĩ bàn
Bao nhiêu tất cả pháp thế gian
Và cùng vô thượng pháp xuất thế
Hoặc pháp hữu học pháp vô học
Tất cả nhiếp vào trong Đại thừa
Nếu có chúng sanh hành ác nghiệp
Thân cận tà kiến ác tri thức
Vì thương bọn này tu phương tiện
Điều phục họ nên nói Đại thừa
Hạ liệt chẳng thích pháp Đại thừa
Tâm hẹp chẳng phá được nhơn chấp
Thường cầu tự vui bỏ mọi người
Nghe nói Đại thừa họ kinh sợ
Nếu có người trí đủ thế lực
Thương mến chúng sanh làm lợi ích
Nghe nói Đại thừa lòng vui mừng
Phá các khổ não lòng chẳng hối
Nếu muốn biết rõ chúng sanh hành
Tất cả chúng sanh các giới căn
Một niệm Bồ Tát hay thông đạt
Vì vậy Đại thừa khó nghĩ bàn
Được thân tịch tĩnh tướng trang nghiêm
Được khẩu tịch tĩnh người thích nghe
Được tâm tịch tĩnh đủ thần thông
Như vậy đều do đến Đại thừa
Nếu có người hay tu Đại thừa
Đây là chẳng dứt dòng Tam bửu
Hay làm lợi ích cho chúng sanh
Phá hoại bần cùng các khổ não
Hay đến mười phương các thế giới
Hiện thấy vô lượng Phật Thế Tôn
Những ai xu hướng pháp Đại thừa 
Thì được vô lượng vô biên phước
Tất cả thế gian không ai hơn
Người xu hướng Vô thượng Đại thừa
Đầy đủ đại lực phá chúng ma
Vì vậy Đại thừa khó nghĩ bàn
Được sắc được lực đại tự tại
Thân Phạm Thích Chuyển Luân Thánh Vương
Nếu người thừa pháp Đại thừa này
Người này hưởng thọ vui tam giới
Cho rồi lòng chẳng hề hối tiếc
Của vật quan trọng chẳng tiếc tham
Xả thân cho người tu từ bi
Vì vậy Đại thừa khó nghĩ bàn
Trì giới tinh tiến ưa phạm hạnh
Hay dùng sức thần che nhựt nguyệt
Chẳng tham trước thân quả báo tốt
Tu thừa như vậy điều chúng sanh 
Thuyết pháp có người thọ chẳng thọ
Nơi đây chẳng sanh lòng thương giận
Thân tâm siêng tu đại tinh tiến
Để được pháp Đại thừa khó được
Hay được Vô thượng Đại Pháp Vương
Cũng được pháp nhẫn khó nhẫn nhục
Trong vô lượng kiếp thọ khổ não
Vì được Đại thừa hơn tất cả
Siêng làm lợi ích nhiều chúng sanh
Thân khẩu ý nghiệp đều nhu thuận
Tu tập từ bi và thần thông
Vì trụ Đại thừa đại lợi ích
Biết rõ pháp giới tánh sanh diệt
Vô ngã vô tranh điều các căn
Nếu an trụ được nơi Đại thừa
Thì hưởng an lạc như Phật trước
Đầy đủ niệm tâm và tinh tiến
Tứ như ý túc thần thông lực
Y chỉ chánh pháp và chơn nghĩa
Đều do thích trụ nơi Đại thừa
Đầy đủ vô thượng vô sở úy
Hay sư tử hống Vô Thượng Tôn 
Tướng hảo vi diệu tự trang nghiêm
Đều do thích trụ nơi Đại thừa
Đầy đủ ba thứ đại thần thông
Điều phục giáo hóa các chúng sanh
Tâm mình tịch tĩnh không kiêu mạn
Nếu tu Đại thừa đủ nhẫn nhục
Đầy đủ phạm âm thanh vi diệu
Tất cả chúng sanh rất thích nghe
Nếu người thích tu tập Đại thừa 
Người này giỏi biết tiếng chúng sanh
Hạnh nghiệp được làm vì tịnh độ
Chẳng lâu sẽ được vô biên thân
Nếu người chí tâm nghe kinh này
Sẽ hưởng vô biên vô thượng lạc
Bay đi hư không vô biên tế
Biết được đại hải bao nhiêu giọt
Công đức Đại thừa chẳng nói hết
Vì vậy Đại thừa khó nghĩ bàn.

Lại này Hải Huệ !  Người muốn thọ trì các kinh điển như vậy mà muốn tịch tĩnh thân tâm mình thì phải thọ trì môn cú, pháp cú, kim cương cú và chí tâm suy xét.

Môn cú là trong tất cả pháp đều làm môn hộ, đó là chữ A, là  cửa của tất cả pháp, A là không có, tất cả các pháp đều không có thường.  Chữ BA cũng là cửa của tất cả pháp, BA là đệ nhứt nghĩa.  Chữ NA cũng là cửa của tất cả pháp, NA là các pháp vô ngại.  ĐÀ cũng là cửa của tất cả pháp, ĐÀ là tánh hay điều phục tất cả pháp tánh.  SA cũng là cửa của tất cả pháp, SA là xa lìa tất cả các pháp.  ĐA cũng là cửa tất cả pháp,  ĐA là tất cả pháp như.  CA cũng là cửa của tất cả pháp, CA là tất cả các pháp vô tác vô thọ.  TA cũng là cửa của tất cả pháp, TA là tất cả các pháp không có phân biệt.  GIÀ là cửa của tất cả pháp, GIÀ là Như Lai chánh pháp thậm thâm không có đáy.  XÀ là cửa của tất cả pháp, XÀ là xa lìa tướng sanh.  ĐÀM là cửa của tất cả pháp, ĐÀM là ở trong pháp giới chẳng sanh tâm phân biệt.  XA là cửa của tất cả pháp, XA là đủ xa ma tha được bát chánh đạo.  KHƯ là cửa của tất cả pháp, KHƯ là tất cả các pháp dường như hư không.  XOA là cửa của tất cả pháp, XOA là tất cả pháp tận.  NHƯỢC là cửa của tất cả pháp, NHƯỢC là các pháp vô ngại.  THA là cửa của tất cả pháp, THA là tất cả pháp thị xứ phi xứ.  CỔ là cửa của tất cả pháp, CỔ là phán xét ngũ ấm rồi được lợi ích lớn.  TRÀ là cửa của tất cả pháp, TRÀ là tất cả các pháp không có cứu cánh.  CA là cửa của tất cả pháp, CA là vì thân tịch tĩnh nên được lợi ích lớn.  CHÍ là cửa của tất cả pháp, CHÍ là vì tâm tịch tĩnh nên lìa tất cả ác.  ƯU là cửa của tất cả pháp, ƯU là thọ trì ủng hộ tất cả cấm giới thanh tịnh.  XÀ là cửa của tất cả pháp, XÀ là thiện tư duy.  THẾ là cửa của tất cả pháp, THẾ là trụ tất cả pháp.  TU là cửa của tất cả pháp, TU là tất cả các pháp tánh là giải thoát.  TÌ là cửa của tất cả pháp, TÌ là tất cả các pháp đều là tì ni, là điều phục thân mình.  THỜI là cửa của tất cả pháp, THỜI là tất cả các pháp tánh chẳng nhiễm ô.  A là cửa của tất cả pháp, A là tất cả các pháp tánh là quang minh.  BÀ là cửa của tất cả pháp, BÀ là tu bát chánh đạo.  TA là cửa của tất cả pháp, TA là tất cả các pháp chẳng phải nội chẳng phải ngoại.

Nà Hải Huệ !  Đây gọi là môn cú hay tịnh niệm tâm.  Vì hay tịnh niệm tâm nên biết căn của chúng sanh.

Pháp cú là ấn giải thoát của tất cả các pháp, là ấn vô nhị của tất cả pháp, là ấn không có thường không có đoạn của tất cả pháp, là ấn không tăng giảm của tất cả pháp, là ấn bình đẳng như hư không của tất cả pháp, là ấn ngũ nhãn đạo của tất cả pháp, là ấn như hư không của tất cả pháp, là ấn không có phân biệt như hư không của tất cả pháp, là ấn nhập pháp giới của tất cả pháp, là ấn như của tất cả pháp, là ấn như không có tam thế khứ lai hiện tại của tất cả pháp, là ấn bổn tánh tịnh của tất cả pháp, là ấn rỗng không của tất cả pháp, là ấn vô tướng của tất cả pháp, là ấn vô nguyện của tất cả pháp, là ấn không có xứ không chẳng xứ của tất cả pháp, là ấn khổ của tất cả pháp, là ấn vô ngã của tất cả pháp, là ấn tịch tĩnh của tất cả pháp, là ấn tánh không có lỗi của tất cả pháp, là ấn đệ nhứt nghĩa nhiếp thủ của tất cả pháp, là ấn như pháp tánh trụ của tất cả pháp, là ấn cứu cánh giải thoát của tất cả pháp, là ấn không có thời gian của tất cả pháp, là ấn quá tam thế của tất cả pháp, là ấn đồng nhứt vị của tất cả pháp, là ấn tánh vô ngại của tất cả pháp, là ấn tánh vô tranh của tất cả pháp, là ấn tánh không có giác quán của tất cả pháp, là ấn chẳng phải sắc chẳng thể thấy được của tất cả pháp, là ấn không có đối trị của tất cả pháp, là ấn không có nghiệp quả của tất cả pháp, là ấn vô tác vô thọ của tất cả pháp, là ấn vô xuất vô diệt của tất cả pháp.

Này Hải Huệ ! Đây gọi là pháp cú.  Pháp cú như vậy là Bồ đề của tam thế chư Phật.  Pháp ấn cú như vậy nhiếp thủ tám vạn bốn ngàn pháp tụ.  Nếu có thể quán pháp tụ như vậy thì có thể được Vô sanh Pháp nhẫn.

Này Hải Huệ !  Nếu người chưa trồng gốc lành nghe pháp này rồi thì được trồng gốc lành phá trừ nghiệp ma.

Này Hải Huệ !  Nếu quán như vậy thì có thể được vô tận khí đà la ni.  Các pháp như vậy đều có thể nhiếp thủ tám vạn bốn ngàn tam muội, tám vạn bốn ngàn hành tánh của chúng sanh.  Đây gọi là pháp cú.

Kim cương cú ấy là thân ấy chẳng hư hoại như kim cương, tại sao, vì pháp tánh chẳng hư hoại vậy.

Tánh trí huệ hay phá vô minh, vì vậy nên trí huệ gọi là kim cương cú.

Tội ngũ nghịch hay phá tất cả thiện, vì vậy nên ngũ nghịch gọi là kim cương cú. 

Quán bất tịnh hay phá tham dục, vì vậy nên quán bất tịnh gọi là kim cương cú.

Quán từ tâm hay phá sân hận, vì vậy nên quán từ tâm gọi là kim cương cú.

Quán mười hai nhơn duyên hay phá ngu si, vì vậy nên quán nhơn duyên gọi là kim cương cú.

Tâm một chúng sanh nhiếp thủ tâm tất cả chúng sanh, vì vậy nên gọi là kim cương cú.

Tâm một chúng sanh cùng tâm tất cả chúng sanh thảy đều bình đẳng, vì vậy nên gọi là kim cương cú.

Một Phật cùng tất cả Phật thảy đều bình đẳng, đây gọi là kim cương cú.

Mỗi mỗi phước điền cùng tất cả phước điền thảy đều vô tận bình đẳng, đây gọi là kim cương cú.

Tất cả các pháp bình đẳng như hư không, đây gọi là kim cương cú.

Tất cả các pháp cùng Phật pháp bình đẳng vô nhị, đây gọi là kim cương cú. 

Kim cương tam muội hay phá tất cả ma nghiệp ác nên gọi là kim cương cú.

Diệu âm của đức Như Lai phá các ác thanh, đây gọi là kim cương cú.

Quán vô sanh vô diệt vượt quá sanh lão tử, đây gọi là kim cương cú.

Này Hải Huệ !  Các pháp như vậy gọi là kim cương cú, là kiên lao cú, là bất hoại cú, là bất phá cú, là bình đẳng cú, là thiệt cú, là vô nhị cú, là bất thối chuyển cú, là đại tịnh tịch tĩnh cú, là vô năng tác quái cú, là bất tăng bất giảm cú, là vô hữu hữu cú, là vô hữu pháp cú, là chơn cú, là hữu cú, là bất báng Phật cú, là y pháp cú, là cộng tăng cú, là như nhĩ cú, là phân biệt tam thế cú, là dũng kiện cú, là phạm cú, là từ cú, là tâm cú, là hư không cú, là Bồ đề cú, là bất đê cú, là pháp tướng cú, là vô tướng cú, là tâm ý thức vô trụ cú, là phá ma cú, là vô thượng cú, là vô thắng cú. là quảng cú, là hành kỷ cảnh cú, là nhập Phật cảnh giới cú, là vô giác quán cú, là pháp giới sở phân biệt cú, là vô cú cú.

Này Hải Huệ !  Nếu có Bồ Tát hay hiểu những cú nghĩa như vậy, ắt sẽ ngồi pháp tòa kim cương sư tử dưới cội Bồ đề".

Lúc đức Phật nói pháp ấy, có tám ngàn Bồ Tát được nhập pháp môn đà la ni, cũng được nhứt thiết chúng sanh bình đẳng tam muội.

Chư Bồ Tát từ mười phương đến đem diệu hương hoa và các thứ kỹ nhạc cúng dường đức Phật nói kệ khen :

Chúng tôi đảnh lễ đấng Vô Thượng 
Hay biết ấm thanh tất cả chúng
Nói tướng vô tướng thiệt nhứt tướng
Mà được tướng tốt ba mươi hai
Nếu có chúng sanh nhứt nhị tâm
Bình đẳng nhiếp các chúng sanh tâm
Nói hạnh không hạnh thiệt nhứt hạnh
Vì vậy tôi lễ đấng Vô Thượng
Như Lai chơn thiệt biết nhơn quả
Nên vì chúng sanh nói nghiệp báo
Chơn như pháp giới chẳng có không
Vì vậy tôi khen đấng Vô Thượng
Tất cả chúng sanh không giác quán
Tâm ấy bổn tịnh không có tham
Vì theo nhơn duyên có tham dục
Vì vậy tôi lạy nhơn chơn thiệt
Tôi thấy thân Phật các mầu sắc
Mà thân Như Lai thiệt không sắc
Vì thương chúng hiện sắc không sắc
Tôi lạy đấng Pháp Vương vô thượng
Tất cả phước điền vào nhứt điền
Mà nhứt điền này không tăng giảm
Bất động pháp giới chẳng chuyển dời
Vì vậy tôi lạy đấng Vô Thượng 
Quán các chúng sanh tâm như huyễn
 Các pháp cùng Bồ đề cũng vậy
Biết tất cả pháp đều bình đẳng
Vì vậy tôi lạy đấng Bình Đẳng 
Quán các pháp giới đều bình đẳng 
Vì vậy các pháp không một hai
Chẳng có chẳng không là giải thoát
Vì vậy tôi lậy đấng Vô Kiến
Nhựt nguyệt nói được rơi xuống đất
Gió mạnh nói được dây cột buộc
Tu Di nói được miệng thổi động
Chẳng thể nói được Phật hai lời
Thiệt ngữ chơn ngữ và tịnh ngữ
Thân tâm thanh tịnh như hư không
Chẳng nhiễm thế pháp như hoa sen
Vì vậy tôi lậy đấng Vô Thượng
Nếu ai khen ngợi đức như vậy
Thì được các công đức như vậy
Tôi vì các công đức như vậy
Nên lậy khối công đức như vậy.