Bấy
giờ có chín ngàn vạn trời Phạm Chúng thấy A Tu La nhẫn
đến trời Tha Hóa Tự Tại cúng dường Phật được thọ
ký, họ đều vui mừng hớn hở vừa lòng. Họ ở nơi thiền
thế đế lấy hỉ duyệt làm sự ăn ở trong Phật pháp cũng
được trí huệ sáng, vì họ đã trồng thiện căn gần gũi
cúng dường chư Phật tin sâu thanh tịnh. Ở nơi pháp thậm
thâm họ được pháp nhẫn. Chư Phạm Chúng Thiên ấy
biết các pháp vô tác phi vô tác, phi sanh phi bất sanh, phi hữu
phi bất hữu, phi khởi phi bất khởi, phi diệt phi bất diệt,
phi y phi bất y, phi thanh phi trược, phi tắng phi ái, phi hiền
phi ngu, phi tri phi bất tri, phi kiến phi bất kiến, phi thọ
phi bất thọ, phi trắc ẩn phi bất trắc ẩn, phi vô phi phi
vô, phi vật phi phi vật, phi khả đắc phi bất khả đắc,
phi khứ phi lai, phi thú phi bất thú, phi không phi bất không,
phi tướng phi bất tướng, phi nguyện phi bất nguyện.
Chư Phạm
Thiên ấy đối với tất cả pháp lòng không chấp trước,
cũng không chỗ trụ. Ở trong phi dụng họ chẳng ý tưởng
phi dụng, ở trong phi bất dụng cũng chẳng ý tưởng phi bất
dụng. Ở trong ngôn ngữ họ chẳng ý tưởng ngôn ngữ, ở
trong phi ngôn ngữ cũng chẳng ý tưởng phi ngôn ngữ. Ở trong
hữu tác họ không ý tưởng hữu tác, ở trong vô tác cũng
không ý tưởng vô tác. Ở nơi phàm phu họ không ý tưởng
phàm phu, ở trong phi phàm phu cũng không ý tưởng phi phàm phu.
Ở nơi pháp phàm phu họ không ý tưỏng pháp phàm phu, ở nơi
pháp phi phàm phu cũng không ý tưởng pháp phi phàm phu. Ở nơi
Thanh Văn họ không ý tưởng Thanh Văn, ở nơi phi Thanh Văn
cũng không ý tưởng phi Thanh Văn. Ở nơi pháp Thanh Văn họ
không ý tưởng pháp Thanh Văn, ở nơi pháp phi Thanh Văn cũng
không ý tưởng pháp phi Thanh Văn. Ở nơi Duyên Giác họ không
ý tưởng Duyên Giác, ở nơi phi Duyên Giác cũng không ý tưởng
phi Duyên Giác. Ở nơi pháp Duyên Giác họ không ý tưởng pháp
Duyên Giác, ở nơi pháp phi Duyên Giác cũng không ý tưởng
pháp phi Duyên Giác. Ở nơi
Bồ Tát
họ không ý tưởng Bồ Tát. Ở nơi phi Bồ Tát cũng không
ý tưởng phi Bồ Tát. Ở nơi pháp Bồ Tát họ không ý tưởng
pháp Bồ Tát, ở nơi pháp phi Bồ Tát họ không ý tưởng pháp
phi Bồ Tát. Ở nơi Phật họ không ý tưởng Phật, ở nơi
phi Phật cũng không ý tưởng phi Phật. Ở nơi pháp Phật
họ không ý tưởng pháp Phật, ở nơi phi pháp Phật cũng không
ý tưởng phi pháp Phật. Ở nơi Niết bàn, họ chẳng ý tưởng
Niết bàn, ở nơi phi Niết bàn cũng không ý tưởng phi Niết
bàn. Ở nơi pháp Niết bàn họ không ý tưởng pháp Niết bàn,
ở nơi pháp phi Niết bàn cũng không ý tưởng pháp phi Niết
bàn. Ở nơi sanh tử họ không ý tưởng sanh tử, ở nơi phi
sanh tử cũng không ý tưởng phi sanh tử. Chư Phạm Chúng Thiên
ấy đối với tất cả thảy đều lìa phân biệt, tâm định
thanh tịnh . Họ đã được tâm thanh tịnh nên dùng pháp tịch
diệt nói kệ tán thán đức Phật :
« Ðại Thánh
trí tịch tĩnh rất sâu
Tu hành tịch
diệt đến bỉ ngạn
Diễn nói
tịch diệt độ chúng sanh
Cũng tự
thường hành pháp tịch diệt
Bồ dề
tịch diệt khéo thanh tịnh
Pháp nầy
là cảnh giới Như Lai
Mau được
tịch diệt thắng cam lộ
Do đó nay
được hết sanh tử
Hằng nói
đạo tịch diệt vi diệu
Là chổ
sở hành của người trí
Ðường
bát chánh diệt phiền não trược
Cứu vớt
tất cả các quần sanh
Khéo tu tịch
diệt chúng Bồ đề
Là chổ
sở hành của Phật trước
Pháp ấy
hay đến thành an ổn
Chỗ chứng
biết của Phật quá khứ
Là pháp
tu học của Như Lai
Phật giáo
hóa thế gian như vậy
Nếu người
hay hành pháp hữu học
Chứng được
vô học thắng Bồ đề
Nhứt tâm
xu hướng đạo tịch diệt
Các căn
tịch tĩnh lâu tu tập
Sẽ được
làm Phật Thế Gian Giải
Sức na la
diên độ quần sanh
Nếu biết
pháp tịch diệt cam lộ
Hay hết
tất cả tướng sanh tử
Ðây là
chơn thiệt con Như Lai
Tịch diệt
hay trừ khổ thế gian
Chúng ấy
chưng bày cúng dường Phật
Thắng thượng
hi hữu rất khác lạ
Nói pháp
tịch hết phiền não
Nơi những
vô tướng tối đệ nhứt
Thế gian
tịch diệt lìa các tướng
Nghĩa là
tịch diệt tức Niết bàn
Chúng sanh
luân chuyễn thọ những khổ
Vì lìa tịch
diệt thủ tướng vậy
Các pháp
của Phật bất tư nghị
Tức là
Bồ đề nhứt thiết trí
Qua khỏi
sình lầy đến bờ kia
Nên Phật
trọn hẳn không nghi lự
Nếu người
lìa ấm được giải thoát
Nơi Phật
đại thừa chẳng nguyện ưa
Muốn cầu
Bồ đề nghĩ diệt độ
Nơi năm
ấm ấy sanh bố úy
Tâm tịnh
ly dục cầu Niết bàn
Chúng ấy
chúng giản trạch như vậy
Nơi pháp
thủ tướng cảnh phàm phu
Ðó là lời
dạy của Như Lai
Nếu thủ
tịch diệt tức bị trói
Do đó chẳng
được Nhứt thiết trí
Nếu người
ở nơi tướng năm ấm
Chẳng sanh
lòng giữ cầm thủ trước
Họ hay lợi
ích pháp Thích Ca
Ðây
gọi hạnh hỉ lạc vô tướng
Hay được
chổ vô danh an ổn
Ðến được
Bồ đề cảnh giới Phật
Hàng ma tranh
luận diệt phiền nảo
Mau được
thành tựu Nhứt thiết trí
Chúng tôi
tán thán Vô Thượng Sĩ
Chỗ chứng
tịch diệt các công đức
Chỉ Phật
đại trí hay biết rõ
Hồi thí
chúng sanh nguyện thành Phật”.
Lúc ấy chủ
thế giới Ta Bà Ðại Phạm thiên Vương biết chư Phạm Thiên
tán thán Phật rồi, đối trước Phật đứng thẳng dùng chơn
thiệt công đức nói kệ khen ngợi đức Phật:
“Pháp Vương
đã biết tất cả pháp
Chẳng thiệt
hư dối như không quyền
Cũng như
thu vân và chớp nháng
Thế nên
Ðại Thánh lìa thủ tâm
Cũng như
trong mộng người quá đói
Ăn món cam
lộ trăm vị ngon
Người mộng
đói ăn đều chẳng thiệt
Như Lai thấy
pháp cũng như vậy
Lại như
trong mộng người quá khát
Ðược
uống nước mát lạnh trong sạch
Mộng khát
uốn nước đều hư vọng
Phật thấy
các pháp cũng như vậy
Không tác
không thọ không chúng sanh
Không có
tác nghiệp và được báo
Cũng không
được người thọ quả báo
Thế Tôn
nơi đây không nghi lự
Ví như lời
hay được người mến
Nhưng ngôn
ngữ ấy vô khả thủ
Cũng không
người nói và người nghe
Ðại Thánh
biết rõ đều chẳng thiệt
Như nghe
tiếng hay đờn không hầu
Tiếng ấy
cũng không tánh chơn thiệt
Thế Tôn
thấy các ấm như vậy
Biết ấm
không tánh bất khả đắc
Dường ngọc
ma ni chất tự sạch
Cột nó
trên áo theo màu đổi
Các pháp
tự thể vốn thanh tịnh
Hư vọng
phân biệt thêm điên đảo
Ví như áo
trắng sạch không dơ
Tùy thọ
màu nhuộm nhiều biến đổi
Các pháp
cũng đều tánh tự sạch
Tùy chỗ
phân biệt mà ô nhiễm
Dường
như có người nghe tiếng ốc
Tìm tiếng
ốc ấy từ đâu đến
Tiếng ấy
chẳng tự chẳng phải tha
Ðại Tiên
thấy pháp cũng như vậy
Như người
nghĩ tưởng món ăn ngon
Món ấy
các duyên hiệp lại thành
Món ăn thảy
đều không tự tánh
Như Lai thấy
pháp đều như vậy
Vì như đất
đá xây làm thành
Suy thể
của thành không tự tánh
Các duyên
như vậy thảy đều không
Pháp Vương
thấy pháp cũng như vậy
Ví như có
người đánh trống lớn
Dầu khiến
người nghe lòng mừng rỡ
Tiếng trống
các duyên thảy đều không
Ðại Thánh
thấy các pháp cũng như vậy
Ví như có
người lúc đánh trống
Tiếng trống
chẳng từ mười phương đến
Tiếng dứt
cũng chẳng đến mười phương
Thế Tôn
thấy pháp đều như vậy
Người ấy
như vậy đánh trống rồi
Trống ấy
chẳng sanh lòng yêu ghét
Cũng chẳng
phân biệt tánh các duyên
Phật
thấy các pháp đều như vậy
Lại như
người ấy đánh trống hay
Tiếng chẳng
có ý khiến người mừng
Và các duyên
kia cũng đều vậỳ
Ðạo Sư
thấy pháp đều như vậy
Như lúc
người đánh trống hay kia
Trống ấy
chẳng sanh tưởng khổ vui
Cũng chẳng
quan sát tánh các duyên
Như Lai thấy
pháp đều như vậy
Dường như
có người đánh trống hay
Tiếng chẳng
tức duyên chẳng ly duyên
Và duyên
nhạc kia cũng nhu vậy
Mâu Ni thấy
pháp đều như vậy”.
Ðức Thế
Tôn biết chư Phạm Thiên và Phạm Vương thâm tâm kính tín
và dùng pháp tịch diệt tán thán đức Phật, lại muốn cho
đại chúng sanh thiện căn nên liền hiện tướng mỉm
cười.
Huệ Mạng
Mã Thắng nói kệ bạch hỏi Phật:
“Ðã thấy
Như Lai miệng phóng ra
Ánh sáng
mỉm cười rất thanh tịnh
Thế gian
Trời Người các đại chúng
Tất cả
đều sanh lòng hi hữu
Vì thấy
Thế Tôn hiện mỉm cười
Pháp
hội đại chúng đều hoài nghi
Tất cả
chiêm ngưỡng mặt Như Lai
Ân cần
mong muốn được lắng nghe
Mong Phật
khai thị có mỉm cười
Dứt trừ
lòng nghi của đại chúng
Tối Thắng
Mâu Ni chẳng không nhơn
Mà hiện
tướng cười rất hi hữu
Chư Phật
lúc hiện ánh sáng cười
Quyết để
lợi ích các thế gian
Nay vì ai
Phật hiện tướng cười
Ngưỡng
mong giải bày nói rành rẽ
Ðại chúng
được nghe chắc vui mừng
Vì đã được
biết duyên cớ vậy
Nay đại
chúng nầy đều chắp tay
Nhứt tâm
chiêm ngưỡng ưa thích nghe
Thế nên
xin Phật giải thích cho
Chắc sẽ
trừ dứt những nghi hoặc
Ðạo Sư
vì các chúng hội nầy
Xin thương
tuyên nói cớ mỉm cười
Chúng hội
được nghe chắc mừng rỡ
Vì đã rửa
sạch lưới nghi ngờ
Lòng chúng
chắc bền đều thanh tịnh
Chuyên niệm
quí trọng đức Như Lai
Ðại
chúng chiêm ngưỡng dung nhan Phật
Dường như
nhìn thấy trăng mới mọc
Ðủ tám
tiếng hay như Phạm Thiên
Nhứt tâm
khát ngưỡng mong sớm nghe
Trời Người
đại chúng nghe Phật nói
Chắc trừ
được nghi trụ chánh pháp
Phạm âm
diễn nói tương ưng nghĩa
Ðược nghe
xuất thế pháp rất sâu
Phật trí
thiện xảo hay vui đẹp
Nên khiến
đại chúng thêm hớn hở
Chúng nầy
lòng sạch lìa nghi ngờ
Ưa thích
Như Lai Nhứt thiết trí
Người tinh
tấn dũng mãnh hữu lực
Mới có
chí cầu vô thượng đạo
Thế nên
Ðạo Sư thương thế gian
Ngưỡng
mong giải thích cho chúng mừng
Lành thay
Thế Tôn lòng bình đẳng
Thương xót
tất cả các chúng sanh
Khiến các
đại chúng thêm thiện căn
An tâm bất
động cầu Phật trí”.
Ðức Thế
Tôn nói kệ đáp Huệ Mạng Mã Thắng:
“Thương
xót tất cả các thế gian
Nên Phật
thị hiện tướng cười sáng
Ông phải
lắng nghe nhơn duyên ấy
Nghĩa đó
rất sâu câu vi diệu
Các chúng
hội đây nếu được nghe
Phát cần
tinh tấn tu pháp lành
Sẽ làm
lợi ích các chúng sanh
Nơi pháp
của Phật khởi thắng hạnh
Các Phạm
Thiên đây đều mừng rỡ
Ở trong
pháp Phật đều không nghi
Na do tha
kiếp lâu tu hành
Dường như
số kiếp cát sông Hằng
Nơi các
cảnh giới đều chẳng trước
Lòng như
không gian không chướng ngại
Dầu thích
thường tu Bồ Tát hạnh
Mà chẳng
mau thủ chứng Bồ đề
Chúng ấy
lại ở đời vị lai
Vô lượng
ức kiếp số hằng sa
Chúng trời
thanh tịnh không nhơ uế
Ðược thế
lực lớn trụ thế gian
Sau
đó sẽ thành Nhứt thiết trí
Làm đại
Pháp Vương có oai lực
Ðầy đủ
công đức hết sanh tử
Xem các thế
gian đều không tịch
Phật ấy
như trước lâu tu hành
Thọ mạng
hạn lượng lâu cũng vậy
Lúc chư
Phật ấy trụ thế gian
Hay cứu
độ các chúng sanh khổ
Quốc độ
Phật ấy không đâu bằng
Thế giới
nghiêm tịnh rất thạnh vượng
Trong vô
lượng na do tha kiếp
Như Lai diễn
nói cũng chẳng hết
Cõi nước
Phật ấy sự nghiêm tịnh
Vô lượng
Phật nói cũng chẳng hết
Phật ấy
đồng hiệu Ðại Trí Lực
Quốc độ
thảy đồng tên Tối Thắng
Vì chúng
diễn nói pháp bất động
Bất khả
tư nghị vô sở y
Quốc độ
Phật ấy các chúng sanh
Thảy đều
tu hành các thiện căn
Không một
chúng sanh còn đời sau
Trong vòng
sanh tử lại sanh nữa
Ðương thời
chúng ấy có một khổ
Nơi
thế gian ấy bèn hiển hiện
Chỉ sợ
các hành đều vô thường
Khiến các
chúng sanh khởi nhàm lìa
Thuở đó
chúng sanh trong cõi ấy
Lìa các
tướng khổ già bịnh chết
Tất cả
đều nương một giáo pháp
Ðồng chán
vô thường tu thắng hạnh
Chúng sanh
cõi đó đương lúc ấy
Tai chẳng
còn nghe âm thanh khác
Chỉ nghe
bất tịnh vô thường khổ
Vô ngã tịch
diệt không vô tướng
Cam lộ Niết
bàn và Bồ đề
An ổn thanh
lương vô thượng lạc
Những tiếng
thắng diệu như vậy thảy
Hằng thường
luôn luôn mà được nghe
Lúc đó
không còn âm vang khác
Hoặc cây
hoặc vách hoặc đất trống
Hoặc là
trên không và chùa miếu
Chỉ nghe
những câu vi diệu ấy
Nghe rồi
tất cả đều đắc đạo
Bèn ở nơi
sanh tử được giải thoát
Ðều do
thần lực của Như Lai
Ðủ tám
công đức âm thanh diệu
Lúc
đó không có tâm tạp độc
Những là
tham dục và sân khuể
Cũng không
ngu si phát tiếng ác
Lời thô
bức não đến bên tai
Tất cả
nhàm trái nơi sanh tử
Xu hướng
Niết bàn đường thẳng lớn
Cõi ấy
tất cả đều đúng không
Phật và
chúng sanh đều diệt độ
Ðây là
thần lực của Phật ấy
Phát chí
nguyện rộng chẳng nghĩ bàn
Ðã ở quá
khứ do tha kiếp
Vì cầu
Bồ đề tu đạo hạnh
Bao nhiêu
chúng sanh tại nước ấy
Tất cả
sẽ đều được làm Phật
Chư Phạm
Thiên nầy phát nguyện rộng
Ðều do
quan sát câu tịch diệt
Ðều được
chứng biết nghĩa thậm thâm
Hiễu rõ
đường cát tường của Phật
Chỗ họ
tu học đều thông đạt
Làm Ðạo
Sư tại các thế gian
Họ quan
sát được chúng sanh không
Chẳng sanh
lòng giải đãi nhàm mỏi
Do đó nhập
được các pháp tánh
Tu tập Bồ
Tát thắng diệu hạnh”.