Vận
may và Ðịnh mệnh
Hỏi:
Phật đã nói gì về phép lạ và đoán số mệnh?
Ðáp:
Phật xem các tập tục đoán số mệnh, đeo bùa hộ mạng,
chọn hướng tốt xây nhà, tiên đoán vận mệnh và coi ngày
tốt xấu là mê tín dị đoan vô ích và Ðức Phật tuyệt
ngăn cấm hàng đệ tử của mình những việc làm như thế.
Ngài gọi những thứ đó là "tài nghệ thấp kém".
Có
một số đạo sĩ đã sống nhờ vào thức ăn của người
tín đồ do những tài nghệ thấp kém như vậy, thật là một
phương tiện sinh kế không đúng đắn như xem chỉ tay, đoán
sao hạn, giải mộngẨ mang đến may mắn hay vận đen... cầu
thần ban phước... chọn hướng tốt xây nhà, đệ tử của
Phật (sa môn Cồ-đàm) cố tránh những việc làm thấp kém
này, vì đó là phương kế sinh nhai sai lầm. -- (DI 9-12)
Hỏi:
Vậy tại sao người ta vẫn làm và tin tưởng chúng?
Ðáp:
Vì tham lam, sợ hãi và thiếu hiểu biết. Khi người ta hiểu
lời dạy của Phật, họ nhận ra rằng với bản tâm thanh
tịnh có thể bảo vệ họ tốt hơn là những mảnh giấy,
những miếng kim loại với vài ba chữ bùa và họ không còn
bao bao lâu nữa để tin tưởng vào những thứ đó. Theo lời
dạy của Ðức Phật, chính sự thành thật, lòng nhân ái,
hiểu biết, nhẫn nhục, khoan dung, trung thành, rộng lượng
và những đức tính tốt khác đã thật sự bảo vệ bạn
và giúp bạn thành công .
Hỏi:
Nhưng một số bùa phép may mắn chắc có linh nghiệm phải
không?
Ðáp:
Tôi biết một người kiếm sống bằng nghề bán bùa may mắn.
Anh ta tuyên bố rằng bùa của anh mang đến vận may, giàu có
và anh bảo đảm rằng bạn có thể chọn ba số hên. Nhưng
nếu điều anh ta nói là đúng tại sao chính anh không trở
thành tỷ phú? Nếu bùa may của anh thật sự linh nghiệm tại
sao hàng tuần anh không trúng số? May mắn duy nhất của anh
ta là có những người u mê đã mua những lá bùa của anh mà
thôi.
Hỏi:
Vậy thì có những điều may mắn như thế không?
Ðáp:
Tự
điển định nghĩa may mắn là "tin tưởng rằng bất cứ điều
gì xảy ra, tốt hoặc xấu, đến với một người trong diễn
biến sự việc là do cơ hội, số mệnh hay vận may mà có
". Ðức Phật hoàn toàn phủ nhận đức tin này. Mọi việc
xảy ra đều có nguyên nhân hay lý do cụ thể của nó và phải
có mối liên hệ giữa nhân và quả. Chẳng hạn, bị bệnh
là có nhiều nguyên nhân cụ thể. Người bị nhiễm vi trùng
và cơ thể của họ phải yếu đi nên chính vi trùng đó đã
gây ra bệnh. Có một mối quan hệ xác định giữa nguyên nhân
(vi trùng và cơ thể yếu) và kết quả (bệnh) vì chúng ta
biết rằng vi trùng đã tấn công vào các tế bào và gây ra
bệnh. Nhưng ở đây không có mối liên hệ nào được tìm
thấy trên một mãnh giấy có viết vài chữ mà mang đến giàu
sang hay thi đậu.
Ðạo
Phật dạy rằng bất cứ điều gì xảy ra là do một hay nhiều
nguyên nhân chứ không phải vì may mắn, vì cơ hội hay do định
mệnh. Người quan tâm đến vận may luôn luôn cố gắng tìm
kiếm một thứ gì đó: thường là muốn có thêm tiền bạc
và sự giàu sang. Phật dạy chúng ta điều quan trọng hơn hết
là mở mang tâm trí. Ngài nói:
Học
thức và khéo tay,
Rèn
luyện và giữ lời;
Là
điều may mắn nhất.
Nuôi
dưỡng cha mẹ già,
Yêu
mến vợ và con
Sống
đời này đơn giản;
Là
điều may mắn nhất.
Rộng
lượng và công bằng,
Giúp
đỡ những người thân,
Không
đổ lỗi cho người
Là
điều may mắn nhất.
Cố
tránh những điều xấu,
Xa
hẳn mọi rược chè,
Luôn
trau dồi đức hạnh;
Là
điều may mắn nhất.
Kính
nhường và khiêm tốn,
Biết
đủ và nhớ ơn
Tuỳ
thời nghe Chánh pháp
Là
điều may mắn nhất.
--
Sn 261-265