TÌM HIỂU 
GIÁO LÝ PHẬT GIÁO NGUYÊN THỦY
Thích Hạnh Bình
Nhà xuất bản Phương Đông 2007

 

MỤC LỤC

I. QUAN ĐIỂM TU TẬP TRONG PHẬT GIÁO NGUYÊN THỦY
1. Dẫn luận 1
2. Đức Phật chỉ là bậc Đạo sư 7
3. Mối quan hệ giữa niềm tin và sự hiểu biết 13
4. Đạo Phật đặc biệt chú trọng vai trò thấy và biết 24
5. Nguồn gốc của khổ đau 32
5.1 Cái không thực có ở ngoài tạo lo âu phiền muộn 34
5.2 Cái không thực có ở trong tạo lo âu phiền muộn 36
6. Tu tập là gì ? 39
7. Bảy phương pháp làm chất dứt khổ đau 42
7.1 Phiền não do tri kiến đoạn trừ 43
7.2 Phiền não do phòng hộ đoạn trừ 47
7.3 Phiền não do thọ dụng đoạn trừ 50
7.4 Phiền não do kham nhẫn đoạn trừ 55
7.5 Phiền não do tránh né đoạn trừ 57
7.6 Phiền não do trừ diệt đoạn trừ 59
7.7 Phiền não do tu tập đoạn trừ  60
8. Kết luận 63
II. NGHIỆP TRONG PHẬT GIÁO NGUYÊN THỦY
1. Dẫn luận 73
2. Tinh thần và mục đích giáo dục của Phật giáo 78
3. Thế nào gọi là nghiệp 91
3.1 Nội dung và ý nghĩa ‘Kinh TNPB’ 96
3.2 Nội dung và ý nghĩa ‘Kinh ÐNPB’ 109
4. Sự dị biệt giữa quan điểm của Kỳ na giáo và Phật giáo 137
5. Nghiệp và vô ngã 144
6. Nghiệp là nền tảng của đạo đức .151
6.1 Học thuyết nghiệp là định hướng xây dựng đời sống hạnh phúc cho con người 153
6.2 Học thuyết nghiệp là nền tảng xây dựng xã hội lành mạnh và đạo đức 156
7. Kết luận 161
III. PHƯƠNG PHÁP TU TẬP TRONG A TỲ ĐẠT MA
1. Dẫn luận 171
2. Từ A hàm phát triển thành A tỳ đạt ma 175
2.1. Vị trí “Kinh A hàm” trong thánh điển Phật giáo.175 
2.2. Nguồn gốc tư tưởng A Tỳ Đạt Ma  278
3. Ý nghĩa của việc tu tập 186
4. Giác ngộ giải thoát là mục đích của người xuất gia 196
4.1. Thân xuất gia nhưng tâm không xuất gia 197
4.2. Tâm xuất gia nhưng thân chưa xuất gia 199
4.3. Thân và tâm đều xuất gia 201
4.4. Thân và tâm không xuất gia 201
5. Nguyên tắc thọ dụng phẩm vật cúng dường 204
6. Tu tập – Quán Tứ niệm xứ 208
5.1. Quán Thân 211
5.1a Quán thân bất tịnh 211
5.1b. Quán thân do sáu đại hợp thành 213
5.2. Quán thọ 214
5.3. Quán tâm 216
5.4. Quán pháp 217
6. Kết luận 220

Lời nói đầu

Tác phẩm “Tìm hiểu Giáo lý Phật giáo Nguyên thủy” vốn là “Tìm hiểu Giáo lý Phật giáo Nguyên thủy” trước đây, đã được xuất bản lần thứ nhất vào năm 2004, là tuyển tập những bài viết và dịch .của tác giả (Hạnh Bình) Trong đó, có hai bài: ‘Lập trường và phương pháp nghiên cứu Phật pháp’ và ‘Vị trí thánh điển Hoa văn đối với Phật giáo Thế giới’ của HT. Ấn Thuận, Taiwan. Hai bài này, với mục đích giới thiệu giới nghiên cứu Phật giáo người Việt chúng ta thấy được tầm quan trọng của Bộ Đại Tạng Kinh bằng chữ Hoa. Đồng thời, giới thiệu phương pháp nghiên cứu Phật học của Hòa thượng, cho nên đã đưa hai bài viết này vào tập sách này.

Tuy nhiên, trong lần tái bản, tôi tách hai bài này khỏi tác phẩm, biên tập vào một tác phẩm “Phật pháp và cuộc sống” với nội dung toàn bộ là những bài viết của Hòa thượng, đã được xuất bản lần thứ nhất tại Taiwan, sẽ tái bản ở trong nước trong thời gian gần đây.

Trong lần tái bản tập “Tìm hiểu Giáo lý Phật giáo Nguyên thủy”, trừ ra hai bài vừa nêu, phần còn lại sẽ được giữ nguyên, nhưng có sửa chữa và bổ sung một vài nơi. Đồng thời, thêm một bài mới là ‘Phương pháp tu tập trong A tỳ đạt ma’. Bài này, vốn được đăng trên Website: www.quangduc.com.

Những bài viết này, với nội dung chủ yếu tìm hiểu những vấn đề như: Giới định tuệ, nhân quả nghiệp báo, mối quan hệ giữa vô ngã và nhân quả, thế nào gọi là tu và phương pháp tu tập trong Phật giáo như thế nào ? Phật pháp có liên hệ gì với cuộc sống con người ? Đó là những vấn đề bản thân tôi cũng như các phật tử cùng quan tâm. Điểm đặc biệt của những bài viết này, những quan điểm tư tưởng được trình bày hoàn toàn dựa vào kinh điển, và có trích dẫn chú thích rõ ràng, chủ yếu dựa vào nguồn tư liệu của Thượng tọa bộ, ngang qua các Kinh A hàm, Nikàya và một số luận trong hệ thống luận tạng (Abhidhamma). 

Nguồn tư lệu này có vai trò lịch sử khá quan trọng cho việc tìm hiểu lịch sử phát tư tưởng của Phật giáo Ấn Độ. Nói cách khác nó là nguồn tư liệu cơ bản để hình thành tư tưởng các Bộ phái và ngay cả tư tưởng Phật giáo Đại thừa về sau. Đó là lý do tại sao, trong thời gian qua tôi viết bài nghiên cứu đều tập trung vào các nguồn tư liệu này. Lẽ tất nhiên công việc nghiên cứu Phật pháp của tôi không dừng lại ở đó, sẽ tiếp tục nghiên cứu đến Phật giáo Bộ phái và cuối cùng là tư tưởng Phật giáo Đại thừa. nó chỉ là giai đoạn thứ nhất trong quá trình nghiên cứu lịch sử tư tưởng Phật giáo ở Ấn Độ của tác giả

Hy vọng, với những suy nghĩ nhỏ nhoi trong tập sách nhỏ này, sẽ là những gợi ý cho độc giả có những sáng kiến mới cho sự nghiệp hoằng dương phật pháp, lợi lạc quần sinh.

Mặc dù đã cố gắng, nhưng không làm sao tránh khỏi những lỗi lầm. Mong độc giả, thiện hữu tri thức chỉ điểm. 

Đầu xuân năm Đinh Hợi, 2007
Kính bút
Thích Hạnh Bình
 
 

TVHS