Bài 34 :
KHAI THỊ CHO THIỀN NHÂN PHÁP CẨM.
Pháp
Cẩm tự bảo tánh nhiều sân hận. Lão nhân vì thế mà chỉ
dạy phương tiện để điều phục, tức là pháp môn nhẫn
nhục.
Đại
sư Vĩnh Gia có dạy : - Thầy của Ta được thấy Phật Nhiên
Đăng nhiều kiếp, do vì làm tiên nhẫn nhục. Do đó, biết
rõ nhẫn nhục là diệu hạnh thành Phật bậc nhất. Vì thế,
thầy của Ta, tức Phật Thích Ca, sanh sanh thế thế, bị Đề
Bà Đạt Đa phỉ báng hãm hại, cho đến đời nay cũng dùng
bao cách phá hoại Phật Pháp, chẳng có việc gì mà không dám
làm. Đề Bà Đạt Đa đã giết hại thân mạng tiền thân
của Phật chẳng phải là một. Song, trong pháp hội giảng
kinh Pháp Hoa, đức Phật lại thọ ký cho ông ta :
- Ta
được ba mươi hai tướng tốt, tám mươi vẻ đẹp, công đức
thù thắng vi diệu, đều nhờ thiện tri thức Đề Bà Đạt
Đa hỗ trợ mà thành tựu. Đây chẳng phải do yếu hạnh nhẫn
nhục sao !
Phật
lại bảo :
- Xưa
kia, lúc bị vua Ca Lợi cắt đứt thân thể, Ta không thấy
có tướng ngã, nhân, chúng sanh, thọ giả. Nếu còn có tướng
ngã, chúng sanh, thọ giả thì chắc có lẽ Phật Nhiên Đăng
sẽ không thọ ký cho Ta.
Do
đó, quán xem tất cả chúng sanh, sanh tử khổ não tràn đầy,
đều do có bản ngã. Thành tựu đạo Bồ Đề vô thượng,
trang nghiêm phước huệ, đều do vô ngã mà đạt được. Do
ngã địch đối với vật nên sanh thị phi. Thị phi sanh khởi
tức thương ghét lập ra. Thương ghét lập rồi thì thêm nhiều
vui buồn giận tức. Tự tánh vẫn đục thì tâm địa hôn
mê. Tâm địa hôn mê thì các việc ác sanh trưởng. Các việc
ác sanh trưởng thì các khổ hội tập. Các khổ hội tập
thì sanh tử dài lâu. Tất cả đều do chấp ngã mà ra. Cái
ngã này thật rất lợi hại, giống như quân binh giữ thành
trì nghiêm ngặt, không thể phá dễ dàng.
Lão
Tử có bảo :
- Đem
nhu thắng cương. Lấy yếu thắng cường bạo. Đây là chỗ
hành sơ khởi nhất của hạnh nhẫn nhục.
Chúng
sanh nương nhờ vào cái ngã kiến kiên cố khó phá này. Vì
vậy, một lời nào trái tai thì không thể nhẫn thọ được
; một việc trái ý thì không thể an nhẫn. Một lạnh một
đói cũng không thể chịu nổi. Một niệm dục không thể
tẩy tịnh. Tất cả đều không biết phương dược của nhẫn
nhục, cứ mãi tăng thêm kiến chấp về bản ngã. Vì vậy,
Phật dạy chư đệ tử phải nên tu hạnh hoà hợp. Lại bảo
:
- Khổ
pháp nhẫn, khổ pháp trí.
Lại
bảo :
- Vô
sanh pháp nhẫn. Bồ Tát bát địa mới đắc được.
Vì
vậy, biết rõ sanh khởi pháp nhẫn, nhẫn đến vô sanh, tức
là thành tựu diệu hạnh viên giác Phật quả. Hạnh nhẫn
nhục, há thô thiển sao !
Thế
nên bảo rằng làm tất cả mọi việc, đều phải dùng sức
nhẫn nhục ; nghĩa là nơi cử tâm động niệm đều là chỗ
thử thách tâm nhẫn nhục. Nơi cử chân động bước, phải
lấy hạnh nhẫn nhục làm đầu. Nơi xoay sở động tịnh,
phải trì nhẫn nhục. Nơi buồn vui giận tức, phải dùng nhẫn
để thử nghiệm. Hành được như thế, thì tâm không tán
loạn vọng động. Thân không tán loạn vọng tác. Sự không
tán loạn vọng hành. Tình không tán loạn vọng phát.
Thế
nên Lão Thị bảo :
- Bất
tán loạn là hạnh đầu tiên của thiên hạ. Bất tán loạn
tức là tên khác của nhẫn, và là hạnh đầu tiên của thiên
hạ. Vì thế, nhẫn là hạnh thành Phật bậc nhất. Hành được
thì nhẫn nhục thêm lớn và bản ngã lại nhỏ đi. Nhẫn có
khả năng che khuất bản ngã và sự vật. Đức tự lợi lợi
tha, không ngoài hạnh nhẫn nhục. Y phục nhu hoà nhẫn nhục
là như thế đó.
Thiền
nhân cầu pháp ngữ, nên tôi đề viết : “Hãy lấy nhẫn
nhục làm y giáp”.
Thiền
nhân nên gắng sức mà hành. Đây chẳng phải là lời lẽ
trên đầu môi chót lưỡi, cũng chẳng phải
Vi
tính : THÍCH ĐỨC TUẤN
