GIÁO HUẤN DAKINI
Do YESHE TSOGYAL ghi lại và chôn dấu
Phát lộ bởi : NYANG RAL NYIMA OSER và SANGYE LINGPA 

 
PHÁT BỒ ĐỀ TÂM THỰC TẾ

Có hai phần. Phần đầu tiên dành cho người mới bắt đầu phát bồ đề tâm nguyện.
Tận đáy lòng người đệ tử nên khơi dậy thái độ suy nghĩ chân thành: Để cứu giúp tất cả chúng sanh trong luân hồi thoát khỏi biển khổ, con sẽ đạt giác ngộ vô thượng!

Sau đó lập lại ba lần bài khẩn cầu này:

Với thái độ xem tất cả chúng sanh như cha, mẹ của con, anh chị em, con trai và con gái, hoặc những vị Thầy và đạo hữu của con. Con______ từ ngay ngày hôm nay cho đến khi đạt được giác ngộ, con sẽ phát sinh ý định kiên cố giải thoát tất cả chúng sanh chưa được giải thoát. Con sẽ giúp vượt qua những người chưa vượt qua. Con sẽ giải thoát những người chưa giải thoát, và con sẽ an lập trong trạng thái vô trụ giác ngộ của chư Phật cho những chúng sanh chưa vượt khỏi đau khổ.[17] 

Thứ hai, để phát bồ đề tâm hạnh, hãy hình thành suy nghĩ: từ ngay lúc này và khi nào luân hồi còn chưa trống rỗng, không dám xao lãng dù chỉ trong một chốc lát, con sẽ hoàn thành hạnh phúc cho chúng sanh theo nhiều cách. Lập lại bài nguyện trên, sau đó đọc ba lần:

Từ chính lúc này cho đến khi sinh tử luân hồi trống rỗng, con______ sẽ kiên trì phát nguyện kiên cố tu hành dần dần, thực hành và hoàn thiện sáu ba la mật và bốn phương tiện lôi cuốn (tứ nhiếp pháp). Đúng như chư Phật quá khứ và tất cả Bồ tát nhờ cuộc sống mẫu mực hoàn thiện trong con đường và các địa bồ tát với những giới nguyện gốc và nhánh. Con cũng sẽ tu hành, và hoàn thiện chúng! Xin hãy xem con như một bồ tát.

Bây giờ vị Thầy nói, Hãy như vậy! Và đệ tử nói, Lành thay! Diệu nghĩa thay! Sau khi lập lại bài trên ba lần, hành giả đã đạt được giới nguyện.
Để giữ giới nguyện được nguyên vẹn, từ lúc này trở đi, vị Thầy nên chỉ dẫn giới luật cho đệ tử. Người đệ tử sau đó dâng lên một lễ vật và cúng dường rộng rãi để tạ ơn.
Từ lúc đó trở đi, điều quan trọng nhất là hành giả tiếp tục phát khởi và tu hành bồ đề tâm, giống như dòng chảy không gián đoạn của một con sông.

7. NHỮNG LỢI ÍCH

Những lợi ích của việc tu hành bồ đề tâm mà con đã khai triển là như sau: vượt lên trên Thanh Văn, và Duyên Giác (Độc giác Phật), con được nhập vào hội chúng các hành giả Đại Thừa. Những cảm xúc phiền não, những hành động xấu, và những che chướng tất cả đều được loại trừ tận gốc rễ. Mọi hành động thuộc thân, ngữ, ý của con trở thành những nguyên nhân đầy ý nghĩa và sự tích lũy công đức bao la sẽ hoàn thiện trong người con. Con sẽ luôn được chư Phật, Bồ Tát, và các đại hộ Pháp quan tâm. Mọi chúng sanh sẽ thương mến con như thương chính con họ và thấy con đáng yêu. Con sẽ không bao giờ tách lìa khỏi giáo lý Đại Thừa.
Tóm lại, con sẽ nhanh chóng hoàn thành những phẩm tính siêu việt của Phật quả, thức tỉnh với giác ngộ chân thật và viên mãn. Những phẩm tính này là vô song. Do vậy, hãy kiên trì thực hành như vậy.

8. LÝ DO TU HÀNH

Có thể đạt giải thoát một mình con là đủ, vậy tại sao con phải giải thoát tất cả chúng sanh khỏi luân hồi? Vì chúng sanh là cha mẹ của con, món nợ của sự biết ơn của con thì to lớn không thể tưởng, nên con cần tu hành để đền đáp lòng tốt của họ.

Lòng tốt của họ bao gồm việc hình thành cơ sở cho cuộc đời và hình hài con, nuôi dưỡng con từ bé bằng những thức ăn, đồ uống tốt nhất;  chịu đựng mọi loại đau khổ và khó khăn vì hạnh phúc của con, yêu thương con hơn chính bản thân họ, xem con còn quan trọng hơn cả trái tim họ.

Ngoài ra, họ đã cho con tài sản và của cải, dạy dỗ con, kết nối con với Giáo Pháp thiêng liêng, v.v... Vì lòng tốt không thể tưởng của những bậc cha mẹ này, con phải giải thoát tất cả họ khỏi luân hồi. Vì tất cả chúng sanh đều có nguyên nhân căn bản, bản chất của giác ngộ, nên con cũng có liên hệ với họ một cách sâu xa, và vì vậy con phải giải thoát tất cả họ khỏi luân hồi.
Tsogyal, nếu khao khát hạnh phúc chỉ cho một mình con, con sẽ không kết nối được với Phật quả viên mãn.
 

9. NHỮNG KHIẾM KHUYẾT CỦA SỰ KHÔNG TU HÀNH

Những khiếm khuyết của việc không tu hành như sau. Rơi vào đẳng cấp Thanh Văn, Duyên Giác, con gặp trở ngại trong việc đạt đại giác ngộ; mọi hành động con thực hiện đều phù phiếm, mọi công đức đã tích lũy trong quá khứ sẽ bị tiêu hao, con sẽ bị những tinh linh luôn cản trở; người khác sẽ xung khắc và không thích con. Tóm lại, những mong ước của con sẽ không bao giờ thỏa mãn, v.v..  Có vô số khuyết điểm như vậy.
Tsogyal, thật khờ dại biết bao khi muốn làm người theo Đại Thừa mà không có bồ đề tâm.

10. NHỮNG GIỚI LUẬT.

Có hai loại giới luật để gìn giữ. Với những giới luật của bồ đề tâm nguyện con phải thường xuyên tu hành trong bồ đề tâm với ý định không bao giờ được bỏ mặc chúng sanh. Bồ đề tâm nguyện sẽ hư hại nếu:

• Khi đã có ý định chối bỏ chúng sanh khác, khi con nổi giận hay đánh người và để một ngày trôi qua mà không áp dụng phương cách đối trị.
• Khi đã có ý định lừa gạt Thầy, Tổ, huynh đệ Kim Cương Thừa hoặc bất kỳ người nào xứng đáng được tôn kính, con lừa gạt họ mà để qua một ngày không áp dụng phương cách đối trị.
• Con làm cho người khác hối tiếc về thiện căn bao la của họ đã tạo ra, mà đúng ra phải hoan hỷ chứ không phải tiếc nuối. Điều này xảy ra do con đã có ý định khiến họ cảm thấy hối tiếc, con nói: “Có những việc còn cao hơn thế này! Điều này chưa tuyệt hảo!”
• Bị thôi thúc bởi sân hận, con thốt ra một câu chỉ trích một bồ tát, bậc đã phát triển bồ đề tâm.
• Không có lòng bi, con lừa dối chúng sanh khác. 

Năm hành vi này gọi là năm hành động lầm lạc, nếu con để một ngày trôi qua mà không đối trị chúng bằng một giải độc. Hãy từ bỏ những điều này vì chúng sẽ làm con mất giới nguyện. 
Tsogyal, con có thể bị tổn hại vì thọ nhiều giới luật mà không giữ được.
Ngoài ra, đây là năm hành động con nên gắn bó.

1. Như  một đối trị với sự biểu hiện sân hận hay đánh đập chúng sanh, con nên luôn an định, dịu dàng và cố gắng giúp đỡ họ.
2. Như  một đối trị với sự sự lừa dối người xứng đáng được tôn kính, con nên tận tâm chu đáo và không bao giờ nói dối dù bị mất sinh mạng.
3. Như  một đối trị với việc gây cho người khác cảm thấy hối tiếc, hay hãy thiết lập tất cả  chúng sanh trong đức hạnh dẫn đến đại giác ngộ của chư Phật.
4. Như một đối trị về việc chỉ trích người khác do sân hận, con nên tán thán những người theo Đại Thừa và xem họ như những vị Thầy của con.
5. Như một đối trị cho sự lừa dối chúng sanh, con cần lấy tự tâm mình làm nhân chứng, và với ý định thanh tịnh, hãy đi theo những người kiên định.
Gắn bó với những hành động này con sẽ là một người nắm giữ giáo lý của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni ngay cả dù con sinh ra làm người nữ.
Thứ hai, những giới luật của bồ đề tâm hạnh sẽ được giải thích dưới ba điểm: (1) Mười điều bất thiện cần bỏ (2), Mười hành động thiện là những đối trị, (3) Mười ba la mật để dấn thân vào.

Mười Bất Thiện

Trong mười điều ác, ba cái đầu tiên là hành động thuộc về thân: sát sinh, lấy những gì không được cho, và tà dâm.

Sát Sinh

Tính chất của sát sinh là cắt đứt sự liên tục của đời sống. Có ba loại sát sinh được thực hiện bởi ba độc.

1. Sát sinh vì tham, bằng cách giết thú vật vì thèm thịt, da, v.v.. của chúng.
2. Sát sinh vì sân, chẳng hạn như giết với ý định tàn ác.
3. Sát sinh vì si mê, có nghĩa giết không cố ý, ví dụ; khi một đứa trẻ giết một con chim hay con kiến bằng cách dẫm lên..
Chúng sanh không thoát khỏi ba độc thì không có hạnh phúc.
Hành vi giết hại hoàn tất khi vi phạm bằng phương tiện có đủ bốn chi phần sau:

1. Ý tưởng dự định có trước “Tôi sẽ làm việc xấu này!”
2. Cố ý đi vào hành động và nỗ lực theo đuổi hành vi.
3. Hành động giết hại thật sự, trải qua trong hành động.
4. Kết thúc bằng sự hoan hỷ với hành vi mà không hối hận.

Kết quả của sát sinh xuất hiện trong ba cách.
1. Kết quả khi chín thì sát sinh vì tham, chủ yếu đọa vào cõi ngạ quỷ, sát vì sân phần lớn đọa vào cõi địa ngục, sát vì si chủ yếu đọa vào cõi súc sinh.
2. Quả của hành động nổi trội là bị hành động bất thiện lúc trước khống chế sẽ bị nhiều bệnh tật, tuổi thọ ngắn nếu được tái sanh làm người.
3. Quả tương ứng với nguyên nhân là sẽ thích thú trong hành vi giết hại do tập khí trước.
Tsogyal, vì thế chúng ta không nên phạm những hành động này. Kinh điển dạy rằng nếu nỗ lực từ bỏ những hành động này con sẽ thoát khỏi quả khi chín, quả tương ứng với nguyên nhân, và quả nổi trội. Do vậy con sẽ đạt được hạnh phúc dồi dào của Trời và người.

Lấy Những Gì Không Được Cho

Tính chất bất thiện thứ hai của thân, lấy những gì không được cho là hành vi lấy những sở hữu của người khác làm của mình.

Sự bất thiện này bao gồm việc lấy bằng vũ lực, ví dụ như ăn cướp vào ban ngày, lấy trộm như ăn cắp lúc không bị để ý, và lấy bằng sự lừa gạt, ví dụ như không trung thực trong việc cân, đo lường.

Tsogyal, người không bỏ tính tham sở hữu thì không có hạnh phúc.
Cũng y như trước, hành vi này hoàn tất khi đủ bốn chi phần, và kết quả lại cũng là ba loại.

1. Quả khi chín sẽ rơi vào ba cõi thấp tùy theo mức độ hành động là lớn, trung bình hay nhỏ. Đặc biệt, sẽ bị đọa vào cõi ngạ quỷ.
2. Quả nổi trội là cho dù được sinh làm người, sẽ nghèo khó và hay bị trộm cướp.
3. Quả tương ứng với nguyên nhân, vì tập khí xấu được tích lũy trong tiềm thức nên trong những kiếp sau sẽ vui thích lấy những gì không được cho
Tsogyal, nếu con từ bỏ vi phạm những hành động này, con sẽ được ba kết quả ngược với những quả trên như được sinh vào cõi Trời, người, có nhiều của cải, v.v..

Tà Dâm

Tính chất bất thiện thứ ba của thân, tà dâm; là hành vi thực hiện giao hợp với một đối tượng dục vọng mà họ không có quyền làm như vậy.
Khi phân chia, có những loại sau:

1. Không thích hợp cho một người bình dân giao hợp với người được sự bảo vệ của một vị vua, như hoàng hậu.
2. Không thích hợp khi giao hợp với người bị luật pháp cấm đoán.
3. Ở Ấn Độ, không thích hợp cho việc giao hợp với người được cha mẹ bảo hộ, vì nam, nữ khi chưa có gia đình riêng thì được bảo vệ bởi cha mẹ.
4. Không thích hợp để giao hợp với người được “những nguyên tắc văn minh” bảo vệ, nghĩa là việc ấy là nỗi ô nhục, như mẹ và chị em gái.
5. Không thích hợp để giao hợp với người được Giáo Pháp thiêng liêng bảo vệ, như vị phối ngẫu của guru, người đã thọ giới, v.v..
Người dâm dục không đi vào con đường giải thoát, Tsogyal, hãy áp dụng sự đối trị.
Cũng có những lúc không thích hợp để giao hợp cho dù với người bạn đời hợp pháp.
1. Không thích hợp để giao hợp vào thời điểm không thuận lợi như ngày rằm, mồng một và mồng tám.
2. Không thích hợp để giao hợp ở một nơi không thích đáng như trước bàn thờ Tam Bảo.
3. Không thích hợp để giao hợp vào một chỗ không thích đáng như thực hiện theo cách của thú vật.

Tsogyal, nơi người thường, những người không bỏ đời sống chủ nhà đều bị giam giữ trong nhà tù của Ma Vương.

Như trước, hành vi tà dâm được xem là vi phạm khi hoàn tất đủ bốn chi phần và cũng có ba loại kết quả.

1. Quả khi chín sẽ bị đoạ vào ba cõi thấp. Ngay cả dù được tái sanh ở những cõi cao sẽ phải bất hòa với vợ hay chồng,v.v..
2. Quả nổi trội là trong các kiếp sau, những người giúp việc, vợ hay chồng sẽ không hợp ý và biểu lộ nhiều hành động vô ơn.
3. Quả tương ứng với nguyên nhân là khuynh hướng thói quen xấu khiến con ham thích làm chuyện tà dâm.

Tsogyal, nếu con từ bỏ những hành động này và kềm chế không thực hiện, con sẽ có kết quả ngược lại, vậy hãy từ bỏ chúng là điều rất quan trọng.

Thứ hai, là bốn loại hành động bất thiện của khẩu.

Nói Dối

Tính chất của cái đầu tiên , là điều gì không thật mà nói là thật.
Khi phân chia, có những loại sau.

1. Nói dối không có lợi cũng không hại, như lời nói dối của người già, lão suy.
2. Nói dối thật sự có lợi hoặc gây hại như nói dối làm lợi cho một người trong lúc gây hại cho người khác.
3. “Nói dối mình có phẩm tính siêu phàm” là con tuyên bố mình có tri giác cao cấp trong khi không có.
Tsogyal, không nên nói những lời thiếu suy nghĩ.
Như trước, hành vi nói dối hoàn tất khi đủ bốn chi, và cũng có ba loại quả.
1. Quả khi chín sẽ đọa vào những cõi thấp.
2. Quả nổi trội cho dù được tái sanh làm người, tiếng nói của con cũng không có năng lực.
3. Quả tương ứng với nguyên nhân là trong những kiếp tới con sẽ thích thú trong việc nói dối.
Tsogyal, nếu con từ bỏ những hành động này, con sẽ đạt được những kết quả nghịch lại, vậy hãy từ bỏ chúng là điều rất quan trọng.

Nói Chia Rẽ

Tính chất bất thiện thứ hai của khẩu là nói gây chia rẽ, nghĩa là hành động chia rẽ những người bạn tốt.
Khi phân chia có những loại sau:

1. Nói chia rẽ công khai bằng cách nói trực tiếp trước mặt người nào đó.
2. Nói chia rẽ gián tiếp bằng cách nói quanh co.
3. Nói chia rẽ riêng tư bằng cách nói riêng với người nào đó.
Tsogyal, người không giữ kín được miệng mình sẽ không có hạnh phúc.
Cũng đủ bốn chi như trước, và cũng có ba loại quả.
1. Quả khi chín sẽ đọa vào ba cõi thấp.
2. Quả nổi trội là cho dù được tái sanh làm người, con sẽ có ít bạn bè và hay tranh cãi. Con sẽ luôn có nhiều hối tiếc, bị mọi người ghét, và bất kỳ những gì con nói đều không hiệu quả.
3. Quả tương ứng với nguyên nhân là trong những kiếp tương lai con sẽ lại thích thú trong việc nói chia rẽ.
Tsogyal, nếu con từ bỏ những hành động này, con sẽ đạt được những kết quả nghịch lại, vậy hãy từ bỏ chúng là điều rất quan trọng.

Nói chuyện phiếm

Tính chất bất thiện thứ ba của khẩu, nói chuyện phiếm, là lãng phí thời gian.
Khi phân chia có những loại sau:

1. Niệm chú của thầy pháp.
2. Kể chuyện và chơi đố chữ
3. Đàm luận đùa giỡn.

Như trước, bị vi phạm khi đủ bốn chi phần, và có ba loại quả

1. Quả khi chín sẽ bị đọa vào ba cõi thấp.
2.  Quả nổi trội là cho dù được sinh làm người, lòi nói của con sẽ vụng về, nói nhiều và không mạch lạc.
3. Quả tương ứng với nguyên nhân là trong những kiếp tương lai con sẽ lại thích nói chuyện phiếm.
Tsogyal, nếu con từ bỏ những hành động này, con sẽ đạt được những kết quả ngược lại, vậy đừng thích nói chuyện vô mục đích.

Nói lời thô ác

Tính chất bất thiện thứ tư của khẩu, nói thô ác là lời nói làm tổn thương người khác.
Khi phân chia có những loại sau:

1. Vạch lỗi người khác giữa chỗ đông người.
2. Gián tiếp làm tổn thương người khác.
3. Nói riêng điều gì sẽ làm tổn hại người khác.

Tsogyal, ngọn lửa của lời nói thô ác sẽ thiêu đốt trái tim của con và người khác. Vũ khí của lời nói thô ác giết chết sinh lực giải thoát.
Như trước, bị vi phạm khi đủ bốn chi phần, và có ba loại quả

1. Quả khi chín sẽ bị đọa vào ba cõi thấp.
2. Quả nổi trội là cho dù được tái sanh làm người, bất cứ những gì con nói đều làm người khác khó chịu và sự xuất hiện của con sẽ luôn làm họ nổi giận.
3. Quả tương ứng với nguyên nhân là con sẽ thích nói những lời thô tục.

Tsogyal, nếu con từ bỏ những hành động này, con sẽ đạt được những kết quả ngược lại. Chúng sanh của thới đại đen tối này không có hạnh phúc. (vì hay nói lời thô ác)

Thứ ba, có ba bất thiện thuộc ý.

Tham lam

Tính chất của cái đầu tiên, tham lam là bám luyến vào những gì tốt đẹp.
Khi phân chia có những loại sau:

1. Kềm chế không cho tài sản của mình.
2. Tham muốn tài sản người khác thuôc về mình.
3. Bám luyến những gì tốt đẹp không phải của mình cũng không phải của người khác.

Tsogyal, đừng bám giữ những sở hữu vật chất. Người thực hành Giáo Pháp mà không hiểu lẽ vô thường thì không hạnh phúc.
Hành động này vi phạm khi đủ bốn chi phần và có ba loại quả.

1. Quả khi chín sẽ bị đọa vào ba cõi thấp.
2. Quả nổi trội là dù tái sanh làm người, con sẽ bị sống nơi vùng không thoải mái ở đó luôn bị đói khát.
3. Quả tương ứng với nguyên nhân là trong những kiếp tới con sẽ thích thú sự tham lam.
Tsogyal, điều thiết yếu là từ bỏ những hành động này.

Ác ý

Bản chất của bất thiện thứ hai thuộc ý, sân hận là thái độ thù hận.
Khi phân chia có những loại sau:

1. Ác ý do giận dữ.
2. Ác ý do oán ghét.
3. Ác ý do ghen tỵ

Tsogyal, đừng phạm những hành vi thuộc ý khiến tổn thương mình và làm hại người khác.
Hành động này xem là vi phạm khi đủ bốn chi phần, và có ba loại quả.

1. Quả khi chín sẽ bị đọa vào ba cõi thấp.
2. Quả nổi trội là dù tái sanh làm người, người khác sẽ xung khắc với con một cách vô lý và con luôn gặp thù hằn, kiện cáo.
3.   Quả tương ứng với nguyên nhân là trong những kiếp tới con sẽ phát triển một trạng    thái tâm hiểm độc.
Tsogyal, nếu con không từ bỏ sân hận con sẽ chẳng thực hành được Tiểu Thừa lẫn Đại Thừa.

Những Tà Kiến

Tính chất bất thiện thứ ba của ý; tà kiến, là phóng đại và phỉ báng.
Khi phân chia có những loại sau:

1. Tà kiến chủ trương chủ nghĩa Hư vô và Vĩnh cửu. (Thường kiến và Đoạn kiến) phi Phật giáo.
2. Tà kiến chủ trương có một thực thể “ngã” trong thân, một điều luật hay nghi thức là tối cao như “Sự tu khổ hạnh của chó và gà.”[18] 
3. Tà kiến chủ trương có một thực thể bản ngã trong thân.

Tsogyal, chỉ có ít người hiểu được sự khác nhau của Giáo Pháp và phi-Giáo Pháp.

Hành động này xem là vi phạm khi đủ bốn chi, và có ba loại quả.

1. Quả khi chín sẽ bị đọa vào ba cõi thấp.
2. Quả nổi trội là dù tái sanh làm người, con sẽ sinh vào nơi biên địa, bộ tộc không văn minh, ở đó thậm chí sẽ không được nghe danh hiệu của Tam Bảo.
3. Quả tương ứng với nguyên nhân là những khuynh hướng thói quen nắm giữ tà kiến sẽ kiên cố trong tiềm thức con sau đó con sẽ thích thú nắm giữ tà kiến.

Tsogyal, tất cả các đấng tôn quý đều lên án mười điều bất thiện này. Chúng bị những người có học từ bỏ. Ngay cả những người tìm kiếm việc đạt được sự rạng rỡ đặc biệt và giàu có của cõi Thiên và cõi người cũng không vi phạm, vậy, hãy từ bỏ chúng.

Có nhiều người không nhận ra được điều tốt, xấu, nhưng người đã đi vào giáo lý của Đức Phật thì không như vậy. Vi phạm điều ác trong khi biết rõ nhân quả của hành động bất thiện thì không khác gì thú vật.

Công Chúa Tsogyal hỏi: Khi từ bỏ những hành động này, người ta sẽ đạt được kết quả gì?

Vị Thầy đáp: Quả khi chín, con sẽ sinh vào cõi Trời, và người. Giống như Trời Phạm Thiên, giọng nói của con sẽ du dương, giống như Trời Đế Thích; thân con sẽ đẹp hơn người khác, và giống như một vị vua của hoàn vũ con sẽ rất giàu có.

Như một quả nổi trội con sẽ có được sự uyên bác lớn lao, con sẽ rất thông minh và sẽ gặp Giáo Pháp của Đức Phật. Cuối cùng con sẽ đạt được ba cấp độ giác ngộ.

Như quả tương ứng với nguyên nhân, trong tất cả kiếp tương lai con sẽ tự nỗ lực từ bỏ mười điều bất thiện.

Công Chúa Tsogyal hỏi: Về mười bất thiện này có khác biệt nào trong tính nghiêm trọng của cái xấu không?

Vị Thầy đáp: Có. Nói chung, có sự phân chia theo phiền não.

1. Do sân hận mà vi phạm mười bất thiện, con sẽ tái sanh vào địa ngục.
2. Khi vi phạm mười bất thiện vì tham lam, con sẽ tái sanh là ngạ quỷ.
3. Khi vi phạm vì si mê, con sẽ tái sanh làm súc sinh.

Cũng có những khác biệt trong sự nghiêm trọng về mặt đối tượng.

1. Do phạm mười điều bất thiện với một đối tượng đặc biệt, con sẽ sinh vào địa ngục.
2. Do phạm mười điều bất thiện với  một đối tượng bình thường, con sẽ sinh làm ngạ quỷ.
3. Do phạm mười điều bất thiện với một đối tượng thấp hơn, con sẽ sinh làm súc vật.

Đặc biệt, trong những loại sát sinh khác nhau, quả chín xấu trầm trọng nhất là  giết một vị bồ tát đã phát triển bồ đề tâm.
Trong những loại lấy những gì không được cho, tội lớn nhất là ăn trộm của Tam Bảo.
Trong những loại tà dâm, tội lớn nhất là cưỡng ép một vị a la hán giao hợp.
Trong những loại nói dối, tội lớn nhất là lừa gạt một vị Thầy hay một thành viên tôn kính của Tăng Đoàn.
Trong những loại nói chia rẽ, tội lớn nhất là gây bất hòa trong Tăng Đoàn.
Trong những loại nói lời thô ác, tội lớn nhất là nói lời khó chịu với một tu sĩ.
Trong những loại nói chuyện phiếm, tội lớn nhất là quấy phá tâm của tu sĩ hoặc người đang thiền định về bản tánh của bất nhị.
Trong những loại tham, tội lớn nhất là tham quỹ cúng dường Tam Bảo.
Trong những loại ác ý, tội lớn nhất là có ý phạm năm tội có hậu quả tức khắc (ngũ nghịch: giết cha, mẹ, một vị A La Hán, chia rẽ Tăng Đoàn, làm thân Phật chảy máu.)
Trong những loại tà kiến, tội lớn nhất là chê bai thực nghĩa.
Tsogyal, con không nên vi phạm bất kỳ cái nào trong những hành động này cho dù phải mất mạng.
Nói chung, cũng có những khác biệt trong mười bất thiện.

1. Do sát sinh, nói chia rẽ, nói thô tục, và ác ý sẽ đọa địa ngục.
2. Do tà dâm ,trộm cướp và tham lam, sẽ bị tái sanh làm ngạ quỷ.
3. Do nói dối, nói chuyện phiếm và chấp thủ tà kiến sẽ sinh làm súc sinh.

THẬP THIỆN

Công Chúa Tsogyal hỏi vị Thầy: Người ta nên thực hành thập thiện như thế nào, thực hiện những đối trị ra sao?

Vị Thầy đáp: Mười điều thiện có bốn chủ đề.

1. Bản chất là một hành động thanh tịnh của thân, khẩu, và ý khiến sinh ra sự cao cả thật sự.[19] 
2. Định nghĩa thiện hạnh là khi một người có tự do và giàu có thực hiện hành động đúng đắn, sẽ sinh ra kết quả được hạnh phúc mong muốn.
3. Sự phân biệt là những thiện hạnh ngược lại với mười bất thiện: phóng sinh, rất rộng lượng, sống trong sạch, lời nói chân thật, nỗ lực hòa giải tranh chấp, lời nói dịu dàng dễ nghe và tự chủ, nói lời có ý nghĩa, yêu thương mọi người, không bám luyến, và không nghi ngờ luật nhân quả và ý nghĩa quyết định.
4. Sau đây là mười hỗ trợ tạo ra những thiện hạnh trong dòng tâm thức con: tin tưởng vào những giáo lý chân chính, giữ lòng tự trọng và lương tâm trong sạch, kềm chế không cờ bạc, không tranh cãi, không xem họp chợ, luôn hành động một cách chu đáo tận tình, từ bỏ lười biếng, không giao thiệp với bạn xấu, tu hành thân, khẩu, ý nhu hòa, trau dồi bốn bậc hoạt động của tri giác, và nhất là chú tâm vào con đường của các đấng tôn quý.
Tsogyal, nhờ hành động theo cách này, nhất định con sẽ đạt được những cõi cao thật sự.

MƯỜI PARAMITA (BA LA MẬT)

Thứ ba, để dấn thân vào những hành động của mười ba la mật, có năm chủ đề.

1. Bản chất chung là những hành động có tính chất con đường đưa đến giác ngộ vô thượng.
2. Định nghĩa paramita: là điều làm cho con đến (ita) đại niết bàn, bờ bên kia (param) của biển sinh tử luân hồi.
3. Nhiệm vụ là hoàn thiện hai tích lũy và hoàn thành sự lợi lạc cho chúng sanh.
4. Có hai loại; thông thường và đặc biệt. Thông thường là sáu ba la mật: bố thí, trì giới, tinh tấn, nhẫn nhục, thiền định, và trí tuệ phân biệt.

Đặc biệt, bố thí có ba loại: Pháp thí, tài thí, và vô úy thí.

Trì giới cũng có ba loại: Cố gắng không làm ác, cố gắng thu thập những phẩm tính thiện, và giới nguyện làm lợi ích chúng sanh. Nói khác đi, giữ được những giới luật này là nhờ cố gắng không làm mười bất thiện, nhờ sáu ba la mật, và nhờ tứ nhiếp pháp.

Nhẫn nhục cũng có ba loại: Không màng đau khổ khi từ bỏ luân hồi, kiên nhẫn chịu gian khổ vì lợi ích chúng sanh, và kiên trì giữ niềm tin trong Giáo Pháp, nghĩa là cố gắng không sợ hãi những trạng thái thâm sâu.

Tinh tấn cũng có ba loại: Tinh tấn áp dụng giáo lý Đại Thừa, tinh tấn như áo giáp chống lại nghịch cảnh, và tinh tấn không ngưng để thành tựu quả Phật toàn giác.

Thiền định cũng có ba loại: Thiền định tập trung vào con đường thế gian đúng đắn, thiền định tập trung vào con đường xuất thế gian, thiền định tổng quát tập trung vào cả hai.

Trí tuệ cũng lại có ba loại: Trí tuệ nhận biết sự vật hữu vi thì vượt khỏi tập trung, trí tuệ nhận biết bản tánh vượt khỏi tập trung, và trí tuệ nhận biết rằng mọi hiện tượng đều siêu vượt nhị nguyên và vượt khỏi lời nói, suy nghĩ và mô tả.

Con nên biết rằng để thu nhập mỗi phương pháp vào dòng tâm thức, con phải có đầy đủ bốn ba la mật nữa.

Để vượt qua tính bủn xỉn và nghèo khó thì bằng sự bố thí không cầu báo đáp là sức mạnh ba la mật.

Bố thí mà thoát khỏi mục đích của người thường và người Tiểu Thừa là phương tiện ba la mật.

Bố thí với ý tưởng: mong cho con ngăn chận sự nghèo khó của chính con và mọi chúng sanh! là nguyện ba la mật.

Bố thí với ba phạm vi[20]  hoàn toàn thanh tịnh là trí ba la mật.

Tương tự, khắc phục bất thiện bằng giới luật không tham muốn kết quả của sanh tử là lực ba la mật.

Duy trì những giới nguyện trong khi thoát khỏi tám mối quan tâm thế gian là phương tiện ba la mật.

Mong ước rằng sự cư xử bất thiện của mọi chúng sanh được chấm dứt trong lúc không mong muốn quả báo nhân thiên cho chính con, là nguyện ba la mật.

Không khởi ý niệm phân biệt ba lãnh vực (chủ thể, đối tượng và hành động) là trí ba la mật.
Chiến thắng sân hận nhờ cư xử bình đẳng với mọi người là lực ba la mật.
Không bám giữ ý định thế gian như sự lừa gạt và đạo đức giả là phương tiện ba la mật.
Không tham cầu mình được tái sanh với thân thể đẹp đẽ của cõi nhân, thiên, mà mong ước sự xấu xí của tất cả chúng sanh được chấm dứt là nguyện ba la mật.
Không khởi ý niệm phân biệt của ba lãnh vực là trí ba la mật.
Khắc phục sự lười biếng với sự tinh tấn suy niệm những tính tốt và xấu là lực ba la mật.
Không bám giữ ý định thế tục như  hy vọng được người khác tin tưởng là phương tiện ba la mật.
Mong cầu cho mọi chúng sanh hết lười biếng và nỗ lực trên con đường là nguyện ba la mật.
Không khởi ý niệm phân biệt ba lãnh vực là trí ba la mật.
Khắc phục tán tâm nhờ thiền định vượt khỏi cõi vô sắc là lực ba la mật.
Thực hành vì lợi ích thành tựu những phẩm tính của giác ngộ vô thượng, không mong cầu những trạng thái của cõi nhân, thiên, là phương tiện ba la mật.
Mong cầu cho sự phóng tâm của mọi chúng sanh được kết thúc là nguyện ba la mật.
Không khởi ý niệm phân biệt ba lãnh vực (chủ thể, đối tượng, hành vi) là trí ba la mật.
Chiến thắng những tạo tác phân biệt bằng trí tuệ tánh Không chẳng tách lìa bản tánh của lòng bi là lực ba la mật.
Chẳng lìa bản tánh của trí tuệ và lòng bi suốt ba thời là phương tiện ba la mật.
Mong cầu cho con và mọi người nhận ra được thực nghĩa là nguyện ba la mật.
Nhận ra rằng từ vô thủy, tâm con sẵn có bản tánh trí tuệ này là trí ba la mật.
Tsogyal, hãy thực hành theo cách này không xao lãng.

5. Quả của việc thực hành mười ba la mật là con sẽ giải thoát khỏi những cõi thấp, và đạt được những cấp đặc biệt của cõi nhân, thiên, con sẽ hoàn thiện những con đường và nhanh chóng đạt Phật quả, sau đó con sẽ trở thành một người hướng dẫn vĩ đại giải thoát chúng sanh khỏi luân hồi.

11. RANH GIỚI PHÂN CHIA GIỮA ĐƯỢC VÀ MẤT GIỚI NGUYỆN

Giây phút có được bồ đề tâm nguyện như sau: đã tích lũy rất nhiều công đức, khi con phát sinh tư tưởng phải hoàn thành hạnh phúc đích thực của chúng sanh nhờ sự tịnh hóa hoàn toàn dòng tâm thức của con, con đắc Bồ đề tâm nguyện vào lúc cuối lần bày tỏ thứ ba của nghi thức trọn vẹn.

Lúc mất bồ đề tâm nguyện là khi phát sinh tà kiến hay xúc phạm Tam Bảo do vậy làm hư sự tu hành. Do vậy điều cốt lõi là nỗ lực giữ tâm chánh niệm tỉnh giác.

2. PHƯƠNG PHÁP PHỤC HỒI NGUYỆN VI PHẠM

Nếu con làm hư hại các giới nguyện gốc, phải thọ giới nguyện lại như hướng dẫn trước. Nếu hư hại giới nguyện nhánh con phải sám hối trước vị Thầy hay Tam Bảo.

3. BỒ ĐỀ TÂM BÊN TRONG

Công Chúa Tsogyal hỏi vị Thầy: Người ta phải tu hành ra sao khi phát bồ đề tâm bên trong?
Vị Thầy đáp: Có mười hai điểm để tu hành.

1. CỐT TỦY

Cốt tủy là khơi dậy ý định giúp đỡ những người không nhận biết rằng bản tánh bẩm sinh, thực nghĩa, là không do tạo tác

2. ĐỊNH NGHĨA

Không tuỳ thuộc vào những hành động “bên ngoài” của thân hay khẩu được gọi là “bên trong” vì chỉ khai triển trong tâm con.

3. SỰ PHÂN CHIA

Có hai dạng: nguyện và hạnh.
Ý nguyện là là mong muốn những chúng sanh chưa chứng ngộ bản tánh này có thể nhận ra nó. Chỉ ngồi và niệm điều này thì chưa đủ; con phải nỗ lực đẻ cách nhằm làm cho tất cả chúng sanh nhận ra nó.
Tsogyal, chừng nào con chưa thoát khỏi chấp nhặt nhị nguyên thì việc hành sẽ rất khó khăn.

4. NHỮNG ĐẶC TÍNH CỦA HÀNH GIẢ

Thêm vào những giải nghĩa trước, đặc tính của người dấn thân vào việc tu hành này là chỉ có một ít khái niệm tạo tác.
Tsogyal, hãy để tâm con được nghỉ ngơi!

5. ĐỐI TƯỢNG ĐỂ THỌ NGUYỆN

Con cần nhận từ một vị Thầy đã chứng ngộ bản tánh của hai vô ngã (cá nhân vô ngã và các pháp vô ngã) nhờ tu hành trong ba dạng trí tuệ (học, tư duy, thiền định), và vì vậy đã thoát khỏi tám mối quan tâm thế gian.
Tsogyal, một vị Thầy là thiết yếu để nhập môn giáo lý Đại Thừa.

6. NGHI LỄ THỌ NHẬN

Tự giải thoát khỏi ba khái niệm chủ thể, đối tượng, và hành vi, từ bỏ mọi hoạt động thế gian, như vậy con hãy cầu thỉnh được những hướng dẫn khẩu truyền chân thực.

7. NHỮNG LỢI ÍCH CỦA VIỆC TU HÀNH

Con sẽ vượt lên xa Tiểu Thừa và những con đường sai lầm. Nhờ vậy, con sẽ từ bỏ mọi tư duy ích kỷ và chấp bám nhị nguyên, và nhận ra bản tánh vô ngã.

8. LÝ DO TU HÀNH

Lý do tu hành khi phát bồ đề tâm bên trong là đem tất cả chúng sanh vào con đường chân thật, đó là bản tánh của hai vô ngã.

9. NHỮNG KHUYẾT ĐIỂM CỦA KHÔNG TU HÀNH

Sự khuyết điểm của không tu hành là con sẽ đi lạc khỏi bản tánh vô ngã.

Với người thường mà tâm họ chưa được thay đổi nhờ một trường phái triết học, và với những người phi-Phật giáo đã đi vào một trường phái triết học sai lạc, bản ngã cá nhân được xem là người kiểm soát và kinh nghiệm ngũ uẩn, mười hai cơ sở giác quan và mười tám yếu tố cấu tạo. Ngoài ra khi coi bản ngã này là vĩnh cửu, bền vững, họ gắn bó với nó như bạn và thù, ta và người khác.

Tsogyal, con phải nhổ bỏ sự gắn kết này.

Mối nguy hiểm của việc ý niệm hóa chẳng hạn một bản ngã cá nhân là do thấy có một tự ngã và một thực thể bản ngã, những đối tượng sẽ xuất hiện như “cái gì khác”. Vì sự bám chấp nhị nguyên này, con sẽ xem những gì lợi ích cho “cái tôi” là bạn, và những gì tổn hại cho “cái tôi” là thù. Do đó, những kinh nghiệm của thương và ghét sẽ gây cho con phạm nhiều loại hành động bất thiện. Do những hành động này, con sẽ lang thang trong ba cõi thấp và khắp cả cõi luân hồi.

Tsogyal, nếu không loại trừ tâm thức xấu xa này; con sẽ không tìm thấy hạnh phúc.

Dạng người nào lên án bác bỏ bản ngã này? Nói chung, tất cả Phật tử đều phản bác. Nói riêng, những Thanh văn cực lực bác bỏ bản ngã. Dĩ nhiên, chúng ta đã nhập môn Đại Thừa cũng phản đối việc bám chấp bản ngã cá nhân.

Người ta khẳng định rằng những Thanh Văn chứng ngộ một phần bản tánh vô ngã của những hiện tượng và những vị Độc Giác Phật cũng không chứng ngộ điều đó hoàn toàn. Có nghĩa là các Thanh Văn khẳng định sai lầm sự hiện hữu của vật chất thay vì hiểu rõ sự vô ngã của những hiện tượng, và các Độc Giác Phật trụ trong tâm trống không thay vì hiểu nghĩa đúng đắn.

Tsogyal, chừng nào con chưa thoát khỏi những trường phái triết học thấp con sẽ không lĩnh hội được thực nghĩa.

Sự nguy hiểm của việc vọng tưởng ra cái ngã của những hiện tượng là, do sự khẳng định và bám chấp đó, con sẽ tạo ra những phiền não. Những điều này sẽ khiến con lang thang trong luân hồi. Đó là nỗ lực vô nghĩa, cho dù con cố gắng trong nhiều kiếp.

Loại người nào bác bỏ cái ngã của những hiện tượng? Nói chung tất cả người đi theo Đại Thừa đều bác bỏ nó. Nói riêng, nó là một dấu hiệu xấu nếu chúng ta đi vào cửa Kim Cương Thừa mà chấp vào thiên kiến, như những người theo phái Trung Đạo cũng bác bỏ nó.

10. NHỮNG ĐIỂM CẦN TUÂN THỦ.

Con nên tu hành trong ý nghĩa vô ngã, về điều này có hai loại,  nguyện và hạnh.
Ba điểm quan trọng của nguyện phải tuân thủ như sau.

1. Liên tục hình thành suy nghĩ về nguyện, Cầu mong tất cả chúng sanh luôn nhận ra ý nghĩa của vô ngã.
2. Tu hành ngày ba thời, đêm ba thời trong sự tùy hỷ với những người khác đang thiền định về ý nghĩa của vô ngã.
3. Luôn tự tu hành siêng năng không lạc khỏi ý nghĩa của vô ngã.

Thứ hai, hai điểm của hạnh phải tuân theo là bên trong và bên ngoài.
Bốn tu hành bên ngoài là:

1.  Không rời vị Thầy hay người bạn tâm linh đã giảng dạy ý nghĩa của vô ngã cho đến khi con nhận ra nó.
2.  Buông bỏ thiên kiến liên quan đến nơi chốn cư trú, xứ sở hay khu vực, đẳng cấp, thù và bạn.
3.  Học hỏi, tư duy và thiền định về giáo lý hiển bày sự vô ngã và tánh Không.
4.  Không cho mình là một tên tuổi, gia đình, hay thân thể.

Bốn tu hành bên trong là:

1.  Chớ hiểu tên gọi là sự vật, vì mọi nhãn hiệu và tên gọi của sự vật bên ngoài thì không hiện hữu trong tâm con.
2.  Hãy biết mọi sự và những sinh linh trong thế gian đều vô tự tánh, dù nó xuất hiện cũng chỉ như giấc mộng và huyễn ảo.
3.  Ngày ba thời, đêm ba thời tìm cho ra tâm bám chặt vào những đối tượng khác nhau, dù thật ra chẳng có thứ gì hiện hữu.
4.  Không lạc khỏi ý nghĩa của không có tên và không có những cực đoan. Thậm chí dù tìm kiếm tâm con, cũng chẳng tìm thấy bất cứ thứ gì.

Tự tu hành chuyên cần theo cách này là điều tối quan trọng. Nhờ hành theo lối này con sẽ tiêu diệt được những tâm thức xấu và thoát luân hồi.

11. ĐƯỜNG PHÂN CHIA GIỮA ĐƯỢC VÀ MẤT GIỚI NGUYỆN

Khoảnh khắc được giới nguyện nội bồ đề tâm là khi nhận được những hướng dẫn khẩu truyền từ vị Thầy con.
Lúc mất nguyện là khi con theo đuổi những bám chấp nhị nguyên thông thường không hiểu được sự không có tự tánh. Ngay lúc bị mất, con phải áp dụng sự đối trị!

12. PHƯƠNG PHÁP PHỤC HỒI NGUYỆN KHI BỊ TỔN HẠI

Tu hành không xao lãng những nghĩa vừa giải thích trên, con sẽ tự động cởi nút thắt của sự ràng buộc của bám chấp nhị nguyên.

TU HÀNH BÍ MẬT

Công Chúa Tsogyal hỏi vị Thầy: Người ta tu hành việc phát bồ đề tâm bí mật ra sao?
Vị Thầy đáp: Về điều này có mười một điểm.

1. CỐT TỦY

Cốt tủy của việc phát bồ đề tâm bí mật là nhận biết cái vượt khỏi sự nỗ lực từ vô thủy, tâm thanh tịnh bổn nguyên của vô sanh thoát khỏi những giới hạn của tư tưởng và diễn tả.

2. ĐỊNH NGHĨA

Nó bí mật tự nhiên với mọi Thừa thấp vì nó vượt khỏi những gì biểu thị bằng ngôn từ hay tư duy bởi tâm trí.

3. SỰ PHÂN CHIA

Khi phân chia, có hai quan điểm: xác nhận sự thanh tịnh phổ quát là không-thiền định và xác nhận bản tánh hiện tiền tự nhiên vốn viên mãn là không-thiền định. Con phải tự tại với bất kỳ sự thiên chấp nào liên quan đến điều này.[21] 

4. ĐAC TÍNH CỦA HÀNH GIẢ

Đặc tính của người dấn thân vào điều này là phải có khả năng cao nhất, với một tâm nhàm chán thế giới hiện tượng hình tướng.
Tsoygal, điều này chỉ có thể là người đã có tu hành từ trước.

5. ĐỐI TƯỢNG ĐỂ NHẬN PHÁP

Đối tượng để con tiếp nhận phải là một người đã chứng ngộ tính độc nhất của Pháp thân và nhờ vậy an trụ trong pháp giới phi nỗ lực.
Tsogyal, người này chỉ có thể là một vị Thầy đã nhận ra ý nghĩa của Đại Viên Mãn.

6. NGHI LỄ TIẾP NHẬN

Nghi lễ để tiếp nhận là sự quán đảnh về sự phô diễn của tánh giác.
Hãy từ bỏ những hoạt động thuộc thân phàm tục bất tịnh cũng như những hành động đạo đức thanh tịnh của con. Hãy an trú như một người đã hoàn tất mọi công việc của mình.
Hãy từ bỏ mọi lời nói bất tịnh cũng như sự tụng niệm, tán thán của con và hãy an trụ thưởng thức yên lặng vị ngọt của đường.
Hãy từ bỏ những hoạt động tư tưởng bất tịnh thuộc sinh tử cũng như tư tưởng niết bàn thanh tịnh qua hành vi và an trụ như một người bị moi mất trái tim.
Nhờ những chỉ bày của vị Thầy, con sẽ nhận biết Pháp thân bổn nguyên của tâm con vượt khỏi tầm với của ngôn từ và mô tả.
Tsogyal, hướng dẫn miệng này của Ta là một giáo lý giải thoát tức thời bằng hiển ngộ.

7. KẾT QUẢ CỦA TU HÀNH

Mục tiêu của sự tu hành này là không từ bỏ luân hồi bởi vì nó vốn tự giải thoát, theo đó những cảm xúc phiền não là tự nhiên viên mãn như trí tuệ. Do vậy, nó có tính chất đem lại giác ngộ trong khoảnh khắc hiện tại.

8. LÝ DO TU HÀNH

Lý do tu hành theo cách này là con phải có bản tánh thoát khỏi với định kiến và thiên lệch.

9. KHUYẾT ĐIỂM CỦA KHÔNG TU HÀNH

Sự nguy hiểm không tu hành là con sẽ rơi vào những trườmg phái triết học thiên kiến và có nhược điểm là nội tâm bị ràng buộc.
Tsogyal, nếu con thực hành mà bị rơi vào phân biệt thì không phải là Đại Viên Mãn.

10. NHỮNG ĐIỂM PHẢI TUÂN THỦ

1. Hãy thấy rằng gốc rễ của mọi hiện tượng đều bao gồm trong tánh giác bồ đề tâm của con, sự thanh tịnh bổn nguyên bất sanh.
2. Hãy thấy rằng tánh giác bồ đề tâm này vốn giác ngộ vì nó không có bất kỳ tạo tác nào như người quan sát hay một đối tượng được quan sát.
3. Hãy nhận ra rằng bất cứ loại tư tưởng hay bám chấp nào khởi lên trong trạng thái tánh giác này đều vốn làbản thân tánh giác trống không và quang minh.
4. Hãy nhận biết rằng bất kỳ hình tướng bên ngoài nào xuất hiện đều không có bất cứ bản sắc nào ngay từ lúc được kinh nghiệm và do vậy đều không vượt khỏi được sự phô diễn của pháp tánh.
5. Hãy kinh nghiệm tính bất nhị của đối tượng và tâm thức như đại lạc bẩm sinh, thoát khỏi mọi lấy, bỏ, khẳng định hay phản bác.
6. Đặc biệt, hãy kinh nghiệm mọi cảm xúc phiền não và đau khổ là con đường linh thiêng của sự giác ngộ.
7. Hãy nhận biết rằng những chúng sanh từ lúc được kinh nghiệm, đều không thực sự hiện hữu và do vậy sinh tử luân hồi là sự thanh tịnh bổn nguyên bất sinh và không cần phải từ bỏ.
8. Hãy nhận biết rằng mọi sự được kinh nghiệm là những thân (kaya) và những trí tuệ đều dung chứa trong tâm con và do vậy quả Phật thì vượt khỏi việc thành tựu.

Hãy làm điều này và con sẽ trở thành người tiếp nối Đức Phật Phổ Hiền quang vinh.

11. RANH GIỚI PHÂN CHIA GIỮA MẤT VÀ ĐƯỢC,
PHƯƠNG PHÁP PHỤC HỒI KHI BỊ TỔN HẠI

Ở đây, không có nỗ lực nào cả, vì con vốn chưa từng phân cách với nó suốt ba thời.

KẾT LUẬN

Tsogyal, Ta đã cô đọng ý nghĩa tất cả kinh điển, tantra, sutra và những hướng dẫn miệng vào những con đường phát bồ đề tâm bên ngoài, bên trong, và bí mật.

Hãy áp dụng chúng vào thực hành!
Hãy đem chúng vào con đường!
Hãy ghi nhớ chúng trong tâm!
Hãy hòa hợp với ý nghĩa của chúng!
Chúng là gốc rễ của những giáo lý Đại Thừa!

Chính Ngài đã nói như thế.
Đây là sự tu hành bồ đề tâm của Đại Thừa có tiêu đề “Những Giáo lý về Phát Bồ Đề Tâm như là Con Đường”. Được viết ở Monkha Senge Dzong.[22] 

Đã hoàn tất.
Dấu ấn kho tàng.
Dấu ấn cất dấu.
Dấu ấn giao phó.

MƯỜI NỀN TẢNG CỦA KIM CƯƠNG THỪA 
VÀ NHỮNG LỜI DẠY CHỌN LỌC KHÁC.

VÒNG CHỈ DẠY THẬM THÂM 
QUA HỎI VÀ ĐÁP

 NAMO GURU

Đạo sư Padmakara sinh ra từ một bông sen, không nhiễm ô vì phải vào một thể xác. Ngài trải qua nhiều loại thực hành khổ hạnh và cuối cùng đạt được mức độ làm chủ đời sống của Vidyadhara và trụ ở đó, cắt đoạn dòng sông sanh và tử.

 Ngài dạy 84.000 pháp môn. Ngài hiểu tiếng nói của sáu loại chúng sanh và tám loại trời, thần. Với giọng nói như Phạm Thiên, Ngài đem lại lợi lạc cho  tất cả chúng sanh.

 Tâm thức Ngài chứng ngộ toàn giác. Ngài thấu hiểu bản tánh siêu vượt khỏi sanh diệt và trong bản tánh của mọi vật Ngài không phân biệt thiên vị.

 Với mọi phẩm tánh thâu đạt được từ chính mình, Ngài là nền tảng và nguồn gốc của mọi điều tốt đẹp và cao cả. Ngài thiện xảo trong những phương tiện để hóa độ tất cả chúng sanh.

 Hoạt động của Ngài cảm ứng tâm của các Bậc Thiện Thệ và Ngài kiểm soát sinh lực tâm ý của tám loại trời, thần. 

 Padmakara sinh ra trên một hòn đảo trong đại dương và trị vì vương quốc Uddiyana. Ngài tu hành ở tám nghĩa địa. Trải qua những thực hành khổ hạnh ở Ấn Độ, vì lòng bi Ngài đã đến Tây Tạng. Ngài đáp ứng mong mỏi của vua Tây Tạng và an lập các vương quốc Ấn Độ và Tây Tạng trong hòa bình.

Đạo sư từ ái này đã nhận tôi, Tsogyal,công chúa xứ Kharchen khi tôi mười ba tuổi, tôi chỉ là một cô gái có lòng tin, nhân ái và tâm hồn vị tha, tính kiên trì và trí thông minh nhạy bén.

Trong một trăm mười một năm,(1) Đạo sư đã ở lại Tây tạng. Tôi phụng sự Ngài và làm vui lòng Ngài. Không bỏ sót điều gì, Ngài đã ban cho tôi toàn bộ tinh chất những giáo huấn khẩu truyền của Ngài, tinh túy của tâm Ngài. Trong thời gian này, tôi sưu tập và ghi lại  tất cả những lời dạy Ngài đã ban và cất giấu chúng như những kho tàng quý giá.

MƯỜI NỀN TẢNG CỦA SỰ TU HÀNH

 Đạo sư nói: Khi thực hành Pháp, con phải tu hành hoàn hảo mười nền tảng của sự tu hành.
 Công chúa Tsogyal hỏi: Cái gì là mười nền tảng của sự tu hành?
 Đạo sư nói: Con phải tự quyết trạch[23]   qua cái thấy, có được sự thấu hiểu  tất cả giáo lý, như chim Garuda bay vút trên bầu trời.
Con phải tìm thấy sự xác tín qua hạnh, không ngại sợ bất cứ thứ gì, như một con voi băng vào nước.
Con phải thành tựu mục tiêu qua những giáo huấn, giải thoát  tất cả các Pháp vào trong bản tánh của con, như tìm ra một viên ngọc như ý.
Con phải tiến bộ dần dần qua những truyền Pháp, thoát khỏi sự sợ hãi phải rơi lại vào sanh tử, như một hoàng tử bước lên ngôi vua.
Con phải giữ căn cứ nền tảng qua những thệ nguyện cam kết, không để cho bất cứ hành động nào của con bị phung phí, như đất màu mỡ.
Con phải giải thoát hiện thể của con qua sự học, trở thành người đệ tử trong mọi phương diện của Pháp như một con ngựa phá tung những xiềng xích.
Con phải so sánh  tất cả các nguồn giáo lý, thấu hiểu mọi trường phái triết học của Pháp, như một con ong tìm một tổ ong để chứa mật.
Con phải cô đọng chúng thành một điểm duy nhất, thấu hiểu rằng tất cả mọi giáo lý vô số đều cùng một vị, như một người buôn bán cộng lại các tiền lời của mình.
Con phải đạt đến sự trổi vượt về trí tuệ, thấu hiểu rõ ràng và rạch ròi ý nghĩa của  tất cả các giáo lý, như lên đến đỉnh của ngọn núi Tu Di.

Người Tây Tạng ham thích học mà không tu hành những điểm này đều không học được trong nghĩa thiết yếu, nên chỉ thành những hành giả đầy phe phái. Đó là vì lỗi lầm đã không trở thành đệ tử trong mười nền tảng thiết yếu.

MƯỜI LỖI LẦM

Đạo sư Padma nói: Con sẽ có mười lỗi lầm khiến không thể thành công trong việc thực hành Pháp khi con không trở thành đệ tử trong mười nền tảng của sự tu hành.
Công chúa Tsogyal hỏi: Những nền tảng đó là gì?
Đạo sư nói: Nếu con không quyết trạch được qua cái thấy, con sẽ có lỗi lầm là con sống nơi nào cũng không có được sự xác tín.
Nếu con không tìm thấy sự xác tín qua hạnh, con sẽ có lỗi lầm là không thể hợp nhất cái thấy và hạnh.
Nếu con không biết làm thế nào thực hành nhờ phương tiện chánh định, con sẽ không thấy biết được Pháp tánh. 
Nếu con không thành tựu mục tiêu qua những giáo huấn khẩu truyền, con sẽ không biết làm thế nào thực hành.
Nếu con không tiến bộ dần dần qua những truyền Pháp, con sẽ thích hợp để thực hành Pháp.
Nếu con không giữ căn cứ nền tảng qua những thệ nguyện cam kết, con sẽ gieo trồng hạt giống cho những cõi địa ngục.
Nếu con không giải thoát hiện thể của con qua sự học, con sẽ không nếm được vị của Pháp. 
Nếu con không so sánh  tất cả các nguồn giáo lý, con sẽ không cắt đoạn được tính bè phái của những trường phái triết học.
Nếu con không cô đọng chúng thành một điểm duy nhất, con sẽ không thấu hiểu gốc của Pháp.
Nếu con không đạt đến sự trổi vượt về trí tuệ, con sẽ không thấy biết bản tánh của Pháp.
Những người thầy tâm linh trên danh nghĩa không tu hành theo Pháp sẽ không hiểu được rằng Pháp thoát khỏi những giới hạn phe phái. Họ tấn công lẫn nhau với những thành kiến sâu nặng. Bởi vì  tất cả các thừa đều có giá trị tự thân, con chớ dấn thân vào sự tranh cãi. Hãy thong dong tự tại.

MƯỜI ĐIỂM THEN CHỐT

Đạo sư Padma nói: Khi thực hành Pháp con phải có mười điểm then chốt.
Công chúa Tsogyal hỏi: Mười điểm then chốt là gì?
Đạo sư nói: Con phải có điểm then chốt là niềm tin là không dao động thất thường, như một dòng sông chảy mãi.
Con phải có điểm then chốt là lòng bi không thù địch, như mặt trời tỏa sáng khắp nơi.
Con phải có điểm then chốt là sự rộng lượng bố thí không thành kiến, như một suối nước vô tư.
Con phải có điểm then chốt là thệ nguyện cam kết không vết rạn nứt, như một trái cầu pha lê. 
Con phải có điểm then chốt là thiền định không sáng hay tối, như bầu trời lúc rạng đông.
Con phải có điểm then chốt là hạnh không nhận hay bỏ, như những con chó và con heo.
Con phải có điểm then chốt là quả không được hay mất, như đến một hòn đảo toàn bằng vàng ròng.
Con phải thèm khát Pháp như một người sắp chết đói thèm thức ăn hay người sắp chết khát tìm nước uống.
Bất luận thế nào, có vẻ người ta không thực hành Pháp như là điểm chính yếu, thay vào đó chỉ xem của cải là đích nhắm của họ. Con không thể đem theo sự giàu có của con khi chết, thế nên hãy bảo đảm rằng con không đi vào các cõi thấp.

MƯỜI LOẠI HỜI HỢT BỀ NGOÀI

Đạo sư Padma nói: Có nhiều người để cho sự thực hành Pháp của họ thành sự hời hợt bề ngoài.
Công chúa Tsogyal hỏi: Điều ấy thế nào?
Đạo sư nói: Là hời hợt bề ngoài khi tụng tán kinh kệ mà không có niềm tin.
Là hời hợt bề ngoài khi vị tha mà không cảm thấy lòng bi.
Là hời hợt bề ngoài khi rộng lượng bố thí mà không thoát khỏi keo kiệt.
Là hời hợt bề ngoài khi là một hành giả Mật thừa mà không giữ những thệ nguyện cam kết.
Là hời hợt bề ngoài khi là một nhà sư mà không giữ giới nguyện.
Là hời hợt bề ngoài khi tỏ ra cao cả mà không thiền định.
Là hời hợt bề ngoài khi có kiến thức mà không thực hành Pháp.
Là hời hợt bề ngoài khi dấn thân vào một Pháp môn mà không có tinh túy của thực hành.
Là hời hợt bề ngoài khi dạy cho những người khác mà tự mình lại không hành động phù hợp với Pháp.
Là hời hợt bề ngoài khi cho lời khuyên nhủ mà bản thân người ta không theo.
Bất luận là thế nào, ta đã chán nghe những người uyên bác mà sự thực hành Pháp của họ không thuần hoá được tâm thức của chính họ mà họ chỉ để cho nó thêm lên phiền não nhiễu loạn, bất cứ điều gì họ nói không là gì cả ngoài sự nói năng cạn cợt.

MƯỜI LOẠI THỔI PHỒNG HOANG ĐƯỜNG

Đạo sư Padma nói: Khi thực hành Pháp có mười loại thổi phồng hoang đường.
Công chúa Tsogyal hỏi: Chúng là gì?
Đạo sư nói: Là hoang đường khi tuyên bố hiểu biểt Pháp mà chưa từng nghe những giáo lý.
Là hoang đường nếu con tuyên bố có những thần lực mà  chưa từng thực hành sadhana.
Là hoang đường nếu con tuyên bố nhận được những ban phước gia bị mà chưa từng có lòng sùng mộ.
Là hoang đường nếu con tuyên bố đã đạt đến Pháp tánh mà chưa từng thiền định.
Là hoang đường nếu con tuyên bố đã tìm được một vị thầy mà chưa từng phụng sự Ngài.
Là hoang đường nếu con tuyên bố đã giải thoát nhờ một giáo lý mà không có dòng truyền thừa.
Là hoang đường nếu con tuyên bố có chứng ngộ mà không có những giáo huấn khẩu truyền.
Là hoang đường nếu con tuyên bố bản thân được giải thoát mà chưa từng làm một thực hành nào.
Là hoang đường nếu con tuyên bố có thực hành khi mà không có tinh tấn.
Là hoang đường nếu con tuyên bố có những hoàn cảnh thuận lợi tốt lành khi mà không giữ những thệ nguyện cam kết.

Bất luận thế nào, người muốn thực hành dễ dàng mà không phải chịu những khó nhọc đều chỉ là những kẻ khoác lác và không bao giờ thành công.

TRÁNH MƯỜI LỖI LẦM

Đạo sư Padma nói: Khi thực hành Pháp, con phải chắc chắn không rơi vào mười lỗi lầm.
Công chúa Tsogyal hỏi: mười lỗi lầm đó là gì?
Đạo sư nói: Dù con có thể thực hành thiền định, nếu điều đó không trở thành một món thuốc trị dứt những phiền não và loạn tưởng của con, thì con có lỗi lầm là những giáo huấn khẩu truyền không được làm cho hiệu quả.
Dù con có thể nhận biết tâm thức con, nếu điều đó không giải thoát con khỏi thức phân biệt thiên chấp, thì con có lỗi lầm là đã không gặp được giáo huấn đặc biệt.
Dù con có thể có sùng mộ mạnh mẽ, nếu con không nhận được những ban phước, thì con có lỗi lầm là đã không nối kết với một vị thầy thành tựu.
Dù con có thể rất nỗ lực, nếu sự thực hành của con không tiến bộ, thì con có lỗi lầm là tâm thức con chưa được tịnh hóa đầy đủ.
Nếu con cảm thấy mệt mỏi khi đi vào thực hành tâm linh, thì con có lỗi lầm là đã không nhận biết trạng thái bổn nhiên của tánh giác của con.
Dù con thực hành, nếu tâm thức con vẫn phân tán, thì con có lỗi lầm là đã không có được sự tự tin trong thiền định.
Nếu kinh nghiệm không sanh khởi trực tiếp từ trạng thái tâm thức con, thì con có lỗi lầm là đã lạc vào shamatha (thiền chỉ).
Nếu sức mạnh của tỉnh giác không sanh khởi trong hiện thể[24]  của con, thì con có lỗi lầm là không biết làm thế nào dùng những hình tướng xuất hiện như những trợ giúp cho con đường.
Nếu con cảm thấy khó khăn cắt đứt sự bám níu của con vào phiền não, thì con có lỗi lầm là không biết làm thế nào để dùng năm độc như con đường.
Nếu con không thể đương đầu với khổ đau và những khó khăn, thì con có lỗi lầm là không biết làm thế nào để xoay tâm thức con khỏi sanh tử.
Bất luận thế nào, khi con cho rằng mình thực hành Pháp mà vẫn còn đầy đủ những lỗi lầm ở bên trong, làm sao có được cơ may nào gặp những hoàn cảnh tốt đẹp?

MƯỜI PHẨM TÍNH ĐỨC HẠNH

Đạo sư Padma nói: Con cần mười đức hạnh như dấu hiệu đã thực hành Pháp.
Công chúa Tsogyal hỏi: Mười đức hạnh ấy là gì?
Đạo sư nói: Nếu con có thể chiến thắng tư tưởng phân tán vọng động, đó là dấu hiệu đã nhận biết trạng thái tự nhiên của tánh giác.
Nếu trí tuệ của tinh túy tâm biểu lộ không thiên chấp, đó là dấu hiệu những giáo huấn khẩu truyền đã có hiệu quả.
Nếu con thấy biết thầy của con là một vị Phật chân thực, đó là dấu hiệu đã phát sanh lòng sùng mộ đối với thầy.
Nếu con nhận được những ban phước gia bị không trở ngại, đó là dấu hiệu dòng truyền thừa của các thành tựu giả (siddha) không bị đứt đoạn.
Khi nỗ lực áp dụng tỉnh giác, nếu con có thể chuyển đổi trạng thái của tâm thức con một cách không trở ngại, đó là đức hạnh đã tu hành năng lực trọn vẹn của tỉnh giác.
Nếu con cảm thấy không mệt mỏi dù con thực hành suốt ngày đêm, đó là đức hạnh đã đạt đến điểm then chốt của tâm-khí (khí: prana)
Nếu không có sự khác biệt nào về sự sáng tỏ dù con thực hành hay không thực hành, đó là dấu hiệu đã đạt được tự tin trong thiền định.
Nếu con có thể tự nhớ đến Pháp tánh bất kể tư tưởng hay hình tướng nào xảy ra với con, đó là dấu hiệu đã dùng những hình tướng xuất hiện  như những trợ giúp trên con đường.
Nếu xác chết của những phiền não không khởi sanh hay dù có khởi sanh, nếu nó được làm bình lặng tức thời, đó là dấu hiệu đánh tan tự nhiên năm độc.
Nếu con bất bại đối với khổ đau và những khó khăn, đó là đức hạnh đã hiểu vô thường là tính chất của sanh tử.
Bất luận thế nào, những đức hạnh xuất hiện từ trong chính con khi Pháp mọc lên như mặt trời trong hiện thể con. Những người Tây Tạng không có đức tin, siêng năng hay trí thông minh sẽ khó có những đức hạnh khởi sanh từ bên trong họ. 

MƯỜI DẤU HIỆU

Đạo sư Padma nói: Khi con chịu ảnh hưởng của Pháp, sẽ có mười dấu hiệu.
Công chúa Tsogyal hỏi: Mười dấu hiệu ấy là gì?
Đạo sư nói: Khi sự chấp thủ của con giảm đi, đó là dấu hiệu đã trục xuất được ác ma bám trụ vào hiện hữu cụ thể.
Khi sự bám luyến của con giảm bớt, đó là dấu hiệu thoát khỏi khao khát tham muốn.
Khi những phiền não của con giảm bớt, đó là dấu hiệu năm độc đã được lặng dứt bên trong.
Khi sự vị kỷ của con giảm đi, đó là dấu hiệu đã trục xuất được ác ma chấp ngã.
Khi con thoát khỏi mê mờ rối rắm và không bám giữ một điểm qui chiếu nào cả, đó là dấu hiệu tri giác mê lầm của con đã sụp đổ.
Khi con thoát khỏi những ý niệm về người thiền định và đối tượng thiền định, và không bao giờ mất cái thấy về bản tính bổn nguyên của mình, đó là dấu hiệu con đã gặp bà mẹ pháp tánh[25] .
Khi bất cứ tri giác nào khởi lên như một kinh nghiệm cá nhân không thiên chấp, đó là dấu hiệu đã đạt đến cốt lõi của cái thấy và thiền định.
Khi đã giải quyết sanh tử và niết bàn là không thể phân chia, đó là dấu hiệu sự chứng ngộ đầy đủ đã sanh khởi bên trong.
Tóm lại, khi con không bám vào thậm chí cả thân thể của mình, đó là dấu hiệu hoàn toàn thoát khỏi tham luyến.
Khi con vẫn không bị tác hại bởi khổ đau và những khó khăn, đó là dấu hiệu đã thấu hiểu những hình tướng là huyễn.
Khi con chỉ có một mức độ nhỏ tám mối quan tâm thế gian, đó là dấu hiệu đã nhận biết bản tánh của tâm.
Bất luận thế nào, khi những dấu hiệu bên trong của con biểu hiện ra bên ngoài, đó cũng giống như một cái cây trở lá. Khi những dấu hiệu bên ngoài được người khác ghi nhận đó cũng giống như quả của cây đó đã chín muồi và có thể ăn được.
Có nhiều người thực hành Pháp không có thậm chí cả một  phẩm tánh đức hạnh nào. Người chứng ngộ thì cực kỳ hiếm hoi, thế nên thiết yếu là con hãy nỗ lực thực hành thiền định.

MƯỜI SỰ KIỆN

Đạo sư Padma nói: Đối với  tất cả người nào có thể thực hành Pháp, có mười điều kiện.
Công chúa Tsogyal hỏi: Mười sự kiện đó là gì?
Đạo sư nói: Khi sự có mặt của những giáo lý của Đức Phật trùng hợp đồng thời với sự đạt được thân người của một ai, đó là sự kiện người đó đã có sự tích tập công đức và trí tuệ trong những đời trước. 
Khi một người ưa thích Pháp và một vị thầy có giáo huấn khẩu truyền gặp gỡ, đó là sự kiện giống như một người mù tìm được một viên ngọc như ý. 
Khi sự đạt được thân người toàn vẹn trùng hợp với có niềm tin và trí thông minh, đó là sự kiện dòng tương tục nghiệp quả của việc tu hành đời trước đã được đánh thức.
Khi con giàu có mà lúc ấy gặp những người ăn xin, đó là sự kiện đã tới thời của bố thí ba la mật.
Khi cái hồ của khốn khổ tràn đầy lúc con cố gắng dấn thân vào thực hành tâm linh, đó là sự kiện nghiệp xấu và những che chướng của con đang được tịnh hóa.
Nếu con gặp sự thù nghịch không có lý do khi đang cố gắng xoay tâm thức con về Pháp, đó là sự kiện đấy là một người hướng dẫn đưa con trên con đường nhẫn nhục.
Khi sự thấu hiểu của con về tính vô thường của các sự việc có điều kiện và niềm tin toàn hảo của con trùng hợp với  sự nhận được những giáo huấn sâu sa, đó là sự kiện đã tới thời để xoay tâm thức con xa lìa đời sống của một người thế gian.
Khi nỗi sợ chết của con trùng hợp với cái chết của một người khác, đó là sự kiện đã tới thời cho lòng tin đặc biệt sanh khởi.

Bất luận thế nào, nếu trước tiên con cố gắng hoàn thành những theo đuổi thế gian và sau đó hoạch định việc thực hành Pháp, thì quả là lạ lùng nếu con sẽ tìm thấy cơ hội để làm được như vậy! Thế nên chỉ một số ít được giải thoát khỏi sanh tử.

Đạo sư Padma nói: Khi thực hành Pháp có bảy loại hư thối.
Công chúa Tsogyal hỏi: Chúng là gì?
Đạo sư nói:  Nếu lòng tin của con thì nhỏ trong khi trí thông minh của con lớn, con trở nên hư thối bằng cách tự xem mình là một vị Thầy.
Nếu con có nhiều người đến nghe Pháp trong khi sự tự cao của con là lớn, con trở nên hư thối bằng cách tự xem mình là một thiện tri thức.
Nếu con tỏ ra có những phẩm tánh cao cả trong khi không tự mình thực hành chúng, con trở nên hư thối bằng cách làm một nhà chuyên môn về Pháp không có thực chất.
Nếu con thích nói những lời lảm nhảm vô nghĩa trong khi không có Pháp trong lòng, con trở nên hư thối bằng cách làm một thiền giả bịp bợm tham lam.
Nếu con có chút việc học trong khi thiếu những giáo huấn khẩu truyền, con trở nên hư thối bằng cách làm một kẻ tầm thường dù lòng tin của con có thể lớn.

Một hành giả chân chính hành động phù hợp với những lời dạy chân thật cần giải thoát mình với trí thông minh, thuần hóa tâm thức mình với lòng tin, cắt đứt tà kiến bằng các giáo huấn khẩu truyền, vất bỏ những quan tâm xã hội, hoà trộn tâm thức mình với Pháp, hoàn thiện hiểu biết với nghe và suy nghĩ, giải quyết tâm thức mình với những giáo huấn khẩu truyền, và đạt được sự xác tín tối hậu qua cái thấy và thiền định. Tuy nhiên, điều ấy là khó khăn.

HIỂM NGUY CỦA NHỮNG LẦM LẪN

Đạo sư Padma nói: Có thể có nhiều loại lầm lẫn với những người đã đi vào cửa Pháp. Hãy cẩn thận!
Công chúa Tsogyal hỏi: Những lầm lẫn ấy là gì?
Đạo sư nói: Có thể lầm lẫn một người thầy đã nghiên cứu thông minh mà cho là một thiện tri thức đã giải thoát qua học hỏi và tư duy.
Có thể lầm lẫn một chuyên gia về Pháp không thực chất, không tự mình thực hành mà cho là người đã có kinh nghiệm qua thực hành cá nhân.
Có thể lầm lẫn một người đạo đức giả lừa dối mà cho là một người cao cả đã điều phục tâm thức mình qua thực hành Pháp.
Có thể lầm lẫn những lời trống rỗng của sự hùng biện rỗng tuếch mà cho là sự chứng ngộ của người có những giáo huấn khẩu truyền.
Có thể lầm lẫn một người khoác lác oang oang về Pháp mà cho là sùng mộ đối với thực hành Pháp của một người có lòng tin.
Bất luận thế nào, con phải hoà trộn tâm thức con với Pháp một cách chắc chắn. Người thực hành Pháp ngoài môi mép tự cho là  những hành giả trong khi vẫn để Pháp ở xa bên ngoài họ, sẽ không có thành công nào trong việc thực hành Pháp.

BỐN PHÁP

Đạo sư Padma nói: Con phải chắc chắn sự thực hành Pháp của con trở thành Pháp đích thực. Con phải chắc chắn Pháp của con trở thành con đường đích thực. Con phải chắc chắn con đường c�