Lời
Giới Thiệu
Sau khi tập "Tu
Tâm" của Thượng-tọa Thích Thiện Hoa ra đời đã được
giới Phật tử hoan nghinh tìm đọc. Từ ấy đến nay Tập"Tu
Tâm" đã được tái bản nhiều lần. Lý do sự mến chuộng
của độc giả Phật tử là ở cách viết rõ ràng,giản dị,
hợp căn cơ của phần đông độc giả.
Để tiếp tục
công việc biên khảo đã mở đầu với những kết quả tốt
đẹp như thế, lần nầy nhà xuất bản Hương Đạo chúng
tôi xin hân hạnh giới thiệu tập "Dưỡng Tánh" cũng cùng
một tác giả là Thượng-tọa Thích Thiện Hoa biên soạn.
Sau khi tập "Tu
Tâm" ra đời; tác giả nhận thấy cần viết tiếp tập "Dưỡng
Tánh" vì "Tu" và "Dưỡng" là hai phương diện của một vấn
đề chung, vấn đề tu dưỡng của người Phật-tử, và cần
được bổ khuyết cho nhau. Nhưng từ ấy đến nay, đã mấy
năm qua, vì vận nhiều công việc, nên hôm nay tác giả mới
hoàn thành được hoài bão của mình.
Trong tập này,
tác giả nêu lên những tánh mà mọi người đều có sẵn
ở trạng thái tiềm tàng và cần trau giồi, nuôi dưỡng, nếu
muốn thành Phật. Những đức tính ấy là từ bi, trí tuệ,
bình đẵng, lợi tha, nhẫn nhục v.v… Những đie73mà có khá
được căn bản nầy, tác giả đã dựa vào giáo lý để biên
khảo, chứ không phải là những sáng kiến riêng của mình.
Điều ấy không có gì lạ, vì chưa ai dám có tham vọng thay
Phật đặt ra những giáo lý mới bao giờ.
Đặc điểm của
tập sách nầy là ở cách trình bày sáng sủa, giản dị, sát
thực tế của nó. Tác giả đã nêu lên những sự việc, những
tâm trạng thường xảy ra trong đời sống hằng ngày, những
nhận xét tinh vi, xác thực về tâm lý. Vì thế, mặc dù nói
về giáo lý, tập sách này không mắc phải cái bịnh thấy
trường tượng khô khan, xa vời…
Vì những đặc
điểm trên, chúng tôi hân hạnh giới thiệu tập "Dưỡng Tánh"
nầy với qúi độc giả, nhất là với qúi vị đã có tập
"Tu Tâm" rồi. Trông mong quý vị sẽ tìm được nhiều điều
bổ ích cho sự tu học của mình. Tác giả thường nói:"Biết
dễ, nói dễ, mà làm không phải lă dễ". Nên khi viết tập
nầy, tác giả không có cái cao vọng ngây ngô rằng độc giả
xem xong tập nầy và thực hành trong năm, ba năm là sẽ thành
Phật. Vấn đề tu hành để được giác ngộ và giải thóat
đòi hỏi nhiều thời gian, nhiều đời kiếp, nhiều nhân duyên,
nhiều kiên tâm, trì chí, chứ không phải đọc suông vài tập
sách là đủ. Tác giả chỉ có một ước ao rất nhu mì, nhưng
cũng rất tha thiết, là sau khi đọc xong tập sách nầy, quý
vị sẽ thấy phấn khởi trong việc tu hành, sẽ tin tưởng
mãnh liệt rằng mình có thể thành Phật, và bắt tay ngay vào
việc Dưỡng Tánh với một sự tinh tấn có phương pháp và
dũng mãnh vô cùng.
Hương Đạo
Phần
mở đầu
Vần đề Tu Tâm
và Dưỡng Tánh khác nhau và bổ khuyết cho nhau như thế nào?
Trong đời sống
hằng ngày, chúng ta thường nghe hay thường quen miệng nói
đến hai chữ "tu dưỡng’ chẳng hạn như:"Con nên tu dưỡng
tánh tình để thành người có đức hạnh" hay:"Nó hư, vì
khôn gbiết tu tâm, dưỡng tánh". Hai tiếng"tu dưỡng" thường
đi đôi với nhau, nên chúng ta thấy mường tượng như chúng
nó giống nghĩa nhau, có một phạm vi, một tác dụng riêng
biệt. Tu là sửa, mà dưỡng là nuôi. Người ta sửa cái xấu,
mà nuôi cái tốt_Sữa là trừ, mà nuôi là cộng; tu có tánh
cách tiêu cực, dưỡng tánh có tánh cách tích cực. Một bên
tiêu trừ cái xấu, một bên bồi bổ cái tốt. Một bên làm
cho hết hư, một bên làm cho thêm nên. Mọi sự vật trong đời
tương đối nầy đều có phần xấu và phần tốt. Đối với
cái xấu ta phải tu, đối với cái tốt ta phải dưỡng. Chẳng
hạn, khi ta trồng một cây gì, công việc của chúng ta có
hai phần lớn: bắt sâu bọ, trừ nước phèn, nước mặn:
đó là tu hay sửa. Bỏ phân, tưới nước ngọt, cho nó đủ
thoáng khí và ánh nắng mặt trời: đó là bổ hay dưỡng.
Tu bổ một cái cây, cho nó đơm hoa kết trái, là thế.
Công việc trồng
cây Bồ-đề trong mỗi người chúng ta cũng tương tự như
thế, nhưng tất nhiên là phải tốn nhiều công phu tu bổ hơn,
vì nó rất khó trồng. Nó khôn gchịu được "bóng rợp si-mê"
của rừng Vô-minh, mà phải có ánh sáng của "mặt trời Trí-tuệ";
nó không chịu được nước phèn, nước mặn của "ao Sân
hận, độc ác", mà phải có nước ngọt của "suối Từ-bi";
nó không chịu được xú khí của "đống rác Phiền-não ô
trọc", mà phải có không khí trong sạch của "bầu trời Thanh
tịnh". Nó không thể sống trên một miếng đất lồi lõm,
nơi cao nơi thấp của "triền núi bất bình đẳng" mà chỉ
sống giữa"đồng bằng Bình đẳng". Nhưng ở đây, chúng ta
phải coi chừng trâu bò của "anh chàng trọc phú Tham-lam" thường
thả rong ăn phá: để ngăn đón chúng dẫm đạp, ta phải làm
một cái "hàng rào Trì-giới", hay xây một cái ‘thành Tự-tại".
Ta lại phải luôn luôn tìm bắt cho hết những con "sâu ích
kỷ, giải-đãi, tiêu cực, nghi ngờ"; trong công việc nầy,
ta cần nhờ sự giúp sức của những con "kiến Lợi-tha, Nhẫn
nhục, Tích cực, Tinh-tấn" để diệt trừ, từ trong trứng
những con sâu bọ kia.
Tóm lại, trong
việc trồng cây Bồ-đề nầy, mặc dù phức tạp, nhưng có
thể chia ra làm hai loại chính: một loại là bài trừ những
ảnh hưỡng xấu ở chung quanh, gọi là Tu; một loại là bồi
bổ cho cái mầm quý báu của cây Bồ-đề mỗi ngày mỗi lớn
mạnh, gọi là Dưỡng.
Hai loại công
việc ấy, người trồng cây Bồ-đề không được xem loại
nào trọng, loại nào khinh, loại nào cần thiết, loại nào
bỏ qua. Tu mà không Dưỡng thì kết wả khó toàn vẹn.
Nhưng chúng ta
đừng nên thấy công việc trồng Bồ-đề nầy khó khăn, phức
tạp mà ngã lòng, thối chí. Không có công việc gì tốt đẹp,
vĩ đại mà không khó khăn. Không có hoa hường nào là không
có gai. Vì sợ gai mà ta không dám hái hoa hường sao? Cây Bồ-đề,
một khi nhờ côn gphu tu dưỡng của ta mà đơm hoa kết trái
thí công dụng của nó thật vô cùng lớn lao. Không phải riêng
ta mà muôn ngàn người đều được hưởng thụ. Sách có nói:"Nhất
nhơn tác phước, thiên nhơn hưởng, độc thọ khai hoa, vạn
thọ hương". (Một người làm phước, muôn người được
ảnh hưởng; một cây được trổ hoa, muôn cây đều được
thơm lây).
Trong tập "Tu Tâm",
chúng tôi đã nói rõ nội dung và phương pháp "Tu Tâm" như
thế nào rồi. Trong tập nầy chúng tôi chỉ trình bày về
vấn đề "Dưỡng tánh".
Nhưng "Dưỡng
tánh" đây là dưỡng tánh gì? Tất nhiên không phải là tánh
tình tầm thường có tốt có xấu của chúng ta, cũng không
phải tánh Thiện mà thầy Mạnh Tử thường nói. Tánh đây
là tánh Phật!
Tánh Phật ở
đâu mà dưỡng? –Thưa, nó có sẵn trong mỗi người chúng
ta. Phật dạy:"Nhất thế chúng sanh giai hữu Phật tánh": Tất
cả chúng sanh đều có Phật tánh. Song vì chúng sanh không biết
dưỡng tánh Phật của mình, để cho nó bệnh họan, gầy mòn,
tiềi tụy, nên nó không có sức để phát sinh những đức
tính phi thường và đưa chúng ta đến quả vị Phật. Vì không
biết dưỡng tánh Phật nên từ vô thi đến giờ, chúng ta
bị trầm luân trong biển khổ sanh tử, vĩnh kiếp làm chúng
sanh.
Tất cả các vị
Thánh-hiền vì biết nuôi dưỡng tánh Phật, diệt trừ tánh
chúng sanh, nên đã trở thành Bồ tát hay Phật. Nay nếu chúng
ta không sớm lo dưỡng tánh Phật của mình, thì từ đây về
sau, chúng ta cũng vẫn quanh quẩn mãi trong nẻo tối luân hồi,
trôi lăn trong biển sầu nước mắt.
