Không
cần giải thích, ai cũng hiểu kinh doanh du lịch là thế mạnh
của các hãng lữ hành, thế nhưng ở các tuyến du lịch hành
hương, các chùa lại đang có nhiều ưu thế…
Khi
các chùa tổ chức tour
Nổi
tiếng trong số các chùa tổ chức tour hành hương thập tự
(viếng 10 chùa) tại TPHCM phải kể đến chùa Thiên Tôn ở
quận 5, nơi có trên 30 năm kinh nghiệm tổ chức. Vì không
đặt nặng chuyện kiếm lãi nên giá tour của chùa chỉ có
50.000 đồng/khách/ngày. Giá tour này bao gồm một chai nước
suối, ba bữa ăn, được nghe thuyết pháp, giới thiệu đặc
điểm lịch sử văn hóa của từng ngôi chùa. Thượng tọa
Thích Chơn Không, Phó ban Hướng dẫn Phật tử TPHCM, trụ trì
chùa, cho biết để thiết kế một tour hành hương chùa phải
mất khoảng ba tháng để chuẩn bị. “Mỗi năm chương trình
phải luôn đổi mới để tạo sự hấp dẫn. Chúng tôi phải
thường xuyên tra cứu tài liệu để nắm rõ thế mạnh của
mỗi ngôi chùa là điểm di tích văn hóa, lịch sử hay cơ sở
nuôi trẻ mồ côi, khuyết tật, người già neo đơn… nhằm
giới thiệu cho mọi người biết và hiểu đúng ý nghĩa của
chuyến hành hương”, Thượng tọa Chơn Không nói. Với những
ưu điểm đó, chỉ trong tháng Giêng đã có 400 khách tham dự
tour này.
Đứng
sau chùa Thiên Tôn về thâm niên tổ chức tour hành hương là
Tịnh xá Trung tâm, quận Bình Thạnh. Tour hành hương do tịnh
xá tổ chức thường là thăm viếng các chùa ở các tỉnh
miền Tây và Đông Nam bộ. Chẳng hạn như năm nay, tour hành
hương 24 chùa từ Long An đến Tiền Giang của tịnh xá có
giá từ 200.000-300.000 đồng/người. Giá tour tuy có cao nhưng
tháng rồi vẫn thu hút được khoảng 350 khách. Thượng tọa
Thích Giác Toàn, Trưởng ban Kinh tế-Tài chính Trung ương Giáo
hội Phật giáo Việt Nam, trụ trì Tịnh xá Trung tâm, giải
thích “chùa làm tour không phải để kiếm lời. Chúng tôi
trích ra hết từ nguồn thu để cúng dường lại các chùa
từ 1,2-5 triệu đồng tùy theo cấp độ hoạt động của cơ
sở đó”.
Ở
TPHCM, ngoài hai điểm tổ chức tour hành hương kể trên còn
phải kể đến các chùa Giác Uyển, Tổ đình Phổ Quang, Tổ
đình Quán Thế Âm, quận Phú Nhuận; Huê Nghiêm II, quận 2;
đạo tràng Thái Tuệ chùa Thiền Lâm, quận 8… Thế mạnh
của các chùa khi tổ chức loại tour này là giá rẻ phân
nửa so với các công ty du lịch. Kế đến là các thầy có
quan hệ rộng với các chùa khác, am hiểu cặn kẽ về văn
hóa-lịch sử Phật giáo của từng địa phương, cho nên các
thầy vừa đồng hành với Phật tử, vừa là hướng dẫn
viên sẵn sàng giải đáp những thắc mắc liên quan đến sinh
hoạt tín ngưỡng. Về phía người đi tour, sau vài chuyến
đi hành hương nếu cảm thấy thú vị họ sẽ giới thiệu
khách mới. Do đó, mỗi năm số khách hành hương theo tour nhà
chùa đều không ngừng tăng. “Mọi năm đến mùng 2 Tết vé
mới bán hết nhưng năm nay vé đã hết từ chiều 23 tháng
Chạp”, Thượng tọa Chơn Không cho biết.
Doanh
nghiệp làm “tour chùa”
Không
hẹn mà gặp, trong tháng Giêng này nhiều công ty du lịch đồng
loạt tung ra các tour hành hương phân đều theo các vùng miền.
Khách đi tour hành hương ở các công ty gồm nhiều thành phần
tôn giáo nhưng tất cả đều có một điểm chung là thích
tìm hiểu về văn hóa Phật giáo.
Tour
giá rẻ thì có Công ty Atlas và Công ty Đất Việt. Với giá
150.000 đồng/khách, Atlas tổ chức tour đi trong ngày đến mười
chùa ở Đồng Nai, Bà Rịa-Vũng Tàu, Bình Dương. Đối tượng
khách của Atlas là giới công chức. Trong gần 500 người đi
tour tháng Giêng của Atlas thì có khoảng 200 là nhân viên Ngân
hàng Sài Gòn Thương Tín (Sacombank). Đánh đúng tâm lý đầu
năm thích làm việc thiện của du khách, trong chương trình
của Atlas có cả phần thả cá phóng sinh và tặng quà cho các
chùa nuôi trẻ mồ côi. Có một điều thú vị là trong các
tour đi chùa, Atlas không cho khách xin xăm, coi bói, bẻ cây hái
lộc, coi ngày xuất hành… Ông Phạm Phước Long, Tổng giám
đốc Công ty Atlas, giải thích công ty đưa ra quy định như
vậy là vì muốn giúp du khách hiểu đúng thế nào là chánh
tín, thế nào là mê tín - điều mà lâu nay nhiều người đi
chùa chưa hiểu hết.
Cách
làm tour của Đất Việt lại hơi khác. Công ty này thiết kế
tour hành hương mười chùa rải đều từ TPHCM xuống Long An,
Tiền Giang. Giá tour Đất Việt bán ra là 198.000 đồng/khách.
“Mỗi tour chúng tôi chỉ bán đúng 45 vé, bởi nếu ham khách
thì sẽ giảm chất lượng”, bà Trần Minh Hương, Trưởng
phòng Kinh doanh Đất Việt, cho biết. Để tung ra tour này, bà
Hương và các hướng dẫn viên đã dành ra hai tháng để đi
khảo sát trên 20 ngôi chùa và cuối cùng chọn ra được10
điểm để hợp tác lâu dài trong các khâu ẩm thực, trà đạo
và thuyết pháp.
Tại
Hà Nội, từ đầu năm đến nay các công ty du lịch như Tre
Xanh, Green Papaya, quận Hoàn Kiếm, không tổ chức tour hành
hương thập tự như TPHCM mà chọn cách làm tour đi một chùa
trong ngày như chùa Hương (Hà Tây), Thiền viện Trúc Lâm Yên
Tử (Quảng Ninh), Thiền viện Trúc Lâm Tây Thiên (Vĩnh Phúc).
Các tour này có giá từ 180.000-230.000 đồng/người (dành cho
khách đi theo nhóm trên bốn người), bao gồm vé cáp treo và
một suất ăn trưa.
Trong
khi đó ở các công ty du lịch “anh cả” như Saigontourist,
Fiditour, Bến Thành… thì các tour du lịch hành hương lại
đi theo một phân khúc khác của thị trường. Đó là những
chuyến hành hương dài ngày ra phía Bắc, hoặc ra nước ngoài
với chi phí cao hơn. Chẳng hạn như tour hành hương đất Bắc
của Fiditour, thăm các danh lam cổ tự thuộc vào “hàng top”
của Phật giáo Việt Nam trong thời gian 6 ngày 5 đêm với giá
3,9 triệu đồng/khách (chưa tính vé máy bay). Trong khi đó đối
với những tour hành hương sang Ấn Độ-Nepal, Trung Quốc…
thì giá trung bình của các tour này khoảng 1.370 đô la Mỹ,
thời gian đi từ 7-11 ngày.
Các
công ty lữ hành cho biết để thiết kế được một tour du
lịch hành hương họ phải mất thời gian khảo sát ít nhất
là ba tháng. Điểm hạn chế của các công ty này so với các
chùa là thiếu người có kiến thức sâu về Phật giáo và
chưa có quan hệ sâu đậm với các điểm đến.
Tuy
có những trở ngại như thế, một số công ty lữ hành vẫn
đánh giá kinh doanh tour du lịch hành hương vẫn còn nhiều
tiềm năng. Chẳng hạn như ở Fiditour, trong số 3.000 khách
đi du lịch trong tháng 2, có trên 1.600 khách chọn tour hành
hương, tăng 15% so với cùng kỳ năm ngoái. Và để khai thác
hiệu quả thị trường này, một số công ty du lịch xác định
sẽ từng bước nâng chất lượng bằng cách phối hợp với
các chùa tổ chức hướng dẫn nấu chay, trà đạo, tọa thiền…
theo từng chủ đề, từng mùa trong năm.
Thời
Báo Kinh Tế Saigon
