Người
bạn đạo rủ tôi lên chùa trên núi nghe pháp vì có người
cho quá giang. Thật là duyên lành vì đấy là ngôi chùa tôi
mong một lần được viếng mà chưa có phương tiện.
Buổi
chiều trước ngày đi, tin khí tượng báo, đêm sẽ mưa và
hôm sau còn mưa nữa ! Bạn tôi gọi, và lo lắng:
-
Mưa, làm sao mà lên núi ?
-
Thế người cho quá giang có đi không ?
-
Chưa nghe họ nói gì cả.
-
Vậy mình cứ coi như trời không mưa, sáng mai mình cứ đến
điểm hẹn.
Điểm
hẹn chính là tư gia của người sẽ cho chúng tôi quá giang.
Tin khí tượng lâu lâu đoán sai nhưng lần này họ lại đoán
đúng quá ! Đêm qua tôi nằm thao thức nghe mưa rạt rào bên
khung cửa, nghĩ đến bầy chim sẻ đông đảo làm tổ trên
cây thông rậm rạp tàn lá, lối cửa vào nhà bếp. Bản năng
sinh tồn thật là kỳ diệu, sau những cơn giông bão tả tơi
của đất trời, tưởng như những sinh vật nhỏ bé không
còn cơ sống sót, vậy mà, chỉ một tia nắng ban mai yếu ớt
thôi là chúng lại reo vui cùng vạn hữu. Tôi biết chúng sẽ
qua được đêm mưa này để ngày mai lại chịu cơn mưa khác.
Sự khổ đau của con người cũng như vậy chăng ? Có những
nỗi đau ta tưởng không chịu nổi nhưng rồi nỗi đau đó
vẫn qua, ta vẫn còn đó để sẵn sàng chịu bao nỗi đau khác
tới !
Sáng
sớm hôm sau, hai đứa tôi lội mưa tới điểm hẹn. Chủ nhà
đã sẵn sàng, và chúng tôi cùng lên đường trên chiếc xe
Van của họ do con trai họ lái. Ở thời buổi này, hai người
thanh niên trẻ trung, năng động, dành ngày cuối tuần đưa
bố mẹ đi chùa là điều khá hiếm. Hiếm hơn nữa, câu chuyện
trên xe họ nói với nhau chỉ là những sinh hoạt trên chùa,
thỉnh thoảng nhắc đến tên những vị tăng ni mà họ quý
mến mà không hề có tiếng thị phi qua lại.
Mưa
nhẹ hơn khi xe rẽ vào đường núi. Phút chốc, cảnh ồn ào
phố thị đã khuất sau lưng. Núi rừng hùng vĩ bao la ngạo
nghễ trong màn mưa trắng đục. Xe chạy qua rừng thông, qua
rừng sồi, qua những vách đá cheo leo mà vững chãi, niềm
vui trong lòng tôi, theo với mưa mà chan hòa trời đất……
Mưa
lại nhẹ hạt hơn, chỉ còn như những làn bụi mỏng khi xe
ngừng trước thiền đường khang trang trên một ngọn đồi.
Đó đây, những bóng áo nâu, áo lam thấp thoáng như những
nét chấm phá tuyệt vời trên bức tranh thủy mạc linh động.
Không có tiếng cười nói ồn ào, không có những bước chân
khua động vội vã, không có những gương mặt nhăn nhó, ưu
tư…..chỉ thấy những nụ cười nhẹ nhàng, những cái chắp
tay chào nhau thầm lặng mà đầy thân ái, những bước chân
khoan thai mà đầy an lạc, thảnh thơi. Không ai bảo ai, họ
thư thái, nhu hòa, thể hiện chân-như bát ngát.
Hai
chúng tôi hòa nhập vào đạo tràng đó và dù cố gắng thế
nào vẫn lộ rõ sự lúng túng, lăng xăng. Rồi giờ thực hành
nghi lễ bắt đầu. Tuy không thấy vị Thầy chủ lễ nhưng
trên những hàng tọa cụ đối diện nhau, chúng tôi thấy quý
Sư chú, Sư cô đông đến hơn ba mươi người. Các vị ngồi
xuống, rất nhẹ nhàng, và gương mặt đều toát ra tràn đầy
vẻ từ ái. Chính tư thái đoan nghiêm của các vị tu sĩ đã
truyền năng lượng trực tiếp đến tất cả Phật tử hiện
diện và mọi người đều đồng nhất ngồi xuống như thế,
thanh thản như thế và nhu hòa như thế. Không khí này tôi
chưa từng được thấy ở bất cứ ngôi chùa nào, tu viện
nào mà tôi đã viếng thăm. Và lòng tôi rung động khi nghĩ
tới hai câu thơ đã đọc được trên một tạp chí Phật
Giáo nào, nay không nhớ rõ: “Người biết trang nghiêm cõi
Phật. Là biết trang nghiêm tâm mình”. Lẽ đạo đơn giản
quá ! Cứ tập trang nghiêm tâm mình đi, thì cõi Phật trang
nghiêm là chính đó. Tâm náo động mà đi tìm cõi Phật trang
nghiêm thì có khác gì nàng Diễn Nhã Đạt Đa trong Kinh Lăng
Nghiêm, cứ lắc đầu mà khóc rằng “ Đầu tôi đâu ? Tôi
đã mất đầu !!!”
Khi
đại chúng đều an tọa, vị duy-na điểm nhẹ ba tiếng chuông
rồi cất giọng, xướng bài kệ Dâng Hương. Mọi người lặng
yên quán tưởng. Bên ngoài, trời lại bắt đầu mưa. Xung
quanh thiền đường toàn là cửa kính nên có thể thấy rất
rõ từng cái oằn mình của nhánh thông non, từng chiếc lá
sồi lượn lờ trong màn mưa trong vắt, nghe được từng tiếng
gió rít qua hàng tiêu lả ngọn, và, ở một phút nào, có phải
là mưa đang cùng tụng Bát Nhã ? Ôi, kỳ diệu thay ! mưa đang
hòa âm thanh trầm bổng với tăng chúng “…Sắc chẳng khác
gì không
Không chẳng khác gì sắc
Sắc chính thực là không
Không chính thực là sắc
Còn lại bốn uẩn kia
Cũng đều như vậy cả….
……………………..
Gate
Gate
Paragate
Parasamgate
Bodhi
Svaha”
Chỉ
khi đọc tới câu chú này tôi mới định thần rằng mình
vừa mộng tưởng. Nhưng cái gì là mộng, cái gì là thực
khi “Sắc chẳng khác gì không. Không chẳng khác gì sắc”?
Âm thanh tôi đang nghe được qua nhĩ căn có thực là âm thanh
Bát Nhã, hay chính cơn mưa hùng tráng tinh khôi ngoài đồi núi
bạt ngàn kia mới là bài ca Bát Nhã bất tận ? Mưa xuống
như rong chơi, núi lặng yên tắm mát, rừng đùa vui cùng gió
rạt rào, những tảng đá thì thào to nhỏ….vạn hữu thể
hiện tràn đầy tự tại an nhiên, trong sáng và đơn giản,
đứng ngoài mọi biệt phân, hý luận chính là tinh thần Bồ
Tát Tự Tại
“…Nên
khi vị Bồ Tát
Nương
diệu pháp Trí Độ
Bát
Nhã Ba La Mật
Thì
tâm không chướng ngại
Vì
tâm không chướng ngại
Nên
không có sợ hãi…”
Năng
lượng của tăng chúng, của gió núi mưa rừng, của tiếng
chuông rất nhẹ mà như ngân vô tận, của tiếng mõ rất nhỏ
mà như thoảng khôn dừng, tất cả, trong một sát na, bỗng
lắng yên. Một cánh cửa hé mở. Một chút mưa, một chút
gió đùa nghịch lén theo gót chân Thầy. Nhẹ tay khép cửa,
Thầy bước vào, cởi chiếc nón lá, rũ nhẹ những giọt mưa
còn lưu luyến rồi từ tốn đặt nón ở góc phòng. Thầy
bước từng bước chậm nhưng vững chãi, an nhiên. Thầy tiến
lên bục giảng. Thầy chắp tay. Và Thầy nói:
-
Xin chào đại chúng.
Tất
cả đại chúng chắp tay và cúi đầu.
Trời
ơi, tôi chưa thấy nơi nào mà cung cách đón vị giảng sư
vào đạo tràng lại đơn giản mà tôn nghiêm đến thế ! Có
cần chi chuông khánh rộn ràng mà tâm thiếu tôn kính trang
nghiêm ? Nơi đây, Thầy tự bước vào, cất tiếng chào đại
chúng trước. Và Phật tử lặng yên chắp tay đáp lễ, chính
là đang nhiếp tâm chánh niệm, cúng dường Thầy nội tâm
thanh tịnh của mình. Một kẻ còn ngơ ngác như tôi mà cũng
nhận được ra như thế ! Tôi liếc nhìn người bạn đạo
ngồi bên, cũng là lúc chị ngửng đầu lên, môi điểm nụ-cười-Ca-Diếp
trong Hội Liên Hoa.
Rồi
Thầy cất tiếng giảng. Giọng Thầy cũng nhẹ như khi Thầy
bước vào cùng mưa, nhưng rõ ràng, khúc chiết như những giòng
chữ Thầy đang ghi trên bảng đen. Bài giảng xen lẫn những
áng thơ óng chuốt mà Thầy phiên dịch từ chữ Hán sang chữ
nôm. Với viên phấn trắng, Thầy viết nguyên bản chữ Hán
đến đâu thì cất giọng phiên dịch đến đấy. Không phải
là giấy điều, bút lông mà nét chữ Thầy đã rất đẹp,
rất bay bướm. Hôm đó, Thầy mở đầu bằng bài thơ của
vua Trần Nhân Tông tức là Thiền sư Hương Vân, để giảng
về Hạnh Bồ Tát. Thỉnh thoảng Thầy nâng tách nước, uống
một ngụm nhỏ, như để đại chúng có chút không gian, thời
gian thấm được những lời Thầy nói. Bằng ái ngữ dịu
dàng, cử chỉ khoan thai, Thầy giảng bài pháp thâm diệu hết
sức xúc tích mà lại vô cùng dễ hiểu. Hạnh phúc biết bao
khi được thọ nhận pháp thí này !
Khi
Thầy vào như thế nào thì ra như thế ấy. Sau kệ hồi hướng,
Thầy chắp tay xá đại chúng, bước xuống bục giảng, đi
về hướng cửa. Tới góc phòng, Thầy cúi xuống, cầm chiếc
nón lá, nhìn ra khung trời mưa bay rồi chậm rãi đội nón,
mở nhẹ cánh cửa. Không nói thêm một lời mà như để lại
ngàn lời.
Đại
chúng đều ngồi chắp tay lặng yên, nhiếp tâm chánh niệm
theo bóng áo nâu nhòa dần sau làn mưa núi….
Tôi
khóc tầm tã như mưa ! Hạnh phúc như mưa ! Lắng trong và ngọt
lịm như mưa ! Pháp là thế mà thôi, là Từ Bi Trí Tuệ thể
hiện viên dung, như Đức Phật đã dạy: “49 năm ta chưa từng
nói.” Nhưng hãy nhìn những bước Đức Phật đi, hãy thấy
những việc Đức Phật làm mới biết đâu là cửa đạo.
Trên
đường xuống núi, người bạn cùng đi, nhặt một chiếc
lá phong rất đẹp vương trên bụi cỏ, im lặng đưa cho tôi.
Tôi nhận chiếc lá. Và im lặng mỉm cười. Bỗng nhiên tôi
hiểu bạn như bạn đang hiểu tôi.
Chúng
tôi vừa thực chứng giai thoại “Niêm hoa vi tiếu” thuở
nào…….
Diệu
Trân
Tháng
Giêng 2005