From: Phap Than <manle_tuhy@yahoo.com>
To: <hoasen-1@egroups.com>; Hoa Nguyen <thanhhuy@email.msn.com>
Sent: Friday, December 08, 2000 3:39 PM
Subject: [hoasen-1] Chuyện về Châu Hoằng đại sư và A Di Ðà kinh Sớ Sao(12/8)

Anh chị Hòa thân mến,
Qua lời Tổ gỉang dạy: Tâm tức cảnh , cảnh tức tâm. Chúng tôi chưa hiễu r lý nầy? Chúng tôi tự suy nghĩ ( Có thể hiểu sai ) !!! 

1- có phải chăng: tâm là cảnh, cảnh là tâm. Tâm cảnh không hai !!!??? 
2- Nếu không có cảnh làm sao cảm được Chân Tâm : qua Thể, Tướng, Dụng tuy 3 nhưng là một. Mong anh chị đóng góp ý thêm để làm sáng tỏ thêm lời giảng của Tổ

Nay kính,
Từ Hỷ & Thiền Ngọc

From: "Hoa Nguyen" <thanhhuy@email.msn.com> 
Reply-To: hoasen-1@egroups.com
To: <hoasen-1@egroups.com>, <vn-buddhism@saigon.com> Save Address
Subject: Tâm cảnh nhất như ( Re: [hoasen-1] Chuyện về Châu Hoằng đại sư ...)
Date: Fri, 8 Dec 2000 23:10:19 -0800

Chào hai đạo hữu Từ Hỷ & Thiền Ngọc,

Vấn đề Tâm và Cảnh có thể nhìn ở nhiều góc cạnh khác nhau, về mặt lý luận Phật học và về mặt Thiền quán thực hành. Theo kinh Hoa nghiêm, tất cả pháp đều chỉ do Tâm tạo ra (Nhâ't thiết duy Tâm tạo), vậy thì pháp không hẳn ở ngoài Tâm mà có.. Lại còn nói "Một trong tất cả, tất cả trong một", hay kinh cũng nói nhiều về tính tương tức, tương nhập của các pháp, nghĩa là các pháp bao trùm nhau, nằm trong nhau. Thầy Nhất Hạnh dịch là Interbeing. Cái này có thì cái kia mới có, cái này diệt thì cái kia cũng bị diệt.

Duy Thức hoc. cũng có nói "Tam giới duy tâm, vạn pháp duy thức", nghĩa là ba c i, muôn pháp đều do Tâm, và Thức biến hiện ra . Duy thức còn nói đến tính Y tha khởi, mghĩa là mọi vật đều nương tựa vào nhau mà phát sinh và tồn tạị Tâm và Pháp (hay Cảnh) có mốí liên hệ với nhau như thế đó, tất nhiên dưới cái nhìn của người đạt đạọ

Trong thiền quán, khi đạt tới mức Thiền Ðịnh đủ cao (hay sâu), thân và tâm sẽ thấy như tan mất, thường nói là "rỗng rang", vượt ra ngoài cái giới hạn của trạng thái bình thường, để như tan nhập vào với ngoại cảnh. Lu'c đó hành giả thấy đạt tới trạng thái "Tâm Cảnh nhất như", Tâm và Cảnh như một. Ðây nói lên được một mức độ chứng đạt về Thiền Ðịnh, nhưng cũng không phải là chuyện lạ. Người tu Thiền thường nhận thấy được trạng thái như vậy tuy có thể ở
mức thấp hơn. Có người kể chuyện ngồi Thiền trước một ngọn núi, và quán về ngọn núi đó, bỗng cảm thấy mình trở nên như ngọn núi. 

Nếu có đọc kinh Lăng Nghiệm sẽ` thấy rất nhiều thí dụ về thiền quán. Bình thường có khi chẳng phải đi sâu lắm vào Ðịnh nhưng cũng chợt thấy như mình là một với cảnh hay vật đang được nhìn ngắm. Kinh nghiệm này xảy ra khi ngắm nhìn mặt biển, hồ nước, bãi cỏ, cành cây hay một khóm hoa. Tôi sẽ chép lại một bài thơ chứng minh trường hợp này (thâ.t ra thì bất cứ ai cũng có thể có kinh nghiệm tương tự). Và chính nhờ xâm nhập vào nhau như vậy mà có khi Tâm có được cái biết đầy đủ hơn, trực tiếp hơn về cảnh hay vật. Trong Duy Thức học nói khi Mạt Na thức không còn chấp ngã nữa, khi trong nhận thức không còn sự phân cách giữa ngã và phi ngã, thì Thức sẽ biến thành Trí, và mọi vật sẽ hiện ra đầy đủ với tính chân thật của nó.

Nhưng trên tôi có viết Tâm và Cảnh như trở nên một. Cẩn thận vì đó là muốn nói giữa Tâm và Cảnh đã đạt tới tình trạng gọi là "Phi Nhất Phi Dị" (không phải là một, mà cũng không khác), "Phi Dị Phi Bất Dị" (không khác mà cũng chẳng phải không khác) . Không nên rơi từ cái chấp này qua cái chấp khác.

Thiền sư Huyền Quang có làm bài thơ kể lại một lần ông ngồi trên lầu, ngắm hoa cúc dưới sân. Ông thắp trầm hương, ngồi một mình, tự quên hết mọi ưu phiền. Rồi ông cảm thấy giữa ông và hoa không còn gì cách biệt nữa, như hoà vào nhau. Trong cái trạng thái người và cảnh không hai đó, có một đoa' hoa lạ chợt nở ra, có thể là từ trong chòm hoa ở dưới sân, nhưng cũng thể có hiểu là hoa nở ngay trong nội tâm ông, như tuệ giác chợt bừng sáng.

Hoa tại trung đình, nhân tại lâu
Phần hương độc tọa tự vong ưu
Chủ nhân dữ vật hồn vô cạnh
Hoa hướng quần phương xuất nhất đầu .
Huyền Quang
Dịch :
Người ở trên lầu hoa dưới sân
Vô ưu ngồi ngắm khói trầm xông
Hồn nhiên người với hoa vô biệt
Một đóa hoa vừa mới nở tung .
Nguyễn Lang

Hòa 
 

x