HIỆN TƯỢNG OSHO
Hoàng
Liên Tâm
Một
hiện tượng, tưởng rằng đã chết khi ông Osho tức Bhagwan
Shree Rajneesh bị chính quyền Liên Bang Hoa Kỳ trục xuất về
Ấn Độ vào năm 1987, nay đang có những chỉ dấu sống dậy,
không phải chỉ trong cộng đồng Oregon, Hoa Kỳ như trước
đây mà là trong cộng đồng Việt Nam ở hải ngoại và có
thể ở cả trong nước qua một số sách do Osho giảng được
Sư cô Thích nữ Minh Tâm và hội Osho International Foundation dịch
ra Việt ngữ. Một số sách đó được bầy bán tại
các nhà sách ở quận Cam Hoa Kỳ và quảng bá qua liên mạng
Internet. Họ cũng rao quảng cáo trên một vài nhật báo
xuất bản ở miền Nam California, kêu gọi đóng góp tiền ấn
tống hai quyển sách Bát Nhã Tâm Kinh và Kinh Kim Cương giảng
giải.
Nhằm
tìm hiểu hiện tượng này, người viết đành phải bỏ thì
giờ ra đọc một số tác phẩm của Osho qua các ấn bản giấy
và ấn bản điện tử do thân hữu hội Osho gửi đến. Càng
đọc, người viết càng cảm thấy có bổn phận phải viết
ra đôi lời để những độc giả, hoặc không biết hay đã
biết về Osho, có cái nhìn bao quát hơn về những khía cạnh
khác của ông này.
Mặc
dù đã dựa chủ yếu vào các nguồn căn bản cho phần tiểu
sử Osho, người viết thấy cần phải đưa thêm vào những
tin tức khả tín nhất về ông Osho, nhằm mô tả hình ảnh
Osho một cách trung thực.
Bài
viết được chia làm hai phần, phần đầu viết về con người
của Osho và phần sau viết về một vài tác phẩm của ông
giảng dạy về đạo Phật, như Kinh Kim Cương và Bát Nhã Tâm
Kinh.
PHẦN
I:
THÂN
THẾ VÀ SỰ NGHIỆP
Tên
thực của Osho là Acharya Rajneesh, sau đổi là Bhagwan Shree Rajneesh
(1931-1990). Ông sanh ngày 11 tháng 12 năm 1931 tại làng Rajneesh
Chandra Mohan tỉnh Kuchwara, miền Trung Ấn Độ. Vào cuối đời
ông đổi tên là Osho. Song thân ông theo đạo Kỳ Na (Jainism),
nhưng bản thân ông chưa từng gia nhập một tôn giáo nào trong
suốt quãng đời của ông. Từ lúc còn bé, Osho đã tỏ
ra là một con người có cá tính độc lập, cương quyết,
nổi loạn và luôn luôn bảo hộ ý kiến của mình. Theo
sách của ông ghi lại, ông đã đạt định “samadhi” và
chứng ngộ vào ngày 21 tháng 3 năm 1953 lúc ông 21 tuổi.
Rajneesh đậu bằng Cao học Triết từ viện đại học University
of Saugar. Sau đó ông dạy Triết học tại viện đại
học University of Jabalpur trong chín năm. Cùng thời gian
đó ông đi du thuyết nhiều nơi và trở nên một nhà lãnh
đạo tôn giáo.
Năm
1966, ông từ nhiệm việc giảng dạy tại viện đại học
Jabalpur và tập trung các nỗ lực vào việc giáo huấn cho các
đệ tử theo ông. Ông thường tiếp các nhóm tu học và
cá nhân ở căn hộ apartment của ông ở Bombay, ông hành xử
như là vị lãnh đạo tâm linh của họ. Phần lớn các
đệ tử của ông đến từ Âu Châu và đã ở Ấn từ vài
năm trước.
Năm
1974, Osho từ bỏ Bombay đến thành phố Pune (Poona), miền Nam
Ấn thiết lập trung tâm tu học. Có nguồn tin từ những
người chống đối ông cho rằng việc ông rời Bombay là do
những sự chống đối của cư dân địa phương. Thực
tế việc đến Pune là do nhu cầu phát triển cơ sở hầu thoả
mãn chỗ ăn ở và tu tập cho các đệ tử. Trung tâm tu
học mới rộng sáu mẫu, nằm ở ngoại ô thành phố Pune.
Người ta ước tính có tới năm mươi ngàn người Tây Phương
đã đến đây tu học để tìm cầu giác ngộ với ông.
Vào năm 1979, ông nhìn thấy phong trào tu học theo ông như là
một con lộ nhắm hướng bảo hộ dòng giống sinh sản mới
cho nhân loại. Ông nói: “Nếu chúng ta không thể tạo
ra những người mới trong hai mươi năm tới, thì nhân loại
sẽ không có tương lai. Cuộc tàn sát kiểu holocaust trên
quả địa cầu chỉ có thể được ngăn chặn nếu chúng ta
cho ra đời những con người mới”.
Osho
dạy một loại thiền mới, một loại thiền động (dynamic
meditation) mà ông lấy từ các đạo Kỳ Na giáo (Jainism), Ấn
Giáo (Hinduism), Phật Giáo, Lão Giáo (Taoism), Thiên Chúa Giáo
(Christianity) và một vài tư tưởng triết học nổi tiếng
đương thời, rồi pha trộn thành của mình.
Năm
1980, ông bị một người theo Ấn Giáo tấn công bằng dao trong
khi ông đang thuyết giảng. Vết thương không nặng nhưng
do sức khoẻ của ông vốn yếu kém từ những năm trước
đây nay trở nên tồi tệ hơn. Một vài đệ tử thân
cận với ông cho biết ông thường hay đau yếu và mắc phải
hội chứng mệt mỏi (Chronic Fatigue Syndrome CFS), bị bệnh tiểu
đường loại 2, bệnh đau bắp thịt, bệnh cao áp huyết và
thường xuyên dùng thuốc Valium.
Năm
1981 ông rời Ấn Độ qua Hoa Kỳ chữa bệnh. Các
đệ tử của ông mua một nông trại rộng 65,000 mẫu tại
Big Muddy Ranch, Dalles, Wasco County, bang Oregon với giá 6 triệu
dollars. Nông trại này sau đó được đổi tên là Rajneeshpuram
. Ông đã thiết lập được một làng tâm linh tu học
rộng lớn cách thị trấn Antelope 12 miles với một giảng đường
rộng 88,000 square foot, một sân bay nhỏ và 4000 hội viên thường
trú, một số được trang bị súng phòng thủ. Đời sống
trong làng bị nhiều áp lực từ ban lãnh đạo của Oshọ cho
đến chính quyền địa phương. Nhiều cư dân địa phương
xung quanh sống lâu đời ở đây đã dị ứng với những người
mới đến này. Họ chống đối sự hiện diện của nhóm
người do ông lãnh đạo, và vì vậy đã có những sự va chạm
lẫn nhau. Thành phố từ chối cấp giấy phép xây cất
và ra lệnh triệt hạ những cơ sở đã xây không có giấy
phép. Khi các viên chức chính quyền địa phương ngăn
cản việc xây cất không có phép, thì văn phòng chính quyền
liền bị nhóm người lạ mặt ném chất nổ.
Do
hội đồng thành phố tiếp tục từ chối cấp giấy phép
xây cất, nên các đệ tử của Osho bầu người của mình
vào hội đồng thành phố. Tân hội đồng thành phố lãnh
đạo bởi phe thân Osho, đổi tên Antelope thành City of Rajneesh.
Hai
phụ tá cao cấp của Osho là Sally-Anne Croft và Susan Hagan bị
truy tố liên quan đến một số tội ác, bao gồm cả tội
dự mưu ám sát vị luật sư công tố Charles Turner và vị bác
sĩ riêng của Osho. Hai viên phụ tá này bị kết tội
5 năm tù ở với tội danh âm mưu ám sát viên luật sư công
tố liên bang Charles Turner, trong âm mưu ngăn chặn việc đóng
cửa nông trại. Một số phụ tá khác của Osho chạy
thoát về Thuỵ Sĩ, ở đó họ còn nắm giữ một số trương
mục ngân hàng cho tổ chức Osho.
Năm
1983, thư ký riêng Sheela Silverman của Osho thay mặt Osho tuyên
bố sẽ có đại cơn tàn phá địa cầu trong khoảng từ 1984
và 1999. Các thành phố Tokyo, New York, San Francisco, Los Angeles,
Bombay sẽ bị xoá tên khỏi bản đồ thế giới. Điều
tiên đoán này không xảy ra và người ta cũng nghi ngờ điều
tiên đoán đó không phải của Osho.
Theo
tài liệu lưu giữ tại Quốc Hội Hoa Kỳ Congressional Record
và ghi lại trong quyển sách Germs, New York Times reporter Judith
Miller, [Simon & Schuster Book] cho biết một số đệ tử của
Osho là thủ phạm gieo rắc vi khuẩn Salmonella tại một số
nhà hàng bán salad bar nhằm đe doạ cư dân ủng hộ dự án
luật ngăn cấm các hoạt động của Osho. Trong vụ này có
751 người nhiễm vi khuẩn Salmonella. Sự cố này đã gây
chấn động ở Hoa Kỳ vào năm 1984 khi được các đài truyền
hình quốc gia như ABC News, Lehrer NewsHour of Public Television loan
tải trong ngày 1 tháng 10 và trên tuần báo Time Magazine, số
ra ngày 3 tháng 10, với tựa đề là "America's First Bioterrorism
Attack." [01],
[02],
[03]
Lo
sợ bị chính quyền áp dụng biện pháp mạnh, một số đệ
tử của Osho đã thu xếp cho ông di chuyển đến thành phố
Charlotte, bang North Carolina. Nhưng báo Origonian cho biết
là Osho đã được các đệ tử đưa đi trốn qua vùng hải
đảo, biển Caribbien bằng một máy bay riêng của ông, nhưng
bị chận bắt khi máy bay dừng tiếp tế nhiên liệu tại Charlotte,
North Carolina. Osho bị bắt giữ vì đã liên tiếp vi phạm
luật di trú Hoa Kỳ. Ông bị kết tội môi giới làm giả
hôn nhân cho những đệ tử mang quốc tịch Ấn kết hôn với
những đệ tử mang quốc tịch Hoa Kỳ để hợp pháp hoá việc
định cư. Osho cũng bị truy tố về tội khai man trên
những giấy tờ di trú.
Năm
1987 Osho nhận tội, bị phạt 400 ngàn Mỹ kim và trục xuất
khỏi Hoa Kỳ. Ông trở về lại Pune (Poona) Ấn Độ,
ở đó sức khoẻ của ông trở nên trầm trọng. Osho quyết
định khai tử tên Rajneesh (có lẽ là để dấu khuôn mặt
thật của ông bị lộ diện ở Hoa Kỳ) và khai tên mới là
Osho. Ông từ gĩa cõi đời ngày 19 tháng 1 năm 1990.
Giấy khai tử ghi nguyên do tử vong là bệnh trụy tim.
Vào
thời kỳ cao điểm, có khoảng 200 ngàn hội viên và 600 trung
tâm tu học trên thế giới. Osho bị nhiều nhóm chống
đối coi ông như là một giáo phái ma quỷ (an evil). Ông
cũng được họ gọi là “sex guru” vì ông quảng bá mạnh
mẽ về sex. Ông cho rằng “sự
thèm khát dục bên trong mỗi chúng ta có thể trở thành chiếc
thang mà qua đó đạt tới ngôi đền của tình yêu",
rằng "dục bên trong mỗi chúng ta
có thể trở thành phương tiện để đạt tới siêu tâm thức,
đạt tới định samadhi.”
Ông chỉ bày kỹ thuật giao hoan nam nữ cho dài lâu. Xin
trích đoạn: “… Việc thở của
người ta càng nhanh, thì thời gian giao hợp càng ngắn; hơi
thở người ta càng bình thản và chậm chạp thì việc đó
càng kéo dài hơn. Và việc giao hợp càng kéo dài lâu, thì
càng nhiều khả năng từ dục tạo ra cánh cửa tới samadhi,
một kênh cho siêu tâm thức. …. Vào lúc giao hợp chúng ta
ở gần với Thượng đế. Thượng đế tồn tại trong chính
hành động sáng tạo cho sinh thành nên cuộc sống mới, và
do vậy thái độ của người ta nên giống như thái độ của
người đi vào chùa chiền, đền đài hay nhà thờ. Vào lúc
cực khoái chúng ta ở gần nhất với đấng Tối cao (From
Sex To Super-Consciousness – Osho International Foundation)
Osho
phát triển một dạng thiền năng động mới mẻ, được nhiều
người biết với tên Dynamic Meditation, thường khởi đầu
với các hoạt động mạnh mẽ về thể chất như nhảy múa
với âm nhạc kích động, sau đó là thiền im lặng. Phương
pháp thiền này, theo Osho, có thể phát triển đến một trạng
thái “không tính” và đạt đến giác ngộ. Hành giả
sau đó sẽ trở thành “no past, no future, no attachment, no mind,
no ego, no self”
Trong
thập niên 1980, các đệ tử của Osho thường mặc y phục
toàn màu vàng
cam
đậm (có khi màu nâu đỏ), không phải chỉ có áo choàng.
Vì vậy, họ được gọi là "Orange
People". Tên gọi nầy khá phổ thông
trong thời kỳ đó. Osho ban tước hiệu mới cho đệ tử.
Nam được gọi là “Swami” và nữ được gọi là “Ma”.
Mặc dầu đa số đệ tử sống trong môi trường khiêm tốn
và đơn giản, nhưng Osho, ngược lại, sống trong xa hoa lộng
lẫy, tư thất ông ở có máy điều hoà không khí, có bồn
tắm nước nóng. Ông có 27 chiếc xe hơi mang hiệu Rolls
Royces do các đệ tử hiến cúng. (Có sách nói 93 chiếc)
Osho
dạy rằng Thượng đế trong mọi người và hiện diện mọi
nơi chốn. Không có gì ngăn cách giữa God và Not God.
Ông thừa nhận Jesus Christ đã giác ngộ và tin tưởng là Jesus
còn sống sau khi bị đóng đinh trên cây Thập tự giá và trốn
qua Ấn Độ, ở đó Jesus chết lúc 112 tuổi.
Osho
nói rằng ông không chỉ định người kế vị khi ông qua đời,
vì tất cả các đệ tử của ông đều sẽ là những người
kế vị ông. Tuy nhiên, trước khi chết, ông đã chỉ
định một hội đồng gồm 21 người điều hành trung tâm
tu học Pune. Trung tâm này đã được phát triển từ 6
mẫu thành 32 mẫu. Ngày nay họ điều hành 20 trung tâm trên
khắp thế giới và trở thành một tổ chức kinh doanh với
lợi tức hàng năm lên đến nhiều triệu Mỹ kim. Ảnh
hưởng chính của Osho bây giờ chính là những sách viết của
ông. Cũng nên biết hai phụ tá cao cấp của Osho là Sally-Anne
Croft và Susan Hagan bị kết án 5 năm tù ở Oregon hồi năm 1995,
đã được phóng thích trước thời hạn mãn tù vào tháng
6 năm 1998 và bị trục xuất về Anh Quốc.
PHẦN
2:
ĐƯỜNG
LỐI TRUYỀN ĐẠO
