Ý NGHĨA
LÁ CỜ PHẬT GIÁO
Thưa
quý vị,
Hiện
nay quý vị thấy cờ Phật giáo 5 sắc tung bay phất phới khắp
nơi. Tôi xin lược nói về ý nghĩa lá cờ Phật giáo này.
I.
Nguyên nhân:
Sau
hai trận thế chiến đã để lại cho nhân loại cái hậu quả
tàn phá vô cùng khủng khiếp thê thảm do vũ khí nguyên tử
gây ra.
Trước
đà phát triển của khoa học về phương diện vũ khí, mà
thực tế không có sự kềm chế hữu hiệu nào về lòng ích
kỷ tham vọng hận thù của con người, thì vũ khí chiến tranh
sẽ không bao giờ ngừng chế tạo, với tiến trình ngày một
tinh vi, với sức hủy diệt vạn triệu lần hơn.
Sự
tiến bộ của khoa học về phương diện chế tạo vũ khí
nguyên tử, với sức tàn phá sát hại ngày một tăng theo số
nhân. Mà sự giáo dục con người về lòng nhân đạo, chỉ
mới như số cộng. Lương tâm phát triển kém xa khoa học.
Tham vọng khống chế nhân loại là một thứ tham vọng hão
huyền, nhưng con người vẫn nuôi mộng đeo đuổi. Mưu đồ
chinh phục từng khối lớn nhân loại để lệ thuộc vào ảnh
hưởng thế lực của mình là một hiện trạng thực tế.
Chính tham vọng mưu đồ này đã gây nên hai cuộc thế giới
đại chiến hiện đang không ngừng tiếp tục gây tang tóc
khổ đau cho nhân loại, và sẽ khó có thể ngăn chận được
đệ tam thế chiến nguyên tử đưa đến hủy diệt nhân loại.
Thấy
rõ hiểm họa trước mắt điều đó, các nhà đạo đức học,
các nhà giáo dục, các nhà tâm lý học, các tổ chức từ
thiện nhân đạo, nhân quyền, các nhà tôn giáo đã nghiên
cứu phương thức, đã khẩn thiết kêu gọi lương tri nhân
loại, trách nhiệm lương tâm, nhưng hầu như không hiệu quả.
Con người đã không ngừng phát minh vũ khí tàn phá hủy diệt
nhân loại. Nhưng trong lúc đó cũng chính con người đã tỏ
ra bất lực phát triển tình người, lòng nhân đạo để xây
dựng hạnh phúc cho nhau.
Với
niềm thao thức về tiền đồ sinh tồn và hạnh phúc của
nhân loại, với hy vọng lòng người rộng mở tình thương
của đạo từ bi hỷ xả vị tha, để cho sóng tình thương
tràn ngập mọi tâm hồn, để tránh khỏi hiểm họa chiến
tranh đẩy nhân loại vào vực thẳm hủy diệt, ông Henry Steele
Olcott, một đại tá hải quân, một học giả, một chuyên
gia quân sự Hoa Kỳ, đã từng chứng kiến cảnh tượng thảm
khốc thương tâm trong hai cuộc thế chiến I và II, lương tâm
ông bừng tỉnh, ông đã tuyên bố: "Chỉ có phương thuốc
từ bi hỷ xả của đạo Phật mới mong cứu nổi được ích
kỷ tham vọng của nhân loại". Để biểu tượng cho phương
thuốc cứu trị tinh thần này, ông đã nghĩ ra cách làm lá
cờ Phật giáo đầu tiên và đã được Thượng Tọa Tiến
Sĩ Sumangala Thera, Giám Đốc Đại Học Đường Phật Giáo Tích
Lan chứng minh.
Vào
ngày 25-5-1950, trong Đại Hội Phật Giáo Quốc Tế gồm 26 phái
đoàn của 26 nước khắp trên thế giới về họp tại Colombo,
thủ đô Tích Lan, đã công nhận lá cờ năm sắc dọc và một
sắc tổng hợp ngang này, chính thức là lá cờ Phật Giáo
Quốc Tế, tượng trưng cho ngày lịch sử Phật Giáo Quốc
Tế kết hợp thống nhứt. Kể từ đó, cờ Phật giáo tung
bay khắp nơi trên địa cầu.
II.
Ý nghĩa:
1)
Cờ Phật giáo gồm 5 sắc: Xanh, vàng, đỏ, trắng, và vàng
cam là tượng trưng năm đạo hào quang của Đức Phật. Tất
cả các Đức Phật trong khắp mười phương thế giới cũng
như Đức Phật Thích Ca Mâu Ni giáo chủ cõi Ta Bà này, khi
thiền định cũng như lúc thuyết pháp, thường ở nơi Ngài
phóng ra năm đạo hào quang sáng chói. Năm đạo hào quang là
tượng trưng cho đức tánh viên mãn.
* Màu
xanh: Tượng trưng cho thiền định.
* Màu
vàng: Tượng trưng cho trí huệ.
* Màu
đỏ: Tượng trưng cho tinh tấn.
* Màu
trắng: Tượng trưng cho thanh tịnh.
* Màu
vàng cam: Tượng trưng cho từ bi.
Năm
màu nhỏ tổng hợp nằm ngang là tượng trưng cho sự tổng
hợp dung thông tổng trì bất động. Hàm ý nghĩa biểu tượng
cho con người tu hành đạt thành quả vị chánh đẳng chánh
giác, phải là con người có tròn đầy năm đức tính thiền
định, trí tuệ, tinh tấn, thanh tịnh, và từ bi dung thông.
2)
Tượng trưng cho năm căn: Năm căn gồm có: Tín căn, tấn căn,
niệm căn, định căn và huệ căn. Đây là 5 đặc tính tinh
thần tạo thành sức mạnh khiến cho hành giả có đủ nghị
lực và khả năng thẳng tiến trên đường giác ngộ.
Ngoài
ra còn bao hàm ý nghĩa tượng trưng cho 5 phù trần căn. Ấy
là mắt, tai, mũi, lưỡi, và thân. Bình diện sinh hoạt của
mỗi con người đều nương vào năm căn hay nói cách khác là
năm giác quan. Năm căn tiếp xúc với năm trần (màu, sắc,
âm thanh, mùi vị, chạm xúc) sanh ra năm thức (nhãn thức, nhĩ
thức, tỷ thức, thiệt thức và thân thức).
* Nhãn
căn: Mắt nhìn thấy màu sắc sanh ra phân biệt cái này đẹp,
vật kia xấu. Tùy theo cảnh sắc xấu, mà sanh thương ghét,
thích chán v.v...
* Nhĩ
căn: Tai nghe âm thanh sanh ra phân biệt. Chẳng hạn tôi thích
chim hót, tôi ghét quạ kêu. Tôi thích giọng hát ca sĩ này,
ghét tiếng cười của chàng kia, nhàm chán nghe tiếng nói của
bà nọ v.v...
* Tỷ
căn: Mũi ngửi mùi sanh ra nhận thức phân biệt. Ưa thích mùi
thơm. Chán ghét mùi tanh hôi v.v...
* Thiệt
căn: Lưõi nếm vị sanh ra phân biệt, thích ngọt, ghét đắng,
thèm chua v.v...
* Thân
căn: Thân thể xúc chạm với vật sanh ra nhận thức phân biệt.
Thích chạm xúc mềm mại trơn láng. Không ưa chạm xúc đồ
vật cứng nhám, sần sùi v.v... Do năm căn tiếp xúc năm trần
mà sanh ra năm thức phân biệt. Từ đó, con người bị lôi
cuốn vào ngũ dục lạc (tiền tài, sắc đẹp, danh lợi, ăn
uống, ngủ nghỉ). Vì năm căn thức này thường hay đắm trước
dục lạc, thúc đẩy con người đua đòi, tìm kiếm, mưu đồ
thành bại. Được thì hỷ hả mừng vui tự đắc. Mất thì
sầu khổ, thất chí chán chường tuyệt vọng. Cứ thế con
người phải nô lệ năm căn, cuốn hút vào năm trần, đọa
lạc nổi trôi theo năm thức, đắm trước vào năm dục lạc
tạo thành tham vọng, ích kỷ, tam, sân, si. Nếu không khéo
điều phục năm căn trong chiều hướng tĩnh tu tri túc, thì
chúng ta sẽ gây ra muôn ngàn đau khổ đổ vỡ cho chính mình
và người, vật.
khác
với phàm phu chúng sanh, Đức Phật cùng chư vị Bồ Tát khi
còn là phàm nhơn hành đạo tu tập, các ngài đã không ngừng
vận dụng ngũ căn tạo thành ngũ lực để điều phục năm
căn, khéo léo hướng dẫn năm thức sở thích của mình theo
chiều hướng chánh thiện, đạt thành phước trí giác ngộ
tròn đầy.
3)
Tượng trưng cho năm châu nhân loại: Nhân loại sống trong
năm châu, chủng tộc tuy có khác, nhưng màu da, xương máu không
ngoài năm sắc xanh, vàng, đỏ, trắng và vàng cam.
Cờ
Phật giáo mang năm màu sắc ngoài ý nghĩa tượng trưng năm
đạo hào quang của Đức Phật sáng soi vào mọi cõi lòng sâu
thẳm thầm kín của muôn loài, để nhân loại khắp năm châu
được soi sáng ánh từ quang, thấm nhuần tinh thần từ bi
hỷ xả của Phật Đà, dứt trừ tham vọng ích kỷ tham, sân,
si, ngõ hầu tạo cho thế giới nhân loại trường tồn thanh
bình hạnh phúc.
PHÁP
NGỮ LỤC
Thích
Đức Niệm
Phật
Học Viện QuốcTế Xuất Bản Phật Lịch 2535 - 1991
