From:  thanhtri hai <thanhtrihai@y...> 
Date:  Sun Dec 8, 2002  11:13 am
Subject:  Công án Bá Trượng Dã Hồ

Chào các đạo hữu,

Tôi được đọc cuốn sách Zen Flesh - Zen Bones của Paul Reps - Nhà xuất bản The Charles E. Tuttle Company, Tokyo; Lần thứ nhất: 1957, lần thứ sáu: 1963.  Trong đó có công án Con Trồn của Tổ Bá Trượng, được một vị cư sĩ chuyển dịch ra Việt ngữ như sau:

<<Cứ mỗi lần Bá Trượng thuyết pháp, một ông lão đến nghe mà tăng chúng không hề thấy. Khi buổi giảng chấm dứt tăng chúng rời chỗ thì ông lão cũng ra về. Nhưng một ngày kia ông lão lại ở lại, Bá Trượng hỏi: "Ông là ai?" Ông lão trả lời: "Tôi không phải là người, nhưng tôi vốn là người khi Đức Phật Kashapa còn tại thế. Tôi là một thiền sư tu tại núi này. Bấy giờ, một trong những đệ tử của tôi hỏi rằng một người đã giác ngộ thì có còn chịu luật nhân quả không. Tôi trả lời: ‘Kẽ giác ngộ không còn chịu luật nhân quả nữa.’ Vì câu trả lời này, do còn vướng mắc với tuyệt đối, mà tôi đã biến thành con chồn hơn năm trăm kiếp rồi, và tôi vẫn còn là chồn. Xin ngài hóa độ cho tôi bằng pháp ngôn của ngài để tôi thoát khỏi kiếp chồn? Bây giờ tôi xin hỏi ngài: Kẽ đã giác ngộ thì có còn chịu luật nhân quả không?"
Bá Trượng bảo: "Kẽ đã giác ngộ là một người vẫn chịu luật nhân quả." 
Sau câu ấy, ông lão thoắt ngộ. >>
Thuật ngữ <<Giác Ngộ>> được vị cư sĩ này dịch từ chữ <<The enlightened man>> trong bản Anh ngữ. (trang 91, công án số 2  Vô Môn Quan)

Tôi rất thắc mắc về câu <<Kẽ đã giác ngộ là một người vẫn chịu luật nhân quả.>> và vẫn không thoả mãn khi nghe một vị sư cũng giảng là bậc giác ngộ cũng vẫn bị chi phối bởi luật nhân quả.  Vì vậy tôi xin ghi ra đây cái nghi của tôi để xin các đạo hữu góp ý, biết đâu các đạo hữu có thể giải toả được nỗi thắc mắc này.  Xin cảm ơn các đạo hữu trước.

Kính,
Thanh Trí Hải

From:  Tinh Thuy <tinhthuy2@y...> 
Date:  Sun Dec 8, 2002  11:49 am
Subject:  Re: Công án Bá Trượng Dã Hồ

Thưa các huynh tỷ,

Nguyên văn công án này trích từ Bá Trượng Ngữ Lục của Hoài Hải Thiền Sư (Hoà Thượng Thích Duy Lực Việt dịch, Từ Ân Thiền đường Hoa Kỳ xuất bản) http://www.thuvienhoasen.org/u-batruong.htm

Mỗi ngày Sư thăng tòa thường có một cụ già theo chúng nghe pháp. 
Một hôm chúng tan rồi mà cụ không đi. Sư mới hỏi : 
"Người đứng đó là ai vậy?". 
Cụ già đáp : 
"Tôi chẳng phải thân người. Vào đời Phật Ca Diếp trong quá khứ tôi đã từng ở núi nầy. Có người tham học hỏi tôi : "Người đại tu hành có còn lọt vào nhân quả 
không?". Tôi đáp : "Bất lạc nhân quả" (chẳng lọt vào nhân quả), nên bị đọa làm thân chồn năm trăm kiếp. Nay xin Hòa Thượng cho tôi một chuyển ngữ để tôi được giải thoát thân chồn. 
Sư nói : 
"Người hỏi đi?". 
Cụ già bèn hỏi : 
"Người đại tu hành có còn lọt vào nhân quả không?". 
Sư nói : 
"Bất muội nhân quả" (nhân quả rõ ràng). 
Cụ già ngay đó đại ngộ, đảnh lễ rằng : 
"Tôi đã thoát thân chồn, nay xác ở sau núi, xin Sư y theo lệ tăng mất mà thiêu cho". 
Sư bảo Duy Na đánh chuông báo cho đại chúng biết thọ trai xong xin mời tất cả đi đưa đám tăng chết. 
Đại chúng không rõ ra sao. Sư dẫn chúng đến hang đá phía sau núi lấy gậy khều ra một con chồn chết rồi y theo thường lệ mà hỏa táng. Như một ông tăng viên tịch. 

Đến tôi, Sư kể lại nhân duyên trên, Hoàng Bá bèn hỏi : 

"Người xưa chỉ đáp sai một câu chuyển ngữ mà bị đọa thân chồn 500 kiếp, nay chuyển ngữ nào cũng không đáp sai thì như thế nào ?". 
Sư nói : 
"Lại gần đây ta nói cho nghe". 
Hoàng Bá đến gần bạt tai Sư một cái. 
...

From:  Tinh Thuy <tinhthuy2@ỵ..> 
Date:  Sun Dec 8, 2002  9:10 pm
Subject:  Re: Công Án Bá Trượg Dã Hồ

Chào các huynh tỷ,

Để cho đầy đủ tư liệu, Tịnh Thủy chép lại nguyên văn công án số 2 trong quyển Vô Môn Quan do Giáo sư Trần Tuấn Mẫn, thuộc Học Viện PGVN dịch và chú.  Trong quyển sách này gồm có cả chữ Việt, chữ Hán và âm chữ Hán.

Bài Thứ Hai
Con Chồn Hoang của Bách Trượng

Công án:

Mỗi khi Hòa thủng Bách Trượng (14) gỉang pháp, có một lão già thủng theo tăng chúng vào nghe. Chúng lui, lão cũng lui. Bỗng một hôm lão không lui:
Sư bèn hòi:
Người nào đứng đó ?
Lão già đáp:
-Thưa, tôi vốn chẳng phải người. Xưa, thời Phật Ca’diếp (15), tôi đã ở núi này, nhân có học tăng hỏi: “Bậc đại tu hành còn rơi vào nhân quả không ?”. Tôi đáp: “Không rơi vào nhân quả”. Bèn bị đọa làm thân chồn hoang năm trăm kiếp. Nay xin Hòa thượng cho một lời chuyển ngữ (16) để tôi thoát kiếp chồn hoang.
Bèn hỏi:
-Bậc đại tu hành còn rơi vào nhân quả không ?
Sư đáp:
Chẳng che mờ nhân quả.
Lão già nghe xong đại ngột sụp lạy nói:
-Tôi đã thoát thân chồn hoang, còn ở sau núi, dám xin Hòa thượng xếp đặt cho theo lệ tăng chết.
Sư bảo thầy duy-na (17) bạch chùy (18) bảo tăng chúng ăn xong sẽ làm lễ táng tăng. ‘
Tăng chúng đều bàn:
-Mọi người đều an lành. Niết-bàn đường (19) không có ai đau ốm, sao lại có chuyện như vậy ? 
-Dùng ngọ xong, chỉ thấy Sư dẫn tăng chúng đến sau hốc núi, dùng trượng khều ra một xác chồn hoang rồi đem hỏa táng.  Tối đến Sư thượng đường (20), kể chuyện lại cho mọi người nghe, Hoàng Bá (21) mới hỏi:
-Người xưa vì đáp sai một lởi chuyển ngữ mà bị đọa làm thân chồn hoang năm trăm kiếp.  Giả như câu nào cũng không đáp sai thì sao ?
Sư nói:
-Lại gần đây ta nói cho nghe.
Hoàng Bá lại gần, tát Sư một chưởng. Sư vỗ tay cười nói:
-Tưởng râu tên Hồ thì đỏ, lại gặp tên Hồ đỏ râu.

Lời’ bàn: 
Chẳng rơi vào nhân quả, sao lại đọa kiếp chồn hoang ? Chẳng che. mở nhân quả, sao lại thoát kiếp chồn hoang? Nếu ngó thấy chỗ đó thì hiểu được Bách Trượng xưa, lợi được năm trăm kiếp phong lưu.

Kệ Tụng:
Chẳng rơi chẳng mờ
Đôi bề đua đối
Chẳng mờ chẳng rơi
Ngàn sai vạn lỗi

Trích đoạn: Vô Môn Quan, Vô Môn Huệ Khai - Trần Tuấn Mẫn dịch và chú
Viện Nghiên Cứu Phật Học Việt Nam ấn hành 8-1995

From:  "Hoa Nguyen" <thanhhuy@ẹ..> 
Date:  Mon Dec 9, 2002  1:19 am
Subject:  RE: [hoasen-1] Re: Công Án Bá Trượg Dã Hồ

Cbào quý đạo hữu,

Tôi nghĩ phải để ý câu hỏi đặt ra  là :Bậc đại tu hành  có mắc, có rơi vào nhân quả không ?
Và có hai câu trả lời : 
1. Bất lạc nhân quả : chẳng rơi vào nhân quả.
2. Bất muội nhân quả :  Không mê lầm về nhân quả, hay  "chẳng che mờ nhân quả"  theo bản dịch dưới đây .
Có lẽ mỗi người hiểu "bất muội nhân quả" (hơi ) khác nhaụ Bản dịch của HT Duy Lực là "nhân quả rõ ràng". Còn bản dịch từ tiếng Anh nào đó (tôi nghi ngờ là chưa chắc chính xác) lại là "vẫn chịu luật nhân quả". 
Vì nghĩa của "bất muội" không rõ lắm nên có thể đưa tới nhiều suy diễn khác nhaụ Ông Trúc Thiên đề nghị dịch "bất muội" là chẳng biết đến, chẳng kể đến, hay xoá bỏ.
Trong mesg trước bàn về nhân quả và nghiệp ở người chứng ngộ đại su Suzuki cũng giải thích theo nghĩa trên, và tôi copy lại bài viết đó dưới đâỵ
Riêng nghĩa của "bậc đại tu hành" trong nguyên tác cũng không phải là "bậc được giải thoát", chỉ có thể là chứng ngộ, ngộ đạo, dù trong bản tiếng Anh người ta muốn dịch như thế nàọ

Hòa
 

Nhân Quả và Nghiệp
DT Suzuki

Các bậc đại tu hành vốn tiêu cực trước "ý muốn của Chuá ", tức trước luật Nhân Quả của nhà Phật. Các ngài thật sự không xoá bỏ hoặc không cần biết đến luật nhân quả, mà các ngài cũng không mắc vào luật nhân quả. Các ngài cứ thẳng đường mà đi, nhẹ nhàng thế thôi, một lòng vững tin, không chút lo âu sợ sệt vào sự thực do mình khám phá ra, nhưng chẳng phải mình là tác giả. Ở góc cạnh này các ngài tỏ ra hoàn toàn tiêu cực vô vi, nhưng ở góc khác , lại hoá ra tuyệt đối tích cực hữu vi, vì các ngài là chủ nhân ông của chính mình. Các bậc đại tu hành là vậy, hữu vi một cách vô vi, và vô vi một cách rất hữu vị Từ giữa cuộc sống đồng nhất ấy, mọi thái cực mâu thuẫn đều hoà tan mất hết.

Khi đủ điều kiện, khi cơ duyên chín muồi thì một sự việc xảy rạ, bất chấp cả người trong cuộc. Mặt trời mọc là chiếu sáng tất cả, cái tốt cũng như cái xấụ Cũng vậy, luật nhân quả tác động cho mọi người, người tỉnh cũng như người mệ Bản thể của luật là vậy, ngự trị cả thế giới đạo đức cũng như vật lý. Có khác là ở con người, tri thức phải viện đến lý luận để phát biểu luật nên con người không chấp nhận được cái vô lý. Tuy nhiên, con người dù tốt thế mấy đi nữa, nhưng đức độ ấy cũng không thể đặt họ ra ngoài vòng luật, cũng như khi mưa thì họ bị ướt như bất cứ người nàọ

Nghiệp hiểu theo nghĩa thường là Nhân Quả, nhưng dưới nhãn quang vô sai biệt thì Nghiệp tức Phi Nghiệp. Do đó, giữa người mê và người ngộ, nghiệp không tác động như nhaụ Nghĩa là người mê chưa được tâm chứng, không ngớt kêu gào nặng mang nghiệp ách. Trong khi người ngộ vẫn có nghiệp như ai, nhưng mang thì có mà cảm thấy nặng thì không, vì họ hoàn toàn vô ý thức (về nghiệp). Vậy Ngộ không có nghĩa là vứt bỏ hết nghiệp, mà chính là tự tại vô ngại đối với nghiệp, cũng như đối với phi nghiệp.

DT Suzuki 
(Cốt Tủy Đạo Phật - Trúc Thiên dịch)

From:  vuong van <vuongvanvan@y...> 
Date:  Sun Dec 8, 2002  4:46 pm
Subject:  RE: [hoasen-1] Re: Co^ng A'n Ba' Tru+o+.g Da~ Ho^`

VVV: Xin nói thêm: Trong thế giới tục đế (vô minh - chứng ngộ): Nhân qủa rõ ràng ! Như người không biết bơi và  biết bơi trong nước dưới luật Archimedẹ
Trong thế giới chân đế (giải thoát) : Ai chiụ luật nhân qủa ? - Mở miệng chết đứng. 
Đây vẫn là công án; Vô Môn's Comments : Controlled or not controlled? - The same dice shows two faces. - Not controlled or controlled - Both are a grievous error. 
 

Xem Tiếp: Trang 02
 

x