IV.
PHẬT GIÁO GIAI ĐOẠN ĐẤT NƯỚC BỊ CHIA ĐÔI
(1957-1974)
Đại
hội Phật giáo toàn quốc kỳ III họp tại Sài Gòn ngày 17.8.1957
và Hội nghị thường niên Tổng hội Phật giáo Việt Nam đã
ra nghị quyết xác định con đường phát triển là đi đến
thống nhất toàn diện, xóa bỏ các tổ chức riêng lẻ. Khởi
đầu của giai đoạn này là khóa huấn luyện trụ trì Như
Lai Sứ Giả, quy tụ chư Tăng khắp các tỉnh miền Nam tham
dự, đào tạo một đội ngũ cán bộ Giáo hội đầu tiên
mang tính thống nhất tư tưởng và hành động (năm 1957).
Thế
nhưng, cục diện đất nước đi đến bước ngoặt lịch sử,
đất nước tạm thời bị chia đôi từ vĩ tuyến 17.
Hoàn
cảnh lịch sử này khiến Phật giáo cũng tạm thời gác lại
việc tiến hành thống nhất toàn diện. Phật giáo miền Bắc
thành lập Hội Phật giáo Thống nhất Việt Nam năm 1958, Phật
giáo miền Nam gian nan bước vào cuộc đấu tranh chống lại
nạn kỳ thị tôn giáo của chế độ độc tài Ngô Đình Diệm,
đỉnh điểm là năm 1963.
Đây
là giai đoạn máu và lửa của Tăng Ni Phật tử miền Nam,
nhiều vị đã hy sinh tánh mạng để đánh động lương tri
nhân loại trước sự bạo tàn của một chế độ cầm quyền,
làm nên một giai đoạn lịch sử đau thương cùng tột của
Phật giáo Việt Nam.
Mãi
đến năm 1964, miền Nam mới thành lập được Giáo hội Phật
giáo Việt Nam Thống nhất, nhưng chẳng bao lâu lại rơi vào
cuộc khủng hoảng mới bởi sự chia rẽ sâu sắc giữa các
tổ chức Phật giáo. Tuy nhiên, sự phát triển như trăm hoa
đua nở giữa các tổ chức cũng thật phong phú, làm nên
sức sống đặc thù của Phật giáo miền Nam.
Tập
thứ I đã giới thiệu 25 vị danh Tăng hoàn thành sự nghiệp
ở giai đoạn này. Đến Tập thứ II này xin giới thiệu thêm
22 vị, đặc biệt là các bậc Vị pháp thiêu thân để minh
chứng cho giai đoạn lịch sử này.
20.
HT. Thích Diệu Pháp (1882-1959)
21.
HT. Thích Thiện Bản (1884-1962)
22.
TĐ. Thích Tiêu Diêu (1892-1963)
23.
TTĐ. Thích Quảng Hương (1926-1963)
24.
TTĐ. Thích Nguyên Hương (1940-1963)
25.
TTĐ. Thích Thanh Tuệ (1946-1963)
26.
TTĐ. Thích Thiện Mỹ (1940-1963)
27.
TTĐ. Thích Thiện Huệ (1948-1966)
28.
TTĐ. Thích Hạnh Đức (1948-1967)
29.
HT. Thạch Kôong (1879-1969)
30.
HT. Thiện Luật (1898-1969)
31.
HT. Thích Thiên Trường (1876-1970)
32.
HT. Thích Thiện Ngôn (1894-1970)
33.
TTĐ. Thích Thiện Lai (1896-1970)
34.
HT. Tăng Sanh (1897-1970)
35.
TTĐ. Thích Thiện Ân (1949-1970)
36.
HT. Thích Pháp Long (1901-1971)
37.
HT. Thích Thiện Hương (1903-1971)
38.
HT. Thích Chí Tịnh (1913-1972)
39.
HT. Thích Đạt Thanh (1853-1973)
40.
HT. Thích Thiện Thuận (1900-1973)
41.
HT. Thích Quảng Ân (1891-1974)
