Lời Giới
Thiệu
Nội
dung tiêu chuẩn của Phật giáo là Tam Bảo : Phật bảo, Pháp
bảo và Tăng bảo. Phật bảo, đức Phật Thích Ca Mâu Ni, giáo
chủ của đạo Phật; Pháp bảo, giáo pháp đã được đức
Phật nói ra; Tăng bảo, đệ tử của Phật, nương vào lời
dạy của Phật để tu hành, truyền trì mệnh mạch của giáo
pháp. Tam bảo cũng còn là bản chất của Phật giáo. Phật
bảo là biểu hiện cho mục đích tự giác, hoàn thành hai phần
Bi Trí để trở thành nhân cách tối cao. Pháp bảo là khái
niệm nhận thức về hết thảy chư pháp đều không tánh,
duyên sinh, biểu hiện cho phần giải thoát khổ não, chuyển
vào cảnh giới an lạc. Tăng bảo, nương vào phần tự giác
của pháp làm cơ sở để kiến lập xã hội hòa bình, nhân
gian Tịnh độ.
Tam
bảo được hình thành từ ngày đức Phật còn tại thế,
và vẫn được truyền trì phát triển, tồn tại liên tục
ở thế gian cho tới hiện nay và mãi mãi sau này, đó là nương
vào đạo tại nhân hoằng, nương vào sự nghiệp tuyên dương
chánh pháp của lịch đại Tổ Sư. Do vậy, Tăng bảo được
coi là thành phần trọng yếu, nhờ có Tăng hoằng mà Phật
pháp được rộng mở trên khắp thế giới như ngày nay. Trong
mỗi đất nước ở bất cứ nơi đâu, nếu có các bậc cao
Tăng xuất hiện ở mỗi giai đoạn nào thì Phật pháp ở nơi
ấy được phát triển hưng long. Thế nên, đạo Phật thịnh
hay suy là căn cứ ở con người, không giới hạn nội qui,
định thời chánh pháp, tượng pháp hay mạt pháp.
Đạo
Phật được truyền vào Việt Nam, đã trải qua gần 2.000 năm
lịch sử, qua nhiều thời đại có lúc thịnh lúc suy, đó
chính là phản ảnh của các Cao Tăng có xuất hiện hay không
xuất hiện. Để ghi lại những trang sử về sự nghiệp hoằng
truyền Đạo pháp của các vị danh Tăng ấy qua các thời đại
để khỏi bị thất lạc phai mờ trong quá khứ, và cũng để
biểu thị những tấm gương trong sáng ấy phản chiếu cho
đời hiện tại và tương lai, nên cuốn “Tiểu Sử Danh Tăng
Việt Nam” do Đại đức Thích Đồng Bổn chủ biên được
xuất hiện, ra mắt độc giả lần đầu tiên tại Việt Nam.
Phật
giáo Trung Quốc, ở đời Lương, cũng đã có bộ “Danh Tăng
Truyện” của Sa môn Thích Bảo Xướng và “Cao Tăng Truyện”
của Sa môn Thích Tuệ Cảo biên soạn. Tiếp đó là đời Đường
lại có “Tục Cao Tăng Truyện” của Sa môn Thích Đạo Tuyên
đã xuất hiện. Trong “Cao Tăng Truyện” của Tuệ Cảo, soạn
giả có phê phán về chữ “Danh” và chữ “Cao” trong đề
mục: “Nếu phần thực hành, hoạt động cao vời, thì trong
cao tất có danh; còn có danh, vị tất đã có cao”. Do vậy
mà soạn giả dùng chữ “Cao” thay cho chữ “Danh”.
Cao
Tăng Truyện của Tuệ Cảo và Tục Cao Tăng Truyện của Đạo
Tuyên, cả hai soạn giả đều trình bày về nội dung căn cứ
theo 10 khoa, để biểu hiện thích ứng cho từng nhân vật.
10 khoa là: 1- Dịch kinh, 2- Nghĩa giải, 3- Tập Thiền, 4- Minh
luật, 5- Hộ pháp, 6- Cảm thông, 7- Di thân (cốt) 8- Đọc tụng,
9- Hưng phúc, 10- Tạp khoa. Hiệu quả của các khoa Dịch kinh,
Nghĩa giải, Tập thiền, Minh luật là cơ sở tu đạo; các
khoa Hộ pháp, Cảm thông, Di thân, Đọc tụng, Hưng phúc, Tạp
khoa là sự nghiệp tiếp vật lợi sinh.
Cuốn
“Tiểu Sử Danh Tăng Việt Nam”, từ Danh Tăng được dùng
trong đề mục, chữ “Danh” đồng nghĩa với chữ “Cao”
nên Danh Tăng ở đây cũng đồng nghĩa là Cao Tăng, không giống
với ý nghĩa phân tích của Sa Môn Tuệ Cảo. Nội dung cuốn
“ Tiểu Sử Danh Tăng” này, được ghi chép gồm 100 vị Danh
Tăng Việt Nam và 4 nhân vật Cư Sĩ tiêu biểu, đã viên tịch
ở thế kỷ thứ XX này. Trong mỗi tiểu sử, Ban Biên Tập
đều ghi đầy đủ: Danh hiệu, tục tính, nơi sinh, hành trạng
sự nghiệp tu hành, nơi tham học, hoằng đạo và nơi chùa
trụ trì, ngày tháng năm thị tịch, tuổi thọ, hạ lạp, tháp
hiệu, và trình bày tổng quát về sự nghiệp hoằng đạo,
truyền đạo, không phân tích thành từng khoa như trên, để
người đọc và kê cứu tự tìm hiểu về khả năng tuyên
dương giáo pháp của mỗi vị.
Đây
là tác phẩm viết về “Tiểu Sử Danh Tăng Việt Nam” lần
đầu tiên được ra mắt độc giả. Tuy nhiên, việc hoàn thành
được tác phẩm này không phải là việc làm dễ dàng, mà
soạn giả cùng với Ban Biên Tập và rất nhiều cộng tác
viên nhiệt tâm đã phải tốn bao công sức, bao cố gắng nghiên
cứu sưu tầm khắp đó đây trong cả nước. Nay xin chân thành
giới thiệu cuốn “Tiểu Sử Danh Tăng Việt Nam” tới Tăng
Ni nhị bộ chúng, các hàng Phật tử, và các nhà Thiện tri
thức.
Thành
phố Hồ Chí Minh, ngày mồng một, tháng Quí Đông, năm Giáp
Tuất (01-01-1995) .
Hòa
Thượng THÍCH THANH KIỂM
Ý
KIẾN VỀ BỘ TIỂU SỬ DANH TĂNG VIỆT NAM
Phật
Giáo Việt Nam cùng với vận mệnh đất nước đã trải qua
bao hưng suy thăng trầm của lịch sử. Nếu như Nước nhà
thời nào cũng có anh hùng, thì Phật giáo giai đoạn nào, nơi
đâu cũng có Danh Tăng dựng Đạo giúp nước. Đó là những
tấm gương sáng giá góp phần tạo nên lịch sử, đặc biệt
là trong giai đoạn cận và hiện đại với công cuộc chấn
hưng và phát triển Phật giáo song song với sự vươn lên của
dân tộc.
Công
lao của các bậc Cao Tăng tiền bối, các vị Sứ giả Như
lai, những Danh Tăng hộ quốc kiên trì giữ Đạo, tinh tiến
tu hành, đã được sưu tầm qua công trình biên soạn bộ Tiểu
sử Danh Tăng Việt Nam thế kỷ XX này. Dù chưa thể gọi là
hoàn hảo và còn một số tiểu sử Danh tăng còn thiếu cần
sưu khảo thêm, tác phẩm này cũng đã cô đọng được tất
cả nét chủ yếu của từng cuộc đời riêng lẻ, từng sự
nghiệp đặc thù ở mỗi hạnh nguyện cá biệt để đúc kết
thành bối cảnh lịch sử cả một giai đoạn. Bộ sách đã
phản ánh được bao nhân cách, chí hướng, tư tưởng có giá
trị cho chúng ta học hỏi noi gương. Đó là sự đóng góp
có ý nghĩa nhất của tác phẩm vào kho báu Văn hóa - lịch
sử của Phật Giáo Việt Nam.
Trưởng
Ban Văn Hóa Trung Ương GHPGVN
Cư
sĩ Võ Đình Cường
