Chủ Nhật, 06/03/2005, 09:10 (GMT+7)
NHÀ TRUNG GIAN HOÀ GIẢI NGƯỜI VIỆT 
Ở NEPAL

Hình bên: Thượng tọa Huyền Diệu tại đại lễ khánh thành Việt Nam Phật Quốc tự ở Ấn Độ ngày 12-1-2003

TTCN - Một người VN đã tình nguyện đứng ra làm trung gian hòa giải cho Nepal là hòa thượng Huyền Diệu. Và một lần nữa, đất nước VN được đề cao trong giới Phật giáo quốc tế. 

Ngày 1-2-2005 vừa qua, vua Gyanendra (tên đầy đủ là Gyanendra Bir Bikram Shah Dev) đã ra chiếu chỉ bãi nhiệm toàn bộ Chính phủ Nepal do Thủ tướng Sher Bahadur Deuba đứng đầu với lý do chính phủ đã không lập lại được hòa bình, đẩy Nepal chìm vào cuộc nội chiến giữa quân chính phủ và các lực lượng đối lập. 

Nhà vua cũng đã thâu tóm toàn bộ quyền hành của nhà nước trong tay mình và ban bố tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc. 

Gyanendra lên cầm quyền vào năm 2002, sau khi người cháu ruột của ông là thái tử nổi cơn điên loạn xả súng bắn chết nhiều người trong triều đình Nepal và sau đó tự sát. Kể từ năm này, Nepal là vương quốc quân chủ chuyên chế không có quốc hội, và nhà vua đã lần lượt cách chức tới bốn thủ tướng. 

Trước những diễn biến này, Mỹ, Liên minh châu Âu và Ân Độ đã rút đại sứ về nước. Nội chiến xảy ra liên miên và phe đối lập kiểm soát được phần lớn nông thôn Nepal. Nhà vua từng kêu gọi phe đối lập đàm phán hòa bình để tổ chức tổng tuyển cử vào tháng 4-2005, nhưng phe đối lập đã ngay lập tức bác bỏ đề nghị này.

Nepal có diện tích hơn 147.000km2, nằm dưới chân dãy núi Himalaya, gọn giữa hai nước láng giềng khổng lồ là Trung Quốc ở phía bắc và Ân Độ ở phía nam. Nền kinh tế của vương quốc này chủ yếu là xuất khẩu gỗ rừng, vì thế diện tích rừng che phủ đã giảm sút một cách nhanh chóng. 
 

Hình bên; Việt Nam Phật Quốc tự trên đất Ấn được khánh thành vào ngày 12-1-2003. Nhiều tăng ni tốt nghiệp cao cấp Phật học Việt Nam (nay là Học viện Phật giáo Việt Nam tại TP.HCM) đã tu học tại đây 

Ngoài ra là chăn nuôi gia súc, gia cầm và ngành dịch vụ phục vụ các nhà leo núi thế giới đến thử sức với ngọn Everest. Cách đây ít năm, khi sang dự một cuộc hội thảo quốc tế ở thủ đô Kathmandu, tôi đã chứng kiến và kính phục sự dẻo dai và sức khỏe của những người làm nghề phục vụ khách du lịch này. 

Chẳng hạn muốn lên tham quan một ngôi chùa, vốn thường nằm ở lưng chừng núi, phải leo khoảng ngót 1.000 bậc đá, nếu không đủ sức leo du khách có thể thuê một người cõng lên. Không phải là cách cõng thông thường mà du khách ngồi vào một chiếc ghế đan bằng dây rừng, và người cõng thuê sẽ quàng một sợi dây vải rất chắc lên... trán của anh ta, cứ thế cong người về phía trước và leo lên vài trăm bậc đá! Nepal được xếp vào loại các quốc gia nghèo nhất thế giới, với GDP bình quân đầu người hằng năm không quá 200 USD.

Với khoảng 20 triệu dân nhưng ở Nepal có hàng chục đảng phái khác nhau. Chẳng hạn cũng có Đảng Quốc đại như ở Ân Độ, nhưng có hai phái Quốc đại chống nhau: một gọi là Đảng Quốc đại Nepal, còn một là Đảng Quốc đại (Dân chủ). Những người cộng sản cũng có... vài ba đảng: lớn nhất là Đảng Cộng sản Nepal - Mácxít Lêninnít thống nhất (CPN-UML), rồi Đảng Cộng sản Nepal Maoít (CPN-M). Ngoài ra còn Đảng Bảo hoàng, Đảng Công nông Bhaktapur, rồi Mặt trận Thống nhất Sanepa, Latipur, Đảng Sadbhawana đặt tên theo tiếng Nepali. 

Chúng tôi thường nói đùa với nhau: anh nào được phân công theo dõi Nepal, chỉ thuộc được tên các đảng phái cũng phải ngồi “khấn” đến hàng tháng! Ủng hộ nhà vua đến nay chỉ có một thiểu số trong Đảng Quốc đại Nepal và Đảng Bảo hoàng với lực lượng không đáng kể. Còn lại đều đứng ở phía đối lập, chung một điểm là chống hoàng tộc, nhưng lại đồng sàng dị mộng, mỗi đảng có lợi ích riêng, mục tiêu riêng và... chẳng ai chịu ai!

Một người VN đã tình nguyện đứng ra làm trung gian hòa giải cho Nepal đó là hòa thượng Huyền Diệu (tên thật là Lâm Trung Quốc) quê ở Đồng Nai. Thầy qui y từ nhỏ và sau khi bị chế độ Mỹ - Diệm trục xuất, thầy sang Pháp, được những người bà con nuôi ăn học và bảo vệ thành công học vị tiến sĩ thần học ở Đại học Sorbonne nổi tiếng của Pháp. Nhờ trình độ uyên thâm về đạo, thầy được mời đi thỉnh giảng tại nhiều trường đại học lớn trên thế giới, và cũng vì thế thầy tích cóp trong gần 20 năm để có tiền xây nên một ngôi chùa VN tại Boddhagaya (Ân Độ), đặt tên là Việt Nam Phật Quốc tự. 

Đây chính là nơi có cây bồ đề nổi tiếng mà Đức Phật Thích Ca đã ngồi thiền và đắc đạo. Kế đó, thầy lại sang Nepal, xin Chính phủ Nepal đất ở Lumbini (trong kinh Phật đọc là Lâm Tì Ni), và là ngôi chùa đầu tiên của VN được xây dựng ở đây, được đích thân các triều vua, thủ tướng và nhiều bộ trưởng Nepal đến thăm và ca ngợi (đến nay đã có 19 quốc gia theo đạo Phật lần lượt theo gương VN xây 19 ngôi chùa khác).

Thầy Huyền Diệu được bầu làm chủ tịch Liên đoàn Phật giáo thế giới (IBF) và là người rất có uy tín trong giới Phật giáo quốc tế. Thầy còn vận động quyên góp để xây một cây cầu, một nhà thương cho dân chúng vùng này, nên hằng năm cứ đến ngày 11-3 lại có một “Lễ hội cầu VN” do người địa phương tổ chức để tri ân VN.

Do Nepal là quốc gia theo đạo Phật, lại có di tích Lumbini được UNESCO coi là di sản thế giới, nên với tư cách chủ tịch Liên đoàn Phật giáo thế giới, thầy Huyền Diệu đã gửi thư cho nhà vua cùng ban lãnh đạo các đảng phái chính trị đề nghị kiến lập hòa bình cho khu vực Lumbini nói riêng và đất nước Nepal nói chung; và Việt Nam Phật Quốc tự Lumbini sẽ là địa điểm cho cuộc hội nghị nói trên. 

Lá thư tâm huyết của thầy chưa được sự hưởng ứng của chính giới Nepal nhưng đã có một tiếng vang trong dư luận, và một lần nữa đất nước VN được đề cao trong giới Phật giáo quốc tế. 

NGUYỄN LÊ BÁCH
(Tuổi Trẻ Chủ Nhật)

Xem Thêm:

Lễ Khánh Thành Ngôi Chùa Việt Nam Đầu Tiên Trên Đất Phật
Người dựng chùa trên đất Phật
Hồn Việt Của Ngôi Chùa Việt Nam Trên Đất Phật
Người Quét Chùa Kiêm Chủ Tịch Liên Đoàn Phật Giáo Thế Giới
Nhà Trung Gian Hoà Giải Người Việt ở Nepal
Những đổi thay trên đất Phật