Những Ngôi Chùa
Việt Nam Tại Thái Lan
Thích
Huệ Giáo
Chỉ
có một vài trang tài liệu trong thư tịch Phật giáo Thái Lan
(PGTL) nói về Phật giáo việt nam ( PGVN), tuy nhiên với
sự động viên của Chư tôn đức và nhu cầu tìm hiểu về
PGVN tại Thái Lan của đông đảo Phật tử, chúng tôi mạo
muội giới thiệu vài nét chính về những ngôi chùa thuộc
Phật giáo việt nam hay còn gọi là Việt Tông ( Annamnikaya)
tại xứ sở này.
I/
Nguồn gốc:
Sử
thuyết cho chúng ta biết Phật giáo việt nam đến Thái lan
vào khoảng thế kỷ thứ 18, bằng nhiều lý do và nhiều con
đường khác nhau, tựu trung gồm những lý do chính:
_
Lý do chính trị: Khi đất nước lâm nguy, từ nội
chiến ngoại chiến, nhiều người Việt nam đã tìm cho mình
con đường thoát thân, xứ sở của hòa bình là đất lành
mà con người tìm đến. Ðây là dấu hiệu tatá yếu của
loài người và các quốc gia luôn bị ngoaiï xâm. Thái lan là
một trong những miền đất hứa lúc bấy giờ cho người Việt
di cư.
_
Lý do tôn giáo : Sự phát triển và truyền bá tôn giáo,
PGVN cũng như các nước Phật giáo khác, không đóng khung trong
khuôn khổ phạm vi lãnh thổ của mình, mà còn vượt qua các
nước láng giềng khi có cơ hội.
_
Lý do hòa nhập : Lý do này là tiền đề của tatá cả
sự bang giao về phương diện văn hóa của khu vực và những
nước láng giềng. Sự thu nhận các yếu tố văn hóa ngoại
lai để làm phong phú màu sắc truyền thống văn hóa của sứ
xở mình , đó chính là xu thế phát triễn của văn minh con
người và xã hội. Do đó, dân chúng Thái Lan đã tiếp cận
được một luồng gió mới là Phật giáo Ðại thừa
việt nam, và cũng chính là mấu chốt, yếu tố thật sự quan
trọng để PGVN tồn tại nơi đất nước này.
Trong
trào lưu truyền bá và hội nhập văn hóa đa phương, với
những lý do trên PGVN vào đất Thái đầu tiên bằng con đường
chính trị. Nội chiến xãy ra tại Annam đã đưa đẫy Hoàng
Ðế Gia Long đến với đất nước Xiêm la. Vua Gia Long sang
đất Xiêm vào năm B.E.2325- 1781.AD , đầu tiên để lánh
nạn. Tuy nhiên, yếu tố phục quốc hay lấy lại những gì
của Tổ tiên tạo dựng là nỗi niềm khát khao của những
người mất ngôi và mất nước.
Trong
đoàn người cùng tháp tùng với Vua Gia Long, bao gồm cả Tướng
,Sĩ, Thế dân chạy sang nước Xiêm, hầu hết là những người
con Phật. Ðã là người con Phật, dù đi đâu , trong hoàn cảnh
nào Phật chất trong tâm của họ vẫn tồn tại, nhất là
Phật tử Việt nam, nơi nào họ cư trú nếu có thể nơi đó
đã thành Phật đường, thế làønhững ngôi chùa được xây
dựng. Từ đó, PGVN ghi dấu sự có mặt của mình trong
trang sữ Phật giáo Thái lan. Cho đến hôm nay,dư hương của
Vua Gia Long vẫn còn lưu nét trong trí óc của người dân Thái
khi họ có cơ hội nhắc đến Việt nam xưa ( Annam) với tên
gọi và phiên âm thân thiện Ong Ziang-Sue (Oâng Thiên Tử).
Tuy
nhiên, dựa theo sử liệu, thì Vua Gia Long không phải là người
có công trong việc truyền bá và xây dựng ngôi chùa đầu
tiên của PGVN, mà đó chính là một vị quan của triều đình,
được đọc và phiên âm là Ong Ziang- Zun ( B.E 2316-1772 A.D )
(?). Nói về Ong Ziang – Zun, có một Giáo sư Việt kiều Thái
cho rằng đó là quan tướng Tôn Thất Thuyết ( ???). Song,
vì Oâng này không phải là một thiên tử do đó ít được
nhắc đến trong cộng đồng dân Thái. Tuy nhiên, nói về người
có công xây dựng ngôi chùa Việt nam đầu tiên thì sử sách
phải lưu truyền. Hai ngôi chùa đầu tiên được xây dựng
trong thời trị vì của vua Taksin ,vua của Dhonburi (1768-1782
) B.E 2319 . Và hai ngôi chùa kế tiếp được xây dựng ngay
thời điễm Vua Gia Long cư trú ở đất Xiêm vào triều đại
mới của Hoàng gia Thái lan, triều đại Rama (B.E. 2325) . Cũng
từ thời điểm này PGVN nhận lãnh một cái tên cao quý được
đức Vua Thái lan ban sắc đó là Annamnikaya. Annamnikaya có từ
thời Vua Yodfah chulaloke- Rama I (1782-1809 ) vẫn mãi lưu truyền
cho đến hôm nay Vua Rama IX và sẽ mãi cho đến ngày sau.
II/
Sự Phát triễn của Annamnikaya:
Sau
khi ngôi chùa mang tên Thái là Wat Mongalasamagom , tên Việt Chùa
Hội Khánh đầu tiên được thành lập, PGVN không ngừng
tại đây. Chư Tăng Việt tông cũng đã có cơ hội truyền
thừa và an vị tại sứ xỡ này. Trãi qua thời gian dài, nhiều
giai đoạn, từng địa phương khác nhau những ngôi chùa thuộc
Annamnikaya được xây dựng, đáp ứng nguyện vọng của cộng
đồng Việt kiều. Bên cạnh đó, người dân Thái đã có nhiều
ưu ái và tín ngưỡng dành riêng cho PGVN. Trong đó không ít
người Thái xuất gia trở thành những tu sĩ làm rường cột
để truyền bá PGVN cho đến hôm nay.
Tính
đến thời điểm hiện nay, Annamnikaya đã có 16 ngôi chùa nằm
rãi rác trên toàn đất nước Thái. Ngôi chùa mới đang được
xây dựng gần đây nhất là Chùa Phổ Chiếu do Hòa Thượng
Thích Kính Chiếu Tăng trưởng của Annamnikaya đứng trông coi
xây dựng , cũng được biết đây là ngôi chùa đánh dấu
sự nghiệp hoằng pháp của Ngài và được sự ủng hộ tinh
thần nhiệt tình của Ngài phó vua Sải tại Wat Sisaket (Chùa
Tháp Vàng). Ngoài ra, 15 ngôi chùa khác hiện nay cũng đã tiến
đến hoàn thiện trong nhiều mặt và luôn vẫn gìn giữ hành
trì theo truyền thống PGVN, có thay đổi một ít sinh hoạt
để phù hợp với truyền thống Phật giáo Nguyên thuỷ Thái
lan và văn hóa của người Thái. Ðịa chỉ những ngôi
chùa Việt Tông như sau:
Tại
thủ đô Bangkok có 7 ngôi:
1-
Wat Kusolsamakorn ( Chùa Phổ Phước)
97,
soi watkuson, Ratchawong,rd
Sampanthawong,
Bangkok 10100.
2-
Wat Ananamnikayaram ( Chùa Quảng Phước)
27,
Praccharat road 1,
Bangsue-
Bangkok 10800.
3-
Wat Lokanuckor ( Chùa Từ Tế)
126,
Ratchawong-Chawarat
Sampanthawong-Bangkok
10100.
4-
Wat Samananamborihan ( Chùa Cảnh Phước)
416
Lugluang- Siyak mahanak
Dusit-
Bangkok 10300.
5-
Wat Upairadchabamrung ( Chùa Khánh Vân)
864
Charoenkrung- Taladnod
Sampanthawong-
Bangkok 10100.
6-
Wat Chaiyapummikaram ( Chùa Tỉ Ngạn)
30
Yaovapanid- Chakrawad
Sampanthawong-
Bangkok 10100.
7-
Wat Mongkornsamakom ( Chùa Hội Khánh)
48 Plangnam-Sampanthawong,Sub
Sampanthawong-Bangkok
10100.
Những
ngôi chùa ở miền Nam Thái lan:
8-
Wat Thamkhounoy ( Chùa Khánh Thọ)
18/1
Mou 5 Muangchum
Thamuang-
Kanchanabury 71000.
9-
Wat Thawornwararam ( Chùa Long Sơn )
03
Chaokunen- Bannue
Mueng-
Kanchanabury 71000.
10-
Wat Khednabunyram (?)
28
Khuang- wadmai
Mueng-
Chantabury 22000.
11-
Wat Mahayankanchanamadrabamrung (?)
9
Mahapad- Sateng
Mueng-
Yala 95000.
12-
Wat Annamnikaya ( Chùa Tam Bảo Công)
208 Mou 1 Donmanao
Songpinong-
Suphanbury-72100.
13-
Wat Upaipatikaram ( Chùa Khánh Thọ)
475/
Supakid- Banmai
Mueng
Chachoengsao- 72100.
14-
Wat Thawornwararam Hadyai (?)
45
Sangchan- hadyainai
Hadyai-
Songkla 90110.
Miền
Ðông Bắc Thái Lan:
15-
Wat Sunthonpradid ( Chùa Khánh An )
44/3
Adunded- Magkhang
Mueng-
Udon Thani 41000.
Tất
cả những vị trú trì những ngôi chùa này đều được
nhà Vua Thái sắc phong, hơn một nữa số vị trú trì tuổi
đã lớn. Tổng số Tỳ kheo và Sa di trong Annamnikaya không quá
500 vị so với con số 300 ngàn chư Tăng toàn đất nước Thái
quả là khiêm tốn (!), tại Thái lan Việt tông không có Chú
Tiểu chỉ có Sa di dưới 20 tuổi và Tỳ kheo khi trên 20 tuổi
đời, bất kể xuất gia ở thời điểm nào.
III/
Sinh hoạt và hoằng pháp hiện tại:
Chùa
Phổ phước do Hoà thượng tăng trưởng Annamnikaya trú trì
hay còn gọi là Học Viện Tăng Già Phổ Phước, và cũng là
văn phòng của Việt tông. Chùa Phổ Phước hiện nay là
nơi chốn để chúng ta có thể đánh giá và biết được sự
phát triển của Việt tông hiện tại cũng như tương lai. Bởi
vì, nơi đây thanh quy của thiền môn vẫn đang được gìn
giữ nghiêm mẫn, chư tăng được khuyến tấn tu học, Hòa
thượng trú trì vẫn còn luôn khao khát tái hiện toàn bộ
sinh hoạt của PGVN, những gì mà Ngài được học từ các
vị tiền Tôn túc.
Về
hành trì-tu học:
Hiện
chùa này có trên 100 Tăng sĩ đang tu học, con số này
vẫn luôn được duy trì mỗi năm, các Sa di được đào tạo
theo chương trình giáo dục phổ cập của Bộ giáo dục Thái.
Sau khi tốt nghiệp ở học viện, các Sa di được và đủ
tuổi để nhận lãnh cụ túc giới và tiếp tục theo học
một trong nhiều trường Phật học cũng như là Ðại học
của Thái lan hoặc trở về gia đình là một thiện tín. Riêng
số chúng Tỳ kheo ở Annamnikaya thì quá ít,thậm chí không
đủ để phụ trách công việc của Học viện cũng như là
giảng dạy và ứng phó đạo tràng.
Mặc
dầu tu học theo hình thức PGVN, tuy nhiên chư Tăng vẫn
áp dụng nhiều hình thức như một tu sĩ Nam truyền
Thái lan nghĩa là phải đi khất thực vào mỗi buổi sáng sớm,
và gìn giữ đầy đủ quy chế Tăng sự của giáo hội Phật
giáo Thái bên cạnh luật quốc gia dành cho tu sĩ Phật
giáo. Từ đây, chúng ta có câu trã lời, tại sao giới Bồ
tát hoàn toàn không được trao truyền trong Tăng sĩ Việt
tông, vì nếu nhận mà không thực hiện được thì không nhận
là biện pháp tốt nhất.
Vì
phần lớn thời gian dành cho việc học tập, chư Sa di ở đây
mỗi ngày chỉ thọ trì hai thời kinh Tịnh độ và Công
phu khuya. Trong những thời tụng kinh chúng ta luôn được nghe
âm thanh đầy ca điệu Việt nam, hoàn toàn bằng tiếng Việt,
pha lẫn chút đỉnh thanh giọng Trung hoa. Bên cạnh, ngoài thời
gian học tập suốt ngày tại lớp, chư Sa di vẫn thường xuyên
được Hòa thượng hướng dẫn cách đọc kinh tiếng việt
cho đúng và luôn được chỉnh đốn chỉnh xác, đây là công
việc không mệt mỏi của Hòa Thượng Tăng trưỡng, một tấm
gương gìn giữ Phật chất Việt nam đáng khâm phục. Sắc
phục lúc hành lễ của Tỳ kheo giống như Việt nam ,tuy
nhiên khi ra bên ngoài cả Tỳ kheo và Sa di không có áo nhật
bình dài (có lẽ lúc bấy giờ chiếc áo nhật bình chưa ra
đời, do đó chưa được truyền vào ), thay vào đó chiếc
y quấn ngang qua vai, đây là một hình thức khác với sắc
phục thường nhật khi ra ngoài của PGVN quê nhà, tuy nhiên
hình thức này là bất di dịch bởi đã được Ðức
Vua chỉ phong.
Về
Ứng phó đạo tràng:
Có
thể nói rằng ngoài công việc học hành, việc đáp ứng cầu
an , cầu siêu bên ngoài là công việc chính của chư Tăng PGVN
hiện nay, ngoài ra không còn một công việc nào khác như
giảng pháp, hướng dẫn Phật tử tu tập, làm từ thiện,
tham gia công tác xã hội .v.v.. bởi lẽ nhân sự đã quyết
định trong yếu tố này. Ðại giới trai đàn chẩn tế vẫn
thường xuyên được tổ chức và cũng đã thể hiện đặc
thù chất giọng Nghi lễ Phật giáo miền nam Việt nam.
Về
Giáo dục:
Giáo
dục đào tạo những Tăng sĩ có học là ước vọng và hoài
bảo chung cũa chư vị Tôn đức, ở đây đặc biệt là Ngài
tăng trưỡng, và từ đây chúng ta cũng có quyền hy vọng rằng
Việt tông vẫn sẽ được duy trì, nếu có một phương pháp
giáo dục Phật học chính thống. Hiện nay, Annamnikaya đã đầy
đủ trường lớp cho mọi cấp học từ tiểu , trung và đại
học nằm ba miền của nước Thái. Ðặc biệt, một trường
Ðại học chuyên về giảng dạy giáo lý Phật Giáo Bắc truyền
mang tên Ðại trí Văn Thù gọi tắt là Ðại trí của Việt
tông đã chính thức chiêu sinh trong năm này ( 4-2002). Ðây là
một sự phấn đấu không ngừng, một chiến lược đầu tư
nhân lực lâu dài, một sự nỗ lực âm thầm ngày đêm của
Chư Tăng Việt tông và quan trọng hơn cả là sự san sẽ thiếu
sót của hệ thống giáo dục Phật học Thái Lan, nơi có những
ngôi trường Phật học thành lập hơn cả trăm năm, có một
chương trình đào tạo nhiều khoa, ngành mang tầm vóc quốc
tế, vậy mà không có Khoa Phật Giáo Bắc Truyền!
Thiết
nghĩ cần phải nói thêm về trường đại học này, theo như
lời cuả Ngài Tăng trưỡng,trường đại học này sẽ giảng
dạy cả hai truyền thống Phật giáo, đặc biệt là tư tưởng
Phật giáo Việt nam làm nồng cốt, bên cạnh được mời
sự cộng tác của Phật Giáo Ðài Loan, Phật giáo Trung Hoa,
Phật Giáo Malaixia cả Phật giáo Việt nam, nghị quyết này
cũng đã được phê chuẫn trong nghị định thành lập nhà
trường, và đã in tải trên tờ bướm của trường đại
học, không biết là chư Tăng Việt Tông đã thỉnh ý
giúp đở từ Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam quê nhà hay chưa?
Riêng các Giáo hội khác đã cộng tác. Tác giả bài viết
này cũng thiết tha kêu gọi toàn thể người con Phật Việt
Nam trên toàn thế giới đồng hướng tâm ủng hộ, để Phật
sự này được thăng quang tốt đẹp.
Chương
trình của trường đại học này không khác mấy trong hệ
thống giáo dục Phật học các nước, ngôn ngữ giảng dạy
tuỳ thuộc vào nghành học của sinh viên bao gồm: Trung văn,
Anh Văn, Việt ngữ và Thái ngữ, được biết đến đầu năm
tới sẽ có chế độ tuyển sinh viên quốc tế và thi tuyển
chọn ngay tại quốc gia của sinh viên muốn theo học đang cư
tru,ùriêng sinh viên Việt nam trúng tuyển sẽ được đài thọ
toàn bộ học phí. Những môn thi chuẫn bị là Trung Văn,
Việt văn và Anh văn trên nền căn bản Phật học.
IV/
Kết luận:
Như
ở trên đã nói , đây mới chỉ là một sơ thảo do vậy chúng
tôi giữ lại toàn bộ ý kiến, dữ liệu cung cấp, hiện là
tài liệu giảng dạy môn Phật giáo Thái Lan của trường đại
học Phật giáo Mahachulalongkorn dẫn chứng để viết bài này.
Chúng tôi không so sánh, không đánh giá, tuy nhiên trong lòng
vẫn canh cánh tìm tòi, và khám phá thêm độ chính xác của
sử liệu. Bởi vì, với một mảng đề tài có bề dày lịch
sữ hơn 200 năm thế mà trong thư tịch Phật giáo Thái lan chỉ
vỏn vẻn có vài trang giấy và được trích đi giảng lại
không có gì mới lạ và thường bị sai lệch bởi các học
giả dẫn chứng khác nhau . Hơn thế nữa, đây là công việc
mà các học giả Thái thờ ơ nếu không muốn nói là họ không
muốn nghĩ đến và quan tâm. Từ suy nghĩ cho là vấn đề thứ
yếu, ngoài truyền thống, do đó cho đến hiện nay chưa có
một văn bản nào về Annamnikaya được các học gỉa Thái
công bố trong mức độ tối thiểu nhất, và chưa có một
văn kiện nào được dịch ra từ tiếng Thái một cách nghiêm
túc. Do vậy, từ lý do này chúng tôi vẫn luôn hoài nghi và
đang theo đuổi tìm kiếm để có được một tài liệu giới
thiệu tỗng thể bức tranh lịch sữ con đường của PGVN đến
Thái lan.
Với
công việc vượt ngoài khả năng như hiện nay, chúng tôi mong
mỏi được lắng nghe, chỉ dạy từ các bậc Tôn túc am hiểu
về Phật giáo Việt nam tại Thái lan, các vị học giả, những
nhà sữ học đóng góp và bổ túc để vấn đề được sáng
tỏ,làm giàu thêm trang Phật sư õ nước nhà. Ðặc biệt,
Annamnikaya có được một văn kiện lịch sữ chứng minh họ
đã có nguồn gốc rõ rệt chứ không phải chỉ là những
minh chứng truyền khẩu như hiện nay.
Trong
những sơ thảo kế tiếp chúng tôi hy vọng sẽ sớm giới
thiệu, những vị cao Tăng nào đầu tiên đã đến đất nước
này, và ai là người đã làm rường cột chấn hưng lòng tin
của dân bản xứ vào PGVN, cũng như trạng thái chùa Việt
hiện nay tại sứ xở của những chiếc y vàng.
Tài
liệu tham khảo
1-
Phra, Rajavaramuni, Thai Buddhism in the Buddhist world. Mahachulalongkorn
Buddhist University, 4th printing- April B.E./2530/1987 C.E, ISBN 974-8356-75-2.
Printed in Thailand by Amarin Printing Group.
2-
Jumsai, M.L. Manich, Popular History of Thailand.Published by Chalermnit,
6th Edition, September 2000, Bangkok.
3-
Buddhism in Thailand tài liệu giảng dạy tại trường Ðại học
Phật giáo Mahachulalongkorn- Bangkok-Thái lan, do phó giáo sư tiến
sĩ Phramaha Somjin Sammanpano
