CHÙA
SẮC TỨ TỊNH QUANG
Chùa
tọa lạc ở xã Ái Tử, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị.
Trong sách Từ điển Di tích Văn hóa Việt Nam (Hà Nội, 1993)
cho biết chùa do Hòa thượng Tu Pháp, tự Chí Khả khai sáng
vào năm 1739 đời Vua Lê Yý Tông (năm thứ hai đời Chúa Nguyễn
Phúc Khoát) với tên là chùa Tịnh Nghiệp. Đến đời Vua Gia
Long, vua ban tên gọi là Tịnh Quang. Chùa được trùng tu năm
1941. Đến năm 1972, chùa bị hỏng hoàn toàn do chiến tranh.
Ngôi chùa hiện nay được xây dựng sau năm 1975. Chùa được
Bộ Văn hoá công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa quốc
gia.
CHÙA
SẮC TỨ TỊNH QUANG
BIỂU
TƯỢNG TÂM LINH CỦA PHẬT GIÁO QUẢNG TRỊ
Bài,
ảnh Trí Năng
Tổ
đình Sắc tứ Tịnh Quang là một ngôi tổ đình duy nhất
của tỉnh Quảng Trị, tọa lạc tại Bàu Voi, thuộc thị trấn
Ái Tử, huyện Triệu Phong. Chùa được hình thành rất sớm,
từ những ngày đầu tiên chúa Nguyễn Hoàng vào Nam lập nghiệp,
với tên gọi ban đầu là am Tịnh Độ do Tổ sư Chí Khả
làm ra, nhưng vào năm nào thì mãi đến nay vẫn chưa khảo
cứu được. Nhưng có thể nói đây là một trong những ngôi
tổ đình có mặt sớm nhất và có ảnh hưởng rất lớn đến
Phật giáo và văn hóa của xứ Đàng Trong.
Theo
năm tháng, am Tịnh Độ ngày mỗi tô đắp, xây dựng, chỉnh
trang để ngày mỗi khang trang, hoàn thiện qua các đời trụ
trì tiếp nối như Thiền sư Tuyết Phong và Thiền sư Bảo
Châu. Đến năm 1739 tức là năm Vĩnh Hựu thứ 5 đời vua Lê
Ý Tông, tức vào năm thứ 2, chúa Nguyễn Phúc Khoát khi ngự
giá ra Quảng Trị có ghé vào thăm chùa và đảnh lễ Phật;
cảm khái với quang cảnh Phật đường nên chúa đã thân hành
ngự bút đề tặng 5 chữ "Sắc tứ Tịnh Quang tự". Từ đó
am Tịnh Độ đổi thành chùa Sắc tứ Tịnh Quang và trở thành
danh thắng. Đến năm Đồng Khánh thứ 2 (1890) lại được
trùng tu và ông Trần Chính Tịnh pháp danh Thông Quảng được
chọn làm Hội trưởng. Thành Thái năm thứ 6 (1886) cho cải
tạo lại chùa, dựng thêm nhà Tăng khang trang, rực rỡ, rồi
mời Tiến sĩ Hoàng Bính viết bia vào năm Thành Thái thứ
7 (1895)...
Ngày
15 tháng 11 năm 1991, Nhà nước đã chính thức xếp hạng chùa
là di tích cấp quốc gia hạng A1 theo Quyết định số 2009/QĐ.
Trải
qua bao năm tháng với biết bao biến cố thăng trầm của lịch
sử, chùa Sắc tứ Tịnh Quang vẫn là một ngôi tổ đình danh
tiếng của Phật giáo xứ Đàng Trong, được xem là một mạch
nguồn sản sinh, nuôi dưỡng và đào tạo biết bao danh tăng
thạc đức như Tổ sư Nhất Định, khai sơn chùa Từ Hiếu,
Huế; Tổ sư Phước Huệ, khai sơn Tổ đình Hải Đức, Huế…
mà gần đây nhất là những người con cao quý của Tổ, của
quê hương Quảng Trị: Đức Đệ nhị Tăng thống, cố Trưởng
lão HT.Thích Giác Nhiên (chùa Thiền Tôn), cố HT.Thích Giác
Hạnh (chùa Vạn Phước, Huế); cố HT.Thích Đôn Hậu (chùa
Linh Mụ); cố HT.Thích Trí Thủ (chùa Báo Quốc, Huế và Già
Lam, TP. HCM)…
Từ
năm 1970, chư tôn đức vốn xuất thân từ chốn Tổ đã trở
về, cùng các bậc tôn túc tại địa phương thực hiện nguyện
ước đại trùng tu chốn Tổ. Công việc đang tiến hành, thì
đến năm 1972, chiến tranh đã diễn ra trên quê hương Quảng
Trị, tổ đình chỉ còn lại đống gạch vụn, trơ trọi một
bộ sườn bằng xi-măng cốt thép, cảnh tượng ấy tồn tại
mãi cho đến những ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, ngôi
tổ đình chỉ tạm bợ một gian nhà nhỏ để chư Tăng hôm
sớm tụng kinh niệm Phật va đồng thời là nơi tiếp đón
những người con của chốn Tổ trở về.
Đến
ngày 18 tháng 2 năm Đinh Sửu 1997, toàn bộ chư tôn Hòa thượng,
chư Thượng tọa, Đại đức Tăng Ni và đồng bào Phật tử
đồng hương Quảng Trị trong và ngoài nước đã trở về
chứng kiến buổi lễ đặt viên đá đại trùng tu. Công việc
tiến hành đến ngày 18 tháng 2 năm Kỷ Mão (4-4-1999) thì tạm
thời ổn định, Ban Tái thiết cho tổ chức lễ an vị tượng
và giỗ Tổ khai sơn trọng thể. Đến ngày 18 tháng 2 năm Tân
Tỵ (12-3-2001), công việc trùng tu được hoàn tất với chi
phí xây dựng lên đến 2 tỷ đồng. Lễ khánh thành được
đặt dưới sự chứng minh của chư tôn Hòa thượng Thích
Thiện Siêu; Thích Khả Tấn; các ban ngành chính quyền tỉnh
và đông đảo Tăng Ni Phật tử đồng hương Quảng Trị.
Hiện
nay, chùa do Thượng tọa Thích Phước Châu là giám tự, hàng
tháng tại đây đều có tổ chức các khóa tu Bát quan trai
cho đông đảo bà con Phật tử đến tu hành và tham vấn giáo
lý. Chùa còn có một lễ hội giỗ Tổ hàng năm vào ngày 18
tháng 2 âm lịch với sự phối hợp tổ chức của BTS Tỉnh
hội và Ban Tái thiết (đại diện Hội Tăng Ni Phật tử đồng
hương chịu phần tài khoản). Lễ hội giỗ Tổ được tổ
chức rất quy mô, đạt tầm mức một lễ hội lớn tại khu
vực, quy tụ hàng ngàn Tăng Ni và tín đồ Phật tử đồng
hương khắp mọi miền đất nước trở về cùng với Tăng
Ni và hàng ngàn quần chúng Phật tử tại địa phương.
