Tháp
Huệ Quang
Chùa
Hoa Yên (Yên Tử, Uông Bí, Quảng Ninh)
Là
một trong những dấu tích ít ỏi của kiến trúc Lê Sơ còn
sót lại. Tháp dựng ra phía trước cổng chùa, ngay ở lối
đi; tháp vốn có từ thời Trần Nhân Tông, bị đổ, nên đầu
thời Lê đã trùng tu.Phần dưới của tháp là một bệ đá
ghép, to lớn, có bố cục mặt cắt hình lục giác, vốn là
bệ của tháp cũ mà những người trùng tu cố tình giữ lại.
Trên bệ này, họ dựng một tháp mới cao 6 tầng, có mặt
cắt hình vuông, nhỏ hơn so với bệ cũ rất nhiều. Tầng
dưới cùng, những người xây dựng vẫn sử dụng lại những
tấm đá có chạm hoa sen của tháp cũ mà ghép thành. Các tầng
trên mới thực sự làm về sau, hoàn toàn bằng gạch, về
sau này được trát vữa kín bên ngoài.
Cũng
như cấu trúc của nhiều tháp khác, tầng dưới cùng của
tháp này được xây cao hẳn lên, phía trong có pho tượng đá
Trần Nhân Tông đang ngồi trên ngai. Tượng và ngai được
chạm công phu, có trang trí nhiều hoa văn hình rồng, hình hoa
lá theo kiểu thức của nghệ thuật thời Lê Sơ. Các tầng
trên của tháp thấp, có viền mái to, và càng lên cao, chiều
rộng của tháp càng thu hẹp nhanh chóng, khiến tháp trông mảnh
mai và có cảm giác như cao chót vót. Đỉnh tháp là một quả
bầu tròn (tức quả hồ lô). Các tầng trên này không có trang
trí gì.Nhìn chung, đây là một tháp đá xây đơn giản, chưa
ăn nhập với các tầng bệ cũ ở dưới. Chúng ta có thể
đoán định tháp xây vào thời Lê Sơ, vì hình dáng của nó
khác hẳn hình dáng của tháp thời sau, phía trong bệ có tượng
và nghê đá của thời Lê Sơ. Dòng chữ "Lê triều trùng tu..."
ở cột cây hương trước tháp cũng giúp ta khẳng định thêm
điều đó.
