CHÙA LINH ỨNG

Chùa tọa lạc ở xã Hoà Hải, huyện Hòa Vang, trong khu vực Ngũ Hành Sơn, tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng, cách trung tâm thành phố Đà Nẵng 13km. Hòn Non Nước hay Thủy Sơn là ngọn núi cao và đẹp nhất trong năm ngọn Ngũ Hành Sơn (Kim Sơn, Mộc Sơn, Thủy Sơn, Hỏa Sơn, Thổ Sơn) do Vua Minh Mạng đặt tên. Nơi đây có nhiều cảnh đẹp: Động Hoa Nghiêm, động Tàng Chơn, động Huyền Không, Vọng Giang đài, Vọng Hải đài ... và hai ngôi chùa danh tiếng: chùa Linh Ưứng nằm ở sườn núi phía Đông và chùa Tam Thai ở sườn núi phía Nam, người ta thường gọi chung là chùa Non Nước. Chùa được dựng vào khoảng thế kỷ XVI, bấy giờ gọi là am Dưỡng Chơn. Vào đời Vua Minh Mạng, chùa được đổi tên là chùa Ứng Chơn do ngài Quang Chánh trụ trì. Đến đời Vua Thành Thái, chùa được mang tên Linh Ưỏng. Chùa được trùng tu nhiều lần. Gần đây nhất năm 1993, thượng tọa Thích Thiện Nguyện đã tổ chức trùng tu, sửa chữa chánh điện, xây đài Bồ-tát Quan Thế Âm, đắp tượng đức Phật Thích-ca cao 10m. Sau chùa có động Tàng Chơn, rộng 7m, dài 10m. Dưới chân núi là làng nghề điêu khắc đá truyền thống nổi tiếng. Chùa đã được Bộ Văn hóa công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia.
 

CHÙA LINH ỨNG – NON NƯỚC

Chùa tọa lạc tại phía đông ngọn núi Thủy sơn. Mặt tiền xây về hướng đông trông ra biển, ngôi chùa này cũng là một ngôi chùa cổ và lớn ở Ngũ Hành Sơn. Thời Vua Lê Hiển Tông, niên hiệu Cảnh Hưng ( 1740 - 1780 ) có Ngài Quang Chánh, hiệu Bảo Đài Đại Sư đến ẩn tu tại động Tàng Chơn, Ngài là Tổ khai sơn Chùa Linh Ứng sau này. Lúc đầu Ngài dựng một thảo am để hiệu là " Dưỡng Chơn Am ". Sau một thời gian, Ngài cất một ngôi nhà bằng tranh lá tại trước cửa động Tàng Chơn, để hiệu là " Dưỡng Chơn Đường " . Đến năm Minh Mạng thứ VI ( 1825 ) Vua Minh Mạng ngự đến Ngũ Hành Sơn, cùng lúc cho xây dựng lại Chùa Tam Thai, Vua cho xây dựng lại chùa bằng gạch ngói và bang cho chùa một tấm biển " Ngự chế Ứng Chơn Tự, Minh Mạng lục niên phụng tạo " . Chùa này cũng được công nhận là Quốc Tự. Nhà Vua đã sắc dụ Ngài Trần Văn Như Pháp Danh là Chơn Như Đại Sư đang hành Đạo tại Chùa Long Quang ở Huế về làm Trụ Trì Chùa Ứng Chơn. Đến năm Thành Thái thứ III ( 1891 ) do kỵ húy cùa một vị Vua nhà Nguyễn, nên Chùa Ứng Chơn dã đổi lại là Chùa Linh Ứng, và có một tấm biển ghi rõ " Cải tứ Linh Ứng Tự, Thành Thái tam niên " (Đổi  lại Chùa Linh Ứng, năm Thành Thái thứ ba ) . Từ đó mới có tên là chùa Linh Ứng cho đến ngày nay. Hai tấm biển của Vua Minh Mạng ban và Vua Thành Thái cải tự , hiện nay còn tại chánh điện Chùa Linh Ứng. Ngôi Chùa này cũng như Chùa Tam Thai đã trãi qua thời gian lâu xa và chiến tranh nên bị hư hoại, vì vậy đã được trùnh tu nhiều lần, lần trùng tu gần đây là vào năm 1992. . Hiện giờ ngôi Chùa được xây dựng rất kiên cố. Chánh điện ở chính giữa thờ Đức Phật Thích Ca Mâu Ni ngồi kiết già trên tòa sen to lớn rất trang nghiêm, hai bên thờ Đức Quan Thế Âm Bồ Tát và Đức Địa Tạng Bồ Tát. Hai bên tường có hai bàn thờ lõm vào trong tường thờ 18 vị La Hán. Trước Tiền đường thờ Ngài Hộ Pháp và Ngài Tiêu Diện. Hai trụ cột ở chính giữa chánh điện có hai câu đối :

 Phiên âm : 
Linh sơn phú pháp truyền đăng tục diệm khai Bát Nhã tự tâm 
Ứng thế hóa duyên giáo đồ thị chúng ngộ chơn như bổn tánh .

Tạm dịch : 
Linh sơn trao pháp tiếp nối đèn thiền mở trí tuệ tự tâm 
Vào đời giáo hóa dạy đồ chúng ngộ chơn như bổn tánh 

 Bên trái của Chánh điện là nhà thờ Tổ, chánh giữa có bảng " Lâm Tế tông phổ lịch đại giác linh " và các Long Vị của chư vị Hòa Thượng trụ trì hoằng hóa tại chùa. Bên phải chánh điện là Quan Âm Các xây trên một hồ nước và các bảo tháp, trong đó có tháp của Ngài Bảo Đài Đại Sư và các vị Hòa Thượng trụ trì của chùa. Phía trước chùa về bên trái có tượng Đức Phật Thích Ca lộ thiên to lớn màu trắng, sau lưng có cây Bồ Đề, xung quanh dưới chân tượng có mười tấm tranh bằng đá về cuộc đời của Đức Phật Thích Ca từ sơ sinh đến nhập diệt, do nghệ nhân ở Ngũ Hành Sơn điêu khắc, Trước tượng Phật có hồ nước lớn thả sen rất đẹp mắt, bên phải của chùa đi lên khoảng 20 bậc cấp phía đông nam là ngôi tháp của Hòa Thượng Thích Hương Sơn, tiếp đến là ngôi tháp Đa Bảo bảy tầng cao khoảng 20m rất nguy nga đồ sộ, được xây dựng vào năm 1996, mặt tiền tháp xây về hướng đông nhìn ra biển. Bên trong mỗi tầng tháp đều thờ tượng Phật, chư vị Bồ Tát, các vị Đại đệ tử của Đức Phật rất trang nghiêm. Hai trụ ở phía trước của tháp có hai câu đối .

 Phiên Âm : 
Đa Bảo Phật tháp sở cầu như ý nguyện 
Linh Ứng Ngũ Hành đệ nhất thắng danh lam 

Tạm dịch : 
Tháp Phật Đa Bảo chỗ cầu như ý nguyện 
Linh Ứng Ngũ Hành là danh thắng đệ nhất .

Về sự truyền thừa tại Ngũ Hành sơn có khác hơn so với các ngôi chùa khác. Vì lẽ chùa ở Ngũ Hành Sơn thuộc Quốc Tự cho nên hai chùa Tam Thai và Linh Ứng liên quan mật thiết với nhau. Hội đồng Tăng lữ ở đây thời xưa cũng thống nhất một khối. Tuy hai cảnh chùa khác nhau mà sự sinh hoạt tu học gần như một. Vị Tăng Cang quản lý cả hai chùa. Như bên chùa Tam Thai nhận chức Tăng cang, thì chùa Linh Ứng nhận chức Trụ Trì, đến như hoa lợi ruộng đất cũng chia cân hai chùa. Tăng sự ở đây cũng như một, riêng về sự truyền thừa tự tổ, thì chùa Linh Ứng được truyền thừa như sau :

1- Tổ khai sơn húy Quang Chánh, hiệu Bảo Đài Đại Sư 
2- Hòa Thượng hiệu Chơn Như 
3- Hòa Thượng hiệu Mật Hạnh 
4- Hòa Thượng hiệu Từ Trí 
5- Hòa Thượng hiệu Hải Nghiêm - Phước Nghi 
6- Hòa Thượng hiệu Hưng Long 
7- Hòa Thượng hiệu Tôn Nguyên 
8- Hòa Thượng hiệu Tôn Thắng
9- Hòa Thượng hiệu Hương Sơn 
10- Thượng Tọa Thích Thiện Nguyện trụ trì hiện nay .

Như vậy, Chùa Linh Ứng kể từ Tổ khai sơn cho đến bây giờ đã truyền thừa qua mười đời trụ trì hoằng dương Phật pháp. Ngôi chùa này cũng đã trùng tu nhiều lần, tuy trùng tu nhiều lần nhưng ngôi chùa vẫn giữ được những nét cổ kính và hài hòa với quan cảnh thiên nhiên.

ĐĐ Thích Hạnh Nghĩa
(Lamtechucthanh)
 
 

TVHS