CHÙA
TỪ HIẾU
Chùa
tọa lạc ở thôn Dương Xuân Thượng III, xã Thủy Xuân, thành
phố Huế, tỉnh Thừa Thiên - Huế. Chùa ban đầu là am An Dưỡng
do Hòa thượng Nhất Định dựng vào năm 1843. Năm 1848, sau
khi Hòa thượng viên tịch một năm, các vị thái giám và cung
giám đã tổ chức tái thiết, mở rộng ngôi chùa. Chùa được
Vua Tự Đức ban tấm biển "Sắc tứ Từ Hiếu Tự". Chùa được
tiếp tục trùng tu, chỉnh trang vào các năm 1865, 1894, 1931,
1962, 1971... Cổng tam quan xây kiểu vòm cuốn hai tầng có mái,
phía trên thờ tượng Hộ Pháp. Bên trong cổng là hồ bán
nguyệt thả hoa sen, hoa súng xây năm 1931. Chùa là một ngôi
Tổ đình ở Huế. Trước đây, chùa là một trong những nơi
ấn hành kinh, luật của Phật giáo. Trong vườn tháp có tháp
mộ của những danh tăng Nhất Định, Diệu Giác, Cương Kỷ...
Chùa Từ Hiếu là danh lam thắng cảnh xưa nay của đất Thần
Kinh
Chùa
Từ Hiếu
Thừa
Thiên Huế
Theo
Đại Nam nhất thống chí ghi lại: Chùa Từ Hiếu được xây
dựng vào năm 1843 tức đã hơn một thế kỷ. Chuyện kể rằng
xưa kia khi cả vùng đất xã Dương Xuân (nay là xã Thủy Xuân,
tỉnh Thừa Thiên Huế) còn là rừng hoang rậm rạp, chẳng
người lui tới, có vị thiền sư tên là Nhất Định đưa
mẹ già lên đó lập một thảo am nhỏ để thờ tự và đạt
tên là An Dưỡng Am. Thiền sư Nhất Định ngoài việc lo kinh
kệ sớm khuya còn phải chăm sóc mẹ già. Ông nổi tiếng là
người con có hiếu, tương truyền có lần mẹ già bị bệnh
rất nặng, hàng ngày ông lo thuốc thang nhưng bà vẫn không
khỏi. Lúc đó người ái ngại khuyên ông nên mua thêm thịt
cá để tẩm bổ cho mẹ, có làm được điều đó mới mong
bà chóng hồi sức. Nghe vậy, mặc thiên hạ đàm tiếu chê
bai, ngày ngày thiền sễ chống gậy băng rừng lội bộ xúông
chợ cách đó hơn 5 cây số để mua cá và buộc vào đầu
gậy mang về nấu cháo cho mẹ già ăn. Câu chuyện vang đến
tai Tự Đức vốn là vị vua rất hiếu thảo với mẹ, vua
rất cảm phục trước tấm lòng hiếu thảo của sư Nhất
Định
nên ban cho chùa tấm biển đề; Sắc Tứ Từ Hiếu Tự. Chùa
được mang tên Từ Hiếu từ đó và đến năm 1848, chùa được
các vị quan lại trong cung triều Nguyễn nhất là các vị thái
giám cúng dường tiền bạc để lo việc thờ tự sau này.
Vua Tự Đức còn ban cấp thêm nhiều kinh phí để xây dựng
ngôi thảo am nhỏ thành một ngôi chùa uy nghiêm tráng lệ tồn
tại cho đến ngày nay.
Chùa
Từ Hiếu nằm khuất trong một rừng thông chập trùng trên
một vùng đồi của xã Thủy Xuân. Khuôn viên chùa rộng chừng
8 mẫu, phía trước có khe nước uốn quanh chảy róc rách đêm
ngày, phong cảnh rất thơ mộng. Trước cổng chùa có ngôi
tháp cao 3 tầng được xây dựng vào năm 1896 dùng làm nơi
tàng trữ kinh tượng theo sắc chỉ của nhà vua. Cổng chùa
được xây theo kiểu vòm cuốn, hai tầng có mái che và ngay
trước con đường lát gạch để vào chánh điện là một
hồ bán nguyệt xinh xắn ngát hương sen và những con cá cảnh
đủ màu bơi lội tung tăng. Chùa Từ Hiếu có ba căn hái chái,
trước là ngôi chính điện thờ Phật, sau là Quảng hiếu
đường. Đặc biệt ở khu nhà hậu có án thờ Tả quân đô
thống Lê Văn Duyệt cùng con ngựa gỗ và thanh đại đao của
ông.
Ngoài
cảnh trí tuyệt vời, xung quanh ngôi chùa Từ Hiếu còn có
khá nhiều lăng mộ các vị phi tần của các chúa Nguyễn.
Do địa thế đẹp, yên tĩnh lại không xa thành phố của Huế
nên nơi đây thừơng là nơi hẹn hò của giới trẻ, là điểm
vui chơi dã ngoại của thanh niên Huế vào những ngày nghỉ,
ngày lễ. Chùa Từ Hiếu là một trong những ngôi chùa cổ
đón khách du lịch trong và ngoài nước đông nhất cố đô
Huế.
Trần
Minh Tích
