Chùa
tọa lạc ở số 73 phố Quán Sứ, quận Hoàn Kiếm, thành phố
Hà Nội. Sách Từ điển di tích văn hóa Việt Nam (Hà Nội,
1993) cho biết chùa được triều đình dựng vào đầu đời
Lê sơ để đón tiếp sứ giả các nước ngoài như Chiêm Thành,
Vạn Tượng, Nam Chưởng... đến lễ Phật. Năm 1822, chùa được
sửa sang lại làm chỗ lễ bái cho quân nhân. Năm 1827, Hòa
thượng Thanh Phương ở Hà Sơn Bình đến trụ trì lo việc
trùng tu, tô tượng, đúc chuông... Đệ tử của ngài là Văn
Nghiêm lại cho đắp thêm 27 pho tượng. Năm 1934, Tổng hội
Phật giáo Bắc Kỳ đặt trụ sở ở chùa. Chùa đã được
xây dựng lại theo bản thiết kế của hai kiến trúc sư Nguyễn
Ngọc Ngoạn và Nguyễn Xuân Tùng năm 1941. Chùa hiện nay đặt
trụ sở Giáo hội Phật giáo Việt Nam.
Chùa
Quán Sứ
Hà
Nội
Mặc
dù không có lịch sử lâu đời và kiến trúc độc đáo như
nhiều ngôi chùa khác ở Hà Nội, nhễng chùa Quán Sứ lại
được nhiều người Việt Nam biết tới, coi như một ngôi
chùa thiêng bậc nhất của Thủ đô. Chùa được Hội Phật
giáo lấy làm trụ sở, lại ở giữa thành phố và cũng có
một lịch sử khá đặc sắc.
Nguyên
vào giữa thế kỷ 14 đời Trần Dụ Tông, ở khu vực này
có nhà Công quán của triều đình dùng để đón các sứ thần
của các quốc gia phía Nam, như Chiêm Thành, Vạn Tượng, Nam
Chễởng... Vì các sứ thần này theo đạo Phật nên để tiện
cho việc cúng tế của họ trong những ngày dài chờ đợi
được tiếp kiến, giải quyết công việc... triều đình cho
lập ngay cạnh Công quán một ngôi chùa. Có lẽ vì thế mà
người ta gọi ngôi chùa này là chùa Quán Sứ.
Sau
này Công quán bị hủy bỏ nhưng chùa vẫn được giữ lại.
Năm 1822, chùa được sửa sang làm chỗ lễ bái cầu đạo
cho quân nhân. Năm 1934, Hội Phật giáo Bắc Kỳ lấy chùa làm
Hội quán. Năm 1942 chùa được xây dựng lại theo quy mô như
ta thấy ngày nay. Năm 1958, Hội Phật giáo thống nhất Việt
Nam lấy chùa làm trụ sở.
Tiền
đường chùa Quán Sứ thờ Phật, hậu đường thờ quốc sư
triều Lý là Thiền sư Khuông Lộ. Trong chùa, ngoài các cơ
quan của Hội Phật giáo còn một thư viện lớn, lưu giữ
nhiều kinh sách Phật giáo. Bên ngoài cổng chùa cũng có một
cửa hàng bán kính sách, đồ thờ.
Chùa
nằm ở trung tâm Thủ đô nên rất thuận tiện cho việc đi
lại vãn cảnh, cúng bái của khách thập phương. Vào những
ngày rằm, ngày mồng một, ngày lễ tết, đặc biệt là ngày
Phật đản... các Phật tử, các thiện nam, tín nữ kéo về
đây rất đông, tấp nập cả một đoạn đường Quán Sứ.
Nhiều
người Việt và cả người nước ngoài đến Hà Nội dẫu
có bận bịu mấy cũng gắng đến vãn cảnh thắp nhang ở
chùa Quán Sứ vì trong thâm tâm họ, chưa vào Quán Sứ cũng
coi như chưa đến Hà Nội.
Đỗ
Minh