Chùa
Mía
xã
Sơn Tây, tỉnh Hà Tây
Chùa
Mía thuộc làng Mía, nay thuộc xã Đường Lâm, thị xã Sơn
Tây, tỉnh Hà Tây, cách Hà Nội khoảng 45 km về phía tây.
Chùa Mía còn có tên chữ là Sùng Nghiêm Tự.
Chùa
Mía được xây dựng vào thời Trần. Đến thế kỷ 17, chùa
đã bị đổ nát, hoang phế nhiều. Năm Đức Long thứ tư (năm
1632), bà Nguyễn Thị Dong, vợ chúa Trịnh Tráng (1632 - 1657),
được nhân dân tôn kính gọi là Bà Chúa Mía, đứng ra hưng
công để xây dựng lại. Chùa nằm trên một ngọn đồi đá
ong, có quy mô lớn, được tách ra làm ba khoảnh tách bạch.
Phía ngoài cùng là gác chuông, tiếp đó là mảnh sân, ở phía
bên góc phải là một cây đa vài trăm tuổi,
tán
lá xum xuê che mát cả một khoảng rộng, tạo cho khu chùa Mía
một cảnh yên tĩnh mát mẻ mà linh thiêng. Qua một cổng gạch
là đến khoảnh thứ hai. Một là dãy nhà thụ trai (nơi ở
của các nhà sư). Tiếp đến là khu nhà chính gồm: Nhà bái
đường, chùa hạ, chùa trong và thượng điện. ở nhà bái
đường có một tấm bia đá được dựng vào năm bắt đầu
làm chùa (1632). Tấm bia đá này có chiều cao hơn 1,6 m, chiều
rộng là 1,2 m đặt trên một con rùa đá đồ sộ làm chúng
ta nhớ đến những con rùa đội bia đá trong Khuê các Văn
Miếu. Nội dung của tấm bia ghi lại sự tích Bà Chúa Mía
đã làm chùa như thế nào. Đây là một trong những tấm bia
to đẹp còn lễu giữ đến ngày nay.
Chùa
hạ và chùa trong nối với nhau bằng hai dãy hành lang bao quanh
lấy khu thượng điện, kiến trúc được làm theo kiểu chuôi
vồ. Tại đây, tất cả những chỗ nào làm bằng gỗ đều
được chạm trổ rất đẹp. Gần gác chuông và cây đa cổ
thụ là tòa bảo tháp Cửu phẩm Liên Hoa cao 13 m thờ vọng
Xá Lợi đức Phật.
Tòa
gác chuông làm theo kiểu kiến trúc chồng diêm hai tầng tám
mái. Các góc mái đều gắn đao triện. Sàn nhà bằng gỗ,
ở tầng gác có hàng lan can tiện. Các ván long, xà nách đều
được bào xoi cạnh và chạm trang trí đề tài hoa lá. ở
đây có một tấm bia năm 1621, một tấm bia năm 1750. Trên gác
treo một quả chuông đồng đúc năm Cảnh Hễng thứ tễ (1745)
một khánh đồng đúc năm Thiệu Trị thứ sáu (1846).
Tượng
Quan Âm Tống Tử.
|
Một
trong Bát Bộ Kim Cương.
|
Trong
chùa Mía có rất nhiều tượng, có 287 pho tượng lớn nhỏ,
trong đó có 6 pho tượng đồng, 106 pho tượng gỗ và 174 pho
tượng bằng đất luyện được sơn son thếp vàng. Các pho
tượng này dù được đúc, nặn, hay được chạm khắc cũng
thể hiện tính nghệ thuật cao, sự khéo léo, tài hoa của
những người thợ xưa. Nhiều pho tượng được xem như những
tác phẩm nghệ thuật tạo hình ở Việt Nam. Điển hình nhất
là ở tòa thượng điện có một bộ tám pho tượng
Bát
Bộ Kim Cương làm bằng đất luyện. Mỗi pho tượng là hình
tượng một võ tướng đang trong tư thế chuẩn bị chiến
đấu để trừ tà bảo vệ phật pháp. Hình khối, bố cục
vững chắc, thân hình cân đối, đường nét thoải mái và
khỏe. Nếu ở chùa Tây Phương có các pho tượng La Hán diễn
tả hết nội tâm của con người thì ở chùa Mía các pho tượng
Bát Bộ Kim Cương cũng được coi như những điển hình nghệ
thuật, đã miêu tả ngoại hình, dung mạo những con người
giàu tinh thần thượng võ.
Tượng
Tuyết Sơn
Ngoài
ra ở hai dãy hành lang còn có các pho tượng tuyệt tác như:
Tượng Tuyết Sơn (cao 0,76 m), trông không lớn như tượng Tuyết
Sơn ở chùa Tây Phương.
Nổi
bật nhất trong chùa Mía là tượng Quan Âm Tống Tử (cao 0,76
m), thường được gọi là tượng Bà Thị Kính. Tượng này
diễn tả một người phụ nữ thùy mị, có duyên, vẻ mặt
hơi buồn nhưng rất hiền từ nhân hậu, aüm một đứa bé
bụ bẫm kháu khỉnh. Đường nét chạm khắc mềm mại, trau
truốt.Với những tác phẩm nghệ thuật điêu khắc và kiến
trúc độc đáo, với quy mô bề thế và đẹp. Chùa Mía đã
được Bộ Văn hóa - Thông tin xếp hạng là di tích kiến trúc
nghệ thuật.
Như
Anh
Xem
Tiếp Bài Viết Về Chùa Mía của Bạch Cúc với tựa đề
là: Chùa Mía - di sản
văn hoá đang được bảo tồn. Một tác phẩm kiến trúc độc
đáo
