Chùa
thường gọi là chùa Côn Sơn, chùa Hun, tọa lạc ở xã Cộng
Hòa, huyện Chí Linh, tỉnh Hải Hưng. Chùa được dựng từ
thời Lý. Thời Trần, các vị vua thường đến chùa lễ bái.
Theo sách Tự điển di tích văn hóa Việt Nam (Hà Nội, 1993),
Trần Nhân Tông sau khi xuất gia cũng đến đây tham thiền nhập
định. Năm 1329, Thiền sư Pháp Loa dựng am Hồ Thiên và am
Chân Lạp. Sau đó, Thiền sư Huyền Quang từ chùa Vân Yên (Yên
Tử) đến trụ trì. Chùa được coi là một Tổ đình của
dòng thiền Trúc Lâm Yên Tử. Lúc ngài Huyền Quang mất (1334),
Vua Trần Minh Tông cúng 10 lạng vàng để xây tháp thờ xá-lợi
ngài ở lưng chừng núi Côn Sơn (còn gọi là núi Kỳ Lân).
Điện Phật được bài trí thoáng, tôn nghiêm. Trước chùa
có tấm bia khắc 3 chữ "Thanh Hư Động" là bút tích của Vua
Trần Nghệ Tông (1322-1395) và tấm bia do Chiêu Dương Nguyễn
Đức Minh soạn năm 1607 nói việc trùng tu chùa vào đầu thế
kỷ XVII do nhà sư Thích Pháp Nhẫn thực hiện. Chùa được
trùng tu vào năm 1995. Chùa đã được Bộ Văn hóa công nhận
là Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia.
Chùa
ở chân núi Côn Sơn, phía đông huyện Chí Linh, tỉnh Hải
Dương, gần làng Chi ngại, quê hương của dòng họ nhà Văn
hoá Nguyễn Trãi.
Chùa
xây từ đời Trần (1225-1400), nơi tu luyện của trạng nguyên
Lý Đạo Tài, pháp danh Huyền Quang, khi ông cáo quan về ở
ẩn. Nguyễn Trãi khi về hưu được vua giao chức "Đề cứ"
chùa Côn Sơn cùng vợ là Trần Phu Nhân, trông coi và mở rộng
thêm. Chùa thờ Phật. Trong chùa còn fu hệ thống tượng phật.
Trong đó có tượng Di Đà Tam Tôn cao 1m43, tượng Trúc Lam Tam
Tổ tức là Trần Nhân Tông, tượng nhà sư Huyền Quang, tượng
Trần Nguyên Đán và các bà vợ. Trước đây còn có tượng
Nguyễn Trãi và Trần Phu nhân, nhưng đã bị phá năm 1954.
Trong
chùa hiện còn nhiều di vật có giá trị như 8 bia thời Trần
và Lê.
Một
bia bốn mặt niên hiệu Thiệu Phong thứ 18 (1397)
Một
bia có 3 chữ "Thanh Hư động" thời Long Khanh (1373-1377) năm
Hoằng Định thứ 4 (1603).
Một
bia niên hiệu Hoàng Định thứ 14 (1633) - vua Lê Thế Tông
Một
bia niên hiệu Thịnh Đức nguyên niên (1653) - vua Lê Thần Tông
Một
bia niên hiệu Vĩnh Thịnh thứ 7 (1712) - vua Lê Dụ Tông.
Mộtbia
niên hiệu Bảo Thái thứ 2 (1721) vua Lê Dụ Tông.
Một
bia niên hiệu Vĩnh Hậu thứ 4 (1738) - vua Lê Y Tông.
Chùa
Côn Sơn là một di tích lịch sử văn hoá được xếp hạng
Xem
tiếp phần 2: Chùa Côn Sơn
Và Quần Thể Di Tích Lịch Sử Chí Linh
