CHÙA HIẾN
Phố
Hiến Thị Xã Hưng Yên
Chùa
Hiến nằm ở phía Tây của phố Hiến xưa thuộc thôn Mậu
Dương, xã Hồng Châu, thị xã Hưng Yên, tỉnh Hải Hưng.
Chùa
Hiến được xây dựng để thờ Phật Thích Ca. Nhưng nếu
nghiên cứu kỹ quá trình hình thành chùa Hiến, tên gọi, sự
liên quan của chùa với nhiều di tích khác chúng ta mới thấy
hết ý nghĩa lịch sử của ngôi chùa. Đó là sự hình thành
và phát triển của phố Hiến về các mặt kinh tế, tôn giáo,
tín ngưỡng....
Chùa
Hiến làm theo kiểu chữ Quốc gồm 4 phần: Tiền đường,
Thiên đường, Tam bảo và hành lang.
- Tiền
đường chùa Hiến gồm 5 gian 2 dĩ. Phần tiền đường kiến
trúc đơn giản vì kèo theo kiểu con chồng đấu sen.
- Tiếp
phần tiền đường đến phần Thiên hương gồm 3 gian. Thiên
hương được áp dụng song song với tiền đường, phần dưới
thông nhau, phần mái Thiên hương được làm theo kiểu 4 mái.
Trên nóc Thiên hương ghi hàng chữ "Phật lịch nhị thiên tứ
bách cửu thập thất niên" (tức 2497 năm theo Phật lịch) tại
Quý Tị thập lục (26 tháng 3 năm Quý Tp>
- Qua
Thiên hương đến Tam bảo, Tam bảo chùa Hiến gồm 3 gian được
cấu trúc vuông góc với Thiên hương. Tam bảo được bố trí
làm 3 khu vực thờ: Bên phải thờ Đức ông, bên trái thờ
Mẫu, khu vực giữa thờ Phật Thích Ca, Phật Bà và Quan Bồ
Tát.
- Hai
bên phải và trái cách nội tự 2 mét có 3 dãy hành lang bao
xung quanh chùa: Mỗi dãy 7 gian vuông góc với nhau gọi là hành
lang thập điện.
Tại
sân phía trước chùa có hai bia đá. ở bên phải chùa còn
một giếng nước. Bên phải chếch về hướng Tây Nam có ngôi
tháp gọi là tháp sư xây dựng bằng gạch. Phía trước cửa
chùa ngay cổng ra vào hiện còn một cây nhãn tiên theo các
cụ già truyền lại đây là cây nhãn được trồng từ thời
kỳ phố Hiến, gọi là cây nhãn tiến-nhãn lấy qua cung tiến.
Sát phía bên trái chùa Hiến là ngôi đình Hiến, nơi thờ
quan Thái giám nhà Tống-Ngô.
Bên
chùa Hiến còn một số hiện vật tiêu biểu như sau:
-1
bệ thờ sơn son thiếp vàng thời Lê.
- 2
bia đá 1 thời Lê, một thời Nguyễn.
- 3
câu đối máng.
- 1
bát hương đồng cao 0,37 mét, đường kính 0,32 mét phía trước
có 3 chữ "Thiên ứng tự". Hai bên có hàng chữ Mậu Dương
xã phụng sự, một bên ghi rõ niên hiệu: Bảo Đại thập
lục niên nhuận lục nguyệt nhị thập ngũ nhất " (25 tháng
6 nhuận năm 1442).
- Trong
chùa có 2 pho tượng Phật Thích Ca: 1 bằng đồng cao 0,20 mét
đứng trên tòa sen. 1 bằng gỗ cao 0,69 mét cả bệ và pho tượng
Mụ thiên 16 tay ngồi trên tòa sen cao 2 mét (cả bộ), ngoài
ra còn một số các pho tượng: Bồ Tát, Tam thân, Tam thế...
- ở
tòa giữa Tam bảo có 2 lọ lục bình gốm cao 0,62 mét, đường
kính 0,26 mét có đắp nổi rồng uốn quanh, men rạn đá sơn
lại nên khó xác định niên đại.
- Tại
gian trái tiền đường chùa Hiến còn treo 1 chuông đồng cao
1,2 mét, đường kính 0,70 mét. Phía trên đề 4 chữ "Thiên
ứng tự chung". Chuông được sản xuất vào năm "Hoàng Triều
gia long vạn niên nhị thập tuế thứ nhị giáp tứ nguyệt
nhị thập lục nhật" (1801).
