CON ĐƯỜNG KIM CƯƠNG THỪA VỀ SỰ TỊNH HÓA
LAMA THUBTEN YESHE.
Bản dịch Việt : Kiến Không
Nhà Xuất Bản Thiện Tri Thức, 1999

PHẦN 2
NHỮNG GIÁO HUẤN VỀ ẨN TU 

7 
CHUẨN BỊ SẴN SÀNG 
CHO VIỆC ẨN TU

Các tiêu chuẩn đáp ứng với việc ẩn tu

Một người cần những tiêu chuẩn nào để ẩn tu theo yoga maha-anuttara về Vajrasattva ? Yêu cầu cơ bản là bạn là một hành giả chân thật, nghiêm túc, thiết tha kiên định muốn có sự chứng đắc giác ngộ vĩnh viễn, an lạc, và bạn không phải là kẻ đạo đức giả. Và bạn phải nên thực hành những gì người thầy chỉ cho bạn – không có sự hiểu sai, lý giải lệch lạc bởi tâm thức ý niệm sai lầm của riêng bạn.

Kinh nghiệm của các thiền giả nam và nữ trong truyền thống Tây Tạng như thế này : như là một tiêu chuẩn chung, bạn phải đã nhận được những giáo huấn về “con đường có thứ bậc để đạt tới giác ngộ” và bạn phải hiểu biết trọn vẹn, và đã, đang thể hiện những hiểu biết đó vào thực hành. Còn đối với tiêu chuẩn đặc biệt, bạn phải đã được quán đảnh nhập môn vào tantra yoga maha-anuttara của Vajrasattva. Nếu bạn đã có được các tiêu chuẩn đó, bạn có thể thực hiện sự thực hành này.

Kiến thức và kinh nghiệm của “con đường có thứ bậc đưa tới giác ngộ” là rất cốt lõi, tối quan trọng bởi vì ba phạm trù chính yếu của nó là buông bỏ, phát Bồ đề tâm và thấu hiểu đúng đắn về tánh Không, là những tiên đề không thể thiếu được để đạt đến những chứng ngộ về Kim Cương thừa. Không có ba tiên đề này, việc thực hành phương pháp yoga sẽ không có hiệu quả. Nó chỉ thuần trí thức và cạn cợt và sẽ không bao giờ nhập một được với tâm của bạn. Với ba tiên đề đó và nếu bạn nhận được quán đảnh cần thiết từ một vị thầy đạo hạnh toàn mỹ thì bạn được trang bị đầy đủ để thực hiện thành công việc ẩn tu theo Heruka Vajrasattva, và như vậy bạn rất may mắn để có thể làm được điều ấy.

Ẩn tu ở đâu ?

Một người đã thỏa đáng các tiêu chuẩn rồi, thì nên ẩn tu ở đâu ? Có phải là nơi nào cũng được hay không ? Không. Phải tu ở nơi sẽ khiến bạn có cảm giác về thực tại, chứ không phải nơi rất mê ảo, một phóng chiếu ô nhiễm của tâm mê lầm.

Đôi khi chúng ta không khôn ngoan ; chúng ta cố gắng thiền định ở một nơi như, chẳng hạn, trước lò sưởi và chúng ta than phiền là không thiền định được lâu. Nếu bạn cho ngón tay vào lửa, ngón tay sẽ bị bỏng. Bạn không thể bực mình nói : “ngón tay tôi bị bỏng rồi.” Bản chất của lửa làm làm bỏng. Tùy bạn chọn một mạn đà la thích hợp cho cách mà bạn muốn triển khai… y như việc chọn đôi giày vừa với chân của bạn.

Dĩ nhiên nếu bạn có được sự điều phục tốt cái tâm thì bạn có thể đi bất cứ nơi nào cũng được và những rung động được kiểm soát tốt của bạn thậm chí sẽ có ảnh hưởng đến người khác. Nhưng nếu bạn yếu, thì rung động không thể kiểm soát được của những người xung quanh sẽ ảnh hưởng đến bạn, ngay cả tia sáng trí huệ như một đèn cầy nhỏ sẽ bị thổi tắt, và bạn sẽ kết thúc như trong một siêu thị tạp nhạp luân hồi sanh tử. Thực tế khi ẩn tu chúng ta cố kiểm soát được tâm chúng ta – nhưng chúng ta là những “đứa bé” khi chúng ta đến nơi ẩn tu, chúng ta cần phải có thời gian dài để tu tập. Và, tâm “đứa bé” đòi hỏi các điều kiện lý tưởng.

Theo kinh nghiệm của các vị lama nơi lý tưởng là một vùng thiên nhiên, đẹp, ở đó có bầu không khí yên tĩnh, thanh bình, dễ thư giãn, bạn có thể trông thấy núi tuyết, có hoa dại, những cây thuốc tỏa mùi hương thiên nhiên khoan khoái và có nước mát, sạch. Bạn phải nên tránh những nơi dơ bẩn, gần đường cái, xe cộ, con người, hoặc nơi nguy hiểm, hay nơi có những cây chất độc đang mọc. Bạn không nên ẩn tu nơi mà bạn dễ bị căng thẳng thần kinh, hay cảm thấy không an toàn.

Những nơi có các vị thánh nhân sống thì tuyệt vời nhất, các vị có rung động tốt mà tôi chắc chắn các bạn Tây phương, những người rất nhạy cảm, có thể sẽ cảm thấy được. Những nơi lý tưởng như vậy thường rất xa vắng, cô tịch. Ở Tây Tạng, chúng tôi trước đây đã từng nghiên cứu kinh điển trong các tu viện và trau dồi để phù hợp với những tiêu chuẩn ẩn tu nói ở trên, và rồi đi đến một nơi cô quạnh để thiền định. Những nơi này hết sức đơn giản, chứ không phải những “nơi ẩn cư” rất sang trọng của người Tây phương khi các triệu phú đến đó để lánh mặt không muốn tiếp xúc ai cả. Người Tây phương thực sự biết thưởng thức cuộc sống, ngay cả trong đơn độc ! Tuy nhiên, điều đó chỉ được làm do từ sự yêu chuộng bản thân mình. Những chỗ ẩn tu khổ hạnh chắc chắn là cái đối nghịch lại.

Bạn cũng có thể ẩn tu tại tu viện hay ở một trung tâm học pháp. Ở Đông phương, nhiều thiền giả đã từng ẩn tu gần nghĩa địa. Ở nghĩa địa thì thường yên tĩnh. Bạn dựng một cái chòi xa nghĩa địa một ít để khỏi có ai đến, và bạn ẩn tu trong sự thấu hiểu sâu sắc về sự vô thường và cái chết. Nơi mà bạn đã chọn để ẩn tu rất quan trọng.

Không phải bất kỳ ai cũng phải cần thiết chọn một nơi ẩn tu thích hợp, nhưng đối với chúng ta, nơi ẩn tu hết sức quan trọng. Tâm chúng ta giống như tâm của một đứa bé : các điều kiện bên ngoài ảnh hưởng đến rất dễ. Thực ra tâm chúng ta còn tệ hơn tâm đứa bé. Đứa bé chỉ biết chộp lấy bất cứ cái gì nó thấy, còn chúng ta không chỉ chộp lấy cái gì chúng ta thấy mà chúng ta cũng còn trí thức hóa nó nữa. Trí huệ của chúng ta bị giới hạn. Do đó, chúng ta phải tự đặt mình vào một môi trường thích hợp. Nếu tâm chúng ta thoát khỏi mê muội, nhầm lẫn thì chúng ta không cần thiết lo đi chọn môi trường, điều kiện sống… ; thậm chí chúng ta cũng chẳng cần ẩn tu theo Vajrasattva nữa !

Do đó việc suy nghĩ cẩn thận để tìm một nơi cho việc ẩn tu là hết sức quan trọng – nơi đó không chỉ cho bạn sắp ẩn tu nhưng cũng còn là nơi bạn sắp sống ở đó. Hãy quyết định xem bạn muốn học hỏi điều gì và hãy sống nơi bạn được dạy điều đó. Trong các thành phố Tây phương bạn có thể chọn nơi sinh sống cho bạn một cách dễ dàng. Nếu bạn muốn dành thời gian cho phim ảnh, bạn có thể sống gần rạp chiếu bóng. Bạn có quyền tự do để làm điều đó. Nói cách khác bạn kiểm soát, điều khiển được phần nào các nghiệp quả của bạn, tức là cái cách mà cuộc sống của bạn đang phát triển. Bạn không thể nói rằng bạn bất lực không thể chọn lựa gì cả vì tất cả đều tùy thuộc vào nghiệp. Chính bạn tạo ra nghiệp. Hoàn cảnh sống của bạn tùy thuộc vào nghiệp của bạn và bạn có khả năng hướng dẫn nó. Chẳng hạn, nếu bạn muốn đi ẩn tu bạn sẽ thu xếp các ngoại cảnh, các điều kiện sinh hoạt ra sao cho bạn có thể đi ẩn cư. Đó là việc tạo nghiệp. Và kết quả là, bạn có được cơ hội để ẩn tu và phát triển trí huệ.

Kết luận lại, bạn phải chọn nơi ẩn tu hết sức cẩn thận. Nơi tốt nhất là nơi mà theo sự hiểu biết của bạn, bạn cảm thấy an tâm từ lúc khởi sự đến khi kết thúc đợt ẩn tu, và không có điều gì làm phân tán tâm bạn. Dĩ nhiên trong cuộc sống luân hồi sanh tử này chẳng có nơi nào thực sự an ninh nhưng trong một chừng mực nào đó, bạn nên cảm thấy rằng nơi bạn chọn là tốt nhất trong khả năng của bạn và rằng bạn sẽ ẩn tu ở đó có hiệu quả tốt.

Khi nào bắt đầu ẩn tu

Nói chung, loại hình và mục đích của đợt ẩn tu quyết định thời điểm khởi sự. Bởi vì Heruka Vajrasattva là một tantra mẹ (mother tantra) nên việc ẩn tu theo hóa thần bổn tôn này phải bắt đầu vào ngày mười hay ngày hai mươi lăm của lịch Tây Tạng. Hai ngày này trong tháng là những ngày đặc biệt tốt lành đối với yoga Kim Cương thừa vì có nhiều sự di chuyển của daka, dakini và hệ thần kinh của bạn dễ nhận được ân phước ban cho. Vì năng lực daka-dakini trong hai ngày đó rất mạnh, nên bạn có thể khám phá năng lực phúc lạc vĩnh cửu trong các luân xa của hệ thần kinh của bạn một cách trọn vẹn thông qua việc bắt đầu ẩn tu vào một trong hai ngày đó. Và cũng vì lý do đó, tốt nhất bạn khởi sự ẩn tu về các vị hóa thần đó của dòng tantra mẹ vào buổi tối sau mặt trời lặn.

Một số chuẩn bị chung

Nếu bạn ẩn tu một mình, bạn có thể cần một người giúp bạn đi chợ và nấu thức ăn. Người giúp đỡ bạn phải hoàn toàn thiện cảm với bạn và với việc bạn đang làm, và bạn nên có mối quan hệ tốt với người này. Nếu người đó nghĩ rằng bạn là người kỳ quặc hoặc bạn đang làm việc xấu, thì như vậy bạn sẽ phân tán tâm bạn. Tương tự, nếu bạn ẩn tu với một nhóm, thì đừng nên có người bạn không hợp ở trong nhóm đó. Điều rất quan trọng là bạn tạo nên những điều kiện tốt nhất theo khả năng cho việc ẩn tu.

Nếu bạn không có người giúp đỡ hoặc không ở trong một nhóm có người lo nấu, đi chợ, thì bạn nên cố gắng để dành được phần lớn thức ăn mà bạn cần trong thời gian ẩn tu trước mắt. Đừng để dành quá nhiều ; thà là bạn tự giới hạn đối với những thứ cơ bản càng nhiều càng tốt. Đó là cách chúng tôi đã từng áp dụng ở Tây Tạng.

Trước khi khởi sự ẩn tu bạn nên cắt đứt mọi liên lạc với thế giới bên ngoài và buông bỏ tất cả những mong đợi ở nó. Mặc dù bạn đang ẩn tu để đoạn tận vô minh, nhưng việc cắt đứt ở nội tâm này là một tiến trình từng bước bắt đầu từ việc bạn tách mình khỏi thế giới bên ngoài. Do đó bạn phải từ bỏ mọi mong đợi được bạn bè thăm viếng, mong thư, hay mong nhận chô-cô-la từ gia đình, hay đại loại như vậy. Thêm vào đó, trước khi ẩn tu bạn phải quyết định rằng ai là người mà bạn sẽ trực tiếp gặp, và từ chỗ ẩn tu đến chỗ gặp là xa bao nhiêu. Như vậy, có lẽ bạn quyết định : “Trong suốt đợt ẩn tu này tôi chỉ nói với cha mẹ mà thôi” hay “Trong suốt đợt ẩn tu này tôi chỉ đi xa nhất là tới dòng suối để rửa ráy mà thôi.” Những quyết định như thế rất có ích lợi cho tâm bạn. Ở Tây Tạng gọi kiểu đó là tsam war gyu (sắp xếp ẩn tu), có nghĩa là bạn sẽ chỉ gặp một vài người đã định trước, khi cần ngoài ra không gặp ai khác. Nếu bạn gặp càng nhiều người từ thế giới bên ngoài thì bạn càng thu nhập nhiều thông tin của vòng sanh tử, và như vậy bạn sẽ bị ô nhiễm tâm linh thay vì có trí huệ.

Tương tự, bạn phải ngưng mọi việc viết thư và mọi công việc khác, trước khi bạn bắt đầu ẩn tu, nếu không việc ẩn tu của bạn sẽ không ngừng bị loạn động bởi những tâm niệm phân tán, như : “Tôi phải làm việc này,” “Thực ra tôi nên làm việc kia…” Phải bảo đảm rằng trong khi thân của bạn ở trong phòng ẩn tu, tâm của bạn không đi lang thang trên đường trở lại quê nhà.

Nhiều hành giả Du-già (yogis) Tây Tạng rời bỏ thế giới bên ngoài trong nhiều năm – thậm chí cả đời – để tự mình đảm bảo được có những điều kiện ẩn tu hoàn mỹ. Một số tự giam mình trong những hang động không có cửa, chỉ nhận thức ăn nhờ vào một cái lỗ nhỏ ở tường.

Một trong những sự chuẩn bị quan trọng nhất là việc bạn cương quyết đạt tới thành công. Bạn nên cảm nhận : “Tôi rất may mắn đã có được cuộc sống con người hoàn hảo này, và trong đời người này tôi có cơ hội nhận được những chứng ngộ của Heruka Vajrasattva phúc lạc và vĩnh cửu. Do đó, trong suốt kỳ nhập thất này cho dù tôi có kinh qua những chuyện thuộc luân hồi sanh tử, dù cái đó tốt hay xấu, tôi cũng sẽ kiểm soát điều khiển được tâm tôi.” Do vậy, nếu bạn có kinh qua việc vui sướng hay khó khăn có tính luân hồi sanh tử, bạn cũng không phản ứng quá đáng mà bạn chọn cách “trung đạo.”

Chẳng hạn vào một buổi sáng bạn thức dậy thấy đau đầu, bạn nghĩ bị đau thế này chắc không thể thực hiện thời khóa được. Một cơn đau đầu nhẹ không thể giết chết bạn được ! Bạn ở nơi này để nhập thất ẩn tu. Điều đó có nghĩa rằng bạn phải thực hiện sự điều tâm. Bạn có thể thiền định trong khi bị đau đầu. Hoặc có lẽ một món quà đẹp, kích lộ ra cái ngã, món quà đó từ cha mẹ bất thần hiện diện trước mặt làm cho bạn bỏ mất sự điều tâm và bạn quá phấn khởi : “Tôi đã chờ đợi cái này hơn một năm nay, tôi phải dùng nó ngay.” Bạn không nên làm như vậy. Bạn đừng phấn khởi. Nó chẳng là gì cả. Bạn hãy tự điều phục.

Bạn ăn gì

Khi bạn thực hiện một cuộc nhập thất tantra theo kriya, thì sự kiêng cữ thức ăn hoàn toàn nghiêm ngặt. Trong cuộc nhập thất tantra maha-anuttara bạn có hơi tự do hơn, nhưng bạn phải nên tránh dùng những thức ăn gọi là “đen” – thịt (nhất là thịt gà, heo, cá), trứng, tỏi, hành và củ cải. Tỏi rất nặng trược và làm xáo trộn hệ thần kinh của bạn vì làm cho thần kinh bị “đầy” hoặc gây ra quá nhiều sự chuyển động trong hệ thần kinh. Nếu hành không quá hăng thì được. Trở ngại ở củ cải là nó tạo ra “hơi” nhiều và làm cho bạn rối loạn khí. Trái cây và rau thì tốt và cũng được gọi thức ăn “trắng,” cũng như sữa, gia-ua, phô-ma, vì chúng được coi là tinh khiết. Bạn cũng có thể dùng muesli, chô-cô-la, và vegemite dù màu của chúng không phải là thức ăn “trắng.” Tôi khuyên bạn hãy tự giữ bản thân càng khỏe mạnh càng tốt. Có người nghĩ rằng : “Ồ ! Tôi đang tu tập Pháp ; tôi chẳng cần cái gì cả.” Như vậy là sai. Khi bạn nhập thất ẩn cư để cố gắng phát triển trí huệ Pháp thì việc nuôi dưỡng thân thể cho tốt hơn lúc thường là một việc làm có ý nghĩa – và bạn biết bạn thường bỏ ra bao nhiêu công sức để chăm sóc cái thân sanh tử của bạn.

Đôi khi người nhập thất kinh qua một sự lạc và hỷ trong thời thiền đến nỗi họ họ chỉ muốn tiếp tục thiền và không muốn ngưng lại để ăn uống. Đó là ý muốn của “tâm đứa bé” của bạn. Đừng tin vào nó. Hãy ăn uống như theo lịch trình sẵn. Trong khi bữa sáng, bữa trưa không có gì phải nói, thì bữa ăn chiều vẫn còn là vấn đề có nên hay không nên. Tốt hơn bạn đừng ăn bữa chiều vì khi bao tử no sẽ cản trở việc tập trung. Việc này tùy thuộc vào từng cá nhân. Mỗi người chúng ta đều khác nhau. Người nào quen ăn ít ở mỗi bữa ăn thì có thể phải ăn thêm ở bữa chiều. Người nào có thể ăn nhiều ở bữa sáng, bữa trưa thì nên ăn nhẹ vào bữa chiều hay không ăn bữa chiều. Hãy hết sức linh động uyển chuyển. Thức ăn không phải quan trọng hơn tất cả. Chỉ việc giữ sao cho thân thể khỏe mạnh.

Đôi khi người ta giữ tám điều giới Đại thừa trong khi nhập thất.(6) Vào những ngày giữ giới đó, dĩ nhiên bạn không thể ăn sáng và ăn chiều. Bạn có thể chọn hoặc giữ giới tất cả các ngày hay là không, việc này tùy thuộc ở bạn. Theo ý của tôi, những ngày giữ giới tốt nhất là trăng tròn và ngày bắt đầu có trăng. Giữ giới sẽ cho bạn năng lực lớn, và là một cách để thể hiện việc tịnh hóa bằng hành động.

Dọn dẹp sạch sẽ nơi ẩn tu

Bởi vì bạn sắp sửa tự dọn sạch nội tâm mình, nên bạn cũng phải dọn sạch bên ngoài. Nơi nhập thất của bạn phải hết sức sạch, và sắp xếp gọn ghẽ thứ tự. Đừng treo hay vứt bừa bãi đồ đạc khắp mọi nơi. Rung động lộn xộn lung tung của đồ đạc chỉ làm xáo động tâm bạn mà thôi. Bạn không nên làm phân tán tâm của bạn vì những thứ gây bám luyến ở nơi ẩn tu. Không cho súc vật, kể cả chó, vào trong đó. Sau khi dọn sạch sẽ phòng bạn có thể rắc, vẩy cây nghệ tây (saffron), trầm hương (sanda-lwood), nước hoa hồng, hay bất kỳ loại nước hoa nào chung quanh phòng sao cho nó bốc mùi thơm và không còn mùi hôi nào cả. Thay vì bạn xức nước hoa dính vào người bạn, bạn hãy vẩy nước hoa quanh phòng sao cho khi bước chân vào, bạn cảm thấy được một kinh nghiệm phúc lạc hoàn toàn. Bạn cũng nên lấy nước cam lồ đã cúng khi thực hiện sự “cúng dường bên trong,” rắc vẩy quanh phòng. Hãy làm như vậy trước khi bạn khởi sự nhập thất và mỗi buổi sáng sớm.

Chỗ ngồi thiền định

Việc kế tiếp là chuẩn bị một chỗ ngồi thiền. Nó phải được thuận lợi càng nhiều càng tốt tới mức bạn cảm thấy rằng bạn có thể ngồi ở trên nó suốt hai mươi bốn giờ không hề ngắt quãng, chỉ trải nghiệm phúc lạc. Chỗ ngồi không được xẹp lép, bạn phải có một cái gối nhỏ kê dưới mông sao cho mông phải cao hơn đầu gối (khi ngồi). Điều này giúp cho lưng được thẳng đứng và khiến cho bạn không thấy như có kim đâm vào chân (bị tê chân). Không phải cần một chỗ ngồi gồ ghề, không êm, không có đệm lót để chứng tỏ sự buông bỏ.

Ngay dưới chỗ ngồi phải nên vẽ hình chữ vạn, vẽ lên trên nền nhà bằng phấn hay gạo, hay vẽ lên tờ giấy. Chữ vạn là dấu hiệu của người Ấn Độ cổ, biểu tượng sự tốt lành thịnh vượng. Nó có nguồn gốc tiếng Sanskrit “svasti,” có nghĩa thịnh vượng. Nó cũng biểu hiện cho chỗ ngồi không thể hủy hoại được, như kim cương mà Đức Phật đã ngồi ở Bồ đề Đạo tràng (Bodhgaya) khi Ngài giác ngộ. Thật không dễ để đạt tới giác ngộ. Bạn không thể có được giác ngộ ở bất cứ nơi nào. Các vị Phật ở kiếp may mắn này đạt được giác ngộ ở Bodhgaya. Bởi vì chúng ta đang nhập thất để đạt tới giác ngộ, chúng ta cũng phải có một chỗ ngồi vững như kim cương chứ không phải chỗ ngồi bất thường, nay chỗ này mai chỗ khác. Nếu chúng ta ở trên thuyền bạn cũng sẽ bị dồi lên tụt xuống với sóng biển. Chỗ ngồi thiền của bạn không thể giống như vậy. Vì chúng ta không thể để kim cương thực sự ở dưới chỗ ngồi, chúng ta phải sử dụng dấu hiệu bằng phấn vẽ này. Sự kết hợp một chỗ ngồi không thể hủy hoại được với thái độ sáng tỏ, trong sạch, không thể hủy hoại, sự kết hợp đó làm cho việc nhập thất có giá trị thực sự.

Bạn cũng đặt hai loại cỏ ở dưới chỗ ngồi. Một loại là kusha, người Ấn Độ dùng làm cây chổi. Cần phải đặt phần gốc nhánh cỏ ở dưới trung tâm chữ vạn, phần ngọn quay ra ngoài. Ở Bodhgaya, Đức Phật đã ngồi trên một tấm đệm bằng cỏ kusha. Việc dùng lại cùng thứ cỏ kusha để nhắc cho chúng ta nhớ lại những kinh nghiệm thiền định của Đức Thế Tôn, đặc biệt là Ngài đã quyết định ngồi trên nệm cỏ cho đến khi nào đạt được giác ngộ bất chấp mọi khó khăn chướng ngại mà Ngài đã phải vượt qua. Cỏ kusha có hình dáng rất nhiều cọng nhỏ, mảnh mai nằm song song, rất đều đặn, sát lại với nhau hướng về một phía. Nó biểu tượng cho sự thiền định tập trung quyết liệt vào một điểm và sự quán tưởng rõ ràng – tất cả năng lực của bạn đang tuôn theo một hướng.

Một loại cỏ khác là cỏ tsa dur-wa tiếng Tây Tạng. Nó giống cỏ kikuyu. Việc sắp đặt loại cỏ này giống như loại đầu, phần nối nhánh hướng về tâm chữ vạn. Nên tìm cỏ này thứ có nhiều mắt. Loại cỏ này tượng trưng cho sự tốt lành sống lâu.

Một khi bạn đã xếp đặt xong chỗ ngồi, bạn không thể vì lý do gì mà dời đổi chỗ ngồi đó. Người Tây phương luôn luôn muốn giũ đập bụi cái nệm lót mông hay đem ra phơi nắng, nhưng ở trong chỗ ẩn tu bạn không được làm thế. Bạn cũng không được dời chỗ ngồi một khi việc ẩn tu bắt đầu. Bạn phải kiểm soát, điều khiển “tâm thức mang bệnh phân liệt” của bạn.

Ở trong việc ẩn tu cả nhóm, phải nên có khoảng hở rộng giữa chỗ ngồi của hai người kế tiếp nhau. Bạn đừng ngồi chen chúc nhau như trong buổi lễ puja ở Tây Tạng. Tôi nhớ có một hành giả nhập thất đã gặp trở ngại vì ông ta đã chọn chỗ ngồi trên một nơi ẩm ướt của nền nhà và tấm nệm bị mốc meo và rữa mục. Bởi thế bạn phải cẩn thận lúc bắt đầu, phải biết nên đặt chỗ thích hợp để đặt tấm nệm lót ngồi.

Ở nhà cũng vậy bạn nên có một chỗ ngồi thiền định riêng biệt, tốt hơn đừng ở trong phòng ngủ vì thường có xu hướng có những rung động luân hồi sanh tử rất mạnh. Nếu bạn lập được một bàn thờ ở trong một phòng riêng, hay ở một nơi nhất định trong nhà chỉ để dùng thiền định thì như vậy sẽ có lợi cho bạn. Con đường Đạo Pháp và con đường luân hồi sanh tử hoàn toàn khác nhau, hai nẻo đường này không thể đi cùng với nhau trừ phi bạn có được sự đại chứng ngộ về Bồ đề tâm.

Ở trước mặt bạn nên có một cái bàn nhỏ để đặt (chày) kim cương, chuông, damaru, cái tách “kapala” và nếu cần một bản văn sadhana. Kapala chứa đựng chất nước đã được cúng dường bên trong, đó thường là nước trà đen với một viên thuốc đặc biệt được ban phước bởi cúng dường bên trong, hòa tan trong nước trà. Tuy nhiên nếu ẩn tu theo nhóm thì không cần mọi người đều có những thứ này. Chỉ một hay hai người trong nhóm có những thứ đó thôi. Nếu bạn không có kim cương thật và chuông thật thì bạn vẽ hình những thứ đó.

Xâu chuỗi

Bạn nên có một xâu chuỗi tràng hạt đặc biệt mà bạn chỉ dùng ở các nơi nhập thất và không được để người khác thấy. Một số nhập thất đòi hỏi bạn sử dụng xâu chuỗi tràng hạt làm bằng xương hay chất liệu đặc biệt khác. Xâu chuỗi cần được sử dụng với sự kính trọng, không được mang quanh cổ tay hay cổ. Một khi đợt nhập thất bắt đầu bạn không thể mang xâu chuỗi ra khỏi phòng, bạn phải để lại trên bàn. Bạn không được mang xâu chuỗi vào phòng tắm, vệ sinh. Trước khi bắt đầu nhập thất xâu chuỗi nên được một vị lama chú nguyện, và vào mỗi buổi sáng trước khi bắt đầu thời thiền đầu tiên bạn tự chú nguyện xâu chuỗi với câu chú OM RUTSIRA MANI PRAWA TAYA HUM. Bạn đọc bảy lần và thổi vào xâu chuỗi.

Xếp đặt bàn thờ

Sau khi bạn đã dọn sạch phòng, bạn hãy sắp xếp bàn thờ. Hãy để tượng Heruka Vajrasattva trên bàn thờ, nếu là bức tranh, thì treo lên tường. Bạn không nên đặt tượng nào khác lên bàn thờ. Trong suốt kỳ nhập thất, Heruka Vajrasattva là vị Thánh thần quan trọng nhất – đó là sự biểu lộ của thực tại vũ trụ của bạn – và bạn không cần bất cứ hình tượng nào khác.

Lý tưởng nhất là bạn nên dùng ba loại bánh cúng dường (tormas).(7) Ở Tây Tạng chúng tôi đã từng dùng bột lúa mạch rang để làm bánh (bột tsampa), nhưng ở Tây phương các bạn có thể dùng chô-cô-la, kẹo, bánh bít-quy, hay các loại thức ăn khác.
 

Bánh cúng dường (torma) chính là vật cúng dường của bạn cho Heruka Vajrasattva. Bạn chú nguyện nó với trí huệ siêu việt hỷ lạc của Heruka Vajrasattva thông qua các phương pháp yoga Kim Cương thừa và để nó ở trên bàn thờ cho đến cuối kỳ nhập thất.(8) Khi chúng tôi làm bánh bằng bột tsampa chúng tôi thường thêm một ít rượu, bản chất của rượu có năng lực thấm lan tràn mạnh và làm nảy nở ra, mục đích là để tượng trưng cho sự nảy nở năng lực kundalini của thiền giả thông qua phương pháp yoga.(9) Bánh torma chính này được để giữa bàn, trên cao nhất. Bánh torma thứ hai (để ngay dưới bánh thứ nhất) là cúng dường cho vị hộ pháp phẫn nộ đặc biệt của Heruka, hạnh của ngài là làm tĩnh lặng tất cả năng lực không được kiểm soát. Một khi bạn đặt bánh đó lên bàn thờ bạn đừng lấy nó đi cho đến khi bạn kết thúc kỳ nhập thất.(10)

Cái bánh thứ ba, bất kể bạn nhập thất ở đâu cũng đều có các thần thổ địa, các linh hồn (shi-dak), họ chiếm giữ và cai quản vùng đó, để cho họ không chống đối việc bạn xâm nhập vào vùng của họ và để cho họ đừng hãm hại bạn, bạn nên cúng dường họ. Không nhất thiết bạn phải làm kiểu torma Tây Tạng, có thể dùng gạo hay những thứ thực phẩm đã nói ở trên. Bạn đặt bánh – phần torma thứ ba – này ở bên phải của bánh thứ hai. Bánh đó cũng để lại trên bàn thờ suốt kỳ nhập thất.(11) Bạn hãy quán tưởng lễ vật cúng dường y như mọi thứ mà các hữu tình (được bạn dâng cúng) cần và sẽ hưởng thụ được và sẽ cảm thấy rằng bạn cũng đang cúng dường thân và khẩu của bạn cho các hữu tình đó, cũng như bạn đang hiến dâng bản thân mình vì lợi lạc của tất cả chúng sanh.

Trong khi bạn cúng dường các bánh torma, bạn hãy nghĩ như thế này : “Làm ơn, xin để cho con được làm ở nơi này những việc con phải làm là : tịnh hóa thân tâm con và dành được trí huệ và lòng từ bi vì lợi lạc cho tất cả chúng sanh. Con không phải đang cố ý giật lấy nơi này khỏi tay các ngài, con chỉ dùng nơi này một thời gian ngắn thôi. Do đó, xin các ngài đừng ưu phiền hay tức giận, ganh tức, hay e ngại. Xin vì lòng từ bi, hãy giúp đỡ con và đừng gây trở ngại cho con. Xin hãy nhận lễ vật cúng dường này cũng như bất kể những gì các ngài cần.” Bạn hãy quán tưởng rằng các thần linh nhận lễ vật cúng dường, các ngài rất vui và hài lòng và cho phép bạn được sử dụng nơi này một cách an toàn. Trong kinh điển Tiểu thừa, Đức Phật giảng giải rằng, trước khi muốn xây một tu viện cần phải xin phép các vị thần thổ địa, thần cây cỏ, và các vị thần khác ở nơi đó. Nếu chúng ta không dâng lễ vật cúng dường các thần có thể tức giận và hãm hại chúng ta bằng tinh thần và vật chất. Thậm chí nếu các thần không thể hãm hại chúng ta vào ban ngày, họ cũng có thể gây cho chúng ta có những cơn ác mộng hay họ quấy nhiễu chúng ta bằng những cách khác vào ban đêm.

Các lễ vật cúng dường như chén, đèn cầy, đèn đốt bằng bơ, hay các vật cúng thắp sáng khác, hoa, thực phẩm đặt lên bàn thờ. Thay nước cúng và thắp nhang đốt đèn trước các thời thiền. Ánh sáng bạn cúng dường tượng trưng ánh sáng bên trong của trí huệ mà bạn đang cố gắng triển khai, nhang hương sẽ tượng trưng cho đạo đức trong sạch của bạn.

Tại sao bạn dâng cúng nhiều nước ? Dĩ nhiên không phải vì ngài Heruka lúc nào cũng khát nước. Không có chuyện là một bổn tôn thực sự ăn uống các vật cúng dường như vậy đâu. Vấn đề là tại tính keo kiệt bủn xỉn của chúng ta. Chúng ta thường cho đi nhưng lại với tính khí tham luyến, và tính khí “giấu mặt” này, một cách nào đó, hòa hợp trọn vẹn với vật dâng tặng của chúng ta. Cho nên khi bạn dâng cúng nước, tự nhiên bạn không bám luyến gì và nhờ vào việc dâng cúng nước, bạn sẽ tập quen với việc cho đi mà không có ý tham tiếc hay mong cầu. Do đó, việc cúng dường bằng nước, rất có ích lợi ; bạn chẳng tốn kém gì cả, bạn sẽ có được lợi lớn bằng một công việc nhỏ nhặt như vậy. Thêm vào đó, nước có phẩm chất quý báu, và nó chứa đựng năng lực của tất cả các loại trang sức quý hiếm ở trong.(12) Bạn hãy chú nguyện nước cúng với câu chú OM AH HUM, biểu thị thân, khẩu, tâm giác ngộ của Vajrasattva. Do đó, mặc dầu bạn đang đặt tách nước cúng lên bàn thờ, nhưng thực ra, nhờ vào sự chuyển hóa bằng câu chú nguyện bạn đang dâng cúng cam lồ phúc lạc của trí huệ và lòng bi siêu việt.

Như tôi đề cập ở trước, việc dâng cúng các lễ vật thì rất có lợi lạc nếu được thực hiện rất thường xuyên, càng nhiều lần càng tốt. Khi tâm lười biếng, bạn nghĩ rằng : “Sự cúng dường thực sự chính là ở trong tâm nên tôi không cần phải làm các nghi lễ dâng cúng các lễ vật cụ thể lên bàn thờ.” Hãy đừng chịu thua tâm lười biếng – việc bạn dâng cúng các lễ vật là tốt hơn nhiều, trừ phi bạn đã hoàn toàn trong đại định (samadhi) – tôi có thể nói như vậy. Chỉ khi nào thường hằng trong đại định mới không làm sự cúng dường thường xuyên. Dùng thì giờ để đắm mình trong tập trung nhất tâm có thể quan trọng hơn. Nhưng khi bạn có đầy đủ thì giờ để làm những việc khác mà không có thì giờ sửa soạn cho một bàn thờ được tươm tất thì điều ấy nói lên những xét đoán giá trị của bạn đã sai lầm như thế nào.

Lại nữa, một phần nhỏ các thức ăn thức uống của bạn nên được chú nguyện và được cúng dường trước khi bạn dùng. Hãy cúng một ít nước trà buổi sáng trong một chén nhỏ, một phần bữa ăn trưa trong một cái dĩa. Việc làm như vậy rất có ích lợi để giảm bớt sự tham luyến, ích kỷ và để phát triển sự độ lượng, rộng rãi.

Vào cuối ngày, bạn lấy thức ăn đã cúng, đem đi khỏi bàn thờ, và bạn sẽ ăn nó vào ngày hôm sau. Bạn có thể dâng cúng những thứ khác ngoài những thứ mà tôi đã nói. Và, bằng tâm mình, bạn chuyển hóa những thứ dâng cúng thành ra những lễ vật cúng vô lượng, những thứ tốt nhất của các loại như cam lồ, hoa, nhang, đèn, nước hoa, thức ăn, âm thanh và những thứ khác nữa và cùng với những thứ dâng cúng này, mọi thứ trong vũ trụ cũng được chuyển hóa thành ra những lễ vật cúng phúc lạc tối thượng như chúng ta làm khi chúng ta dâng cúng mạn đà la.

Tất cả những việc làm này chưa hẳn là việc quan trọng nhất mà bạn có thể làm nhưng chúng rất có ích trong sự phát triển tâm linh của bạn.

8 
CÁC THỜI THIỀN ĐỊNH

Lịch trình hàng ngày

Nói chung, tốt nhất là nên bắt đầu kỳ nhập thất với đa số các thời thiền định ngắn kéo dài một tiếng đồng hồ. Kinh nghiệm đúc kết như vậy vì nếu thực hiện thời thiền định ngắn, bạn sẽ làm tốt. Nếu trong các thời thiền định mà bạn giữ được tỉnh táo và bạn tập trung tâm được mãnh liệt thì hiển nhiên tốt hơn những thời thiền định trong đó bạn bị mệt mỏi và buồn ngủ. Chúng ta đã ngủ say trong không biết bao nhiêu kiếp, bây giờ chính là lúc để thức dậy !

Người ta nói rằng thời gian của những thời thiền định có hình dạng giống như hạt lúa, hẹp ở đầu và cuối, nhưng rộng ở đoạn giữa. Khi kỳ nhập thất đang diễn ra và sự thiền định của bạn có được ở mức độ mạnh thì lúc đó bạn tăng dần khoảng thời gian của mỗi thời thiền định lâu hơn. Đến gần cuối kỳ nhập thất, khi bạn sắp trở về thế giới cũ thường ngày thì bạn rút ngắn thời gian mỗi thời thiền định lại. Nếu bạn không rút ngắn, nếu bạn vẫn duy trì thời thiền định lâu, với mức tập trung mạnh thì có sự nguy hiểm là bạn có thể bị khó chịu hay phát bệnh vì chuyện thế gian thường ngày khi bạn rời nơi ẩn cư về nhà. Rung động sẽ quá khác biệt với những gì bạn đã kinh nghiệm qua nơi ở ẩn cư.

Các thời thiền định ngắn sẽ cho bạn nhiều năng lực. Bạn không cần chấm dứt ngay thiền định khi thời khóa đã hết giờ. Nhưng bạn nên ngưng đi. Vì, nếu bạn chỉ dứt sự tập trung khi nào bạn thấy mệt thì bạn không còn hào hứng với thời thiền định kế tiếp. Lúc đó bạn có thể phát ớn khi thấy cái nệm ngồi. Và như vậy thì không tốt. Hoặc như tôi đã nói trước, đôi khi bạn thấy hỷ lạc và tràn đầy sinh lực đến nỗi bạn chỉ muốn duy trì thiền định cả ngày. Nhưng nếu làm thế, chắc chắn hôm sau bạn có cảm giác ngược lại, bạn không muốn thiền tí nào cả. Việc bạn tăng dần thời gian cho mỗi thời thiền sẽ giúp cho bạn vẫn giữ được sự tỉnh táo khi chấm dứt thời thiền và giữ được sự mong muốn cho thời thiền kết tiếp. Bạn hãy biết cách xử sự với “tâm trẻ con” của bạn một cách khôn ngoan.

Một Lama Tây Tạng đã khuyên nên có mười tám thời thiền mỗi ngày ! Chúng ta có lẽ nên sắp xếp bắt đầu với tám thời thôi. Hãy dậy sớm sao cho khi bạn dứt thời thiền đầu trước khi rạng đông. Uống trà, cà-phê giải lao rồi thực hiện thời thiền thứ hai trước khi ăn sáng. Từ bữa ăn sáng đến bữa ăn trưa, bạn thu xếp hai thời thiền nữa, hai thời thứ ba và thứ tư cách nhau mười lăm phút nghỉ giải lao. Sau khi ăn trưa bạn có thể nghỉ ngơi, làm việc, nghiên cứu giáo pháp lam-rim hay kinh luận về Heruka Varasattva hay các công việc riêng. Rồi bạn thực hiện hai thời thiền cách nhau mười lăm phút, hai thời này trước trà chiều. Sau khi uống trà chiều bạn thực hiện thời thiền thứ bảy, rồi ăn cơm chiều và sau đó thực hiện thời thiền cuối trong ngày. Thời điểm tốt nhất để tổ chức tọa đàm của nhóm là sau cơm trưa đến trước thời thiền thứ năm. Không thể tổ chức tọa đàm sau thời thứ tám hay bỏ thời thứ tám và thế vào giờ tọa đàm. Vì lúc đó là thời điểm không tốt vì sẽ phát sanh những ý tưởng tản mạn. Dĩ nhiên những gì đã nói ở đây chỉ là những hướng dẫn đại thể, chung chung. Khi các thời thiền định kéo dài lâu hơn thì số lần thiền định trong ngày sẽ ít đi.

Vào giữa kỳ nhập thất bạn có thể chỉ có bốn thời mỗi ngày, lần đầu trước rạng đông, lần hai giữa ăn sáng và ăn trưa, lần ba giữa ăn trưa và ăn chiều và lần chót sau ăn chiều. Tuy nhiên bạn đừng vào thiền ngay lúc rạng đông, ngay ban trưa, lúc hoàng hôn và nửa đêm. Vào các thời điểm đó, các sự thay đổi rung động của môi trường bên ngoài sẽ ảnh hưởng hệ thần kinh của bạn, làm bạn dễ bị phân tán tâm. Bạn phải tránh thiền vào những thời điểm đó.

Các tăng Tây Tạng thường dậy lúc hai hay ba giờ sáng khi đang ẩn cư, nhưng ở các nước có thời tiết nóng rất khó thức sớm và bạn cũng không quen lề lối dậy thật sớm. Nếu bạn cố dậy thật sớm, bạn sẽ dễ bị mệt mỏi và điều đó sẽ làm hỏng việc thiền định. Bạn nên giữ gìn sức khỏe tốt và nên ngủ trên giường chứ không phải ở cái nệm ngồi thiền ! Bất kể là công việc gì bạn cũng nên làm tốt công việc đó.

Để kết luận, cách tốt nhất là bạn từng tự hối thúc một cách bất hợp lý. Bạn không thể bắt chước Milarepa – và cũng đừng cố làm như vậy. Hãy thoải mái, thư thả ! Hãy làm sao cho kỳ ẩn tu được thoải mái và đáng giá.

Ngay trước khi thiền

Rửa ráy : Trước khi thiền bạn phải đánh răng và lau sạch thân thể. Nếu bạn không thể rửa toàn thân thì ít nhất bạn phải rửa mặt, cổ, tay, nách và bàn chân. Điều này giúp tâm bạn khỏi lề mề và buồn ngủ trong thời thiền. Khi được lau rửa sạch, bạn sẽ tỉnh táo, cảm thấy thuận lợi và có khả năng tập trung thiền định với trí huệ hoàn toàn tỉnh táo.

Vào thiền đúng giờ : Bạn phải vào phòng thiền trước năm phút tối thiểu so với giờ bắt đầu, nhất là khi bạn phải sắp xếp bàn thờ. Đừng có vội vội vàng vàng vào phòng thiền, thở hổn hển và mồ hôi toát ra vì làm không kịp, giờ thiền sắp bắt đầu. Hãy đi vào từ tốn, nhẹ nhàng, sụp lạy ba lạy và dịu dàng ngồi xuống. Tâm bạn tập trung lại và tĩnh lặng. Bạn hãy nghĩ thầm : “Trên tấm nệm ngồi này, tôi sẽ tự tịnh hóa một cách trọn vẹn để nhận được trạng thái giác ngộ của Vajrasattva vì lợi lạc của chúng sanh hữu tình.” Rồi thì, với sự tỉnh táo đó, hãy tịnh hóa hệ thần kinh của bạn với vật cúng dường bên trong đã chú nguyện. Nhúng đầu ngón tay đeo nhẫn của bàn tay trái vào vật cúng bên trong cái tách kalapa của bạn, chạm tách vào đầu lưỡi và cảm thấy nguồn năng lực được ban đang chảy xuyên suốt hệ thần kinh, tẩy sạch hệ thần kinh khỏi các điều bất thiện và bạn đang được trí huệ hỷ lạc tràn ngập trong người.

Đừng làm phiền người khác : Đừng nói chuyện với những người sắp tọa thiền ở trong phòng, hay quấy rầy họ dưới hình thức khác. Nên giữ cho phòng thiền được im lặng trong suốt thời gian nhập thất. Nếu bạn phải làm một việc gì đó trong phòng như lau chùi phòng thiền, sắp xếp bàn thờ, thì hãy làm trong yên lặng đừng làm phiền người khác.

Sắp xếp bàn thờ : Như tôi đã nói trước, hãy thay đổi để dâng cúng lễ vật mới mỗi khi bắt đầu thời thiền. Tôi đề nghị nếu trong một nhóm ẩn tu bạn dâng cúng năm đèn cầy hay đèn bơ cho mỗi thời thiền. Hãy cúng dường với ý nghĩ chân thật, trong sạch, bạn nghĩ rằng : “Con dâng cúng lễ vật này, cầu xin trí huệ siêu việt hỷ lạc vĩnh cửu của ngài Heruka Vajrasattva nảy nở trong con sao cho con có khả năng dẫn dắt tất cả chúng sanh hữu tình để cùng khám phá được sự chứng ngộ này ở trong tâm của họ.”

Bắt đầu thời thiền

Trước thời thiền tôi đã lưu ý là cần giữ yên lặng. Và ngay khi thời thiền bắt đầu, phải tuyệt đối không nói chuyện. Bạn bắt đầu bằng việc quy y và phát Bồ đề tâm với những câu kinh trong sadhana nhưng như tôi đã nhấn mạnh trước đây, quy y và phát Bồ đề tâm là những trạng thái của tâm siêu việt khỏi lời nói ; phải chắc chắn có được trạng thái tâm bạn nhập làm một với việc quy y và phát Bồ đề tâm. Khi câu kinh dứt, bạn đừng thực hiện ngay cách thiền giữ hơi thở, nên giữ một lát ở trong sự thiền định về quy y và Bồ đề tâm. Nếu bạn kết hợp nhuần nhuyễn giữa cách làm này với tâm của bạn ở ngay khi bắt đầu thời thiền thì năng lực của sự kết hợp đó sẽ hiện diện trong suốt thời thiền, lan tỏa khắp toàn bộ việc tu tập của bạn và như vậy sẽ làm cho việc tu tập có nhiều lợi lạc hơn.

Nói chung về các thời thiền

Tôi đã nhấn mạnh về sự quan trọng của phép thiền tập trung nhất tâm. Phép thiền này rất quan trọng suốt thời gian tụng chú. Sự nhấn mạnh không phải quá đáng đâu. Đã từ lâu rồi, tâm ta bị ngập tràn bởi những sự mê tín, những vọng niệm và chúng ta tạo nghiệp theo sự chi phối của chúng. Nên điều quan trọng nhất là, ít ra trong thời gian nhập thất, chúng ta không cho phép các mê lầm đó, các vọng niệm đó nổi lên dù chỉ một giây phút, nếu không chúng ta sẽ không đạt được sự chứng ngộ mà chúng ta tìm kiếm. Do đó, hãy thận trọng để bảo đảm rằng, trong suốt kỳ nhập thất, những vọng niệm ảo tưởng đó không nổi lên trong tâm bạn. Điều này không chỉ quan trọng trong thời thiền mà còn có tính sống còn trong khi tụng chú.

Bạn cũng tránh những sự quấy nhiễu khác đối với các thời thiền như là nói chuyện, ăn uống, đứng lên ngồi xuống, đi vào phòng vệ sinh hay những gì khác nữa. Bạn phải nên đi vào phòng vệ sinh trước khi vào thời thiền.

Ngài Phadampa Sanggye một vị yogi nổi tiếng xưa kia đã nói rằng bạn phải hết sức chú ý đến năm điều nếu bạn muốn đạt được kỳ nhập thất hoàn hảo. Và nếu bạn không chú ý đến năm điều này thì kỳ nhập thất của bạn sẽ gần như vô ích.

Điều đầu tiên là lực của thân. Trong suốt thời thiền bạn phải duy trì liên tục sự quán tưởng về vị bổn tôn (deity). Nếu bạn mất sự quán tưởng đó, nếu bạn để cho các phóng chiếu luân hồi sanh tử của những khởi niệm lầm lạc của bạn nổi lên như : “Tôi như thế này ; tôi đói và khát.” Thì như vậy bạn đã mất đi lực của thân. Điều thứ hai là lực của khẩu. Nếu bạn nói trong khi thời thiền diễn ra, bạn trực tiếp đã làm gián đoạn lực của khẩu. Kế tiếp là lực của tâm. Bạn để mất nó ngay khi sự tập trung nhất tâm bị phá vỡ. Điều thứ tư là lực của tín hiệu. Trong suốt kỳ nhập thất có những tín hiệu xuất hiện trong tâm bạn. Nếu bạn tiếp xúc với những người không ở trong kỳ nhập thất, lực tín hiệu sẽ bị mất. Cuối cùng là lực của năng lực : sẽ có những hậu quả xấu nếu để người ngoài chỗ ẩn tu thấy được tranh tượng hóa thần bổn tôn của bạn hay thấy được cách chú nguyện vào những đồ ăn của bạn. Do đó bạn đừng để họ thấy những sự việc đó.

Chúng ta cũng đề cập tới sự ẩn tu về thân, khẩu, ý. Ẩn tu thân có nghĩa là bạn cắt đứt mối liên kết với những phóng chiếu ảo tưởng về thân bạn. Và, trong suốt kỳ nhập thất bạn cũng không để cho mất đi lực của thân bạn. Ví dụ : khi bạn thiền định về một người nữ đại định bạn không được để xuất tinh.

Ẩn tu khẩu có nghĩa là bạn tránh bất kỳ những trò chuyện như thường lệ vì nó sẽ đưa tới sự kích động xáo trộn trong tâm bạn. Bạn phải duy trì lực của khẩu mà bạn sẽ được giải thích khi chúng ta thảo luận về việc trì chú. Bạn cũng không được phép khạc nhổ.

Ẩn tu tâm ý có nghĩa là bạn cắt đứt mọi sự mê tín – đó là nghiệp của tâm mê lầm. Bạn giữ lực của tâm bằng cách đừng để cho những khởi niệm mê tín, mê lầm, nổi lên trong tâm.

Sadhana

Quyển sách này có kèm theo sadhana Heruka Vajrasattva (Xem phụ lục 1) mà tôi đã biên tập cho việc ẩn tu. Bạn có thể đọc bằng tiếng Anh hay tiếng Tây Tạng. Nếu bạn đọc bằng tiếng Tây Tạng phải đảm bảo việc phiên dịch phải chuẩn xác để bạn có thể hiểu được nghĩa rõ ràng. Bạn có thể đọc bằng tiếng Anh, nhưng bằng cách nào đó, tiếng Tây Tạng có một cảm giác tốt, và một loại năng lực ban phước kết hợp trong đó.(13)

Trì chú

Thần chú Heruka Vajrasattva mãnh liệt vượt bậc. Chỉ đọc một lần cũng đã làm lay động các điều bất thiện của bạn đến tận gốc. Tuy nhiên để có hiệu quả, bạn phải đọc câu chú cho rất rõ ràng : bạn đọc một lần với việc phát âm hoàn hảo thì có hiệu lực hơn trăm lần đọc lí nhí không rõ ràng. Tôi muốn nói âm hoàn hảo có nghĩa mỗi âm phải được phát âm từng âm tiết phân biệt hẳn, một cách trong sáng dứt khoát, rõ ràng, êm tai với một nhịp điệu và cao độ đồng đều nhau. Không được đọc luyến, phát âm sai, không đều với một số cụm âm nhanh rồi một số cụm âm chậm lại, cũng không được cao ở âm này rồi lại thấp ở âm kia. Phải chú ý điều này nữa. Khi bạn trì chú, bạn đọc như thì thầm, đủ để tự bạn nghe được rõ âm phát ra của mình nhưng người ngồi bên cạnh không nghe được. Phải làm sao việc trì chú của bạn không quấy phiền người lân cận.

Nếu bạn trì chú một cách thích hợp – trong sự tập trung nhất tâm và quán tưởng rõ ràng thì nó thật sự trở nên siêu việt và chuyển hóa thân bạn thành ra thân thiêng liêng có phúc lạc lan ra khắp thân, nó cũng chuyển hóa lời nói của bạn thành ra lời nói thiêng liêng phúc lạc. Nếu, ngược lại, tâm bạn bị chiếm cứ bởi năng lực bất thiện thì sẽ không đạt năng lực nhiều trong kỳ nhập thất và mọi sự cũng y như khi ngoài đời. Do đó bạn phải biết, ngoài việc trì chú không rõ ràng, thì các yếu tố nào ngăn cản không cho thần chú không trở nên siêu việt.

Bạn đừng nên đọc chú quá lớn tiếng, hay đọc quá nhỏ, quá nhanh, hay quá chậm. Bạn phải ở trong trạng thái tỉnh táo, và phải đảm bảo rằng tổng số những câu chú bạn tính đã được đọc đúng cách, và còn có một số hình phạt bạn phải chịu khi có một số lỗi lầm làm gián đoạn thời thiền. Do đó nếu bạn rời khỏi phòng thiền, hay dù chỉ đứng lên khỏi nệm ngồi hay nói chuyện khác giữa thời, thì bạn không thể tính câu chú nào (bạn đã trì tụng) của thời thiền đó. Lý tưởng nhất là một khi thời thiền bắt đầu bạn không thể di chuyển chân của bạn tí nào cả. Nếu bạn chợt ngủ gục, đánh rơi xâu chuỗi, mất tập trung, bực mình, hay biết mình tụng sai câu chú, thì bạn không thể tính bất kỳ câu chú nào bạn đã tụng trong cái vòng (chu kỳ) xâu chuỗi đó. Bạn phải quay trở lại hạt chuỗi đầu tiên và tụng lại. Mất tập trung là một trong những lỗi tồi tệ nhất. Bất chợt bạn nhận ra rằng tâm bạn đã đi lang thang về nhà, vào siêu thị, gặp bạn bè… Bạn phải không được cho phép loại sự việc này xảy ra.

Nếu bạn bị ngắt hơi thì bị phạt bảy chú : bạn phải quay trở lại bảy hạt chuỗi và bắt đầu đọc tiếp từ đó. Tương tự, cũng sẽ bị phạt năm chú nếu bạn ho, hắt hơi, khạc cổ cho thông cổ, khịt mũi, nấc cục, ợ… trong khi tụng chú. Mật chú ban phước cho lời và hơi thở cho bạn và bạn không nên lãng phí năng lực quý báu này. Điều này có nghĩa rằng bạn không nên lãng phí hơi sức của bạn như thổi tắt đèn cầy đèn bơ, thổi lửa, huýt gió… trong thời gian ẩn tu.

Có hai cách quyết định thời gian ẩn tu : bằng thời gian hay bằng số câu chú. Thời gian ẩn tu theo Vajrasattva thường là ba tháng hay số thời gian để bạn trì một trăm nghìn câu chú. Trên thực tế bạn phải cộng thêm mười phần trăm số câu chú bạn đã tự hứa tụng trong kỳ nhập thất để bù cho những câu bạn tụng sai. Do đó một thời ẩn tu thường thì bạn tụng một trăm mười ngàn câu chú.(14) Như vậy thường cần thời gian ba tháng.

Một vấn đề thường xảy ra khi bạn tự cam kết tụng một số lượng nhất định các câu chú là bạn vì bị ám ảnh bởi con số và chính số lượng này đã làm bạn không an tâm khi ẩn tu. Tốt hơn thà cam kết đọc ít mà trì một cách nghiêm túc còn hơn trì tụng nhiều nhưng cẩu thả, đọc cho đủ số. Và bạn tính vào tổng số chú chỉ những câu chú trọn xâu chuỗi và những câu chú được đọc trong thời thiền chứ không tính đến những câu chú đọc ở ngoài thời thiền.

Tôi nhớ một lần ở trong một nhóm ẩn tu có đến một trăm tăng trong trại tỵ nạn của chúng tôi ở Tây Bengal. Chúng tôi cam kết sẽ trì đọc một số lượng câu chú nhất định và đến khi nào từng mỗi tăng hoàn tất đủ số lượng câu chú đó thì khóa nhập thất mới xong. Có một vị tăng đã gặp khó khăn rất nhiều trong khi phát âm câu chú nên khi chúng tôi hoàn tất đủ số lượng, ông vẫn còn số lượng lớn các câu chưa đọc. Ông bối rối quá, ông không muốn ai thấy mình nên ông ngồi đọc chú mà lấy áo tràng che mặt lại. Chúng tôi đã phải ở lại đó thêm năm ngày để chờ ông đọc xong. Tôi cho rằng ông không nên phản ứng như vậy. Đích thị việc tính số lượng câu chú không phải là trọng tâm. Bạn có thể thực hiện một loại thiền khác cũng được. Điều quan trọng là bạn tận dụng hoàn cảnh ẩn tu để làm những gì thích hợp với các mong cầu của bạn.(15)

Hoàn tất thời thiền

Ở cuối thời sadhana, ngay trước khi hồi hướng, Heruka Vajrasattva tan vào trong bạn và bạn trở nên là một với ngài. Vào lúc này, bạn nên thực hiện một sự thiền định ngắn – có tính cách lướt qua – về con đường thứ bậc (lam-rim) như là các giáo pháp của Lama Tsong Khapa : Ba nguyên tắc của con đường, Ý nghĩa súc tích của các giai đoạn của con đường, hay là Nền tảng của mọi Tuyệt diệu, các bạn tìm thấy những bài giảng này trong sách của Geshe Wangyel có tên là Cánh cửa giải thoát. Ở trong nhóm ẩn tu người trưởng nhóm đọc lên bài thiền định và từng mỗi người thiền định về nó. Sau đó bạn hồi hướng công đức. Sự hồi hướng ở mỗi thời thiền sau cùng ở mỗi ngày phải mãnh liệt một cách đặc biệt. Rồi thì hãy ngồi lại trên tấm đệm ngồi khoảng ít phút thêm nữa, hãy nhất tâm, nghĩ đến sự hợp nhất của bạn với thân, khẩu, ý thiêng liêng của Heruka Vajrasattva và đừng để một ý niệm vọng tưởng nhị nguyên nào nổi lên trong tâm.

9 
THÊM MỘT SỐ KHUYẾN CÁO 
VỀ SỰ ẨN TU

Giữa các thời thiền

Đối với những hành giả ẩn tu nghiêm túc, thời gian giải lao ngắn giữa các thời thiền đích thực cũng quan trọng như thời gian trong thiền. Thực ra thời gian nghỉ giải lao phải nên coi là một thời thiền. Bạn đặt rất nhiều nỗ lực trong việc tạo nên một hoàn cảnh xung quanh tốt đẹp trong phòng thiền và bạn phát triển tâm thức trong suốt thời thiền ; bạn hãy bảo đảm rằng vào thời gian nghỉ giữa hai thời thiền, bạn không phá hủy mọi điều mà bạn đã có được. Trong khi thiền bạn đã có sự tập trung tâm rất tốt và bạn cảm thấy hỷ lạc, nhưng khi bạn đứng dậy ra ngoài bạn trở nên không tỉnh táo và trở lại kiểu tâm mê muội như lúc thường, giống như có người đi bộ dọc theo bãi biển có cát, ông ta cố gắng khỏa bằng dấu chân trong khi đi, trong khi đó lại đồng thời tạo ra những dấu chân khác trong suốt đường đi. Bởi thế, anh đừng cảm thấy thời gian thiền là thiên đường còn thời gian nghỉ là địa ngục.

Trong suốt thời thiền, trong khi bạn chú tâm rất tốt vào vị bổn tôn nên những ý nghĩ thuộc thế gian không thể xâm nhập được, do đó trong thời gian thiền định tâm của bạn giải thoát được những vọng niệm thế tục đó. Nên bạn phải duy trì sự tỉnh thức tập trung đó sau khi thiền. Bằng cách này bạn có thể loại bỏ toàn bộ tâm luân hồi sanh tử của bạn. Cái thói quen cũ vẫn ở đó chờ cơ hội để nổi lên, nên bạn phải chú ý đừng có nhượng bộ chúng.

Thời giải lao nên kéo dài ít nhất mười lăm phút sao cho bạn có cơ hội cử động thể dục, đi bộ, duỗi chân, thư giãn cái lưng. Tuy nhiên đừng có thư giãn sự tỉnh giác êm dịu, cố giữ cho tâm của bạn ổn định và bằng phẳng ở mức độ mà bạn đạt được trong thời thiền. Việc duy trì như vậy tương đối dễ trong lúc giải lao ngắn nhưng sẽ rất khó trong những lúc nghỉ giải lao dài – như thời gian ăn cơm trưa và ban đêm. Cho nên bạn phải lợi dụng cơ hội các lúc nghỉ ngắn để thực hành loại “thiền định lúc nghỉ giải lao” này.

Như tôi đã nói ở trước, vào cuối thời thiền, Heruka Vajrasattva tan biến vào trong bạn, bạn trở nên là “một” với ngài, và trước khi bạn đứng lên, rời phòng, bạn nên ngồi lại một chốc lát để thiền định về sự hợp nhất phúc lạc này, thân khẩu ý của bạn làm thành một với thân khẩu ý thiêng liêng của Heruka Vajrasattva. Bạn phải nên có hình tướng rõ ràng của bản thân bạn như vị bổn tôn và sự kiêu hãnh thiêng liêng được là chính Vajrasattva. Điều này là sự tập trung mà bạn phải duy trì giữa hai thời thiền. Bạn đừng bao giờ nghĩ rằng : “Tôi như vậy như vậy, như thế như thế, chỗ này chỗ nọ” như cái “tôi” của bạn thường có thói quen phóng chiếu. Ngay khi bạn bắt đầu nghĩ như vậy thì các chuyện rắc rối bắt đầu. Nếu bạn không thể duy trì ý nghĩ : “Tôi là Heruka Vajrasattva” thì ít nhất bạn cũng nên nghĩ rằng : “Tôi phải đạt được trạng thái thiêng liêng của Heruka Vajrasattva càng nhanh càng tốt chỉ vì một mục đích duy nhất là giác ngộ tất cả chúng sanh hữu tình.”

Suốt kỳ nhập thất bạn nên cảm thấy rất may mắn có cơ hội tu tập phương pháp yoga Kim Cương thừa tối thượng này và biến sáu ba la mật siêu việt (lục độ) thành hiện thực vì lợi ích của tất cả chúng sanh. Hãy hoan hỷ nhận thức rằng đây là lần đầu tiên trong đời, bạn đang làm một việc có ý nghĩa thực sự. Nếu bạn phân tích một cách chân thật cuộc đời bạn, bạn sẽ thấy rằng đa số thời gian của cuộc sống đã trôi qua trong nỗ lực thỏa mãn tâm tham lam, giả dối của bạn với các đối tượng huyễn hóa của các giác quan. Các vọng tưởng nhị nguyên của bạn chưa bao giờ để yên cho bạn được một thời khắc không gian nhỏ để bạn tu tập trí huệ.

Từ lúc thức dậy buổi sáng, ham muốn thưởng thức một ly cà phê, hay nhiều thứ khác để thỏa mãn các khẩu vị cảm giác, cho đến khi đi ngủ, cũng ham muốn dục lạc mê muội, như vậy trong suốt một ngày đêm bạn đã làm toàn là những việc mà động cơ chính là sự tham lam bám víu mê muội. Thiếu tỉnh giác, bạn thọ hưởng vài thứ dục lạc nhỏ nhoi mà bạn tìm được rồi bạn tin rằng những đối tượng huyễn hóa của tâm nhị nguyên của bạn cũng như những phóng chiếu của các thức hư dối của bạn là chính thực tại. Không có lấy một giây phút nào bạn để cho trí huệ của bạn làm việc. Đó, như vậy đó, cuộc đời bạn trôi lăn cho đến khi chấm dứt trong khốn khổ.

Giờ đây, bạn có cơ hội may mắn để làm được một điều gì cho tất cả cuộc đời này, đó chính là mệnh lệnh rằng bạn không được lãng phí một giây phút nào nữa. Do đó, bạn phải duy trì sự tỉnh thức suốt trong ngày đêm, chứ không chỉ trong thời thiền mà thôi. Nếu bạn cho rằng thời gian trong thời thiền là Pháp và thời gian bạn ăn uống là lúc bạn đang ở trong vòng sanh tử, vậy là bạn hiểu sai. Điều làm cho pháp yoga Kim Cương thừa rất mãnh liệt chính là điều nó làm cho hành giả không có lấy thời gian ở trong luân hồi sanh tử. Không có cách nào để một hành giả Kim Cương thừa thực hành đúng pháp mà có thể nói, lúc này “Tôi đang tu tập Pháp,” lúc khác lại nói “Ô ! hành động của tôi thuộc về luân hồi sanh tử.” Kim Cương thừa có đủ mọi phương pháp cần thiết để chuyển đổi bất kỳ một nghiệp nhỏ nhoi nào cũng thành ra trí huệ Pháp.

Nếu bạn tin rằng thiền định là Pháp còn ăn, uống, đi mua sắm… là việc luân hồi sanh tử, thì như vậy bạn sẽ không bao giờ đạt tới giải thoát. Vì số thời gian bạn dành cho thiền định – điều mà bạn tin là Pháp – con đường đi tới giải thoát – sẽ quá ít ỏi nếu so với số thời gian còn lại trong ngày. Nhưng nếu bạn thiện xảo trong việc áp dụng trí huệ và phương tiện thì mọi điều bạn làm, kể cả những việc mà bạn cho là trần tục cũng có thể trở thành con đường đưa tới giác ngộ. Do đó, toàn bộ cuộc sống của bạn trở thành yoga Kim Cương thừa và sẽ không có chỗ cho sanh tử. Và một khi bạn chấm dứt được tâm sanh tử khỏi tác động thì làm sao bạn không thể nhanh chóng đạt được sự giải thoát hoàn toàn ?

Trong thừa Ba la mật đa, ước muốn được coi là xấu. Giới Vinaya quy định : “Bạn không được làm việc này, bạn không được chạm đến cái kia.” Đôi khi bạn cảm thấy rằng bạn không thể có được ngay cả một giọt nước. Các phương pháp mãnh liệt của yoga Kim Cương thừa lấy sự tham muốn làm một trong những nguồn lực để đạt tới giác ngộ nhanh chóng. Bạn chuyển hóa bất kỳ dục lạc nào bạn có thành ra các thể nghiệm của trí huệ phúc lạc của bổn tôn. Bạn không nên cảm thấy tội lỗi vì bạn đang hưởng thụ những thứ bạn có hay bởi vì những người khác không có. Điều đó chẳng giúp được ai.

Hãy hưởng thọ những gì bạn làm với niềm hỷ lạc. Khi bạn ăn hay uống, hãy chú nguyện thức ăn, thức uống bằng câu thần chú OM AH HUM, bằng cách đó, bạn chuyển hóa thức ăn đồ uống thành ra bản tánh của thân, khẩu, ý thiêng liêng của Heruka Vajrasattva và dâng nó đến bản thân bạn đã được đồng hóa như là bổn tôn. Hãy cảm thấy năng lực phúc lạc của những chất đã được chú nguyện lan tỏa toàn bộ hệ thần kinh của bạn. Nếu bạn làm điều này với trí huệ, nó có thể nhanh chóng giúp đem đến cho bạn những chứng ngộ về phúc lạc siêu việt. Nhưng nếu bạn ăn, uống chỉ với ham muốn và thể hiện kinh nghiệm trong kiểu cách thông thường thì bạn chỉ có được một kinh nghiệm rất trói buộc, rất sanh tử. Tất cả việc đó đều tùy thuộc vào tâm của bạn. Khi bạn đi ngủ, bạn đừng để cho phóng chiếu về chính bạn của cái “tôi” nổi lên, nhưng hãy ngủ với cảm giác hợp nhất rất hỷ lạc với Heruka Vajrasattva. Khi bạn rửa mặt, hãy tự quán tưởng mình như là Vajrasattva và nghĩ rằng : “Thân thiêng liêng của Heruka Vajrasattva hoàn toàn không có một chút nhiễm ô nào cả, nhưng tôi đang rửa để tịnh hóa tâm nhị nguyên của tôi.”

Cái nhìn thường ngày về bản thân mình của bạn được phóng chiếu bởi cái “tôi” của bạn. Thay vì vậy, giữa các thời thiền bạn phải tự nhận ra mình như là sự biểu lộ của Heruka Vajrasattva – trí huệ siêu việt phúc lạc. Như thế, bất cứ cái gì bạn thấy biết đều là cái thấy của tâm bất nhị này và ở trong bản tánh bất nhị. Trong cảnh giới bất nhị này, toàn bộ thế giới diễn qua. Bạn cảm thấy rằng nó giống như một màn trình diễn trên ti vi. Thế giới không còn có vẻ bề ngoài cụ thể như thường lệ và do đó không thể quấy phiền bạn nữa. Nó giống như một cơn mơ, một ảo ảnh. Do vậy, bạn nên khẳng định bất cứ cái gì xuất hiện trước các giác quan của bạn cũng đều không có thực, ngược với điều mà trước đây bạn luôn tin tưởng. Bất cứ khi nào bạn thấy những thứ gì khác bạn nên coi chúng không phải ở trong hình thức thông thường mà là sắc thân Heruka Vajrasattva và bạn cư xử chúng với sự kính trọng tối đa.

Sự ẩn tu nói chung

Bạn rất có thể đã nghĩ rằng việc ẩn tu quá dễ. Ngay giờ đây, tôi chắc chắn rằng bạn có thể thấy nếu thực hiện một cách thỏa đáng thì việc ẩn tu không dễ. Tuy nhiên, việc ẩn tu xứng đáng được thực hiện một cách nghiêm túc. Bạn càng tu tập nghiêm túc thì càng có kết quả tốt hơn. Việc ẩn tu là cách duy nhất để chuyển hóa thực sự tâm của bạn, bởi vì trong khi ẩn tu bạn đang đưa các lời giảng vào hành động chứ không phải thuần túy thu thập thêm thông tin. Các giải pháp để giải quyết các vấn đề của bạn sẽ xuất hiện cùng với sự chuyển hóa này. Tự bản thân bạn thực hiện thiền định theo pháp Heruka Vajrasattva thay vì như kiểu bạn ở đây, nhìn sadhana in trên sách ở kia kìa. Khi có cái kiểu tách biệt này, thì có nguy cơ tâm bạn sẽ khởi niệm rằng : “Ngươi là người Tây phương, còn đây là Tây Tạng… tại sao ngươi đang làm điều này ?” Tất cả những loại nghi ngờ sẽ khởi lên. Nhưng khi bạn ẩn tu và đạt được kết quả thì sẽ không có sự nghi ngờ nào cả.

Do đó bạn nên thực hiện sự ẩn tu của bạn càng nghiêm túc tới mức tối đa có thể được và giữ tâm bạn một cách liên tục trong cảnh giới của tiến trình siêu việt. Ngồi trong hang động mà tâm lại lang thang về nhà thì không thể gọi là ẩn tu. Thân, khẩu, ý của bạn phải nên tập trung vào cùng một sự việc. Trong đời thường đa số thời gian tâm bạn bị phân tán bị kích động, và bạn không thể ở trong trạng thái tỉnh giác cao khi đang làm những việc trần tục. Khi ẩn tu bạn phải học cách làm sao hợp nhất hai điều đó lại – trần tục và siêu phàm.

Tâm của chúng ta có phần nào điên khùng và “nổi loạn,” bởi thế chúng ta cần cư xử tâm ta một cách kiên định. Nhưng sự rèn luyện kiên quyết của đợt ẩn tu thì hoàn toàn khác biệt với cách kiểm soát bề ngoài thường ép buộc cho những người ở phương Tây bị xáo trộn về tâm thần. Bạn không thể đem lại một sự thay đổi tận cơ bản ở trong tâm thần con người thông qua việc tổ chức thể chế hóa hay dùng điện tạo cú sốc, hay chữa bằng thuốc hay bằng sự truyền bá giáo dục. Thay vì vậy, nó phải được làm một cách tự nguyện, chân thật, và thiện xảo. Đôi khi các hành giả tu ẩn đã không được khéo léo. Họ tưởng tượng rằng họ là những thiền giả tu khổ hạnh, vĩ đại, và họ muốn trở nên nổi tiếng như vậy đấy. Họ thay đổi vẻ bề ngoài của họ và tự thúc ép mình cho đến khi hệ thần kinh của họ bị nổ tung. Bạn không thể thay đổi tâm bạn bằng cách chỉ đơn giản thay đổi màu áo, đem nhuộm áo quần đi. Hãy tự rèn luyện mình một cách khôn ngoan.

Do đó nếu bạn muốn sự ẩn tu được thành công bạn nên có một thái độ đúng đắn về sự ẩn tu. Bạn đừng nên cảm thấy nó như thể là một loại bị phạt ở tù trong đó bạn bị khóa nhốt lại trong một thời gian nào đó, không thể đi xem xi nê, thăm bạn bè, trò chuyện tự do… Ngược lại, bạn nên cảm thấy như được tận hưởng, được may mắn rằng cuối cùng bạn có được cơ hội làm điều lợi lạc cao quý cho bản thân và cho người khác, một cơ hội hiếm có mà trước đây bạn chưa từng có được và có thể trong tương lai sẽ không còn có được lại nữa. Nhưng bạn cũng đừng mong những chuyện như : “Ồ ! Thật không thể tin được ! Ngài Heruka Vajrasattva sắp sửa xuất hiện trước mặt tôi và nói : ‘Con trai của ta ơi… !’” Mong ước này không thực tế và sẽ trở thành một trở ngại cho việc thiền định của bạn. Bạn nên thư giãn, nhưng phải có một quyết tâm mãnh liệt rằng : “Trên tấm nệm ngồi này tôi sắp sửa hiện thực hóa pháp yoga của Heruka Vajrasattva. Tôi sẽ không ngưng việc ẩn tu này cho đến khi nào tôi nhận được tín hiệu thành công.”

Để cho mình cơ hội tốt nhất đạt kết quả, bạn phải giảm bớt các sự phân tán tâm đến mức nhỏ nhất. Bạn phải tạo ra một hoàn cảnh xung quanh sao cho thích nghi được các điều bạn bạn cần. Khi làm các công việc làm ăn bạn thiết lập văn phòng theo một phương pháp nhất định nào đấy. Giờ đây công việc của bạn là ẩn tu và bạn phải hành động tương ứng. Phòng thiền phải nên tiện lợi, sạch sẽ, ngăn nắp. Tương tự, cái phòng bạn ngủ phải không nên treo những bức tranh hay đặt những đồ đạc có thể kích động những điều hư dối xấu xa của bạn. Bạn nên tránh gặp, nói chuyện với những người bên ngoài càng ít càng tốt. Những tin tức họ mang đến và những rung động của họ chỉ quấy nhiễu sự tập trung của bạn mà thôi. Tốt nhất đừng nói chuyện dù đó là người cùng ẩn tu với bạn cho tới khi ăn trưa – và trong bữa ăn nếu có nói chỉ nên nói về Pháp, chứ chẳng nên nói về kinh nghiệm quá khứ, kế hoạch trong tương lai hay những chuyện tầm phào. Nếu bạn cảm thấy quá căng thẳng và cần nói chuyện để thư giãn – như loại chữa bệnh – như vậy có lẽ cũng có thể chấp nhận được ; nhưng bạn phải nên cẩn thận đừng lãng phí năng lực của bạn và của người khác.

Bạn đừng nên viết thư hay nhận thư. Ngay cả khi bất ngờ người bạn tốt nhất không dự trù trước, tự nhiên xuất hiện thì bạn cũng đừng nên gặp họ ; hãy nhớ rằng trước khi bắt đầu ẩn tu bạn phải quyết định trước là bạn sẽ gặp ai và sẽ không gặp ai, cố giữ ít liên lạc với những người bên ngoài đến mức tối thiểu. Nếu có điều gì khẩn cấp hay quan trọng cần nói thì bạn có thể viết một miếng giấy nhỏ gửi ra. Nếu có quà đẹp đến bạn không nên nhận nó cho tới khi đợt ẩn tu chấm dứt. Bạn phải hết sức cẩn thận đối với những kinh sách đọc trong thời gian ẩn tu, và tránh không đọc toàn bộ các ấn phẩm đời thường như báo chí, tạp chí, tiểu thuyết, sách kỹ thuật, thơ ca, thiên văn…

Ngay cả kinh sách Phật Pháp cũng nên tránh dùng trong thời ẩn tu. Những kinh sách thuộc về thuyết, luận thì quá khô khan và thuần lý trí và có lẽ làm cho bạn thêm nhầm lẫn, mê tín thay vì giúp bạn thêm sức trong việc tu tập tâm linh như mục đích cuộc ẩn tu đang nhắm tới. Nhưng bạn có thể đọc những sách thuộc về “Con đường có thứ bậc đưa tới giải thoát – lam-rim”, hay những sách luận về phép yoga ; tuy nhiên dù là những thứ sách này thì cũng không nên đọc nhiều. Hãy chỉ đọc những sách giúp đỡ cho bạn. Cũng sẽ có lợi cho bạn nếu trong giờ nghỉ bạn thực hiện “sự thiền định lướt qua” về “lam-rim” bởi vì điều đó sẽ dẫn dắt năng lực của bạn vào đúng đường. Đôi khi trong khi ẩn tu tâm bạn có thể xoay hướng về những cực đoan thì “Con đường có thứ bậc – lam-rim” sẽ mang tâm bạn trở lại trọng tâm.

Có nhiều quy định ràng buộc khác nữa đã thấy là có ích cho bạn trong việc bảo tồn năng lực của việc ẩn tu. Bạn đừng mang cái gì ở ngoài vào phòng ẩn tu hay mang ra khỏi phòng, đặc biệt là xâu chuỗi và các dụng cụ thực hiện nghi lễ như chuông, chày, và người ngoài cũng như súc vật thì không nên vào phòng ẩn tu. Bạn đừng cho ai được ngủ trên giường bạn hay ngồi trên cái nệm lót ngồi của bạn. Bạn cũng không được đem giặt, phơi cái nệm lót ngồi đó, bạn chỉ việc phủi bụi nó thôi. Bạn không được chạm tay vào vũ khí như súng, bom, cũng không được đưa vào miệng các thứ như con dao, mũi tên… Bạn không nên dùng các vật dụng để ăn như dao, thìa, muỗng, chén dĩa của người khác, cũng không để ai dùng đồ vật đó của mình. Và nếu bạn đánh nhau với người khác trong nhóm ẩn tu sẽ là điều tệ hại nhất ; vì như vậy có nghĩa là bạn thực sự phá vỡ cuộc ẩn tu.

Cũng có nhiều việc bạn có thể làm trong khi ẩn tu. Nếu đang tu theo nhóm thì “Karma yoga” là tốt. Mỗi người đều có công việc nhỏ để làm để giúp trung tâm Pháp hay phục vụ các người trong nhóm. Tuy nhiên, tất cả những việc phân công này phải được hoạch định trước khi khởi sự ẩn tu, và sổ phân công này phải phổ biến rõ cho mọi người biết để khỏi có sự bàn bạc quá nhiều trước khi ẩn tu. Ai là người sẽ lo sắp xếp dọn sạch bàn thờ, quét sạch phòng thiền trước mỗi thời thiền. Cũng cần giúp đỡ trong công việc bếp núc và phục vụ thức ăn. Có vài người thích chăm sóc vườn. Những người khác có thể dịch băng nghe hay sách giáo pháp. Những việc làm này cũng tốt để giúp bạn thăng bằng đầu óc, nhưng trong khi làm, bạn phải duy trì sự quan tâm chú ý đến những gì tôi đã mô tả ra rồi.

Trong thời gian không thiền bạn có thể làm những việc khác : công việc thường hàng ngày, hay lạy… Bạn cũng có thể trì chú Vajrasattva nhưng hãy nhớ là không được tính vào tổng số câu chú trong đợt nhập thất.

Một trong những điều quan trọng nhất bạn có thể làm để bảo đảm sự thành công cho việc ẩn tu là giữ cho sức khỏe tốt. Vài người coi việc ẩn tu ngang với những gì họ tưởng tượng về sự khổ hạnh như là điều kiện sống không được thuận lợi, môi trường không thích hợp cho sức khỏe, thức ăn tồi tệ, luôn bị đói và khát, không ngủ, ăn mặc rách rưới… Điều này hoàn toàn sai. Trước hết, đây không phải tu khổ hạnh. Thứ hai, như tôi đã nói trước, yoga Kim Cương thừa có những phương pháp chuyển hóa tất cả những thứ tiện nghi, những dục lạc của bạn thành ra con đường nhanh chóng đưa đến giác ngộ. Bởi thế bao lâu mà bạn biết sử dụng nó một cách khôn ngoan thì bạn có thể có những gì bạn thích. Bạn nên ở trong một nơi vệ sinh, sạch sẽ, có một phòng đẹp, sáng sủa, một cái nệm lót ngồi hay cái ghế tiện nghi, một nơi tốt để ngủ và nhiều thức ăn tốt.

Hãy đối xử bản thân mình với sự trân trọng – vì rốt lại bạn là Heruka Vajrasattva ! Hãy cung cấp cho mình quần áo thích hợp và thức ăn bổ. Điều này không có nghĩa là bạn phải ăn cho nhiều. Nếu bạn ăn quá nhiều bạn sẽ không khả năng thiền định được. Thức ăn bạn dùng phải nên sạch sẽ, có lợi cho sức khỏe. Bạn đừng dùng thức ăn chung với các người đang bị bệnh lây nhiễm, như lao phổi. Và như tôi đã nói trước, hãy tránh dùng thức ăn “đen” như thịt, trứng, hành, tỏi, củ cải, nhất là khi bạn ẩn tu theo bậc kriya của tantra (bậc đầu trong bốn bậc tantra). Về mặt khác, không có nhiều giới hạn về thức ăn. Vài người thích ăn chay trong kỳ ẩn tu. Trong đợt ẩn tu lâu, bạn nên ăn chay với mức độ vừa phải.

Nếu bạn ăn uống không thỏa đáng thì sẽ có nguy cơ là hệ thần kinh của bạn và khí lực của cơ thể bạn sẽ bị xáo trộn. Một sự ẩn tu mãnh liệt tự bản thân có xu hướng tạo nên sự xáo trộn, và nếu việc ăn uống tồi tệ sẽ tăng thêm việc rủi ro. Những xáo trộn như thế thường biểu hiện như những suy sụp thần kinh, như thể “trống trải ra,” hay những cơn đau thể xác, đặc biệt trong luân xa tim. Đôi khi bạn thấy đau ở tim bởi vì việc bạn quán tưởng cam lồ chảy từ tim Vajrasattva xuống vào kinh mạch trung ương của bạn, việc quán tưởng đó quá ư cụ thể, hình tướng. Bạn đang tập trung mạnh ở tim bạn và bạn nghĩ rằng một cái gì đó cụ thể đang đụng chạm vào tim bạn. Đây là một lỗi cơ bản, những hiện tượng này dễ xảy ra và tăng lên nếu bạn không để ý chăm sóc sức khỏe bạn.

Hãy tỏ ra tử tế với chính mình. Khi bạn thực hiện một thời thiền tốt, hãy vỗ nhẹ vào lưng và tự chúc mừng cho mình. Tự thưởng cho mình một bữa ăn ngon. Nếu bạn thực hiện một thời thiền tồi tệ, hãy tự la mắng mình một cách nhẹ nhàng và tự hứa là sẽ làm tốt hơn. Phải bảo đảm ngủ đủ giờ. Nếu được ngủ thỏa đáng vào ban đêm để rồi tập trung mãnh liệt trong thiền định thì tốt hơn bị ngủ gà ngủ gật trong khi thiền định.

Nếu bạn vướng phải nhiều chướng ngại trong khi nhập thất ẩn tu bạn có thể làm một lễ cúng dường (puja) thần thủ hộ Mahakala hay đặc biệt thiền định về tánh Không, nó thực sự là sự che chở tốt nhất. Bạn phải nên nhận định rằng những tín hiệu xấu, những cơn ác mộng đều chỉ là huyễn hoặc và như vậy bạn chẳng nên coi trọng những sự việc đó. Nhưng dù sao bạn cũng nên ghi chép những tín hiệu, những cơn mơ đó vào một quyển sổ, hãy ghi tất cả những gì đã kinh qua dù tốt hay xấu. Sau này quyển sổ đó rất có lợi không chỉ cho bản thân bạn – để nhớ lại những gì tự mình kinh nghiệm được – mà cũng còn có ích cho những người khác khi họ dự định ẩn tu.

Nếu bạn thực hành việc ẩn tu một cách tận tâm, tuân theo một cách nghiêm túc các điều kiện đã đặt ra ở trên, thì có thể bảo đảm rằng bạn sẽ nhận được các tín hiệu chứng ngộ. Các phần khác nhau của sadhana đã được sắp xếp một cách đặc biệt để hướng dẫn tâm bạn một cách tuần tự sao cho khi bạn đến thời điểm trì chú, nó sẽ được tập trung một cách tự nhiên. Bạn không thể nhảy thẳng vào sự thiền định tập trung nhất tâm, bạn phải xây dựng dần đưa đến chỗ đó. Nếu bạn thực hành việc này được thỏa đáng, tuân theo tất cả những điều kiện rèn luyện đã mô tả, thì sẽ có những tín hiệu – nếu không phải trong thời gian ban ngày thì cũng trong giấc mơ của bạn vào ban đêm. Không phải bạn nên mong đợi những tín hiệu đó ! Như tôi đã nói ở trước, bạn chỉ việc hãy thoải mái trong sự kiên định rằng sẽ có một thời điểm bạn trích ra được tinh túy của cuộc sống con người quý báu này, và bạn cảm thấy mình rất may mắn vì đang làm một việc không dành cho những dục lạc sanh tử. Rồi thì bạn hãy làm hết mình nhưng không thúc ép mình. Và khi các tín hiệu đến bạn hãy không bám níu, không dao động, tự kiềm chế, đừng chộp bắt chúng theo cảm xúc. Đừng nói với ai, đừng trình bày cho ai biết những chứng ngộ của bạn. Hãy tỏ ra giản dị, khiêm tốn, hạ mình thấp xuống đất và hãy thực tế. Theo cách này, cuộc sống sẽ dễ dàng hơn nhiều.

Ẩn tu theo nhóm

Tôi quan sát nhiều người phương Tây tu tập qua nhiều đợt tu ẩn, và tôi thấy rằng khi họ tu ẩn theo nhóm họ dễ đạt thành công hơn là khi tu một mình. Điều khám phá này không hẳn đúng cho tất cả nhưng chắc chắn đúng với đa số. Đặc biệt khi họ là những tân hành giả và khi thời gian ẩn tu là lâu, chẳng hạn ba tháng thì việc tu tập nhập thất theo nhóm tốt hơn. Khi bạn ẩn tu một mình thì rất dễ làm khác lịch trình đặt ra. Ngày này bạn có thể thiền định rất tốt nên bạn cố thiền định cả ngày mà không theo đúng các thời thiền. Nhưng ngày kế tiếp bạn bị suy sụp và không thể thiền định được. Hay vào một buổi sáng bạn cảm thấy mệt nên bỏ đợt thiền đầu tiên để ngủ tiếp. Hoặc chân hay đầu bạn bị đau nên bạn tự miễn thứ cho mình mà không thiền. Những việc này sẽ không xảy ra nếu bạn ở trong một nhóm, vì bạn tự có trách nhiệm với những người khác là phải tham dự các thời thiền.

Trong nhóm người hưởng lợi từ việc chia xẻ năng lực cho nhau : các bạn giúp lẫn nhau. Nếu bạn thấy thất vọng bạn hỏi ý kiến bạn bè trong nhóm và những góp ý rất cảm thông của họ giúp bạn hưng phấn trở lại. Khi có ai đang gặp khó khăn mà bạn đã gặp phải và đã có kinh nghiệm vượt qua, bạn có thể giúp giải thích họ nên làm gì. Chúng ta không hoàn toàn mê muội và có thể khá hơn để giúp người khác. Bởi thế, tôi khuyến cáo nên ẩn tu theo nhóm cho đến khi nào bạn đủ kinh nghiệm để ẩn tu một mình.

Kết luận

Nếu bạn có cơ may – hoặc sắp xếp được thời gian để ẩn tu, bạn thật là người may mắn. Có ít việc gì lợi lạc cho bằng ẩn tu. Với sự từ bỏ quyết liệt vòng sanh tử (samsara) bạn đã nhận thức được rằng bạn đã ở khắp mọi nơi, đã làm đủ mọi việc và sự làm đi làm lại hoài hoài những công việc y như vậy thì thật là vô ích vì chắc chắn chẳng đưa mình đi đến đâu cả. Nhận thức đó ngăn chặn tâm bạn khỏi phải đi lang thang. Nếu đang khi ẩn tu, bạn mơ thấy mình trở về lại phố cũ hay ở một nơi đã mong ước, thì bạn có thể tự nhủ : “Tôi biết chắc tôi sẽ làm gì nếu tôi trở lại nơi ấy. Tôi đã từng làm như vậy suốt cả đời. Điều cốt lõi là, chẳng có gì mới ở đó cả. Tại sao cứ say mê đuổi bám cuộc hành trình luân hồi sanh tử xưa cũ và không kiềm chế đó ?”

Bởi thế nhờ vào việc nhận ra bản chất của vòng sanh tử và nhờ vào việc có được sự tha thiết quyết tâm cắt đứt toàn bộ gốc rễ của vòng sanh tử đó, bạn sẽ không còn mong đợi những thứ vui dục lạc đến từ thế gian. Thậm chí nếu người bạn thân nhất chợt xuất hiện nói : “Thôi mà, hãy đi ra ngoài hưởng thụ đi !” thì bạn có thể nói : “Xin lỗi bạn. Tôi đã có đủ mọi thứ đó rồi.”

Bạn không cần phải bị kích động rồi tự ép mình trong một căn chòi tranh nhỏ và khóa chặt cửa lại. Tốt hơn, bạn nên thực sự buông bỏ vòng sanh tử luân hồi với một trí huệ vững chắc. Bạn từng biết sự chìm đắm trong gia đình, bè bạn đã là một loại vô nghĩa, bè bạn nên bạn phát sanh một động cơ mãnh liệt : “Tôi sẽ không ngưng ngang kỳ ẩn tu này cho đến khi tôi hợp nhất được thân khẩu ý của tôi với thân khẩu ý của ngài Heruka Vajrasattva.”

Chúng ta thường làm công việc không được nhiệt tình. Đó là vì tâm chúng ta bị chia chẻ. Khi có một cuộc xung đột bởi các xu hướng tâm thức chống đối nhau, chúng ta rất dễ bị đưa tới sự suy sụp thần kinh. Nên bạn thực sự cần biết rõ tại sao bạn đang nhập thất và bạn phải chắc chắn là động cơ của bạn là mãnh liệt. Bạn phải nên cảm thấy được việc ẩn tu là rất cần thiết và đáng được làm và bạn là người may mắn, cực kỳ may mắn có cơ hội ẩn tu. “Tôi rất được diễm phúc có cơ hội được ẩn tu vài tháng coi như được một lần trong đời, làm việc trong sự ảnh hưởng mạnh mẽ của trí huệ mà không phải liên tục bám theo việc này việc nọ để nhúng tay vào mật.” Bạn có biết tôi ám chỉ gì khi nói nhúng tay vào mật ? Khi bạn đụng vào mật nó sẽ dính vào tay bạn và vào mọi thứ khác mà bạn đụng tới, khiến cho tạo nên sự lộn xộn, lộn sòng, và rất khó thoát ra. Các hành động trong vòng luân hồi sanh tử rất giống như vậy.

Bởi thế hãy bắt đầu ẩn tu với một quyết tâm cao và đừng có mong đợi nào cả. “Tôi có nhận được mọi sự chứng đắc giác ngộ hay không, điều đó không thành vần đề. Có thể nói là đủ nếu tôi cố kiểm soát tâm tôi và thư giãn được trong một bầu không khí yên bình tĩnh lặng này.” Thật là một kết quả may mắn lớn lao để đạt tới một kết luận như vậy. Tất cả dòng đời trong vòng luân hồi sanh tử chỉ là sự lãng phí thời gian vì chỉ tạo ra càng lúc càng nhiều rắc rối chướng ngại. Nếu bạn nhận thức được sâu sắc về bản chất của cuộc sống sanh tử luân hồi, bạn sẽ không còn chướng ngại hay phân tán tâm trong suốt kỳ nhập thất. Nhưng nếu bạn giải đãi do dự, thì tâm bạn sẽ đi lang thang và gây phiền cho bạn luôn. “Ồ ! Nếu phải chi tôi đã ở nhà tôi có thể ra tiệm ăn cơm tối hay đi xem phim với bạn gái…”

Đối với cách suy nghĩ trong vòng sanh tử, thì đó là thời gian chơi bời thỏa thích nhưng thực ra, đó chỉ là mê lầm. Hãy kiểm tra lại bằng trí huệ xem ! Mặc dù bạn nói : “Tôi đã chơi bời thỏa thích,” nhưng nếu bạn tỏ ra trung thực bạn sẽ thừa nhận đó chỉ là một vòng đời sanh diệt như kiếp trước. Chúng ta từng trải qua những kinh nghiệm như thế trong vô số bao nhiêu kiếp, nhưng rồi tâm chúng ta vẫn cứ mê muội, bất trị, không rèn luyện được, không kiềm chế được.

Bởi vậy bạn đừng do dự lưỡng lự. Hãy cắt đứt tâm mê lầm lang thang đó bằng việc phát sanh một động cơ mãnh liệt, thiết tha : “Tôi thật sự may mắn, ít nhất là trong đời này, đã rút ra được quyết định rằng việc quý giá hiện nay là điều phục thân, khẩu, ý của tôi và có được cơ hội để kiên quyết đặt mình trên con đường đạo đưa tới sự an bình toàn vẹn.”

Rồi thì, khi bạn ngồi xuống tấm nệm trước mỗi thời thiền, bạn có thể nghĩ rằng : “Tôi phải đạt được giác ngộ vì lợi lạc của tất cả chúng sanh hữu tình là mẹ của tôi, ngay trên chỗ ngồi này. Tôi sẽ không rời chỗ này cho đến khi nào tôi là “một” với Guru Heruka Vajrasattva.”

TVHS