NHẬP
THẤT
Phật
tánh không chia nam bắc nên nếu có ý tưởng rằng tinh thần
của Thiền mang tính cách độc quyền của phương Ðông thì
rõ ràng đó là lối nghĩ tưởng nhị nguyên, đã bị chính
Thiền phủ định ngay.
Trong
thực tế, văn hoá mười phương đều ngân vang vô số những
diễn đạt đầy minh triết của Thiền, trong văn chương và
triết học xưa nay, ngay cả trong khoa học, đặc biệt trong
vật lý hiện đại, nơi các quan điểm cũ được thay thế
bởi cái nhìn mới, xem vũ trụ trôi chảy như một toàn thể
không thể tách rời và không có thành phần nào quan trọng
hơn thành phần nào.
Thiền
không bị giam hãm ở phương Ðông. Thiền không bị giới hạn
trong Phật giáo. Thiền không ở bên trong cương giới của
Trung Hoa, Nhật Bản, Việt Nam... Thiền không bị tù túng trong
am đền tu viện. Thiền chẳng dành ưu tiên cho người tu hành
hơn kẻ lữ thứ. Thiền phơi phới nơi nơi. Có lẽ vì thế,
Erich Fromm đã nhận xét rằng đó chính là "lý do tại sao ngày
nay tư tưởng tôn giáo phương Ðông, Lão giáo và Phật giáo
- với sự pha hợp của cả hai trong Thiền Phật giáo - chiếm
vai trò hết sức quan trọng tại phương Tây. Thiền Phật giáo
giúp con người tự tìm thấy giải đáp cho vấn nạn về sự
hiện hữu của hắn, một giải đáp giống một cách cốt
tủy với giải đáp được đưa ra trong truyền thống Kitô-Do
thái giáo, tuy thế, nó không đi ngược lại tính chất hợp
lý, hiện thực và độc lập, những cái quí báu được con
người hiện đại thành tựu."
Và
cũng vì thế Thiền không chỉ ở trong những phát biểu của
các tôn sư mà còn trong những câu nói của các nhà tư tưởng,
triết gia, huyền học, nghệ sĩ, khoa học gia, nhà kinh doanh,
vận động viên thể thao... phương đông lẫn phương tây,
và đôi lúc thấp thoáng trên môi ta giữa cuộc sống thường
ngày.
THIỀN
LÀ GÌ ?
Thiền,
tiếng Việt, còn gọi là Thuyền, Thiền na, Tĩnh lự.
Tiếng
Nhật là Zena, Zen.
Tiếng
Hoa có âm là Ch’an, ch’annà.
Dịch
từ tiếng Sanskrit là dhyàna, tiếng Phạn là jhàna.
Thiền
tông là một tông phái của Phật giáo Ðại thừa tại Trung
Hoa.
Thiền
tông được khai sinh trong khoảng thế kỷ thứ sáu, thứ bảy
khi Sơ tổ Bồ Ðề Ðạt Ma đưa phép Thiền của đạo Phật
vào Trung Quốc.
Thiền
tông có hấp thụ phần nào của đạo Lão.
Trước
khi học Thiền, tách là tách và trà là trà.
Trong
khi học Thiền, tách chẳng còn là tách và trà chẳng còn là
trà.
Sau
khi học Thiền, tách lại là tách và trà lại là trà.
Lời
Thiền
Thiền
duy nhất bạn tìm thấy trên đỉnh núi chính là Thiền được
bạn mang lên trên đó.
ROBERT
PIRSIG
Thiền
là giải sự biểu tượng hóa thế giới.
R.H.
BLYTHE
Mục
đích của Thiền là giác ngộ: nắm bắt thực tại, một cách
lập tức và dứt khoát. Nghĩa là nhận biết mối tương quan
của mình với vũ tru; một sự nhận biết không bị ố nhiễm
và không bị trí thức hóa.
ERICH
FROMM
Tôi
không đủ thanh xuân để biết đủ thứ.
J.M.
BARRIE
Mục
đích của Thiền là sự hoàn hảo con người.
YAMADA
SOSHI
Thiền
là con đương tự nhận thức trọn vẹn;
một
con người sống động đi theo Thiền là để giác ngộ,
sống
cuộc sống mới như một vị Phật.
ZENKEI
SHIBAYAMA
Chúng
ta nhận thấy trong những nét đặc trưng nhất phác họa nên
Thiền có một số nét như: tính chất tâm linh, sự phô bày
trực tiếp, sự vứt bỏ hình thức hoặc không thèm nệ vào
qui ước, và hầu như thường xuyên ung dung đùa giỡn ngoài
rìa sự trang trọng tôn nghiêm.
D.T.
SUZUKI
Lối
gọi "Thiền Phật giáo" thường dùng để có ý nói tới một
trường phái Phật giáo dựa trên Thiền và việc dạy Thiền,
nghĩa là một tôn giáo được lập nên và được xem như một
tổ chức có tính xã hội so với các trường phái hoặc tông
phái tôn giáo khác.
Tuy
thế, "Thiền" là một trong các bộ phận căn bản phác họa
nên tư tưởng phương đông. Nó ảnh hưởng cực kỳ lớn,
không chỉ lên tôn giáo mà còn lên các lãnh vực muôn hình
muôn vẻ của văn hoá.
Thiền
triển khai ý tưởng của chúng ta và xây dựng cá tính của
chúng ta.
Thiền
là minh triết dựa trên chứng nghiệm tôn giáo trực tiếp,
kết liên với chính nguồn cội cuộc sống hiện tại của
chúng ta.
ZENKEI
SHIBAYAMA
Thiền
là sự nhận thức không bị cơ chế hóa bởi một hình thức
cá biệt hoặc một hệ thống cá biệt.
Thiền
là nhận thức vượt văn hoá, vượt tôn giáo, vượt hình
thức.
THOMAS
MERTON
Thiền
là một lối giải thoát chẳng bao giờ quan tâm tới việc
khám phá cái gì tốt cái gì xấu hoặc cái gì có lợi.
Thiền
chỉ quan tâm tới cái đang là.
ALAN
WATTS
Thiền
chẳng dạy gì sất.
Thiền
chỉ giúp bạn có thể tỉnh thức để nhận biết.
Thiền
không dạy, Thiền đưa tay chỉ.
D.T.
SUZUKI
Thiền
Phật giáo không thuyết giảng. Bài giảng vẫn là ngôn từ.
Thiền
đợi lúc bạn cảm thấy bức xúc ngột ngạt và bị lèo lái
bởi lòng khát khao thầm kín trong người bạn.
EUGENE
HERRIGEL
Thiền
cho rằng không có thượng đế ở bên ngoài vũ trụ, một
đấng thượng đế [được hiểu như là kẻ] tạo dựng vũ
trụ và tạo dựng con người.
Thượng
đế — nếu tôi có thể tạm mượn từ ngữ ấy — vũ trụ
và con người là một hiện hữu bất phân ly, một tổng thể
có tính toàn bộ.
Chỉ
hiện hữu CÁI NÀY — CÁI NÀY viết hoa — thế thôi.
NANCY
WILSON ROSS
Một
cách đơn giản, Thiền chỉ là tiếng đang thét: "Dậy! Dậy!"
MAHATHAVIRA
SANGHARAKSHITA
Chớ
bao giờ lẫn lộn việc học thiền với việc hành thiền.
Nó
giống như chớ bao giờ lẫn lộn việc học lý thuyết mỹ
thuật với việc làm nghệ thuật.
T.
P. KASULIS
Thiền
nhấn mạnh vào chứng nghiệm và cái nhìn thấu suốt của
chính mỗi người.
Nhận
biết tính lém lỉnh của ngôn từ, Thiền nhấn mạnh lên việc
biểu lộ sự am hiểu có tính thấu thị, việc nhìn thấy
tỏ tường và diễn đạt thật sự.
IRMGARD
SCHLOEGL
Thiền
không quan tâm tới những phát biểu hoa hòe hoa sói.
Thiền
chỉ muốn thiền sinh cắn quả táo, đừng thảo luận về
quả táo.
ANNE
BANCROFT
Kinh
Kim Cương là kinh Phật căn bản, viết bằng Phạn ngữ, mô
tả những thực hành nhằm sở đắc Minh triết tối hậu (Bát
nhã ba la mật).
Kinh
có tên đó với ý nghĩa là "bất hoại".
Có
ba loại môn đồ:
kẻ
truyền đạt cho người khác,
kẻ
giữ đền
và
kẻ giá áo túi cơm.
NYOGEN
SENZAKI
Thiền
dạy chúng ta phát hiện cái cốt tủy huyền ảo của bản
ngã của mỗi chúng ta bằng cảm nhận ngay lập tức và thiết
thực, để "nếm" Hữu thể thiêng liêng, một cách tại-chỗ-và-tức-thời.
KARLFRIED
GRAF DüRCKHEIM
Thiền
giống như tìm kính đeo mắt đang nằm ngay trên sóng mũi mình.
LỜI
THIỀN
Thiền
là ... hoan hỉ đả phá các hình tượng tín ngưỡng.
Thiền
chẳng tôn kính một ai, chẳng tôn trọng cái gì,
và
đặc biệt, nó cũng chẳng tôn kính chính nó.
DAVID
BRANDON
Thiền
là cách thế tự nhận thức trọn vẹn.
Một
người sinh động sống trên đường Thiền thì có thể đốn
ngộ,
và
như thế, sống cuộc đời mới như một vị Phật.
ZENKEI
SHIBAYAMA
Ðức
Sơn Tuyên Giám (782-865) sống ở vùng Hoa Bắc. Tại đó, ông
nghiên cứu kinh sách và thành một học giả Phật giáo đáng
kính. Nghe nói có một tông phái ở vùng Hoa Nam chủ trương
"giáo ngoại biệt truyền", ông liền nổi xung, thề sẽ "tiêu
diệt bọn thiền tà ma ngoại đạo" đó.
Với
cuốn kinh Kim Cương đựng trong một cái tráp lớn ông lên
đường đi Hoa Nam.
Dọc
đường, vào nghỉ chân trong một quán nhỏ, ông bảo bà lão
chủ quán dọn "điểm tâm" cho mình. Theo nguyên ngữ, "điểm
tâm" cũng có nghĩa là "khai sáng tâm trí". Bà lão hỏi Ðức
Sơn rằng trong tráp lớn đựng cái gì. Ông bảo chứa kinh
Kim Cương.
Bà
lão nói: "Vậy sao? Vậy xin trả lời câu hỏi: nếu ông muốn
điểm tâm để điểm tâm thì tâm nào để mà điểm?"
Trong
kinh Kim Cương, có câu nổi tiếng: "Tâm quá khứ bất sở đắc
tâm hiện tại bất sở đắc tâm tương lai bất sở đắc."
Ðức Sơn hiểu câu đó và có thể thuyết giảng cực kỳ
uyên áo về nó. Nhưng khi bị bà lão thách thức việc áp dụng
minh triết của câu đó vào một vấn đề thực tế thì ông
lúng ta lúng túng.
Lúc
đó, nhận ra giới hạn của sự thông thái, Ðức Sơn quyết
định học Thiền, thay vì tính chuyện diệt Thiền.
Học
Thiền giống như chà hai thanh gỗ vào nhau cho xẹt lửa: cách
khôn ngoan nhất là cứ tiến tới, đừng ngừng lại.
BẠCH
ẨN HUỆ HẠC
Thiền
nhắm tới tự do nhưng thực hành của nó thì có tính kỷ
luật.
GART
SNYDER
Tập
thiền là để tự đột phá tới Bất Nhị Nguyên. Ðó là
mục đích duy nhất và độc nhất của toàn bộ nỗ lực Thiền,
và nỗ lực ấy phải phát xuất từ nội tâm.
Hành
giả sẽ được đồng môn và vị Thầy — với những năng
lực lớn lao gấp bội — tiếp tay chỉ cho một đường lối
thích đáng.
Nhưng
tới khi Thầy và đồng môn không còn gì để tiếp tay thì
con đường Thiền chính là con đường của "Tự một mình
hành giả đi lấy" — bạn hãy tự dạy Thiền cho chính bạn.
CHRISTMAS
HUMPHREYS
Quả
thật, Thiền chẳng liên quan gì tới ý tưởng.
D.
T. SUZUKI
Trong
đời sống cũng như trong nghệ thuật, Thiền chẳng bao giờ
phung phí năng lực vào việc dừng lại để giải thích: Thiền
chỉ ra hiệu.
ALAN
WATTS
Nếu
muốn có sự am hiểu thích đáng về Thiền, bạn chớ để
mình bị kẻ khác lừa phỉnh.
Nếu
bắt gặp bất cứ chướng ngại nào ở nội tâm hay ở ngoại
giới, bạn diệt nó ngay.
Nếu
gặïp Phật, giết ngay.
LÂM
TẾ
Thiền
chỉ có độc nhất một bí quyết: suy nghĩ nghiêm túc về
sống-và-chết.
TAKEDA
SHINGHEN
Thiền
là có tâm hồn và linh hồn của trẻ con.
TRẠCH
AM TÔNG BÀNH
Ði
theo lời giảng của kẻ sáng lập Thiền thì không đủ làm
một thiền sinh chân chính; bạn phải nếm trải kinh nghiệm
của Ðức Phật.
D.
T. SUZUKI
Ấn
chứng là sự tương tác cá nhân giữa Thiền sư và thiền
sinh, như một cách thức của đệ tử biểu lộ Thiền tính
— hoặc sự thiếu Thiền tính của mình — cho sư phụ.
Cuộc
đối đầu mặt giáp mặt ấy có thể liên quan tới đấu
khẩu, khiển trách khắc nghiệt, thậm chí cả hành hạ thể
xác.
Thiền
thao tác trong bất nhị nguyên.
Quá
trình suy nghĩ, lý luận thì diễn ra trong phạm trù nhị nguyên.
Cứ
theo bất tư nghị là đạt Thiền.
CHRISTMAS
HUMPHREYS
Thiền
là thực hành và nếm trải cuộc đời, chứ không phải là
cắt nghĩa, diễn giải, thẩm tra, biện luận.
Toàn
bộ việc đàm đạo — như các Thiền sư Trung Hoa đã nói
từ xưa — dù trong điều kiện tốt nhất cũng chỉ là ngón
tay chỉ mặt trăng.
Ngón
tay không là mặt trăng và chẳng thể nào kéo mặt trăng xuống.
HENRICH
DUMOULIN
Chỉ
ở trong trạng thái cảm nhận thuần túy bạn mới có Thiền.
Trong trạng thái đó, bạn sắp được giải thoát khỏi sự
kềm kẹp của khái niệm và bạn nhìn xuyên suốt các khái
niệm.
Việc
đó không giống với từ khước sự tư duy có tính khái niệm.
Tư
tưởng và ngôn từ đều ở trong thế giới của chúng ta và
chúng tự nhiên chẳng kém những bông hoa.
Do
đó, thật sai lầm khi cho rằng Thiền mang tính phản trí thức.
ALAN
KEIGHTLEY
Trong
Thiền, bản ngã đi sâu vào thượng đế. Thượng đế đi
sâu vào bản ngã. Cả hai đi sâu vào nhau.
TAISEN
DESHIMARU
Ảo
giác và ràng buộc thì bao gồm sự tư duy có tính tự kỷ
trung tâm và có tính khái niệm; nó làm mờ mịt cái thực
tại đang sinh động.
Con
đường của Thiền được dành trọn vẹn cho sự khai quang
các chướng ngại và nhìn thẳng vào bản tính tự nhiên (tự
tánh).
ROBERT
AITKEN
Hành
Thiền tức là quên hết cái tôi trong lúc hiệp làm một với
cái gì đó.
KOUN
YAMADA
Thiền
không là một loại sôi động nào đó mà là sự tập trung
tâm trí vào lề thói sinh hoạt thông thường hằng ngày của
ta.
SHUNRYU
SUZUKI
Thiền
chẳng làm phong phú ai.
Trong
Thiền, chẳng tìm thấy vật thể nào.
Lũ
chim có thể bay tới, lượn vòng một lúc tại nơi được
người ta cho là chỗ đó. Nhưng chẳng bao lâu chúng sẽ bay
sang chỗ khác. Khi chúng bay đi rồi, cái "không có gì", cái
"không ai cả" vốn đã ở đó, đột nhiên lộ ra.
Ðó
là Thiền.
Nó
lúc nào cũng ở đó nhưng người dọn dẹp đã để vuột
nó, và nó không thuộc loại con mồi của họ.
THOMAS
MERTON
Công
án là những lời nói có tính giảng dạy về tâm linh, nhằm
đẩy môn sinh qua bên kia bờ lý luận, tới đốn ngộ [giác
ngộ tức thời và tại chỗ].
Có
khoảng 1.700 công án, nhiều cái tiêu biểu đã được tuyển
vào hai cuốn sách cơ bản:
Bích
Nham Lục (100 công án),
và
Vô Môn Quan (48 công án).
Không
thể định nghĩa Thiền.
Nó
không là một "vật" bị vây phủ hoặc được phản ảnh bằng
ngôn ngữ.
Khi
từ ngữ cuối cùng bị giam kín trong tù ngục, Thiền thoát
ra và phá lên cười ở đằng chân trời.
DAVID
BRANDON
Lúc
lâm chung, Gertrude Stein hỏi: "Câu trả lời ra sao?"
Không
có câu trả lời nào.
Bà
cười và nói: "Trong trường hợp này, câu hỏi là gì?"
Rồi
bà chết.
Lúc
nào cũng nói về Thiền thì như thể tìm dấu vết lũ cá trên
bờ sông khô ráo.
NGŨ
TỔ
HÀNH ÐỘNG
Chúng
ta quá đổi khao khát đạt cho bằng được một cứu cánh
cá biệt nào đó tới độ chẳng bao giờ chịu để ý tới
những phương tiện tâm sinh lý mà qua đó chúng ta sở đắc
cứu cánh.
Chúng
ta chỉ quan tâm tới mức chúng ta cho rằng bất cứ phương
tiện nào trước đây từng được người khác dùng cũng là
phương tiện tương đối tốt.
Nhưng
thật ra, theo bản chất của thế gian, cứu cánh không bao giờ
có thể biện minh cho phương tiện. Ngược lại, phương tiện
luôn luôn quyết định cứu cánh.
ALDOUS
HUXLEY
Chỉ
vì không tranh đua
Nên
khắp thiên hạ chẳng ai tranh đua nổi với mình
LÃO
TỬ
Cái
ném cầu giỏi luôn luôn chận đứng cú bắt giỏi, và ngược
lại.
CASEY
STENGEL
Hắn
làm từng việc một, như thể chẳng làm gì.
CHARLES
DICKEN
Chúng
ta phải hiểu rằng thế giới chỉ có thể được nắm bắt
bằng hành động, không bằng chiêm ngắm. Bàn tay thì quan trọng
hơn con mắt. Bàn tay là cạnh sắc của tâm trí.
JACOB
BRONOWSKI
Cứu
cánh lớn lao của cuộc sống không phải là kiến thức, mà
là hành động
THOMAS
HENRY HUXLEY
Hành
động nên đạt tớiù kết quả cuối cùng trong minh triết.
BHAGAVAD
GITA
Công
việc chính của con người suốt cuộc đời là hãy đẻ ra
chính mình.
ERICH
FROMM
Cơ
bản, xạ thủ nhắm bắn chính hắn.
THIỀN
VÀ
NGHỆ THUẬT BẮN CUNG
Hành
động là thực tại duy nhất.
Nó
không chỉ là thực tại mà còn là đạo đức.
ABBIE
HOFFMAN
Không
hành động có lẽ là hình thức cao nhất của hành động.
JERRY
BROWN
Bệ
hạ hãy cứ ở yên trong cung điện, làm mà như không làm thì
bốn phương không có nạn binh đao.
PHÁP
THUẬN
Vi
vô vi,
Làm,
như không làm
LÃO
TỬ
Nếu
bạn gặp trên đường một người biết
Chớ
nói một lời
-
Chớ làm thinh!
LỜI
THIỀN
Lao
động là cầu nguyện.
Lao
động cũng là bốc mùi hôi.
Vậy,
bốc mùi hôi là cầu nguyện.
ALDOUS
HUXLEY
Tốt
thật! Ðã tới lúc kết thúc cuộc lữ hành; nhưng cuối cùng,
chính cuộc lữ hành mới là vấn đề.
U.
K. LE GUIN
Khi
đang đi, chỉ đi thôi.
Khi
đang ngồi, chỉ ngồi thôi.
Cần
nhất là đừng nghiêng ngả.
VÂN
MÔN
Làm
hoài làm mãi một việc thì giúp ta nhận ra chu kỳ tự nhiên
của tăng trưởng và suy tàn, của sống và chết, và như thế,
nhận ra trật tự năng động của vũ trụ.
Công
việc "thông thường", như nghĩa gốc của từ ngữ ấy có
ý nói, là công việc hòa hợp với trật tự mà chúng ta lĩnh
hội trong môi trường tự nhiên.
FRITJOF
CAPRA
Ðơn
điệu là luật của tự nhiên. Hãy nhìn cách mặt trời mọc
đều đặn.
Sự
đơn điệu của những công việc thiết yếu thì làm hoan hỉ
và phục hồi sinh khí.
GANDHI
Phần
tốt nhất trong cuộc sống của ta là phần lao động, phần
sáng tạo.
Tin
tôi đi, tôi yêu thích sự thành công...
Tuy
thế, trong lúc làm việc, có sự sôi nổi chân chính cả cảm
xúc lẫn tinh thần.
GARSON
KANIN
Nếu
bạn muốn chết đuối thì đừng hành hạ mình ở chỗ nước
cạn.
CÁCH
NGÔN BULGARI
Thú
vị không phải là mục tiêu, nó là cảm xúc đi kèm với cái
hoạt động chủ yếu đang diễn ra.
PAUL
GOODMAN
Người
ta ưa chẻ củi. Trong hoạt động ấy, người ta thấy ngay
kết quả.
ALBERT
EINSTEIN
Người
ta không chỉ bước hai lần xuống cũng một dòng sông.
HERAKLEITOS
Ðây
là điều bạn nên làm:
Yêu
trái đất, mặt trời và chim muông;
Xem
thường kẻ giàu;
Bố
thí cho người xin;
Bảo
vệ người đần độn và điên khùng;
Hiến
của cải và công sức của mình;
Ghét
các bạo chúa;
Và
không bao giờ tranh cãi về Ông Trời.
WALT
WITMAN
Tôi
kinh sợ sự thành công. Thành công nghĩa là chấm dứt công
việc của ta trên trần đời, tựa con bọ ngựa đực bị
con bọ ngựa cái giết đúng khoảnh khắc hắn ve vãn thành
công.
Tôi
thích tình trạng chuyển biến liên tục với một mục tiêu
ở đằng trước chứ không ở sau lưng.
GEORGE
BERNARD SHAW
Có
một vị tăng thuộc một tông phái Phật giáo đối nghịch
tới dự một buổi thuyết pháp của Thiền sư Bàn Khuê Vĩnh
Trác (1662-1693). Khi đông đảo cử tọa nhiệt liệt vỗ tay
nghênh đón Bàn Khuê, vị tăng ấy không kềm nổi lòng ganh
tị bèn la lớn:
-
Ông là một gã lường gạt. Ông chỉ có thể phỉnh phờ những
người quê mùa này khiến họ làm bất cứ điều gì ông muốn,
còn tôi, tôi không kính trọng ông. Tôi đố ông làm thế nào
khiến tôi làm theo lời ông?
Bàn
Khuê trả lời:
-
Ông bước tới đây, tôi sẽ nói cho ông biết.
Vị
tăng ấy bước lên đứng cạnh giảng đàn.
Bàn
Khuê nói:
-
Ông bước qua bên trái.
Vị
tăng ấy bước qua bên trái.
Bàn
Khuê lại nói:
-
Tôi nghĩ lại rồi, ông bước qua bên phải.
Vị
tăng ấy bước qua bên phải. Bàn Khuê liền nói:
-
Tốt, ông đã hoàn toàn làm theo lời tôi. Bây giờ, ông ngồi
xuống, ngậm miệng lại.
Bạn
có biết rằng đau ốm và cái chết thì đương nhiên và đột
nhiên xảy tới cho chúng ta, bất kể lúc đó chúng ta đang
làm gì?
Khi
nó đột nhiên xảy tới, bạn muốn mình phải làm sao?
Nếu
nó đột nhiên xảy tới trong khi bạn đang làm một việc gì
đó thì bạn cứ tự nhiên làm tiếp.
EPICTETUS
Hành
vi của ta xác định bản thân ta y hệt bản thân ta xác định
hành vi của ta
GEORGE
ELIOT
Ngồi
thật yên
Không
làm gì cả
Mùa
xuân đến
Và
cỏ tự mọc
LỜI
THIỀN
Phúc
cho kẻ tìm thấy công việc của hắn. Hãy để yên cho hắn
không đòi hỏi ân phúc nào khác.
THOMAS
CARLYLE
Chỉ
thông qua lao động và phấn đấu mà chúng ta thành tựu được
căn nguyên và cảm tính của phẩm giá mình.
DOSTOEVSKY
Nếu
việc xây chiếc cầu ấy không làm phong phú nhận thức của
kẻ xây nó thì đừng xây.
FRANKZ
FANON
Hãy
đặt tâm hồn, tâm trí, trí tuệ và kể cả linh hồn vào
từng hành vi cử chỉ nhỏ nhặt nhất của mình. Ðó là bí
quyết thành công.
SWAMI
SIVANADA
Cực
kỳ tin
Cực
kỳ nghờ
Cực
kỳ ra sức.
Bất
cứ điều gì tay của bạn cảm thấy cần làm, hãy làm hết
sức mình; vì nơi nấm mồ mà bạn đang đi tới sẽ chẳng
có bất cứ công việc, phương tiện, kiến thức lẫn minh
triết nào.
Cựu
Ước: Giảng Viên, 9:10
Khi
làm một việc gì, bạn nên đốt hết mình vào đó, như lửa
thiêu tới cháy rụi, không để lại chút gì.
SHUNRYU
SUZUKI
Ðộng
thái ảnh hưởng tới ý thức. Ðộng thái chính trực nghĩa
là ý thức đúng đắn.
Thái
độ của chúng ta ngay lúc ấy và tại chỗ, ảnh hưởng lên
toàn bộ môi trường: lời nói, hành động, cách đi đứng
của bản thân, tất cả đều ảnh hưởng lên những gì xảy
ra chung quanh chúng ta và trong lòng chúng ta.
Mỗi
hành động đều phải đúng, trong từng khoảnh khắc, từng
ngày...
Hành
động nào cũng quan trọng. Cách ăn, cách mặc, cách rửa ráy,
cách đi nhà cầu, cách cất đồ đạc, cách đối xử với
bản thân, gia đình, vợ chồng, công việc — cách sống: nói
chung, trong mỗi cử chỉ của chúng ta.
TAISEN
DESHIMARU
Hãy
thực hiện từng cử chỉ trong cuộc sống như thể nó là
cử chỉ sau chót của đời mình.
MARCUS
AURELIUS
Hãy
phiêu bồng với bất cứ việc gì có thể xảy tới và hãy
để tâm trí tự do: An trụ tâm bằng sự chấp nhận bất
cứ việc gì bạn đang làm. Ðó là điều tối hậu.
TRANG
TỬ
Càng
ít gắng sức thì càng nhanh càng mạnh.
LÝ
TIỂU LONG
Biết
và làm thì chỉ là một và y như nhau.
SAMURAI
MAXIM
Chớ
để tâm trí trụ ở một nơi, hãy để nó chan hòa khắp thân
thể, hãy để nó tuôn tràn khắp con người ngươi. Lúc ấy,
lập tức ngươi dùng tay ở nơi cần tay, dùng chân ở nơi
cần chân, mà chẳng hao tốn chút thời gian hay sức lực nào.
TRẠCH
AM TÔNG BÀNH
(lời
khuyên một võ sĩ Nhật)
Hãy
suy nghĩ bằng toàn thân.
TAISEN
DESHIMARU
Nhu
thắng cương, nhược thắng cường.
Cái
dễ uốn thì hay ho hơn cái cứng nhắc.
Nguyên
tắc trong việc kiểm soát vạn vật là thuận theo chúng, và
trong việc làm chủ là thích nghi.
LÃO
TỬ
Hắn,
kẻ sở đắc bí thuật của Hiệp khí đạo thì có vũ trụ
trong mình và hắn có thể nói: "Tôi là vũ trụ". Khi tính chuyện
chiến đấu với hắn — nghĩa là với vũ trụ — đối phương
phải bẻ gãy sự hòa hợp của vũ trụ. Do đó, vào khoảnh
khắc đối phương có bụng dạ chiến đấu với tôi thì ngay
lúc đó, bản thân y đã bị đánh bại.
MOREHEI
UYESHIBA
Bạn
có thể học nơi chiếc lá tre bình thường điều nên xảy
tới.
Dưới
sức nặng của tuyết, nó trĩu và trĩu xuống. Rồi chiếc
lá tre không khua động mà bỗng dưng tuyết tuột hết xuống
đất.
Vào
khoảnh khắc cực kỳ căng thẳng, bạn hãy an trụ như thế
cho tới khi phát tên phóng ra khỏi bạn.
Và
quả thật nó có nghĩa là: khi sựï căng thẳng đã lên tới
tột độ thì phát tên phải phóng ra, nó phải phóng ra khỏi
người bắn cung giống như tuyết tuột khỏi lá tre, thậm
chí cả trước khi bạn nghĩ tới nó.
EUGEN
HERRIGEL
Vô
ngã: Sự hoàn toàn vắng bóng tư duy biện biệt; một trạng
thái quên bản ngã, và cá nhân được tự do thể hiện mà
không bận tâm tới các khái niệm có tính nhị nguyên của
thiện và ác, thành hoặc bại.
Vô
ngã là cốt tủy thiền tính của võ thuật.
Khi
thực hiện việc bắn cung trong trạng thái "vô ngã", nghĩa
là sự hoàn toàn vắng mặt ý thức bản ngã, cung thủ được
giải phóng khỏi những ức chế trong lúc hắn đặt mũi tên
lên cây cung, kéo dây cung, mắt đứng tròng nhắm vào mục
tiêu, và khi điều chỉnh đúng, hắn để mũi tên đi.
Ở
đó, không có cảm xúc về thiện và ác, thành hoặc bại.
Ðó
là cái "tâm thường ngày" phát sinh từ "vô tâm", và cái cốt
tủy thiền tính của toàn bộ võ thuật thì hằng trụ trong
trạng thái ấy, không nghĩ gì tới việc sống hoặc chết.
ANNE
BANCROFT
Khỏi
cần nói, trong cuộc đấu, ngay lúc vừa ấp ủ ý nghĩ mình
sẽ chiến thắng hoặc mình sẽ biễu diễn tài nghệ, đó
là lúc kiếm sĩ bị lên án chết.
TAKANO
SHIGEYOSHI
Ðôi
khi bạn đạt tới điểm hòa hợp rất ư toàn bộ, thăng bằng
rất ư toàn bộ, tới độ bạn cảm thấy mình có khả năng
làm bất cứ điều gì — bất cứ việc gì.
Những
lúc như thế, tôi cảm thấy mình có thể chạy lên boong và
đứng trên mũi tàu trong khi con tàu đang rẽ sóng; tôi có thể
ứng xử khờ dại, gài mình vào tư thế tréo giò và rồi
gở mình ra, đơn giản chỉ vì tôi cảm thấy mình hạnh phúc.
Thêm
một ít tự tin như thế có thể làm bạn vượt qua mọi khó
khăn và bạn có thể làm được những điều không thể làm
được.
MIDGET
FARELLY
Các
thiên thần bay được vì họ xem họ nhẹ.
G.K.
CHESTERTON
Mỗi
khi đánh trượt bóng, tôi không bao giờ qui lỗi cho mình. Tôi
chỉ qui lỗi cho cái chày và nếu trượt nữa, tôi đổi chày...
Nói
cho cùng, nếu tôi biết rằng tôi đánh trượt không phải
là lỗi của tôi thì tại sao tôi lại nổi khùng với tôi.
YOGI
BERRA
Có
một kinh nghiệm chung trong Thái Cực quyền về việc hình như
rơi đúng thời điểm qua một cái lỗ. Sự nhận thức về
một khoảng thời gian dừng lại trọn vẹn, và chỉ khi đó,
bạn chộp lấy mình, sau năm hoặc mười phút, hay năm hoặc
mười giây, có sự nhận biết rằng trong khoảng thời gian
ấy, thế giới ngừng lại.
T.
HORWITZ và S. KIMMELMAN
Tập
trung không phải là nhìn chằm chặp vào một vật.
Tập
trung không phải là "cố sức" tập trung.
W.
TIMOTHY GALLEY
Sự
hữu hiệu của một cầu thủ thì liên quan trực tiếp tới
khả năng có mặt đúng chỗ, làm đúng việc và đúng lúc.
Toàn
bộ sự chuẩn bị mà y có thể áp dụng cho trận đấu —
hết thảy những kế hoạch, đấu pháp, những phân tích tiên
liệu, v.v. — đều không hữu hiệu nếu y không thể đưa
chúng vào trận đấu đúng khoảnh khắc xuất hiện các thời
điểm thích hợp.
Y
không thể bận tâm tới quá khứ hoặc tương lai hoặc đám
đông hoặc bất cứ biến cố nào không liên quan tới trận
đấu. Y phải đáp ứng được, tức thời và tại chỗ.
JOHN
BRODIE
Nên
leo núi với sự cố gắng tối thiểu có thể được và với
lòng không khao khát. Nên để cho thực tại con người tự
nhiên của bạn quyết định tốc độ.
Nếu
bạn cảm thấy hiếu động thì leo nhanh. Nếu bạn cảm thấy
mình thở hổn hển thì leo chậm lại. Bạn leo núi với sự
cân bằng giữa hiếu động và mệt lã.
Lúc
bạn không còn nghĩ tới đằng trước, thì khi đó mỗi bước
chân không chỉ là một phương tiện đi tới một cứu cánh
mà còn là một sự cố độc nhất trong chính nó.
ROBERT
PIRSIG
Bạn
hoàn toàn lơ là mọi sự và chỉ tập trung. Bạn quên toàn
bộ thế giới và bạn chỉ là thành phần của chiếc xe đó
và con đường đó... Ðó là một cảm xúc rất đặïc biệt.
Bạn hoàn toàn ở ngoài thế giới này. Không có cái gì giống
như thế.
JOCHEN
RINDT
Bạn
bị liên can tới hành động ấy và bạn mơ hồ nhận biết
nó, nhưng mục tiêu của bạn không nằm trong sự sự chấn
động mà nằm trong cơ hội ở đằng trước.
Tôi
thích so sánh điều đó với cảm giác mơ màng — không phải
là trạng thái như thể trong mơ mà là một trạng thái, dù
sao đi nữa, cũng có tính cách ly mà một nhạc sĩ đạt được
trong một cuộc trình tấu vĩ đại. Anh ta nhận biết mình
đang ở đâu và đang làm gì, nhưng tâm trí của anh ta chỉ
đặt trong việc chơi nhạc khí của mình với một cảm giác
nội tâm về sự chính xác— nó không hoàn toàn có tính máy
móc, nó không chỉ có tính tinh thần, nó là cái gì đó gồm
cả hai, trên một chiếc máy bay khác và ở một nơi xa xăm
hơn.
ARNOLD
PALMER
Khi
đánh cú gôn hay nhất, tôi cảm thấy mình giống một con cóc...
đứng lùi lại quan sát quả đất trong quĩ đạo với một
câu lạc bộ gôn trong bàn tay mình.
MICKEY
WRIGHT
Không
một lời tự nhủ, tôi tung cú đấm tay mặt ra, và khi nó
trúng đích, tôi thật là khoan khoái... Có điều gì đó tôi
vừa làm đúng.
INGEMAR
JOHANSON
Tôi
không bận tâm tới việc phải làm cho hoàn hảo trận đấu
đang tới hiệp thứ chín. Nó giống như một giấc mơ. Nó
tiếp diễn như thể tôi ở trong tình trạng mê mẩn.
Suốt
thời gian đó, tôi không bao giờ nghĩ tới nó. Và nếu tôi
nghĩ tới nó hẳn tôi không thể đấu hết mình.
CATFISH
HUNTER
Khi
nhận dạng xong, tôi như một kiếm khách không thấy có đối
thủ nào đang đối đầu với tôi hoặc đang hăm he đánh ngã
tôi. Tôi như thể chuyển biến mình thành đối thủ.
Tôi
cảm thấy mỗi cử động của hắn và mỗi ý nghĩ của hắn
là của chính tôi, và tôi, một cách trực giác... biết lúc
nào và làm thế nào đánh ngã hắn.
D.T.
SUZUKI
Thân
thể chuyển động một cách tự nhiên, tư động, vô thức,
không có bất cứ sự can thiệp hoặc nhận thức riêng tư
nào. Nhưng nếu chúng ta bắt đầu dùng tới khả năng lý luận
thì hành động chúng ta hóa ra chậm và dùng dằng. Các câu
hỏi phát sinh, tâm trí mệt, ý thức đong đưa và chập chờn
giống như lửa của một ngọn nến trước gió.
TAISEN
DESHIMARU
Trong
Nhu đạo, ai suy nghĩ thì bị ném ngã ngay.
Chiến
thắng được bảo đảm cho đấu sĩ nào không đề kháng cả
về mặt tâm lý lẫn về mặt thể lý.
ROBERT
LINSSEN
Suy
nghĩ... là cái làm bạn bị người ta túm lại từ đằng sau.
O.J. SIMPSON
Làm
thế nào mà bạn có thể vừa suy nghĩ vừa ra đòn?
YOGI
BERRA
NGHỆ THUẬT
Ðối
đãi tương xứng với hoa thì làm thanh khiết nhân cách.
BOKUYO
TAKEDA
Niềm
vui duy nhất ở trên đời là lại bắt đầu.
CESARE
PAVESE
Nếu
thật sự muốn tinh thông một bộ môn nghệ thuật mà ta chỉ
am hiểu kỹ thuật thôi thì không đủ.
Ta
phải vượt quá kỹ thuật để nghệ thuật trở thành một
loại "nghệ thuật phi nghệ thuật", đâm chồi từ cõi vô
thức.
D.T.
SUZUKI
Những
phương thế và nghệ thuật có thiền tính thì bắc chiếc
cầu từ nghệ thuật đích thực (trong hội họa, kiến trúc,
thi ca) tới các khả năng nghệ thuật như cắm hoa và làm vườn,
và tối hậu, tới toàn bộ cuộc sống hằng ngày.
Tính
tôn giáo được tìm thấy trong những gì hằng ngày, tính thiêng
liêng được tìm thấy trong những gì trần thế.
Quả
thật, cái hằng ngày thì có tính tôn giáo và cái trần thế
thì có tính thiêng liêng.
HEINRICH
DUMOULIN
Bắn
cung, đánh kiếm, đấu thương và hết thảy các bộ môn võ
thuật, cũng như nghi thức uống trà, cắm hoa... trong hết thảy
những thứ đó thì hô hấp đúng, giữ thăng bằng đúng, và
tĩnh lặng đúng, góp phần làm lại con người.
Mục
đích căn bản bao giờ cũng giống nhau: qua việc thực hành
không biết mệt mỏi một khả năng đã định, học viên cuối
cùng rủ bỏ được cái tôi của hắn với những sợ hãi,
với những hoài bảo tục lụy và niềm tin vào sự nghiên
cứu cẫn thận có tính khách quan — rủ bỏ cái tôi ấy một
cách toàn bộ tới độ hắn trở thành khí cụ của một sức
mạnh sâu xa hơn, từ đó phát sinh tự tinh tường đầy bản
năng, và về phần hắn, hắn không cần cố rán thêm nữa,
giống như trái cây chín thì rụng.
K.
G. DURCKHEIM
Wabi
nghĩa là vô ngã, dè sẻn, cùng kiệt, đơn giản và hoạt động.
Nó
bao hàm tính siêu việt của cổ quái và thời thượng.
Tính
chất vô ngã thẩm thấu trong toàn bộ nghệ thuật Thiền,
từ thư pháp tới không thủ đạo, từ trà đạo tới bắn
cung.
Thiền
đạo trong nghệ thuật thư pháp là hầu như viết thẳng một
mạch và đơn giản như thể bạn là người mới tập viết,
không cố gắng làm một cái gì đó đầy tài hoa và đẹp
đẽ, nhưng chỉ giản dị là viết với sự hoàn toàn chú
ý, như thể bạn lần đầu tiên đang khám phá ra những gì
mình đang viết; lúc ấy, trọn vẹn bản chất của bạn sẽ
hiện hữu trong nét chữ bạn viết.
SHUNRYU
SUZUKI
Hài
cú là một thể thơ Thiền cá biệt; vì Thiền ghét cay ghét
đắng tính vị kỷ dưới hình thức những hiệu quả có tính
toán và sự tự ca tụng bằng bất cứ cách nào.
Tác
giả của hài cú nên vắng mặt, và chỉ bài thơ hài cú có
mặt.
ANNE
BANCROFT
Hài
cú chỉ là bày tỏ sự giác ngộ chốc lát trong đó chúng
ta nhìn vào cuộc sống của vạn vật.
R.H.
BLYTH
Không
ai có miệng đủ lớn để nói hết một việc.
ALAN
WATTS
Trà
đạo nằm trong việc nghiên cứu các nghi thức, trong việc
am hiểu các nguyên tắc, và trong việc nắm bắt thực tại
của mọi sự. Ðó là ba qui luật của nó.
HOSOKAWA
TADAOKI
Một
cách giản dị, Trà đạo bao gồm việc đun sôi nước, chuẩn
bị trà và uống trà.
RIKYU
Cốt
tủy hội họa của Thiền là Thủy mặc.
Bút
lông vẽ bằng mực trên giấy làm bằng bột gạo. Nó uyển
chuyền một cách đáng kinh ngạc, có khả năng thực hiện
các hình thức khí lực nhất và tinh tế nhất.
Nhưng
cái làm cho nó có tính Thiền chân chính nhất là sự sáng
sủa trong đó chuyên chở tâm trí của họa sĩ. Nét đầu tiên
là nét cuối cùng, không tô không sửa.
Họa
sĩ Thiền tiếp cận nghệ thuật của hắn như một phần việc
hành thiền của hắn, như quán tưởng: khung vải trắng, tâm
trí trống rỗng.
Nghệ
thuật ấy chuyên chở sự hiệp nhất của Hữu thể và Hành
động tới độ dẫn tới thức ngộ. Tới tự do.
MICHAEL
GREEN
Tối
hậu, mọi sự đều tùy thuộc vào cái ở bên ngoài và bên
kia những cái đối ngược, vào tâm linh và vào khả năng của
con người trong trạng thái không chỉ tự mình say đắm, hòa
tan bản thân vào trong đó mà còn sống sót với nó bằng sự
tĩnh lặng không kém.
GUSTIE
L. HERRIGEL
Mười
năm vẽ trúc, biến thành trúc, rồi trong khi vẽ chẳng để
ý gì tới trúc.
GEORGES
DUTHUIT
(bàn
về tranh thủy mặc Tàu)
Có
một điểm nhất định của sự hiệp nhất bên trong bản
ngã, và giữa bản ngã với thế giới của nó, một sự đồng
lõa nhất định và sống chung đầy sức hút, tới độ ý
thức và ý chí không thể định hướng.
Có
lẽ ban đầu, trước khi bản năng sẵn sàng nắm lấy quyền
chỉ huy, đã có sự yêu cầu phân tích và ưu thế riêng biệt
của mỗi yếu tố.
Chỉ
huy bởi bản năng thì nhanh hơn, tinh vi hơn, sâu xa hơn, chính
xác hơn, đi sát với thực tại hơn chỉ huy bởi ý thức.
Khám phá đó làm người ta nghẹt thở.
MICHAEL
NOVAK
Nếu
người ta làm chủ được một điều và hiểu rõ một điều,
thì
cùng lúc đó người ta nhìn thấu suốt và hiểu rõ nhiều
điều.
VICENT
VAN GOGH
Có
một
nghệ
thuật
không
hơn
không
kém:
là
làm
mọi
sự
với
sự
phi
nghệ thuật
PIET
HEIN
Tác
giả càng cảm thấy ưng ý, tác phẩm càng vô ngã.
VÔ
DANH
Nếu
nghiên cứu nghệ thuật Nhật Bản, bạn sẽ thấy một người
rõ ràng là thông thái, hiền triết và minh mẫn bỏ thì giờ
ra như thế nào?
Bỏ
vào việc nghiên cứu khoảng cách giữa trái đất và mặt
trăng ư? Không.
Bỏ
vào việc nghiên cứu chính sách của một thủ tướng ư? Không.
Ôâng
ta chỉ nghiên cứu cạnh sắc của cọng cỏ.
Nhưng
cạnh sắc của cọng cỏ đưa ông ta tới việc vẽ mọi cây,
và rồi các mùa, các khía cạnh bao la của vùng quê, và rồi
chim muông, rồi tới hình dáng con người.
Như
thế ông ta đi qua cuộc đời, mà đời thì quá ngăn, không
thể làm toàn bộ.
VINCENT
VAN GOGH
Khi
bạn gặp một kiếm sư,
hãy
cho y thấy thanh kiếm của bạn.
Khi
bạn gặp người không phải là thi sĩ,
đừng
cho y thấy bài thơ của bạn.
LÂM
TẾ
ẢO GIÁC
Người
dại từ khước cái họ thấy, không từ khước cái họ nghĩ.
Người
khôn từ khước cái họ nghĩ, không từ khước cái họ thấy.
HOÀNG
PHỐ
Năm
giác quan, một trí tuệ trừu tượng vô phương cứu chữa,
một ký ức có tính chọn lựa đầy may rủi, một chuỗi vô
số các định kiến và các giả định, mọi cái ấy khiến
tôi lúc nào cũng chỉ có thể khảo sát được một ít –
thậm chí không bao giờ có thể ý thức tất cả.
Liệu
một bộ máy như thế có thể tiếp nhận được bao nhiêu
phần trăm cái thực tại vốn mang tính toàn bộ
C.S.
LEWIS
Tại
La mã, ngoại trừ người La mã, đang có một số lượng đông
đảo các bức tượng,
cũng
thế, ngoại trừ thế giới thật này còn có một thế giới
của ảo ảnh hầu như có tính thuyết phục hơn, trong đó
hầu hết người ta đang sống.
GOETHE
Ngày
nọ, tôi thấy có người đứng tiểu giữa đường phố.
Tôi
nghĩ cuộc sống văn minh, như chúng ta hiểu, đã tới tồi
tàn mạt rồi sao?
Hoặc
chỉ đơn giản là có một người đứng tiểu giữa đường
phố thôi?
A.
BENNET
Một
người nói: "Bàn chân của tôi lạnh quá!’
Và
người cụt chân nói theo: "Của tôi cũng vậy! Của tôi cũng
vậy!"
DÂN
CA KENTUCKY
Cái
ta tin là thật thì hoặc có thật hoặc hóa ra thật trong các
giới hạn được tìm thấy về mặt kinh nghiệm hoặc về
mặt thí nghiệm. Các giới hạn ấy là các niềm tin bị siêu
việt hóa.
JOHN
LILLY
Tôi
phải ở gần biển, phải nghe biển lăn lộn và gầm thét
như con dã thú trong hang ổ của nó. Nó nhắc nhở tôi những
nỗ lực vô tận của tâm trí loài người vốn đang vật vã
để được giải thoát và đang chấm dứt ngay ở chỗ bắt
đầu.
WILLIAM
HAZLITT
Khi
có nhu cầu sâu xa về ảo giác thì có vô số trí tuệ bị
trao phó cho cõi vô minh.
SAUL
BELLOW
Tôi
nghĩ tôi nghĩ; do đó, tôi nghĩ tôi hiện hữu.
AMBROSE
BIERCE
Không
có gì là tốt hoặc xấu, chỉ do suy nghĩ biến nó ra như thế.
SHAKESPAERE
Descartes
đã nói: "Tôi suy nghĩ, do đó tôi hiện hữu".
Tôi
nói: "Tôi không suy nghĩ, đó là lý do tôi hiện hữu."
TAISEN
DESHIMARU
Khi
thấy rằng mọi sự hiện hữu đều là ảo giác thì lúc đó
ta có thể sống trong một cảnh giới cao hơn những người
bình thường.
ÐỨC
PHẬT
Người
ta có thể cắt nghĩa về nước mà miệng không bị ướt.
Người
ta có thể trình bày chi tiết bản tính của lửa mà miệng
không bị phỏng.
TRẠCH
AM TÔNG BÀNH
Cuộc
sống độc nhất này không có hình thức và nó được trống
rỗng bởi bản tính tự nhiên.
Nếu
bạn bị ràng buộc bởi bất cứ hình thức nào, bạn nên
từ khước nó.
Nếu
bạn có thể thấy một bản ngã, một linh hồn, một khai sinh,
một từ trần, hãy từ khước tất cả chúng.
BỒ
ÐỀ ÐẠT MA
Các
pháp đều từ tâm.
Phiền
não trói buộc tất cả đều không.
Tội
phúc phải quấy tất cả đều huyễn.
Không
nên ở trong nghiệp mà phân biệt báo, không nên ở trong báo
mà phân biệt nghiệp.
Nếu
phân biệt thì chẳng được tự tại.
CỨU
CHỈ
Hai
nhà sư cãi nhau về cây phướn trong sân chùa.
Nhà
sư này nói phướn động.
Nhà
sư kia cãi gió động.
Lục
tổ Huệ Năng (638-713) nghe vậy liền nói:
"Không
phải phướnn động cũng chẳng phải gió động,
chính
tâm của hai ông động."
Cả
hai nhà sư câm họng.
Chúng
ta không nên chăm lo việc biến trí tuệ thành thượng đế
của chúng ta. Trí tuệ dĩ nhiên có cơ bắp mạnh bạo nhưng
nó không có nhân vị.
ALBERT
EINSTEIN
Lý
luận thuần túy là sự phá sản của tâm linh.
SAINT-EXUPÉRY
Một
tâm trí hoàn toàn lý luận thì như một cây dao chỉ toàn là
lưỡi. Nó làm chảy máu bàn tay sử dụng nó.
R.
TAGORE
Một
trong những cái tuyệt vời nhất của cuộc cách mạng biến
máy vi tính thành vật dùng trong nhà có thể là sự am hiểu
tổng quát và rộng rãi rằng quả thật lý luận có tính giới
hạn nghiêm trọng biết mấy.
FRANK
HERBERT
Máy
vi tính thì vô dụng. Chúng chỉ có thể cho bạn câu trả lời.
PABLO
PICASSO
Muốn
có đúng câu trả lời thì phải biết hỏi.
VÔ
DANH
Huyễn
pháp đều là huyễn.
Huyễn
tu đều là huyễn.
Ðừng
nhận cả hai huyễn ấy tức là trừ được các huyễn.
HIỆN
QUANG
Mỗi
câu hỏi làm chủ một khối lượng ý tưởng mà không câu
trả lời nào chứa nổi.
ELIE
WIESEL
Sự
chạy trốn kỹ thuật không phải là phong cách giải quyết
cuộc xung khắc giữa các giá trị nhân sinh và các nhu cầu
kỹ thuật. Không thể nào chạy trốn.
Phong
cách giải quyết cuộc xung khắc ấy là bẽ gãy những rào
cản của tư duy nhị nguyên vốn ngăn chận sự am hiểu chân
chính về cái là kỹ thuật — không phải là sự lạm dụng
thiên nhiên mà là sự hòa trộn thiên nhiên với tâm linh con
người thành một loại sáng tạo vừa mới mẽ vừa vượt
lên trên cả hai.
ROBERT
PIRSIG
Chúng
ta không thể có ân sủng từ các vật dụng.
J.B.
PRIESTLEY
Vì
những khái niệm ta đang sống chỉ được rút tĩa từ tri
giác và từ ngôn ngữ, và vì tri giác ấy chỉ được đón
nhận và diễn giải dưới ánh sáng của các khái niệm trước
đó, con người ngày càng gần như sống trong một ngôi nhà
được xây dựng bằng ngôn ngữ.
RUSSEL
R.W. SMITH
Ngôn
từ, như đã được biết rất rõ, nó chính là gã đại thù
của thực tại.
JOSEPH
CONRAD
Ngôn
từ lưu loát chỉ là lời nói ầm ỉ và âm thanh chói tai khó
chịu.
Khi
một người đạt tới sự hoàn hảo tột độ của bản thân,
hắn câm thêm lần nữa!
N.
HAWTHORNE
Dùng
ngôn từ để diễn tả tính ảo diệu thì giống như dùng
cái tuốc-nờ-vít để xắt thịt bò thui.
TOM
ROBBINS
Làm
sao diễn tả cái trang nhã xảy ra khi con đom đóm lập lòe
trên một đóa hoa? Ngôn từ với sức nặng của nó, sụp đổ
trước bức tranh ấy, tựa lũ chim mồi.
JULES
RENARD
Thất
bại trong việc phân biệt ý nghĩ với sự vật nên chúng ta
thất bại trong việc phân biệt ngôn từ với ý nghĩ. Chúng
ta nghĩ rằng biết đâu mình có thể dán nhãn hiệu cho một
sự vật mà mình đã và đang hiểu nó.
M.
S. SAGHARAKSHITA
Bản
đồ không là lãnh thổ.
ALFRED
KORZBYBSKI
Chân
lý là con sông lớn lúc nào cũng phân thành các nhánh có tính
tái hợp nhất.
Bị
cô lập trên hòn đảo nằm giữa các nhánh sông, dân cư trên
đảo suốt đời cãi nhau về con sông lớn ấy.
CYRIL
CONNOLY
Cái
được chúng ta gọi là ý thức tỉnh thức bình thường và
ý thức có lý trí cũng chỉ là một loại đặc biệt của
ý thức bị tách biệt khỏi ý thức, từ các màn hình dày
đặc phim ảnh, ở đó nằm la liệt các hình thức tiềm tàng
của ý thức hoàn toàn khác biệt.
WILLIAMS
JAMES
Hôm
qua, vũ trụ là một cỗ máy bao la, hôm nay nó là kỹ thuật
chụp ảnh ba chiều.
Ngày
mai, có ai biết được chúng ta sẽ rung tiếng lanh canh nào
khác của trí thức?
R.D.
LAING
Những
nghiên cứu của tôi về triết học tư biện, siêu hình học
và khoa học đều tóm kết thành hình ảnh một con chuột được
gọi là con người đang chạy vô chạy ra cái lỗ trong Vũ trụ
và săn lùng Pho-mát trong cõi Tuyệt đối.
DE
CASSERES
Cái
mà mọi người được bẩm sinh từ cha mẹ chính là Tâm Phật.
Nhưng
vì bản thân cha mẹ không nhận ra cái đó nên chúng ta cũng
bị mê lầm luôn,
và
rồi chính chúng ta phô bày ảo giác ấy trong khi nuôi dưỡng
con cái của mình.
PETER
HASKEL
Trong
thiên nhiên, con sâu gớm ghiếc hóa thành con bướm yêu kiều.
Nhưng
với loài người thì nó xoay theo hướng ngược lại: con bướm
yêu kiều hóa thành con sâu gớm ghiếc.
CHEKOV
Một
vị khách đến hỏi về Thiền, Thiền sư Nam Viện Huệ Ngưng
(?-930) im lặng rót trà cho khách, và tiếp tục rót cho tới
trào.
Khách
hỏi:
-
Ttách đã đầy sao Thầy còn rót?
Nam
Viện trả lời:
-
Ðể cho ông thấy ông giống như cái tách này: tràn ngập thành
kiến của chính ông, tới độ không còn chỗ cho cái khác
nhập vào. Tôi không có thể nói với ông về Thiền trước
khi ông làm trống rỗng cái tách của ông.
Ngay
từ ngày đầu tiên ở học viện, bạn phải đoạn tuyệt
với cuộc sống lập thuyết.
TAISEN
DESHIMARU
Chúng
ta sinh ra là hoàng tử,
và
tiến trrình văn minh đang biến chúng ta thành con cóc.
ERIC
BERNE
Linh
hồn của chúng ta bị thả vào thể xác và ở đó nó tìm
thấy con số, thời gian, chiều kích. Tiếp liền đó nó lý
luận, nó gọi việc lý luận ấy là thiết yếu một cách
tự nhiên, và nó không bao giờ có thể tin vào việc khác.
PASCAL
Cái
từng có lần được gọi là thế giới khách quan chỉ là
một loại vết mực bút máy mà mỗi nền văn hóa, mỗi hệ
thống khoa học và tôn giáo, mỗi loại nhân cách cứ tưởng
rằng nó có ý nghĩa, trong khi thật ra nó chỉ là cái rút tỉa
rất mơ hồ từ hình dáng và màu sắc của vết mực đó.
LEWIS
MUMFORD
Vật
chất thì ít có tính cách vật chất và tinh thần thì ít có
tính cách tinh thần hơn người ta tưởng một cách chung chung.
Về
mặt siêu hình học, sự phân biệt theo thói quen giữa vật
lý và tâm lý, tinh thần và vật chất là không cách gì bào
chữa.
BERTRAND
RUSSEL
Con
người rất có lòng ưa chuộng các hệ thống và các diễn
dịch trừu tượng tới độ sẵn sàng cố ý xuyên tạc sự
thật, sẵn sàng phủ định bằng chứng của giác quan, chỉ
để chứng minh cho lý luận của mình.
DOSTOEVSKY
Khái
niệm, nhãn hiệu làm chúng ta vĩnh viễn không thấy được
bản chất của thực tính.
JOYCE
CARY
Hoa
hồng là hoa hồng là hoa hồng là hoa hồng.
GERTRUDE
STEIN
Biểu
tượïng chỉ là biểu tượng; vật là vật.
HOWARD
OGDEN
Dường
như suy nghĩ không giúp ích nhiều lắm. Óc não con người mạnh
như luồng điện rất cao thế trong khi sống trong vũ trụ cá
biệt này, nó phải có những công dụng thực tế.
KURT
VONNEGUT
Thế
giới này thật là quá đáng với chúng ta;
Sớm
hay muộn, trong khi nhận vào và tiêu ra, chúng ta tàn phá sức
lực của mình.
Cái
chúng ta thấy chút ít trong thiên nhiên là của chúng ta.
Chúng
ta đang cho đi tâm hồn của mình.
WORDSWORTH
Am
hiểu thì gần như đối nghịch với hiện hữu
GEORGES
POULET
Bạn
là tác phẩm chính, một mảnh vỡ của bản thân Thượng đế,
bạn có trong mình một phần của Thượng đế. Thế thì tại
sao bạn lại không biết nguồn gốc cao cả của mình?
EPICTETUS
Chúng
ta phạm sai lầm không phải vì sự thật thì khó thấy. Chỉ
cần liếc qua là thấy ngay.
Chúng
ta phạm sai lầm vì thấy rằng đối với mình, cái này thì
dễ chịu hơn cái kia.
A.
SOLZHENITSYN
Hãy
học cách hoàn toàn không lãnh hội những cảm giác nãy sinh
từ các hình thức ngoại tại, để qua đó, bạn rửa sạch
thể xác khỏi phải nhanh nhạy tiếp thu những cái ngoại tại.
HOÀNG
BÁ
Hết
thảy những gì lung linh trên thế giới này, hết thảy những
gì mà chúng ta gọi là thú vị, đều là hoa trái của đam
mê hoặc vô minh.
E.M.
CIORAN
Trong
đáy lòng của con người hiện đại luôn luôn có nỗi khát
khao mãnh liệt được tự quên mình, được tự xao lãng mình...
và do đó, y quay lưng với hết thảy các vấn đề và các
hố thẳm có thể nhắc nhở y tới sự trống rỗng của chính
y.
HENRI
F. AMIEL
Nhiều
người suốt đời đi câu cá mà không biết rằng cái họ
theo đuổi không phải là cá.
THOREAU
Có
biết bao nhiêu lần bạn cố lấp liếm mình bằng việc đọc
báo, xem truyền hình hoặïc các quãng cách giữa hai việc đó.
Có
một câu hỏi trị giá 64.000 Mỹ kim là: trong suốt cuộc đời
bạn, bạn giao tiếp bao nhiêu với chính mình.
CHOGYAM
TRUNGPA
Ngày
nay chẳng có ai bình thường, mọi người đều có đôi chút
điên khùng hoặc mất quân bình, tâm trí người ta lúc nào
cũng đang chạy.
Các
nhận thức của họ về thế giới thì cục bộ, không đầy
đủ.
Họ
bị ăn tươi nuốt sống bởi bản ngã.
Họ
nghĩ rằng họ nhìn nhưng họ sai lệch; những gì họ làm là
phóng chiếu sự điên rồ của chính họ và của thế giới
họ lên trên thế giới này. Trong đó, chẳng có sự sáng tỏ
và sự khôn ngoan nào.
TAISEN
DESHIMARU
Hầu
hết chúng ta đều đánh mất cảm giác về sự hiệp nhất
của môi sinh và loài người, cái vốn ràng buộc và khiến
hết thảy chúng ta yên tâm với sự khẳng định của cái
đẹp.
Ngày
nay hầu hết chúng ta đều không tin rằng, bất chấp những
chi tiết khi trồi khi sụt bên trong kinh nghiệm giới hạn của
mình, cái tổng thể lớn rộng hơn chính là cái đẹp một
cách nguyên sơ.
GREGORY
BATESON
Mọi
cái chúng ta thấy hoặc hình như thấy
Ðều
chỉ là mộng trong mộng.
EDGAR
ALLAN POE
Người
lúc mới sinh rơi vào mộng mị thì giống như người bị rớt
xuống biển.
Nếu
cố sức ngoi lên khoảng không bên trên như một kẻ không
có kinh nghiệm mà cứ rán, thì sẽ bị chết đuối.
JOSEPH
CONRAD
Hãy
đề phòng mình đang bắt bóng mà để mất hình.
AESOP
Các
khái niệm vật lý là những sáng tạo tự do của tâm trí
con người, và tuy thế, hình như chúng không được quyết
định một cách độc nhất bởi thế giới ngoại tại.
ALBERT
EINSTEIN
Không
đối tượng nào là thần bí.
Cái
thần bí là con mắt bạn.
ELIZABETH
BOWEN
Thân
như bóng chớp có rồi không,
Cây
cỏ xuân tươi, thu đượm hồng,
Mặc
cuộc thịnh suy không sợ hãi,
Thịnh
suy như cỏ hạt sương đông.
VẠN
HẠNH
(Chận
Nguyên dịch)
Ảo
tưởng căn bản nhất của loài người là sự giả dụ rằng
tôi ở đây và bạn ở ngoài đó.
Mù
tỏa Lô Sơn sóng Chiết Giang,
Khi
chưa đến đặng hận muôn ngàn.
Ðến
rồi về lại không gì lạ,
Mù
tỏa Lô Sơn sóng Chiết Giang.
TÔ
ÐÔNG PHA
(Thích
Mật Thể dịch)
RÀNG BUỘC
Ðức
Phật dạy rằng con người khổ vì thèm muốn sở hữu và
muốn giữ mãi mãi những cái tự cốt tủy là vô thường.
Chủ yếu trong những cái đó là con người của hắn, và đây
là những phương cách của hắn cô lập hắn với phần còn
lại của cuộc sống, thành quách lâu đài của hắn, nơi hắn
có thể rút vào đó và từ nơi đó, hắn có thể khẳng định
bản thân chống lại những sức mạnh ngoại tại.
Hắn
tin rằng vị trí cô lập và kiên cố đó là những phương
cách tốt nhất để sở đắc hạnh phúc; nó có khả năng
giúp hắn chống lại sự biến đổi, để phấn đấu giữ
những khoái cảm cho bản thân hắn, để ngăn không cho khổ
đau xâm nhập và để hình thành những cảnh huống đúng theo
ýù nguyện của mình.
Tóm
lại, nó là những phương cách của hắn dùng để đề kháng
cuộc sống. Ðức Phật dạy rằng mọi sự, kể cả thành
quách lâu đài của hắn, đều tự cốt tủy là vô thường
và rằng vừa khi con người ra sức sở hữu chúng thì chúng
vuột mất; lòng khắc khoải khát vọng sở hữu là nguyên
nhân tức thời của đau khổ.
ALAN
WATTS
Quần
áo tươm tất... ô tô, nhưng hết thảy những cái đó là gì
vậy?
MICHAEL
CAINE trong Alfie
phim
quay bởi BILL NAUGHTON
Tôi
liệng ly khi thấy đứa bé ấy vốc nước uống nơi máng xối.
DIOGENES
Cuộc
sống độc nhất này, tự bản chất, không có hình thức và
trống rỗng.
Nếu
bạn rồi sẽ bị ràng buộc bởi bất cứ hình thức nào,
bạn nên từ khước nó.
Nếu
bạn thấy một cái tôi vị kỷ, một sự chào đời hay một
lìa đời, hãy từ khước tất cả chúng.
BỒ
ÐỀ ÐẠT MA
