Chatral
Rinpoche nổi danh trong cộng đồng Tây Tạng bởi giới luật
tâm linh vô song của ngài, đặc biệt là khi xảy ra việc ngài
tự chế không ăn thịt. Ăn thịt là một phương diện
kiên cố của văn hóa Tây Tạng và rất ít người có thể
kiêng thịt lâu dài. Đức Đạt Lai Lạt Ma trở thành người
ăn chay vào năm 1966, nhưng khi Ngài mắc bệnh viêm gan B, các
bác sĩ Tây Tạng chữa bệnh cho Ngài đã nài nỉ Ngài ăn thịt
trở lại, và cho tới ngày hôm nay Ngài vẫn tiếp tục dùng
thịt với mức độ vừa phải. Một ít Đạo sư đương thời
– chẳng hạn như Kangyur Rinpoche – cũng nổi tiếng là những
người ăn chay nghiêm túc nhưng đó chỉ là ngoại lệ.
Khi
tôi ở Đại Học Wisconsin – trong Chương trình Nepal năm 2000,
tôi nghiên cứu về cách người Tây Tạng suy nghĩ về sự
hội tụ có tính chất văn hóa của Phật Giáo và việc ăn
thịt, và Chatral Rinpoche là một trong những người chính yếu
tôi đã phỏng vấn. Đây là một vài trích dẫn từ cuộc
phỏng vấn đó.
Hỏi:
Tại sao ngài ngừng ăn thịt? Ngài bao nhiêu tuổi khi lập quyết
định này?
Đáp:
Trong nhiều bản văn của Phật Giáo Nguyên thủy và Đại thừa
có nói rằng ta không nên ăn thịt. Cũng tương tự như thế,
một bản văn Kim Cương thừa nói rằng ta không nên hưởng
thụ thịt và rượu. Vì thế tôi đang đi theo những giáo huấn
của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Là một người tu hành, tôi
không dùng thịt hay rượu và đồng thời tôi cố gắng bảo
những người khác tránh dùng những món này. Đây là lý do
của tôi – tôi đang nỗ lực để thúc đẩy người khác.
Khi tới Bodhgaya tôi 47 tuổi và trước tất cả chư Phật và
Bồ Tát tôi đã lập một lời nguyện từ bỏ thịt và rượu.
Hỏi:
Vì sao ngài nghĩ ràng thói quen ăn chay là một phương diện
quan trọng của việc thực hành Pháp?
Đáp:
Nếu bạn dùng thịt, điều đó đi nghịch lại những giới
nguyện bạn đã thọ khi tìm kiếm sự nương tựa nơi Phật,
Pháp và Tăng đoàn. Bởi khi bạn ăn thịt bạn cướp
đi mạng sống của một chúng sinh. Vì thế tôi từ bỏ việc
này.
Hỏi:
Một vài người tuyên bố rằng ta có thể cứu giúp các thú
vật mà ta ăn bằng cách cầu nguyện cho chúng, và như
thế ăn thịt là một hành động từ bi. Là một trong các
yogi và Lạt ma thành tựu nhất, ngài nghĩ sao về sự khẳng
định này?
Đáp:
Với những năng lực siêu nhiên có được nhờ một
vài thiền định, quả là có một vài vị chứng ngộ có thể
làm các thú vật đã chết sống lại và giúp chúng đạt được
một tái sinh hay giác ngộ cao hơn bằng cách tiêu thụ một
ít thịt của chúng. Nhưng điều này không được thực hiện
để làm phương tiện sinh sống mà chỉ vì mục đích cứu
giúp thú vật đó. Cá nhân tôi không có năng lực đó và vì
thế tôi không bao giờ ăn thịt. Dùng thịt trong thực đơn
hàng ngày thì khác xa việc ăn thịt để giải thoát một chúng
sinh bằng những năng lực siêu nhiên. Tôi chỉ là một hành
giả bình thường thực sự không có những phẩm tính này.
Vì thế, nếu tôi ăn thịt thì cũng chẳng khác gì bạn hay
bất kỳ cư sĩ nào khác ăn thịt. Tôi sẽ phạm tội và mắc
phải nghiệp xấu. Tôi không giả vờ như thể mình có những
năng lực đặc biệt và ăn thịt, tôi chỉ tránh dùng thịt.
Hỏi:
Ngài có biết các Lạt ma khác là người ăn chay?
Đáp:
Tôi biết nhiều Lạt ma xứ Tây Tạng. Đó là những người
ăn chay thuộc phái Nyingma, Sakya và Geluk ở Tây Tạng. Tuy vậy,
so với số Lạt ma ăn thịt thì những Lạt ma ăn chay rất
ít. Hiện nay tôi 88 tuổi (vào năm 2000) và trải qua kinh nghiệm
của tôi, tôi đã gặp nhiều Lạt ma ở Kham, Amdo – mọi miền
của Tây Tạng – là những người không ăn thịt. Có những
Lạt ma ăn thịt và có những Lạt ma không ăn. Tại tu viện
của tôi ở Tây Tạng cũng có những Lạt ma ăn thịt và những
Lạt ma ăn chay.
Hỏi:
Nhiều hành giả Phật Giáo ở Hoa Kỳ ăn thịt bởi các Lạt
ma Tây Tạng của họ ăn thịt. Ngài nghĩ thế nào về điều
này?
Đáp:
Nhiều đại thành tựu giả ở Ấn Độ đã uống một lượng
rượu khổng lồ và phát triển những năng lực thần thông.
Một trong những đại thành tựu giả này là ngài Virupa đã
uống rượu suốt ngày, treo mặt trời trên không trung và ngăn
không cho nó lặn. (1) Naropa, Tilopa.. là những Đạo sư vĩ đại.
Nếu bạn có thể đạt được những năng lực siêu nhiên,
bạn không cần phải theo khuôn mẫu của những người bình
thường và bạn có thể uống rượu và ăn thịt. Những vị
có các năng lực siêu nhiên vẫn có thể ban những giáo lý
vĩ đại và làm lợi lạc tất cả chúng sinh. Vì thế, nếu
những vị Thầy ở Mỹ thuộc cấp độ đó, bạn hãy yêu
cầu tất cả những bằng hữu của bạn cùng tham gia việc
uống rượu và ăn thịt với họ. Việc này hoàn toàn phụ
thuộc vào cấp độ chứng ngộ ta đã thành tựu. Một Lạt
ma hưởng thụ thịt và rượu vẫn có thể đưa dẫn người
khác trên con đường đúng đắn, với điều kiện là họ
đã phát triển những năng lực siêu nhiên.
Hỏi:
Ngài thấy các Phật tử Tây Tạng ở hải ngoại đang thực
hiện một nỗ lực chân thành nhằm giảm bớt việc tiêu thụ
thịt của họ và trở thành người ăn chay, hay việc ăn thịt
đã trở thành một phương diện kiên cố của văn hóa Tây
Tạng?
Đáp:
Ở Tây Tạng chỉ có thịt và tsampa (2), không có lương thực
chính yếu khác. Tây Tạng ở trên cao và khí hậu như ở một
lãnh nguyên (tundra). Ở đó không có nhiều rau trái. Sau khi
tới miền Nam Á, bạn thực sự không phải theo tục lệ dùng
thịt và tsampa của Tây Tạng. Có nhiều lại trái cây và rau,
những món phụ đầy bổ dưỡng – tất cả là những thực
phẩm tốt lành. Mọi sự đều sẵn sàng. Vì thế thực sự
không cần nói về những tục lệ của Tây Tạng như một
sự bào chữa cho việc ăn thịt. Theo kinh nghiệm của tôi thì
không ăn thịt có nhiều lợi lạc. Tôi đã 88 tuổi và từ
khi ngừng ăn thịt, tôi không mắc chứng bệnh trầm trọng
nào. Khi ngủ, tôi ngủ ngon lành. Khi thức dậy, tôi có thể
bước đi tức thì. Khi đọc Kinh điển, mắt tôi có thể nhìn
thấy thật rõ ràng. Tôi có thính giác rất tốt và có thể
nghe thật chăm chú. Đây là những phẩm tính mà tôi đã kinh
nghiệm từ việc kiêng thịt. Tôi không mắc bệnh hay chết
khi ngừng ăn thịt; tôi không gặp những hậu quả xấu. Tôi
có thể du hành bằng xe hơi, máy bay hay xe lửa mà không nôn
mửa hay chóng mặt và tôi chẳng bao giờ nhức đầu. Tôi là
một con người được hình thành bằng thịt và máu giống
như bất kỳ ai khác và là bằng chứng cho thấy việc từ
bỏ thịt không làm ta bệnh tật giống như nhiều người Tây
Tạng dường như nghĩ như thế. Tôi đang nói với anh bằng
kinh nghiệm riêng của tôi; chỉ có những điều tốt lành
đến với tôi từ việc từ bỏ thịt.
Hỏi:
Nhiều người Tây Tạng đã trích dẫn một đoạn Kinh nói
rằng nếu ta không nghe, không thấy hay không nghi ngờ về món
thịt được đặc biệt dành cho ta, thì món thịt ấy có thể
dùng được. Ngài trả lời ra sao về điều này?
Đáp:
Nếu con vật bị giết mà ta không nhìn thấy thì điều đó
giống như ăn cắp một thứ gì đó mà không bị bắt. Nếu
bạn sử dụng lý cứ này thì việc ăn cắp đó cũng được
coi là đáng tán thưởng. Bạn có thể nói điều gì nhơ bẩn
mà không bị người khác nghe thấy – như thể bạn cần có
chứng cớ để xét đoán điều đó có phải là một tội
lỗi hay không. Những điều họ nói là không đúng. Sát sinh,
trộm cắp và những hành vi tiêu cực khác chẳng bao giờ có
thể thoát khỏi hậu quả. Cho dù những người khác không
nhìn thấy nhưng các Bổn tôn, chư Phật và Bồ Tát nhìn thấy
bạn đang làm những điều đó. Có một câu tục ngữ Tây
Tạng nói rằng cho dù bạn không bị bắt gặp đang phạm một
tội lỗi, nhưng chư thiên bắt quả tang bạn trong mọi lúc.
Không thể làm bất kỳ điều gì không bị nhìn thấy – bạn
luôn luôn bị các Bổn tôn quan sát. Các ngài nhìn thấy và
hiểu những gì bạn làm – các ngài biết rằng bạn đã trợ
giúp cho việc giết chết một con vật bằng cách mua thịt.
Đây là câu trả lời của tôi.
Hỏi:
Một vài tu sĩ nói với con rằng bởi các côn trùng bị giết
trong quá trình sản xuất gạo và những loại rau trái khác
cho nên thực sự không có gì khác biệt trong việc dùng những
thực phẩm này và ăn thịt. Ngài nghĩ thế nào về điều
này?
Đáp:
Điều này có nghĩa là bạn không ăn bất kỳ thứ gì và sẽ
chết đói. Nếu bạn nói rằng bạn đi trong một tháng mà
không giết côn trùng khi dùng thực phẩm thì bạn sẽ chết.
Nếu bạn chết, đời người quý báu này bị uổng phí. Vì
thế nếu bạn để thân thể bạn bị hủy hoại thì điều
đó có nghĩa là bạn đang tự tử, bạn đang tự giết mình.
Khi nhìn thấy côn trùng trong gạo, bạn có thể thường xuyên
lấy ra và thả chúng. Bạn không nhất thiết phải giết hại
chúng sinh để ăn. Nhưng khi ta bước đi ta dẫm nát nhiều
côn trùng dưới bàn chân. Ta có thể không nhìn thấy hay nhận
ra chúng, hẳn là ta đang giết hại chúng. Không tỉnh giác
không có nghĩa là ta không tạo ra bất kỳ tội lỗi nào, bởi
xét cho cùng thì nhân và quả luôn luôn có ở đó.
Sau
cuộc phỏng vấn, Rinpoche nói với tôi: “Hôm nay bạn tới
hỏi tôi những điều này và tôi đã trả lời chúng. Điều
này thật tốt. Tôi rất sung sướng. Bạn đã ghi lại cuộc
trò chuyện của tôi, vì thế bạn nên thuật lại cho mọi
người. Chúng ta đang ở tại hang động của Guru Rinpoche. Ở
nơi đây, chúng ta đang trao đổi những câu hỏi và trả lời.
Cho những người khác nghe những điều này thì thật tốt.
Khi bạn thực hiện cuốn sách của bạn, hãy đưa buổi phỏng
vấn của tôi vào phần đầu. Cảm ơn bạn.
Tu
viện của Rinpoche ở Yangleshod có treo hai tấm biển trên đó
ghi những điều liên quan tới việc ăn thịt. Tấm biển thứ
nhất viết bằng tiếng Tây Tạng, Nepal và Anh ngữ và là một
trong những vật đầu tiên bạn nhìn thấy khi tới gần tu
viện.
Tấm
biển có kích thước bốn mét vuông ghi:
TUYỆT
ĐỐI NGĂN CẤM DÙNG THỊT, ĐỒ UỐNG CÓ CHẤT CỒN VÀ THUỐC
LÁ CŨNG NHƯ ĐÁNH BÀI HAY CỜ BẠC TRONG TU VIỆN PHẬT GIÁO
NÀY.
Một
trong những giới luật chính yếu trong Phật Giáo là kềm chế
không dùng các chất gây say, cùng với việc cố gắng không
sát sinh, trộm cắp, nói dối và tà dâm. Có ít Phật tử Tây
Tạng ở ngoài truyền thống tu viện trì giữ nghiêm túc giới
luật này và những hành giả Nyingma được coi là có uống
rượu. Rinpoche không tha thứ cho điều này trong những đệ
tử của ngài. Có một việc xảy ra cách đây vài năm khi các
đệ tử của một Lạt ma quá cố tới xin Rinpoche ban phước.
Các đệ tử này đặt một tấm hình của Lạt ma quá cố
này trong phòng của Rinpoche. Khi Rinpoche nhìn thấy tấm hình,
ngài nói: “Người này là một kẻ nghiện rượu và đã gãy
bể các giới luật của ông ta, đừng để tấm hình này trong
phòng tôi, hãy cất nó đi!” Khi vị thị giả lấy tấm hình
ra khỏi khung gỗ thì bên dưới có một tấm hình khác. Rinpoche
hỏi người trong hình là ai và được cho biết đó là con
trai của vị Lạt ma quá cố và cũng là một người nghiện
rượu nặng. Rinpoche tuyên bố: “Cha nào con nấy. Hãy lấy
cả hai tấm hình của họ ra!”
Đối
với việc hút thuốc, Rinpoche nói:
“Khuyết
điểm chính yếu của việc hút thuốc là nó sẽ đóng kín
lỗ mở Brahma (Phạm Thiên) trên đỉnh đầu ta. Vì thế vào
lúc chết, ta sẽ rất khó thực hành phowa (3) khi nỗ lực làm
tâm thức ta xuất ra từ đó, tự giải thoát khỏi luân hồi
sinh tử hay đi tới ba cõi giới cao. Vì lợi lạc của bản
thân và những người khác, các hành giả Giáo Pháp hoàn toàn
không nên hút thuốc!”
Tấm
biển thứ hai được treo bên ngoài khu vực thờ phụng chính
và viết bằng chữ Tây Tạng và Anh ngữ: “Trong khi dùng thịt
của một con vật để làm béo tốt thân thể ta, làm sao ta
có thể thực hành lòng bi mẫn chân chính? Vì sức khỏe của
bạn, vì môi trường và vì các thú vật, hãy ngừng lại tập
quán dơ bẩn này.” Tấm áp phích lớn này được đặt trong
một khung bảo vệ được thực hiện bởi một nhóm bảo vệ
quyền lợi của thú vật tại tu viện Dzogchen ở miền Nam
Ấn Độ và nó cho ta thấy Rinpoche hết sức coi trọng giới
đức này.
Một
bạn thân của gia đình Chatral Rinpoche là Pema, con gái của
vị Thầy Nyingma vĩ đại Tarthang Tulku Rinpoche. Trong cuộc phỏng
vấn do tôi thực hiện vào năm 2000, bà đã cho tôi một vài
hiểu biết sâu sắc về tầm quan trọng của việc ăn chay
trong thực hành lòng bi mẫn của Chatral Rinpoche.
Bà
nói: “Việc ăn thịt rất dữ dội trên hệ thống ra-đa
tâm linh của Chatral. Rinpoche có nối kết rất khắng khít với
các thú vật. Ngài yêu thương thú vật. Ngài thích xem phim
ảnh trên máy truyền hình về đời sống hoang dã. Lòng
đại bi đã khiến ngài ngưng ăn thịt. Ngài cống hiến tất
cả tiền bạc của ngài để cứu 70 xe vận tải đầy cá
ở Calcutta. Đó là hoạt động hàng năm quan trọng nhất của
ngài. Ngài cầu nguyện cho từng xô cá đổ xuống biển, cố
gắng đưa chúng tới những cảnh giới cao hơn. Trong Pháp,
không chỉ là vấn đề không làm điều gì – chẳng hạn
như ăn thịt – mà còn là bảo vệ đời sống một cách tích
cực.
Rinpoche
đã sống điều đó. Ngài được nối kết như thế trên một
bình diện rộng lớn với chúng sinh và nỗi khổ của họ.
Rinpoche bị lôi tới những nơi tăm tối, tội lỗi, đầy sát
khí – tới những khu vực tế lễ thú vật của tín đồ
Ấn giáo. Có lần ngài đưa cô con gái Saraswati của ngài và
tôi tới nơi đó. Cảnh vật bên ngoài rất đẹp với hoa và
nghệ thuật điêu khắc. Ngài mua một ít chim trong một cái
lồng và thả chúng trên đỉnh mái nhà. Sau đó chúng tôi đi
tới nơi hiến tế dê. Thoạt đầu tôi nhắm mắt lại, nhưng
sau đó tôi nhìn thấy những con dê ngây thơ bị giết và máu
tung tóe khắp nơi. Tôi chết khiếp. Rinpoche bước trên máu
dê thật điềm đạm như thể ngài đang thiền hành. Ngài không
bối rối chút nào bởi điều đó. Tôi cho rằng ngài đang
cố dạy chúng tôi bài học về sự vô úy và nhẫn nại khi
đối diện với đau khổ./.
Nguyên
tác: “Chatral Rinpoche’s Steadfast Commitment to Ethics”
by
Zach Larson
www.shabkar.org/download/pdf/Steadfast_Commitment_to_Ethics.pdf
Bản
dịch Việt ngữ của Thanh Liên
Chú
thích:
(1).
Một buổi tối Đạo sư vĩ đại Virupa đang uống rượu ở
một quán rượu và người phục vụ ở quầy rượu bảo ngài
rằng cho tới khi mặt trời lặn ngài có thể uống bao nhiêu
cũng được mà không phải trả tiền. Vì ngài không mang nhiều
tiền, ngài cắm purba (lưỡi dao nghi lễ) của ngài trên mặt
đất nơi lằn ranh giữa bóng tối và ánh nắng mặt trời,
khiến chúng đứng yên một chỗ và ngăn cản không cho mặt
trời lặn.
(2).
Tsampa: bột mì làm bằng lúa mạch nướng hay các loại hạt
khác. Một loại thực phẩm chính ở Tây Tạng.
(3).
Phowa là thực hành phóng xuất tâm thức ta qua kinh mạch trung
ương của thân, phóng nó ra ngoài qua đỉnh đầu, được gọi
là “cửa Phạm Thiên.” Khi ấy, tâm thức được hình dung
như đi vào trái tim của Đức Phật A Di Đà. Theo cách này,
vào lúc chết, ta có thể kiểm soát tốt hơn nữa bản tánh
của hóa thân kế tiếp của ta.
CHATRAL
RINPOCHE
BIOGRAPHY
http://www.snowlionpub.com/pages/chatral.php
Chatral
Rinpoche, a yogi in his 90's, is one of the most revered spiritual figures
in South Asia and is believed by many to be a Buddha in person. He lives
in Nepal.
Chatral
Rinpoche, Sangye Dorje (Tibetan: bya bral sangs rgyas rdo rje) is a reclusive
yogi known for his great realization and strict discipline. Rinpoche is
one of the few living disciples of the great master Khenpo Ngagchung, and
is widely regarded as one of the most highly realized Dzogchen yogis. In
addition to his relationship with Khenpo Ngagchung, Chatral Rinpoche also
studied with some of the last century's most renowned masters, including
Dudjom Rinpoche, Jamyang Khyentse Chokyi Lodro, and the famed dakini Sera
Khandro. Rinpoche is one of the primary lineage holders of the Longchen
Nyingthig, and in particular the lineage that descends through Jigme Lingpa's
heart son Jigme Gyalwe Nyugu and then on to Patrul Rinpoche.
Though
his main lineage is the Longchen Nyingthig, Chatral Rinpoche is also closely
associated with the Dudjom Tersar lineage. He was empowered as the regent
of His Holiness Dudjom Rinpoche and is currently passing on this lineage
to this master's reincarnation, who lives primarily in central Tibet.
Chatral
Rinpoche has shunned institutional and political involvement his whole
life, choosing instead to live the life of a wandering yogi. To this day,
despite his great age, he continues to move about, rarely remaining in
one place for more than a few months. A lay yogi, he is also greatly concerned
with maintaining strict discipline in the context of the Dzogchen view.
He is especially well known for his advocacy of vegetarianism and his yearly
practice of ransoming the lives of thousands of animals in India. In addition
to his emphasis on the union of view and conduct, Rinpoche also stresses
the practice of retreat. He has established numerous retreat centers throughout
the Himalayas.
Kyabje
Chatral Sangye Dorje Rinpoche | T. khro rgyal rdo rje | (1913 - )
Kyabje
Chatral Rinpoche, Vajra holder of the lineage of Dudjom Rinpoche, is one
of the most vocal opponents of meat eating in Tibetan Buddhism. Many of
his students do not eat meat, fish and egg, nor drink alcohol.
Chatral
Rinpoche says:
If
you take meat, it goes against the vows one takes in seeking refuge in
the Buddha, Dharma and Sangha. Because when you take meat you have to take
a being’s life. So I gave it up.
Source:
Compassionate Action, chapter 2 [download
PDF- 184 KB]
Meat,
the sinful food, is not permitted according to the three vows: the vows
of individual liberation, the Bodhisattva vows and the tantric vows. Thus
Buddha stated: “I have never approved, do not approve, and will never
approve of a meat diet.” He declared: “my followers must never eat
meat.”
Source:
Compassionate Action, chapter 2 [download
PDF- 132 KB]
Rinpoche
considers that becoming a vegetarian can be a gradual path.
There
are lamas who eat meat and those who don’t. At my monastery in Tibet
there are also lamas who take meat and those who don’t.
Source:
Compassionate Action, chapter 2 [download
PDF - 125 KB]
Chatral
Rinpoche also releases large amounts of fish from the Calcutta fish markets
every year. See the video at Dudjomba.org
(Chinese website). Rinpoche composed a song about this practise: Benefits
of Saving Lives [download
PDF- 116 KB]