BA MƯƠI LỜI KHUYÊN TÂM HUYẾT
Của Gyalwa Longchenpa
Thanh Liên dịch

 
Giữa không gian trùm khắp của trí tuệ của Ngài, Pháp giới Tuyệt đối,
Những tia ấm áp của lòng bi mẫn của Ngài chiếu sáng trên đám mây những lời cầu nguyện,
Trận mưa lớn chất cam lồ đổ xuống không dứt
Trên cánh đồng những chúng sinh được rèn cập, làm chín mùi những mầm chồi của Ba Thân [1]
Chúng con đảnh lễ dưới chân Guru, vị bảo trợ, Đấng Siêu việt của Tam Bảo.

Nhờ sự khao khát mãnh liệt con có thể hợp nhất dòng truyền siêu phàm của sự thành tựu;
Nhưng thiếu sự tinh tấn, sự hiện hữu này thật vô ích và giờ đây đang trên đà sa sút.
Con có ý hướng hành động như các Risi [2] nhưng
Giờ đây con hoàn toàn thất vọng và nhận ra rằng người khác cũng như con.
Đây là lý do tại sao để khơi dậy trong tâm con một sự từ bỏ trọn vẹn, con đã thốt lên ba mươi lời khuyên tâm huyết này.

Lời Khuyên thứ nhất

Than ôi! Bằng đủ loại phương tiện thiện xảo,
Với một đám đông vây quanh, ta có thể nắm giữ một di sản tu viện đồ sộ.
Nhưng điều này là nguồn gốc của những tranh chấp và gây nên những vướng mắc to lớn cho bản thân.
Sống đơn độc một mình là lời khuyên tâm huyết của tôi.

Lời Khuyên thứ hai

Trong những nghi lễ của thôn làng với ý định
Xua tan các chướng ngại và chế ngự những tinh linh xấu ác, ta có thể phô diễn những phẩm tính của mình trong đám đông.
Nhưng chính bởi sự thèm khát thực phẩm và của cải,
Mà bổn tâm ta sẽ bị quỷ ma cướp đi mất.
Điều phục tâm của riêng mình là lời khuyên tâm huyết của tôi.

Lời Khuyên thứ ba

Sau khi thâu thập những đóng góp to lớn từ những người nghèo khó,
Nhờ thế ta có thể xây dựng những pho tượng, đền đài, ban phát nhiều của bố thí và v.v..
Nhưng điều này khiến cho người khác tích tập tội lỗi trên những nền tảng đạo đức.[3]
Làm cho tâm của riêng mình trở nên đức hạnh là lời khuyên tâm huyết của tôi.

Lời Khuyên thứ tư

Khao khát sự vĩ đại, ta sẽ thuyết giảng Pháp cho người khác và
Bằng vô số thủ đoạn lừa dối, ta sẽ sở hữu một đám đông người quyền thế và khúm núm.
Nhưng một tâm thức như thế bám víu vào những thực tế gớm guốc là nguyên nhân của sự kiêu ngạo.
Chỉ có những chương trình ngắn hạn là lời khuyên tâm huyết của tôi.

Lời Khuyên thứ năm 

Buôn bán, cho vay lời, và mọi loại lọc lừa này;
Với của cải được tích luỹ bằng cách thế sai lạc, ta có thể thực hiện những cuộc cúng dường hết sức long trọng,
Nhưng những công đức đặt trên sự tham lam là nguồn gốc của tám pháp thế tục.[4]
Thiền định về việc vứt bỏ sự thèm khát là lời khuyên tâm huyết của tôi.

Lời Khuyên thứ sáu

Đóng vai trò nhân chứng, người bảo lãnh và dính dáng vào những cuộc kiện tụng,
Nhờ đó ta có thể hoà giải những cuộc tranh chấp của những người khác, cho rằng việc này là để mưu cầu sự tốt đẹp cho mọi người.
Nhưng ham mê điều này sẽ mang lại những mục đích vụ lợi.
An trụ không mong chờ hay lo sợ là lời khuyên tâm huyết của tôi.

Lời Khuyên thứ bảy

Cai quản các tỉnh thành, có những người phục vụ và của cải vật chất,
Do đó tiếng tăm của ta có thể lan xa toàn thế giới.
Nhưng vào lúc chết, những điều này không có chút giá trị nào.
Nỗ lực trong thực hành của mình là lời khuyên tâm huyết của tôi.

Lời Khuyên thứ tám

Những người quản lý, thị giả, những người nắm các vị trí trọng trách và những người nấu bếp
Là những cột trụ của cộng đồng tu sĩ.
Nhưng một tâm thức dính mắc vào những điều này là nguyên nhân của sự bận tâm lo lắng.
Giảm thiểu sự lăng xăng rắc rối là lời khuyên tâm huyết của tôi.

Lời Khuyên thứ chín

Mang vác những pháp khí, vật cúng dường, sách vở và dụng cụ làm bếp,
Ta có thể leo lên những rặng núi, đơn độc với mọi thứ cần thiết.
Nhưng trang bị đầy đủ vào lúc này là nguồn gốc của những khó khăn và tranh chấp.
Không có những nhu cầu là lời khuyên tâm huyết của tôi.

Lời Khuyên thứ mười

Trong những thời đại suy đồi này ta có thể tới gần những người thô lỗ quanh ta.
Mặc dù ta nghĩ rằng điều đó sẽ ích lợi cho họ,
Nó chính là nguồn gốc của những tư tưởng độc hại.
Nói những lời an tịnh là lời khuyên tâm huyết của tôi.

Lời Khuyên thứ mười một

Không có mọi tính toán ích kỷ, ta có thể,
Với lòng thương mến, nói cho người khác những khiếm khuyết của họ, chỉ nghĩ tới điều tốt lành của riêng họ.
Nhưng mặc dù những gì ta nói là chân thật, chúng sẽ làm tổn thương trái tim họ.
Nói những lời dịu dàng là lời khuyên tâm huyết của tôi.

Lời Khuyên thứ mười hai

Ta dấn mình vào những cuộc tranh cãi, bảo vệ quan điểm của mình và
Do đó mâu thuẫn với điều người khác suy nghĩ để bảo vệ sự thanh tịnh của Giáo lý.
Nhưng bằng phương cách như thế ta gây nên những tư tưởng bất tịnh.
Giữ yên lặng là lời khuyên tâm huyết của tôi.

Lời Khuyên thứ mười ba

Nghĩ rằng ta đang phụng sự,
Ta hộ trì theo một cách thế thiên lệch dòng truyền thừa của Guru và quan điểm triết học của ta.
Nhưng việc tán dương mình và xem thường người khác làm chín mùi những tham luyến và sân hận của ta.
Lìa bỏ những điều này là lời khuyên tâm huyết của tôi.

Lời Khuyên thứ mười bốn

Khi đã khảo sát thấu đáo Giáo Pháp đã nghe,
Ta có thể nghĩ rằng việc mình hiểu rõ những lỗi lầm của người khác
Là bằng chứng cho thấy ta đạt được trí tuệ phân biệt.
Nhưng suy nghĩ theo lối này gây nên sự tích tập những tội lỗi của riêng ta.
Nhìn mọi sự đều thanh tịnh là lời khuyên tâm huyết của tôi.

Lời Khuyên thứ mười lăm

Chỉ nói về tánh Không trống rỗng và xem thường nhân quả,
Ta có thể nghĩ rằng sự vô-hành là quan điểm tối hậu của Giáo Pháp.
Nhưng từ bỏ hai tích tập sẽ làm sự hưng vượng thực hành của ta bị khô héo.
Hợp nhất hai điều này là lời khuyên tâm huyết của tôi.

Lời Khuyên thứ mười sáu

Về sự nhập môn thứ ba, đó là sự đi xuống của bản chất và v.v..
Ta có thể nghĩ rằng với phương tiện là thân thể của người khác sẽ dẫn tới sự tiến bộ vượt bực.
Nhưng trên con đường này của sự bất tịnh nhiều đại hành giả đã bị mắc bẫy.
Nương tựa vào con đường giải thoát là lời khuyên tâm huyết của tôi.

Lời Khuyên thứ mười bảy

Ban những lễ quán đảnh cho những người không có phẩm tính và phân phát cho đám đông
Những vật linh thánh là nguồn gốc của sự lạm dụng và hư hỏng samaya (giới nguyện).
Ưa thích cách hành xử ngay thẳng là lời khuyên tâm huyết của tôi.

Lời Khuyên thứ mười tám

Trần trụi nơi công cộng và những sự lập dị khác,
Ta có thể nghĩ rằng đó là thực hiện vai trò một yogi.
Nhưng đây là cách ta làm cho những người thế gian mất niềm tin.
Thận trọng trong mọi sự là lời khuyên tâm huyết của tôi.

Lời Khuyên thứ mười chín

Dù ta ở nơi đâu, với khát khao được làm người vĩ đại nhất
Ta sẽ hành động với một phong cách truyền thống và khôn ngoan.
Nhưng điều này là nguyên nhân của việc rơi từ địa vị cao cả nhất xuống chỗ thấp kém nhất.
Không căng thẳng mà cũng không buông lỏng là lời khuyên tâm huyết của tôi.

Lời Khuyên thứ hai mươi

Dù ta sống trong những thôn làng, tu viện, hay những ẩn thất trong núi non,
Không tìm kiếm những người thân thiết, ta là bạn của tất cả,
Nhưng không thân thiết cũng không thù địch.
Giữ sự độc lập là lời khuyên tâm huyết của tôi.

Lời Khuyên thứ hai mươi mốt

Khoác lấy một dáng vẻ giả tạo, ta có thể đảnh lễ
Trong một cách thế tốt đẹp những người bảo trợ chăm sóc đời sống của ta. 
Nhưng việc giả vờ vì lợi ích của người khác khiến cho ta tự vướng mắc.
Hành xử với sự tinh tế không thay đổi là lời khuyên tâm huyết của tôi.

Lời Khuyên thứ hai mươi hai

Có vô số tác phẩm về khoa tiên tri, thiên văn, y học và v.v..
Mặc dù chúng đề cập tới những phương pháp được đặt nền trên
Những mối liên kết tương thuộc (nhân duyên), dẫn tới sự toàn trí.
Trở nên rất ưa thích những vấn đề khác nhau này sẽ làm tán loạn việc suy niệm của ta.
Giảm thiểu việc nghiên cứu những khoa học này là lời khuyên tâm huyết của tôi.

Lời Khuyên thứ hai mươi ba

Khi không bước ra ngoài, ta sắp xếp ở bên trong,
Do đó ta có thể có mọi tiện nghi giữa sự cô tịch.
Nhưng đây là cách phung phí toàn bộ đời ta vào những tiểu tiết tầm thường.
Vứt bỏ mọi hoạt động này là lời khuyên tâm huyết của tôi.

Lời Khuyên thứ hai mươi bốn

Uyên bác, đức hạnh và v.v.., cũng có một ít tinh tấn hướng tới sự thành tựu,
Nhờ đó những phẩm tính cá nhân của ta có thể đạt tới đỉnh cao của chúng.
Nhưng bám níu vào những điều này ta sẽ hoàn toàn tự vướng mắc.
Biết cách giải thoát, không có tánh tự kỷ trung tâm là lời khuyên tâm huyết của tôi.

Lời Khuyên thứ hai mươi lăm

Làm mưa đá và sấm sét trút xuống, tụng những thần chú đầy ma lực, trong khi tự bảo vệ mình trước tất cả những điều đó,
Ta có thể nghĩ rằng đó là để điều phục những gì cần điều phục.
Nhưng bằng cách thiêu đốt người khác ta sẽ kết thúc đời mình trong những cõi thấp.
Sống khiêm tốn là lời khuyên tâm huyết của tôi.

Lời Khuyên thứ hai mươi sáu

Ta có thể sở hữu thật dư dả những bản văn đáng ao ước, lời dạy khẩu truyền, những chú giải và v.v..
Nhưng nếu ta không đưa chúng vào thực hành, thì vào lúc chết chúng sẽ chẳng có giá trị gì.
Nghiên cứu tâm ta là lời khuyên tâm huyết của tôi.

Lời Khuyên thứ hai mươi bảy

Khi ta thực hành nhất tâm, ta có thể có những kinh nghiệm,
Thảo luận chúng với những người khác, viết những bài kệ tâm linh và hát tụng những bài ca chứng ngộ.
Mặc dù những điều đó là những hiển lộ tự nhiên của sự thực hành,
Chúng sẽ làm phát triển những niệm tưởng lan man.
Tránh xa sự trí thức hóa là lời khuyên tâm huyết của tôi.

Lời Khuyên thứ hai mươi tám

Bất kỳ khi nào những tư tưởng xuất hiện, điều quan trọng là nhìn kỹ chúng.
Như thế khi ta có một sự thấu suốt rõ ràng về tâm thức
Điều quan trọng là an trụ với nó.
Mặc dù không có gì để thiền định,
Điều quan trọng là an trụ trong thiền định như thế.
Luôn luôn chú tâm là lời khuyên tâm huyết của tôi.

Lời Khuyên thứ hai mươi chín

Trong tánh Không, hành động phù hợp với Luật nhân quả,
Khi đã thấu suốt sự vô hành, trì giữ ba giới nguyện.[5]
Với lòng bi mẫn,[6] cầu mong chúng con nỗ lực vì sự lợi lạc của chúng sinh.
Hợp nhất hai sự tích tập [7] là lời khuyên tâm huyết của tôi.

Lời Khuyên thứ ba mươi

Ta đã đi theo nhiều Guru (Đạo sư) minh triết và thành tựu, nhận lãnh nhiều giáo huấn sâu xa,
Và đọc kỹ một ít Kinh điển và tantra, nhưng ta vẫn không áp dụng chúng.
Than ôi! Ta chỉ đang tự lừa dối mình.

Như thế chính vì bản thân tôi và những người như tôi, tôi đã nói ra ba mươi lời khuyên tâm huyết này. Nhờ bất kỳ công đức ít ỏi nào có thể phát sinh từ một thái độ từ bỏ như thế, cầu mong tất cả chúng sinh được dẫn dắt trong những phạm vi hoang dã của sự sống, và được củng cố trong đại lạc. Bằng cách đi theo những dấu chân của ba đời chư Phật và Bồ Tát và của những bậc thánh vĩ đại, cầu mong chúng con trở thành những trưởng tử siêu việt của các ngài. Như thế, được thúc đẩy bởi thái độ từ bỏ thật nhỏ nhoi, Tsultrim Lodro [8] đã hình thành ba mươi lời khuyên tâm huyết này.
 

Chú thích:

1.      Hoá Thân, Báo Thân, Pháp Thân.
2.      Ẩn sĩ, thánh nhân.
3.      Khi làm như thế, thay vì tích tập công đức, cả Lạt ma lẫn những thí chủ đều tích tập sự lầm lỗi (phi công đức.)
4.      Vinh nhục, sướng khổ, được mất, khen chê.
5.      Tiểu thừa, Đại thừa và Kim Cương thừa.
6.      Lòng bi mẫn không hình tướng, lòng bi mẫn không có sự quy chiếu.
7.      Tích tập công đức và tích tập trí tuệ.
8.      Một trong những danh hiệu của Đức Longchenpa.

                                                                                              
Nguyên tác: Thirty Pieces of Advice From the Heart  
by Gyalwa Longchenpa
http://www.geocities.com/Athens/Ithaca/4886/30pieces.htm

Thanh Liên dịch
 

TVHS