ĂN CHAY BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG SINH THÁI
Tâm Diệu
Thành phố San Francisco ở California đã trở thành thành phố
thứ nhì trên thế giới và đầu tiên của Mỹ có một ngày chính thức trong
tuần không ăn thịt. Thành phố Ghent của Bỉ là thành phố đầu tiên trên
thế giới đã làm việc này. Phong trào không ăn thịt, ít nhất là một ngày
trong tuần hiện đang có khuynh hướng gia tăng tại Hoa Kỳ và các nơi trên
thế giới nhằm ủng hộ lối sống lành mạnh, ý thức về môi trường sinh
thái, đồng thời kêu gọi sự thức tỉnh của con người về mối liên hệ giữa
thói quen ăn uống, sức khỏe và sự biến đổi khí hậu toàn cầu.
Nhiệt độ ấm dần lên của địa cầu,
thời tiết biến động nhiều khiến mưa lũ cùng bão lớn, lốc xoáy nhiều hơn
và ngày càng khủng khiếp như bão Kathina 2005 ở Hoa Kỳ, bão Nargis 2008
ở Miến Điện, mới đây những trận bão liên tiếp ở vịnh Mexico: Gustav,
Hanna, Ike. Nhiều người lo ngại và tìm biện pháp đối phó. Các khoa học
gia tìm hiểu nguyên nhân, xác nhận ăn thịt có tác động lớn đến môi
trường sinh thái và ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe con người. Vào năm
2006, báo cáo của LHQ kết luận việc sản xuất và tiêu thụ thịt góp phần
làm biến đổi khí hậu qua quá trình tạo chất khí gây hiệu ứng nhà kính
của nền công nghệ chăn nuôi súc vật.
Cơ
quan Lương thực và Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc (FAO) xác nhận việc chăn
nuôi và giết thịt bò cùng các loại động vật khác chiếm 18% tổng lượng
khí thải gây hiệu ứng nhà kính qua việc thải phân, xì hơi (trung tiện)
và ợ hơi của chúng. Các chất khí gây hiệu ứng nhà kính như methane,
cacbon đai ốc xai và nitrous oxide, có liên quan đến tình trạng trái đất
nóng dần lên làm biến đổi khí hậu. Biến đổi khí hậu gây bão tố thường
xuyên, ảnh hưởng đến môi trường sống con người. Theo Ngân hàng Thế giới
(WB) công bố ngày 26-2-2007, mực nước biển dâng cao do hiện tượng trái
đất nóng dần lên gây ảnh hưởng mạnh nhất ở các nước đang phát triển
trong đó có Việt Nam, nhất là khu vực đồng bằng sông Cửu Long và đồng
bằng sông Hồng. Nước biển tăng lên 5m, Việt Nam có thể mất đi 16% diện
tích đất với hơn 35% dân số và khoảng 35% tổng giá trị GDP bị ảnh hưởng.
Mực nước tăng 1m có khoảng 10,8% tổng dân số Việt Nam phải chịu ảnh
hưởng tổn thất nặng nề. Vì thế ăn chay có thể góp phần vào việc giảm bão
tố, lụt lội.
Theo báo cáo của FAO, ngành chăn nuôi
súc vật đã chiếm hơn 30% diện tích đất trên địa cầu để sản xuất thịt và
ngày càng có khuynh hướng gia tăng. Số nông trại nuôi súc vật để làm
thức ăn cho con người ngày nay đã gia tăng hơn bốn lần so với năm 1945.
Để yểm trợ, con người phải phá hủy cây rừng thiên nhiên, lá phổi thở quý
báu của nhân loại. Người ta tính cứ mỗi mẫu rừng phá hủy để làm nhà,
làm chợ, làm bãi đậu xe và làm đường thì có đến bảy mẫu rừng bị phá hủy
để nuôi súc vật và trồng ngũ cốc cho chúng ăn. Hiện nay ở Hoa Kỳ, phân
nửa diện tích đất nông nghiệp được dùng để sản xuất thực phẩm cho ngành
chăn nuôi súc vật, 90% tổng sản lượng lúa mì thu hoạch được dùng cho
ngành này. Thống kê cho biết, cứ 16 pounds lúa mì cho súc vật ăn mang
lại 1 pound thịt và theo Aaron Altshul viết trong tác phẩm Protein:
Their Chemistry and Politics (Protein: Hóa học và Chính trị): " Chúng ta
sử dụng một mẫu đất (4.046m2) để trồng ngũ cốc cung cấp thực phẩm cho
những người không ăn thịt, được sản lượng nhiều hơn gấp 20 lần so với sử
dụng đất ấy để sản xuất thịt".
Thịt
bò nói riêng và súc vật nuôi để làm thức ăn cho con người nói chung đã
và đang tổn hại môi trường sinh thái. Các nhà khoa học đã tính "Cứ mỗi
quarter (một phần tư) pound thịt bò bạn ăn là 55 square feet rừng cây
nhiệt đới vùng Trung Mỹ bị phá hủy, sự phá hủy này cung cấp 500 pounds
khí cạc bon đai ốc xai vào bầu khí quyển". Bác sĩ Neal D. Barnard, chủ
tịch Ủy ban Y sĩ trách nhiệm Y khoa Hoa Kỳ nhấn mạnh "Bạn ăn thịt là góp
phần vào việc phá hủy môi trường sinh sống trên trái đất dầu bạn biết
hay không. Điều bạn làm được là không yểm trợ nền kỹ nghệ sản xuất thịt
và bơ sữa Hoa Kỳ".
Ăn chay góp phần vào việc bảo vệ môi trường sinh thái, bảo vệ rừng cây xanh.
Báo cáo của Liên Hiệp Quốc cho biết có
khoảng từ một tỷ đến hơn ba tỷ người sẽ thiếu nước và hàng triệu người
sẽ đối mặt với nạn đói cũng như nhiều thảm họa thiên nhiên. Băng trên
đỉnh núi Hy Mã Lạp Sơn đang tan nhanh khiến diện tích vùng băng tuyết có
thể thu hẹp từ 500 ngàn cây số vuông xuống còn 100 ngàn cây số vuông
trước năm 2030. Trong khi đó ngành công nghệ sản xuất thịt lại sử dụng
nước nhiều hơn tất cả các ngành công nghệ khác cộng lại, đồng thời thải
ra sông rạch, ao hồ chất cặn bã nhiều nhất làm ô nhiễm, ảnh hưởng các
nguồn nước thiên nhiên tinh khiết ngày càng cạn dần. Chỉ lò sát sanh lớn
tại Nebreska Hoa Kỳ, chuyên sản xuất thịt gà, sử dụng 100 triệu gallon
nước mỗi ngày tương đương lượng nước cung cấp cho thành phố có 25.000
dân cư. Trong quyển Population, Resources and Environment (Dân số, Tài
nguyên và Môi sinh), tác giả Paul và Anne Ehrlich đã so sánh: Nếu chúng
ta muốn thu hoạch 1 pound lúa mì, chỉ cần 60 pound nước nhưng nếu chúng
ta muốn sản xuất 1 pound thịt bò, phải tiêu thụ từ 2.500 đến 6.000 pound
nước. Ngoài ra, không khí chúng ta thở bị ô nhiễm do khí methane thoát
ra từ công nghệ sản xuất thịt. Robins Baskin, tác giả Diet for a New
America đã viết rằng mỗi 1,3 triệu súc vật sản xuất khoảng 100 triệu tấn
khí methane hàng năm, khí này là một trong ba loại khí do tác dụng nhà
kính gây ra ảnh hưởng đến độ ấm nóng trái đất. Do vậy, chúng ta ăn chay
sẽ tránh được lượng nước lớn ô nhiễm môi sinh và giảm thiểu khối lượng
khí methane thải vào không khí.
Tóm
lại, nguyên nhân đưa đến tình trạng biến đổi khí hậu khiến bão tố, lụt
lội nhiều hơn, nguồn nước sạch cùng không khí bị ô nhiễm do chính con
người gây ra, là mối đe dọa chung liên quan đến môi trường sống hiện
nay. Đối với hàng triệu người nghèo đói trên thế giới thì vấn đề biến
đổi khí hậu, ảnh hưởng xấu không còn là vấn đề tương lai, đã và đang
hủy hoại ước mơ, nỗ lực thoát khỏi cảnh nghèo đói. Thế hệ con cháu chúng
ta có nguy cơ bị ảnh hưởng. Tương lai không phải định mệnh mà tùy thuộc
nơi chính chúng ta. Chúng ta có thể thay đổi tình thế và chiến thắng
cuộc chiến chống hiện tượng biến đổi khí hậu toàn cầu, chống không khí
và nước uống bị ô nhiễm, chiến thắng đó đạt được khi toàn thể chúng ta
cùng hiệp lực, trong đó có việc tiết giảm nhu cầu ăn thịt, ít nhất là
một ngày trong tuần như nhân dân hai thành phố San Francisco ở Hoa Kỳ và
Ghent ở Bỉ Quốc đã làm. Dù là Phật tử hay không, dù giàu sang hay nghèo
khó, chúng ta cũng có thể góp phần vào việc này bằng tình thương yêu
của mình đối với môi trường xung quanh qua những hành động mang tính
không sát hại chúng sinh, tôn trọng sự sống của muôn loài từ người, vật
cho đến cỏ cây, hoa lá.
Tâm Diệu
(Tạp chí Đạo Phật Ngày Nay)
Xem thêm: ĂN CHAY VÌ MÔI TRƯỜNG